Let op: de oorspronkelijke versie van deze pagina (Hongaars) is onlangs gewijzigd. Aan de vertaling in het Nederlands wordt momenteel gewerkt.
De volgende vertalingen zijn al beschikbaar
Swipe to change

In welk land is de rechtbank bevoegd?

Hongarije
Inhoud aangereikt door
European Judicial Network
Europees justitieel netwerk (in burgerlijke en handelszaken)

1 Moet ik mij wenden tot een gewone rechtbank of tot een gespecialiseerde rechtbank (bijvoorbeeld een arbeidsrechtbank)?

Krachtens de wet op de rechterlijke organisatie kent Hongarije maar één gespecialiseerde rechtbank, namelijk de administratieve en arbeidsrechtbank, die administratieve en arbeidszaken behandelt. Alle andere zaken vallen onder de bevoegdheid van gewone gerechten. Zelfs als een zaak wordt behandeld door een gespecialiseerde rechtbank, wordt een eventueel beroep niet door de gespecialiseerde maar door een gewone rechtbank behandeld, namelijk de provinciale rechtbank (törvényszék) die bevoegd is voor het rechtsgebied waarbinnen de gespecialiseerde rechtbank is gevestigd.

Zaken die onder de bevoegdheid van administratieve/arbeidsrechtbanken vallen, zijn onder meer procedures voor de toetsing van administratieve beslissingen en geschillen betreffende arbeids- en daaraan gelijkgestelde rechtsbetrekkingen. De volgende administratieve beslissingen kunnen worden voorgelegd voor toetsing door deze rechtbanken: beslissingen in officiële zaken die zijn genomen door een overheidsinstantie en die worden genoemd in de wet inzake het algemeen reglement voor administratieve procedures; rechterlijke beslissingen die strekken tot tenuitvoerlegging van een vordering (executoriale titel) die zijn gegeven op grond van een schending van verplichtingen die voortvloeien uit een officieel contract; wettelijke besluiten van lokale overheden en beslissingen van andere lichamen, organisaties of personen die volgens de bepalingen van afzonderlijke wetgeving kunnen worden getoetst overeenkomstig de regels voor de behandeling van administratieve zaken.

Zaken betreffende arbeids- en daaraan gelijkgestelde rechtsbetrekkingen die aanhangig kunnen worden gemaakt, zijn onder meer vorderingen voor de tenuitvoerlegging van vorderingen die voortvloeien uit het arbeidsrecht of uit een tewerkstelling als ambtenaar, dienstverrichting in de overheidssector of een betrekking tussen leden van een coöperatie die verplichte dienstverrichtingen en tewerkstellingsverplichtingen met zich brengt. Vorderingen uit hoofde van de wet waarin de betrekking tussen werkgevers en werknemers is geregeld en die rechtstreeks verband houden met het dienstverband, kunnen eveneens in een arbeidsrechtelijke procedure ten uitvoer worden gelegd. De bevoegdheid van administratieve/arbeidsrechtbanken strekt zich uit tot administratieve besluiten die zijn genomen naar aanleiding van arbeids(veiligheids)inspecties, besluiten inzake de oprichting, samenstelling en bevoegdheden van het sectoraal comité voor de sociale dialoog, administratieve besluiten van het nationaal bureau voor arbeidsvoorziening krachtens de wet werkgelegenheidsbevordering en werkloosheidsuitkeringen, alsook de toetsing van besluiten op het terrein van de sociale zekerheid. Geschillen over deze besluiten worden door de administratieve/arbeidsrechtbanken behandeld volgens de regels voor de behandeling van administratieve zaken.

2 Als de gewone rechtbanken bevoegd zijn (dus als dit de rechtbanken zijn die bevoegd zijn voor dergelijke zaken), hoe kan ik dan te weten komen welke van die rechtbanken bevoegd is voor mijn zaak?

2.1 Is er een onderscheid tussen lagere en hogere gewone burgerlijke rechtbanken (bijvoorbeeld districtsrechtbanken als lagere rechtbanken en regionale rechtbanken als hogere rechtbanken), en zo ja, welke is dan bevoegd voor mijn zaak?

Krachtens de wet op de rechterlijke organisatie worden zaken in eerste aanleg berecht door districts- (járásbíróság) en provinciale rechtbanken. Alle rechtsvorderingen die volgens de wet niet onder de bevoegdheid van provinciale rechtbanken vallen, worden behandeld door districtsrechtbanken. De bevoegdheid van provinciale rechtbanken strekt zich uit tot de volgende rechtsvorderingen:

a) rechtsvorderingen betreffende vermogensrechten waarin het bedrag van de vordering hoger is dan 30 miljoen HUF, tenzij het een vordering betreft om vermogensrechten die voortvloeien uit een huwelijksbetrekking en de vordering wordt ingesteld in het kader van een procedure in huwelijkszaken;

b) rechtsvorderingen tot vergoeding van schade die is veroorzaakt door personen die handelden uit hoofde van hun functie in overheidsdienst;

c) geschillen betreffende auteurs- en verwante rechten, met inbegrip van vorderingen tot tenuitvoerlegging van rechten en kostenvorderingen die onder gezamenlijk juridisch beheer vallen, alsook rechtsvorderingen betreffende industrieel eigendom en zaken in verband met rechten die zijn vastgelegd in artikel 86, leden 3 en 4, van het burgerlijk wetboek;

d) rechtsvorderingen betreffende internationaal goederenvervoer of vervoersovereenkomsten;

e) rechtsvorderingen betreffende ondernemingen;

f) rechtsvorderingen betreffende organisaties die geen onderneming zijn en door een provinciale rechtbank wel als zodanig zijn geregistreerd;

g) rechtsvorderingen die strekken tot de tenuitvoerlegging van burgerrechtelijke vorderingen die voortkomen uit een inbreuk op individuele rechten, met inbegrip van rechtsvorderingen tot vergoeding vanwege een dergelijke inbreuk die samen met of in het kader van eerstgenoemde rechtsvorderingen zijn ingesteld;

h) rechtsvorderingen betreffende rechtsbetrekkingen die voortvloeien uit effecten;

j) rechtsvorderingen tot rectificatie van mededelingen in de pers.

Provinciale rechtbanken spreken niet alleen recht in eerste aanleg maar behandelen ook het beroep tegen uitspraken van provinciale en administratieve/arbeidsrechtbanken.

In de in de wet genoemde gevallen beslissen provinciale hoven van beroep (ítélőtábla) over rechtsmiddelen tegen uitspraken van districts- en provinciale rechtbanken en behandelen ze andere zaken die naar hen zijn verwezen. De Kúria is het hooggerechtshof van Hongarije. In de in de wet genoemde gevallen beslist de Kúria over rechtsmiddelen tegen uitspraken van provinciale rechtbanken en hoven van beroep en over verzoeken tot herziening, alsook over conflicten tussen lokale verordeningen en andere wetgeving, en herroept het deze verordeningen in voorkomend geval. Daarnaast stelt de Kúria vast of lokale overheden hebben verzuimd hun wettelijke verplichtingen na te komen en behandelt het andere zaken die onder zijn bevoegdheid vallen.

2.2 Territoriale bevoegdheid (is de rechtbank van stad A of van stad B bevoegd voor mijn zaak?)

2.2.1 De basisregel voor de territoriale bevoegdheid

In het algemeen is de rechtbank van het rechtsgebied waarbinnen de verweerder woont, bevoegd in alle zaken waarin geen exclusieve bevoegdheid van een andere rechtbank is vastgesteld (algemene bevoegdheid). Indien de verweerder geen woonplaats in Hongarije heeft, is de rechtbank van het rechtsgebied waarbinnen hij verblijft, bevoegd. Indien de verblijfplaats van de verweerder onbekend is of de verweerder in het buitenland verblijft, is de rechtbank van het rechtsgebied waarbinnen hij zijn laatst bekende woonplaats in Hongarije had, bevoegd. Als niet kan worden vastgesteld wat de laatste woonplaats van de verweerder in Hongarije was, of als de verweerder geen woonplaats in Hongarije had, wordt de rechterlijke bevoegdheid bepaald op basis van de woonplaats van de eiser of, bij gebreke daarvan, de verblijfplaats van de eiser. Wanneer de arbeids- en woonplaats van de verweerder niet in dezelfde regio liggen, verwijst de rechtbank de zaak op diens verzoek, dat uiterlijk op de eerste zitting in de zaak moet worden gedaan, ter behandeling en beslissing naar de rechtbank van het rechtsgebied waarin de arbeidsplaats van de verweerder is gelegen.

In rechtszaken tegen rechtspersonen wordt de algemene bevoegdheid bepaald op basis van de locatie van de hoofdvestiging van de rechtspersoon of het hoofdkantoor van het orgaan dat bevoegd is de rechtspersoon te vertegenwoordigen. Bij twijfel wordt de plaats waar de werkzaamheden worden verricht, beschouwd als het hoofdkantoor. Wanneer het hoofdkantoor van de rechtspersoon in Boedapest is gevestigd, maar zijn werkzaamheden zich uitstrekken tot het grondgebied van het kanton Pest, dan wordt de zaak behandeld door de rechtbank van het rechtsgebied waarbinnen dat kanton ligt. Wanneer de rechtspersoon geen hoofdkantoor in Hongarije heeft, wordt de bevoegdheid voor rechtsvorderingen die worden ingesteld door een Hongaarse rechtspersoon bepaald op basis van de locatie van het hoofdkantoor van de Hongaarse rechtspersoon. Wanneer de eiser een Hongaarse natuurlijke persoon is, wordt de rechterlijke bevoegdheid bepaald op basis van de woonplaats van de eiser of, bij gebreke daarvan, de verblijfplaats van de eiser.

Bij rechtsvorderingen tegen entiteiten zonder rechtspersoonlijkheid worden voor het bepalen van de rechterlijke bevoegdheid de regels voor rechtspersonen toegepast.

2.2.2 Uitzonderingen op de basisregel

2.2.2.1 Wanneer mag ik kiezen tussen de rechtbank van de woonplaats van de verweerder (aangewezen door de basisregel) en een andere rechtbank?

In alle gevallen waarin niet de exclusieve bevoegdheid van een andere rechtbank is vastgesteld, kan de eiser, als hij daarvoor kiest en voldoet aan bepaalde in het WvBR neergelegde voorwaarden, zijn rechtsvordering instellen bij een andere volgens het WvBR bevoegde rechtbank dan die welke op basis van de woon- of verblijfplaats van de verweerder algemeen bevoegd is.

In vermogensrechtelijke rechtsvorderingen is bijvoorbeeld ook de rechtbank van het rechtsgebied waarbinnen de verweerder gedurende een naar verwachting lange periode zal verblijven (bijv. als werknemer of student), bevoegd. Voor dienstplichtsoldaten en andere militairen bepaalt de plaats waar ze permanent gelegerd zijn, welke rechtbank bevoegd is. Deze bevoegdheidsregel kan niet worden toegepast in het geval van verweerders die geen procesbevoegdheid hebben.

Tegen een verweerder die in Hongarije noch een woonplaats noch een verblijfplaats heeft, kan een vermogensrechtelijke vordering ook worden ingesteld bij de rechtbank van het rechtsgebied waarbinnen de goederen zich bevinden die het voorwerp van de rechtsvordering zijn of de goederen van de verweerder waarop beslag kan worden gelegd. Indien de goederen bestaan uit een vordering, kan de rechtsvordering worden ingesteld bij de rechtbank van het rechtsgebied waarbinnen de schuldenaar van de verweerder woont of, indien de vordering betrekking heeft op een zaak, bij de rechtbank van het rechtsgebied waarbinnen de zaak zich bevindt.

Een rechtsvordering voor het verkrijgen van alimentatie, toelagen en soortgelijke periodieke uitkeringen kan ook worden ingesteld bij de rechtbank van het rechtsgebied waarbinnen de eiser woont.

Een rechtsvordering voor het verkrijgen van het gezag over een kind kan ook worden ingesteld bij de rechtbank van het rechtsgebied waarbinnen het kind verblijft.

Een rechtsvordering betreffende de eigendom of het bezit van onroerend goed, andere onroerendgoedrechten of een rechtsbetrekking tot een onroerend goed kan ook worden ingesteld bij de rechtbank van het rechtsgebied waarbinnen het onroerend goed zich bevindt.

Rechtsvorderingen betreffende vorderingen die voortkomen uit transacties die door ondernemingen in het kader van hun werkzaamheden zijn verricht, kunnen ook worden ingesteld bij de rechtbank van het rechtsgebied waarbinnen de transactie is verricht of de prestatie is geleverd.

Rechtsvorderingen tot schadevergoeding kunnen ook worden ingesteld bij de rechtbank van het rechtsgebied waarbinnen de schade is geleden.

Rechtsvorderingen betreffende een wissel kunnen ook worden ingesteld bij de rechtbank van het rechtsgebied waarbinnen zich de plaats van betaling bevindt.

Een gezamenlijke vordering tegen een hoofd- en nevenschuldenaar kan ook worden ingesteld bij elke rechtbank die op wat voor grond dan ook bevoegd is ter zake van een vordering tegen die schuldenaar. Wanneer een persoon aanspraak maakt op het voorwerp of een deel van het voorwerp van een aanhangige procedure tussen twee andere partijen, dan is de rechtbank in die procedure bevoegd ten aanzien van elke vordering welke die persoon tegen de procespartijen instelt voor de tenuitvoerlegging van zijn vordering.

2.2.2.2 Wanneer moet ik kiezen voor een andere rechtbank dan die van de woonplaats van de verweerder (aangewezen door de basisregel)?

Wanneer de wet bepaalt dat een specifieke rechtbank exclusieve bevoegdheid heeft. Een dergelijke bepaling is er bijvoorbeeld in onderstaande gevallen.

In het geval van verzoeken om herziening van administratieve besluiten betreffende toelating tot en verblijf op het grondgebied van Hongarije, wordt de rechterlijke bevoegdheid bepaald op basis van de plaats van het hoofdkantoor van de administratieve instantie die de aanvraag om toelating/verblijf in eerste aanleg heeft behandeld. Wanneer de rechterlijke bevoegdheid niet op deze grondslag kan worden bepaald, heeft de administratieve/arbeidsrechtbank in Boedapest exclusieve bevoegdheid.

Wanneer de administratieve instantie van eerste aanleg bevoegd is in het hele land, heeft de administratieve/arbeidsrechtbank, uitgezonderd bepaalde gevallen, in hoger beroep exclusieve bevoegdheid.

In het geval van vorderingen voor de beëindiging of beperking van een executie, heeft de rechtbank die de executie heeft gelast, exclusieve bevoegdheid. Wanneer de executie is gelast door een provinciale rechtbank, een administratieve/arbeidsrechtbank of een notaris, heeft de rechtbank van het rechtsgebied waarbinnen de schuldenaar woont, exclusieve bevoegdheid.

Vorderingen die zijn ingesteld voor het beëindigen van het beslag op goederen, vallen onder de exclusieve bevoegdheid van de districtsrechtbank van het rechtsgebied waarbinnen de in beslag genomen goederen zich bevinden.

2.2.2.3 Mogen de partijen zelf een rechtbank aanwijzen die normaal gezien niet bevoegd zou zijn?

Bij vermogensrechtelijke geschillen kunnen partijen zelf een rechtbank aanwijzen, tenzij de wet anders bepaalt. Het aanwijzen van een rechtbank voor het beslechten van eventuele geschillen die voortkomen uit een rechtsbetrekking kan ook vooraf gebeuren. De partijen kunnen een bepaalde rechtbank als volgt bevoegd verklaren: schriftelijk of mondeling met een schriftelijke bevestiging, op een wijze die overeenstemt met de handelspraktijken van de partijen of, in de internationale handel, op een wijze die overeenstemt met handelspraktijken die bekend zijn of bekend behoren te zijn bij de partijen en die in de betreffende sector algemeen bekend zijn en regelmatig worden gebruikt door partijen die overeenkomsten aangaan die dergelijke bevoegdheidsbepalingen bevatten. Partijen kunnen niet zelf een rechtbank aanwijzen in gevallen waarin de exclusieve bevoegdheid van een bepaalde rechtbank bij wet is bepaald. Tenzij de wet anders bepaalt of partijen anders zijn overeengekomen, heeft de aangewezen rechtbank exclusieve bevoegdheid. De bevoegdheidsbepaling geldt ook voor rechtsopvolgers. Wanneer in de algemene voorwaarden van een contract een rechtbank wordt aangewezen, verwijst de aangewezen rechtbank de zaak op verzoek van de verweerder, dat uiterlijk op de eerste zitting in de zaak moet worden gedaan, ter behandeling en beslissing naar de rechtbank die volgens de basisregels bevoegd is.

Voor vermogensrechtelijke geschillen voortkomend uit een rechtsbetrekking tussen de partijen die vallen onder de bevoegdheid van provinciale rechtbanken, kunnen de partijen niet de provinciale rechtbank te Boedapest of de provinciale rechtbank die bevoegd is voor de omstreken van Boedapest aanwijzen, en voor die welke vallen onder de bevoegdheid van districtsrechtbanken is de centrale districtsrechtbank te Pest uitgesloten als forum.

3 Als een gespecialiseerde rechtbank bevoegd is, hoe kan ik dan te weten komen tot welke rechtbank ik mij moet wenden?

De administratieve/arbeidsrechtbank is de enige gespecialiseerde rechtbank in Hongarije. Arbeidsgeschillen, bijvoorbeeld, vallen onder de exclusieve bevoegdheid van de administratieve/arbeidsrechtbank van het rechtsgebied waarbinnen het hoofdkantoor van de werkgever is gevestigd of de bedrijfslocatie waar de werknemer volgens de arbeidsovereenkomst werkzaam is of was.

Bij bestuursrechtelijke geschillen wordt de rechterlijke bevoegdheid bepaald op basis van de plaats van het hoofdkantoor van de administratieve instantie die de betwiste beslissing in eerste aanleg heeft genomen, tenzij de exclusieve bevoegdheid van een andere rechtbank wordt vastgesteld of de wet anders bepaalt. Wanneer de territoriale bevoegdheid van de administratieve instantie die in eerste aanleg heeft beslist, zich uitstrekt over meerdere districten (inclusief de hoofdstad), wordt de bevoegdheid in het algemeen bepaald op basis van de woonplaats van de eiser in Hongarije of, bij gebreke daarvan, de verblijfplaats van de eiser, terwijl in het geval van rechtspersonen en entiteiten zonder rechtspersoonlijkheid de rechtbank van het rechtsgebied waarbinnen het Hongaarse hoofdkantoor van de rechtspersoon c.q. entiteit is gevestigd, bevoegd is. Wanneer de administratieve beslissing waarvoor om herziening wordt verzocht, betrekking heeft op een recht of verplichting met betrekking tot onroerend goed, of een rechtsbetrekking tot een onroerend goed, dan moet het verzoek worden ingediend bij de rechtbank van het rechtsgebied waarbinnen het onroerend goed zich bevindt. Wanneer de te herziene beslissing onderworpen is aan een kennisgeving of vergunning, of betrekking heeft op een activiteit in verband met een dergelijke kennisgeving of vergunning, dan is de rechtbank van het rechtsgebied waarbinnen die activiteit wordt verricht of moet worden verricht, bevoegd. Wanneer de administratieve instantie van eerste aanleg bevoegd is in het hele land, heeft de administratieve/arbeidsrechtbank in Boedapest, uitgezonderd bepaalde gevallen, in hoger beroep exclusieve bevoegdheid.

Laatste update: 10/11/2015

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken EJN-contactpunten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. Het EJN en de Commissie aanvaarden geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor informatie of gegevens in dit document of waarnaar in dit document wordt verwezen. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.