Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Do tej pory przetłumaczono ją na następujące języki
Swipe to change

Mediacja w państwach UE

Portugalia

Zamiast zwracać się do sądu, warto spróbować rozstrzygnąć spór drogą mediacji. Jest to alternatywna metoda rozstrzygania sporów, w ramach której mediator pomaga stronom sporu osiągnąć porozumienie. Korzyści płynące z mediacji doceniają zarówno rząd, jak i osoby wykonujące zawody prawnicze.

Autor treści:
Portugalia

Z kim należy się skontaktować?

W Portugalii istnieje centralny organ rządowy odpowiedzialny za regulowanie działalności w dziedzinie mediacji – Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wymiaru Sprawiedliwości (Direção-Geral da Política de Justiça).

Dyrekcja Generalna jest departamentem portugalskiego Ministerstwa Sprawiedliwości z siedzibą pod następującym adresem:

Av. D. João II, Lote 1.08.01-E, Torre H, Pisos 2/3 1990-097 Lisbon.

Dane teleadresowe:

  • E-mail correio@dgpj.mj.pt
  • Telefon: (+351) 217924000
  • Faks: (+351) 217924048 lub 217924090.

Strona internetowa dyrekcji zawiera większość dostępnych informacji na temat publicznych usług mediacji, a także innych metod alternatywnego rozstrzygania sporów.

Nie ma na niej natomiast informacji o tym, jak znaleźć mediatora, chociaż są na niej opublikowane wykazy mediatorów. Po zapadnięciu decyzji o mediacji zgodnie z przepisami regulującymi publiczne usługi mediacji, wybór mediatora dokonywany jest automatycznie.

W Portugalii nie działają organizacje pozarządowe zajmujące się mediacją. Istnieją jednak prywatne stowarzyszenia świadczące usługi mediacji i oferujące programy szkoleń dla mediatorów.

W jakich dziedzinach dopuszcza się korzystanie z mediacji lub w jakich dziedzinach jest ona najbardziej rozpowszechniona?

Korzystanie z mediacji jest dopuszczalne w różnych dziedzinach.

W Portugalii przyjęto środki mające na celu promowanie korzystania z systemów mediacji publicznej w określonych dziedzinach prawa, a mianowicie w sprawach rodzinnych, karnych, cywilnych i handlowych oraz z zakresu prawa pracy.

Mediacja w sprawach rodzinnych, karnych i z zakresu prawa pracy jest zorganizowana w ramach odrębnych struktur. Usługi w jej zakresie świadczą mediatorzy specjalizujący się w danej dziedzinie. Mediacja w sprawach cywilnych i handlowych odbywa się w ramach postępowania sądowego w sądach pokoju (Julgados de Paz).

Mediacja może również odbywać się w zakresie znajdującym się poza właściwością powyższych sądów. Taką mediację powszechnie nazywa się mediacją pozasądową. Mediacje tego rodzaju nie przebiegają jednak w tym samym trybie, co sprawy należące do kompetencji sądów pokoju, ponieważ jeżeli w drodze mediacji pozasądowej nie zostanie osiągnięte porozumienie, nie ma możliwości przekazania sprawy do rozpatrzenia przez sąd, tak jak w przypadku mediacji w sprawach cywilnych i gospodarczych należących do właściwości sądów pokoju.

Czy istnieją szczegółowe przepisy, do których należy się stosować?

Korzystanie z mediacji jest całkowicie dobrowolne.

Nie obowiązuje krajowy kodeks postępowania dla mediatorów. Mediatorzy prowadzą działalność zgodnie z Europejskim kodeksem postępowania dla mediatorów, w ramach określonych struktur prawno-administracyjnych, które kształtują ich działalność oraz wymagania w zakresie wykonywania zawodu. Dostępne są wytyczne w zakresie prowadzenia sesji mediacyjnych, metod, które można stosować w celu zapewnienia konstruktywnej komunikacji lub nawiązania dobrych relacji ze stronami, a także sposobów, w jaki mediatorzy mogą proponować ugodę.

Działalność mediatorów jest monitorowana w ramach publicznego systemu mediacji. Rodzaj monitorowania zależy od obszaru pracy mediatora. W ramach publicznego systemu mediacji działa komisja nadzorująca, która monitoruje działalność w dziedzinie mediacji. Kryteria stosowane w szkoleniach dla mediatorów mają na celu wpojenie mediatorom etyki i innych zasad określonych w Europejskim kodeksie postępowania dla mediatorów.

Dla każdej z dziedzin mediacji – spraw rodzinnych, karnych, cywilnych i handlowych oraz z zakresu prawa pracy – określono odrębne ramy prawne, obejmujące wytyczne w zakresie metod prowadzenia mediacji.

Obecnie w ramach publicznych systemów mediacji, w tym mediacji w sprawach cywilnych i handlowych prowadzonej w sądach pokoju, rozwiązywane są tylko spory toczące się w Portugalii, z zastosowaniem procedur i rozwiązań przewidzianych w portugalskim ustawodawstwie.

Informacje i szkolenia

Stosowne informacje można znaleźć na stronie witryny internetowej Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Wymiaru Sprawiedliwości.

W Portugalii prowadzone są statystyki dotyczące korzystania z mediacji. Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wymiaru Sprawiedliwości gromadzi informacje na temat rozpoczętych sesji mediacyjnych, liczby sesji zakończonych ugodą lub brakiem ugody oraz czasu trwania poszczególnych sesji.

W Portugalii nie istnieje krajowy organ prowadzący szkolenia dla mediatorów. Są oni szkoleni przez podmioty prywatne. Szkolenia podlegają zatwierdzeniu przez portugalskie Ministerstwo Sprawiedliwości. Aby szkolenia zostały zatwierdzone, muszą obejmować określoną liczbę godzin nauczania, konkretne treści programowe oraz przewidywać stosowanie określonych praktyk dydaktycznych, zgodnie z odpowiednim ustawodawstwem.

Podmioty prywatne prowadzące szkolenia dla mediatorów ubiegających się o wpis do wykazu prowadzonego przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wymiaru Sprawiedliwości muszą spełniać kryteria dotyczące szkoleń. Program szkoleń musi gwarantować, że mediatorzy będą zdobywali kwalifikacje i kompetencje zawodowe niezbędne do rozwiązywania sporów rodzinnych, karnych i cywilnych oraz z zakresu prawa pracy w drodze mediacji.

Ile wynoszą koszty mediacji?

Jeżeli sąd postanowi skorzystać z mediacji w sprawie rodzinnej, zgodnie z art. 147.C ustawy o sprawowaniu opieki nad dziećmi, nie pobiera się opłat za mediację. We wszelkich innych przypadkach mediacje są odpłatne, z wyjątkiem sytuacji, w których udzielono pomocy prawnej.

Jeżeli mediacja odbywa się na wniosek stron, koszty ponoszone przez każdą ze stron zależą od przedmiotu sporu i kształtują się następująco:

  • Mediacje w sprawach rodzinnych: każda strona ponosi opłatę w wysokości 50 EUR
  • Mediacje w sprawach karnych: zwolnienie z opłat na wniosek prokuratora lub oskarżonego i strony skarżącej
  • Mediacje w sprawach z zakresu prawa pracy: każda strona ponosi opłatę w wysokości 50 EUR
  • Mediacje w sprawach cywilnych i handlowych: każda strona ponosi opłatę w wysokości 25 EUR (mediacje tego rodzaju mogą się odbywać w sądach pokoju; w tym przypadku opłatę wnosi się, jeżeli doszło do zawarcia ugody).

Jeżeli strony mające wnieść opłaty z tytułu mediacji, znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, mogą wystąpić o pomoc prawną i uzyskać zwolnienie z opłat od właściwego organu (organu ds. zabezpieczenia społecznego – Instituto de Segurança Social).

Przydatne linki

Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wymiaru Sprawiedliwości

Rada ds. Monitorowania Sądów Pokoju

Ostatnia aktualizacja: 29/12/2017

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.