Uwaga: niedawno wprowadzono na tej stronie zmiany w oryginalnej wersji językowej niderlandzki. Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Swipe to change

Ustawodawstwo krajowe

Niderlandy

Na niniejszej stronie przedstawiono informacje na temat systemu prawnego w Niderlandach W skład rządu niderlandzkiego wchodzą ministrowie, sekretarze stanu oraz monarcha. Pod tym względem czyni to Niderlandy nietypowym przypadkiem wśród zachodnioeuropejskich monarchii, ponieważ w większości z nich monarcha nie wchodzi w skład rządu. Od czasu gruntownej zmiany konstytucji w 1848 r. Niderlandy są monarchią konstytucyjną z systemem parlamentarnym.

Autor treści:
Niderlandy
Oficjalne tłumaczenie przeglądanej wersji językowej nie istnieje.
Tutaj znajdą Państwo tłumaczenie maszynowe tego tekstu. Ma ono charakter wyłącznie orientacyjny. Autorzy tej strony nie ponoszą odpowiedzialności za jakość tłumaczenia maszynowego.

Źródła prawa

Rodzaje aktów prawnych – opis

Konstytucja zapewnia ramy prawne organizacji państwa niderlandzkiego oraz tworzy podstawę dla ustawodawstwa. Umowy pomiędzy Niderlandami a innymi państwami stoją najwyżej w hierarchii źródeł prawa. Artykuł 93 konstytucji stanowi, iż postanowienia umów oraz decyzji instytucji międzynarodowych mogą mieć bezpośredni skutek prawny w niderlandzkim systemie prawnym, w którym to przypadku postanowienia te mają pierwszeństwo przed prawem niderlandzkim. Zatem na terytorium Królestwa Niderlandów nie stosuje się obowiązujących przepisów ustawowych, jeżeli są niezgodne z tymi postanowieniami. Stąd też przepisy unijne zawarte w traktatach, rozporządzeniach i dyrektywach są głównym źródłem prawa w Niderlandach.

Statut Królestwa Niderlandów reguluje stosunki pomiędzy trzema częściami Królestwa (Niderlandami oraz dwoma terytoriami zamorskimi: Antylami Holenderskimi oraz Arubą).

Prawo stanowi się na szczeblu krajowym.

W drodze delegacji ustawowej, rząd centralny może określać (dalsze) przepisy w formie zarządzeń oraz rozporządzeń ministerialnych. Istnieje możliwość wydawania zarządzeń innego typu (nie mających podstawy ustawowej), ale ich nieprzestrzeganie nie pociąga za sobą zastosowania sankcji karnej.

Konstytucja nadaje uprawnienia do przyjmowania aktów normatywnych organom niższego szczebla podlegającym prawu publicznemu (prowincjom, miastom oraz zarządom gospodarki wodnej).

Dla rządu oraz wymiaru sprawiedliwości istotne są również ogólne zasady prawa. Czasami ogólne zasady wskazuje samo prawo, na przykład kodeks cywilny (zasadność i uczciwość). Sąd może również uwzględniać ogólne zasady prawa przy wydawaniu orzeczeń.

Kolejnym źródłem prawa jest zwyczaj. Co do zasady, zwyczaj stosuje się jedynie wówczas, gdy odsyła do niego akt normatywny, ale w przypadku sprzeczności sąd może również uwzględnić zwyczaj w swoim orzeczeniu. Zwyczaj nie może być źródłem prawa w przypadku orzekania o popełnieniu przestępstwa (art. 16 konstytucji).

Precedens jest również źródłem prawa, bowiem znaczenie orzeczeń sądowych wykracza poza rozstrzygnięcie konkretnej sprawy, w której wydano dane orzeczenie. Orzeczenia sądów wyższej instancji służą jako wskazówki. Orzeczenia Sądu Najwyższego (Hoge Raad) mają szczególne znaczenie, ponieważ zadaniem tego sądu jest zapewnianie jednolitego stosowania prawa. Zatem w nowych sprawach sąd niższej instancji przy wydawaniu wyroku uwzględni orzeczenie Sądu Najwyższego.

Hierarchia źródeł prawa

Art. 94 konstytucji stanowi, iż niektóre międzynarodowe przepisy prawa mają charakter nadrzędny w hierarchii norm prawnych: przepisy ustawowe niezgodne z tymi przepisami nie mają zastosowania. Prawo europejskie, ze względu na swój charakter, ma pierwszeństwo przed prawem krajowym. Po nim w hierarchii kolejno znajdują się statut, konstytucja oraz ustawy. Stoją one wyżej w hierarchii niż inne przepisy. Akty normatywne przyjmuje wspólnie rząd i parlament (Staten-Generaal – czyli przedstawiciele narodu pochodzący z wyborów).

Przyjmuje się również, że akt normatywny może w całości lub w części stracić moc obowiązującą tylko w wyniku przyjęcia kolejnego aktu normatywnego. Ponadto zgodnie z ogólną zasadą wykładni przepisy szczególne stoją wyżej w hierarchii niż przepisy ogólne.

W tradycji kontynentalnej akt normatywny uważa się za źródło prawa stojące wyżej w hierarchii niż precedens.

Struktura instytucjonalna

Organy odpowiedzialne za stanowienie prawa

Proces legislacyjny

Konstytucja nie przewiduje „władzy ustawodawczej”. Ustawy są wynikiem wspólnej decyzji podjętej przez rząd i parlament. Projekty ustaw może przedstawiać rząd lub niższa izba parlamentu (Tweede Kamer der Staten-Generaal). Rada Państwa (Raad van State) doradza na temat projektów ustaw i zarządzeń. Opinii pozostałych zainteresowanych stron zasięga się zazwyczaj na etapie przygotowywania projektu ustawy.

Izba niższa ma prawo wprowadzania zmian. Co do zasady, Rada Ministrów przyjmuje projekty ustaw i przekazuje je Radzie Państwa celem uzyskania jej rekomendacji. Rząd przygotowuje odpowiedź na zalecenia w formie sprawozdania. Następnie przesyła projekt ustawy – ze wszelkimi niezbędnymi zmianami – izbie niższej listem królewskim (Koninklijke boodschap). Zmiany do projektu ustawy można wprowadzać podczas debaty w izbie niższej. Po przyjęciu projektu przez izbę niższą, debatuje nad nim izba wyższa (Eerste Kamer der Staten-Generaal). Na tym etapie nie można już wprowadzać dalszych zmian; izba wyższa może jedynie przyjąć lub odrzucić projekt ustawy. Po przyjęciu projektu przez izbę wyższą, głowa państwa zatwierdza projekt i staje się on ustawą.

Prawnicze bazy danych

Overheid.nl jest centralnym punktem dostępu do wszelkich informacji na temat instytucji rządowych w Niderlandach. Strona zapewnia dostęp między innymi do:

  • publikacji urzędowych;
  • dzienników ustaw;
  • dokumentów parlamentarnych.

Na stronieWet- en regelgeving można znaleźć ujednolicone teksty ustawodawcze począwszy od 1 maja 2002 r.

Czy dostęp do bazy danych jest bezpłatny?

Dostęp do strony internetowej i bazy danych jest bezpłatny.

Łącza

Regering.nl, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Tweede Kamer

Government.nl, Houseofrepresentatives.nl

Ostatnia aktualizacja: 23/05/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Twoje uwagi

Za pomocą tego formularza możesz przesłać nam swoje komentarze i uwagi na temat nowej strony