Uwaga: niedawno wprowadzono na tej stronie zmiany w oryginalnej wersji językowej angielski. Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Swipe to change

Ustawodawstwo krajowe

Irlandia

Na niniejszej stronie przedstawiono informacje o systemie prawnym w Irlandii.

Autor treści:
Irlandia
Oficjalne tłumaczenie przeglądanej wersji językowej nie istnieje.
Tutaj znajdą Państwo tłumaczenie maszynowe tego tekstu. Ma ono charakter wyłącznie orientacyjny. Autorzy tej strony nie ponoszą odpowiedzialności za jakość tłumaczenia maszynowego.

Irlandzki system prawny wywodzi się z wielu różnych źródeł prawa i należy do systemu common law (system prawny charakterystyczny dla krajów anglosaskich, w którym prawo tworzone jest przez sądy na zasadzie precedensu). Obecna konstytucja Irlandii, obowiązująca od dnia 29 grudnia 1937 r. jest podstawowym aktem prawnym w państwie. Artykuł 15 ust. 2 pkt 1 konstytucji stanowi, że jedyna i wyłączna władza w zakresie stanowienia prawa zostaje powierzona Oireachtas (parlamentowi). Artykuł 34 ust.1 konstytucji stanowi także, że wymiar sprawiedliwości sprawowany jest przez sądy ustanowione przez prawo, pod przewodnictwem sędziów powołanych w sposób przewidziany w konstytucji.

Konstytucja przewiduje trójpodział władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Zapobiega przez to ingerencji organów państwa w działania przypisane dwu pozostałym władzom.

Pomimo podziału władzy, sądy sprawują funkcję konstytucyjną, kiedy rozpatrują, czy działanie innych organów państwa jest zgodne z konstytucją i ustawami. W wykonywaniu swoich funkcji władza sądownicza jest niezależna od rządu.

Prawa podstawowe obywateli gwarantowane są w art. 40–44 konstytucji.

Źródła prawa

Rodzaje instrumentów prawnych - opis

Zgodnie z art. 15 ust. 1 konstytucji, w skład Oireachtas wchodzi prezydent, Dáil Éireann (Izba Reprezentantów) i Seanad Éireann (Senat). Artykuł 15 ust. 2 pkt 1 stanowi, że jedyną i wyłączną władzę w zakresie stanowienia prawa w państwie posiada Oireachtas – ustawy uchwalane przez Oireachtas nazywane są „prawodawstwem pierwotnym”.

Przepis art. 15 ust. 2 pkt 2 stanowi o ustanawianiu i uznawaniu „władz prawodawczych niższego rzędu” lub prawodawstwa wtórnego, obejmującego zarządzenia, rozporządzenia, postanowienia, programy lub statuty, stanowionego w wykonaniu uprawnień ustawowych nadanych w granicach określonych przez Oireachtas. Minister rządu (lub, zależnie od okoliczności, organ władzy lokalnej) może stanowić takie akty prawne tylko w zakresie i w granicach określonych przez Oireachtas.

Zgodnie z art. 34 konstytucji oraz właściwymi ustawami: przede wszystkim Courts (Establishment and Constitution) Act (ustawa o utworzeniu i ustroju sądów) z 1961 r. oraz Courts (Supplemental Provisions) Act (ustawa o sądach (przepisy uzupełniające)) z 1961 r., z późniejszymi zmianami, wymiar sprawiedliwości w państwie sprawują sędziowie.

Na orzecznictwo składa się prawo precedensowe i orzeczenia podające wykładnię i rozwinięcie orzecznictwa oraz wykładnię prawodawstwa.

Hierarchia norm

Konstytucja jest nadrzędnym aktem prawnym w państwie i podlega tylko wymaganiom prawa europejskiego; ma pierwszeństwo przed innymi, niższymi źródłami prawa w tym przed common law. Ważność wszelkich uregulowań wywodzących się z tych źródeł zależy od konstytucji. Precedens common law lub przepis ustawowy, stojący w sprzeczności z przepisem konstytucji jest nieważny, a w konsekwencji nie wywiera skutków prawnych. Przepisy konstytucji podlegają wykładni dokonywanej przez sądy wyższego rzędu, jednak jakiekolwiek poprawki do konstytucji mogą być wprowadzane jedynie po przeprowadzeniu powszechnego referendum.

Irlandia jest państwem dualistycznym. Artykuł 29 ust. 6 konstytucji stanowi, że obowiązujące umowy międzynarodowe mają moc prawa w zakresie określonym przez Oireachtas (parlament). Oznacza to, że traktaty międzynarodowe, do których Irlandia przystąpiła, muszą być włączone do prawa krajowego poprzez ustawy, zanim zaczną obowiązywać na terytorium państwa. Wyjątkiem od tej zasady jest prawo Unii Europejskiej, mające, zgodnie z art. 29 konstytucji, moc prawa w państwie. Oznacza to, że jakakolwiek ustawa lub akt normatywny, których przyjęcie jest konieczne ze względu na członkostwo Irlandii w Unii Europejskiej, nie mogą zostać, zasadniczo, unieważnione żadnym przepisem konstytucji.

Europejska konwencja praw człowieka została włączona do prawa krajowego na mocy ustawy o europejskiej konwencji praw człowieka z 2003 r., która weszła w życie w dniu 31 grudnia 2003 r. Konwencja jest częścią prawa irlandzkiego, ale jedynie w zakresie, w jakim nie stoi w sprzeczności z konstytucją.

Struktura instytucjonalna

Instytucje odpowiedzialne za przyjmowanie regulacji prawnych

Proces decyzyjny

Więcej informacji o głównych instytucjach państwa można znaleźć na następujących stronach internetowych:

Prawnicze bazy danych

electronic Irish Statute Book (elektroniczny irlandzki dziennik ustaw) (eISB)

W eISB znaleźć można:

  • format xhtml w pełni dostępny dla funkcji przeszukiwania;
  • ustawy Oireachtas (parlamentu) uchwalone w latach 1922-2008;
  • prawodawstwo wtórne (rozporządzenia) wydane w latach 1922-2008;
  • katalog aktów prawnych (1922-2005);
  • dostęp w formacie pdf (niedostępnym dla funkcji przeszukiwania) do ustaw Oireachtas (parlamentu) i do prawodawstwa wtórnego (rozporządzeń) z 2009 r.

Urzędowa strona internetowa izb Oireachtas

Urzędowa strona internetowa izb Oireachtas zawiera:

Bieżące ustawodawstwo

Na stronie dostępne są pełne teksty ustaw Oireachtas od 1997 r. do chwili obecnej. Ustawodawstwo publikowane jest w języku, w jakim je uchwalono – irlandzkim lub angielskim, lub w obu, z obowiązkiem przetłumaczenia go na drugi język urzędowy. Język irlandzki jest pierwszym językiem urzędowym (zob. art. 8 i 25 ust. 4 pkt 4 konstytucji).

Tekst ustawy przedstawiony jest w formie pliku pdf, z łączami z zestawienia części (spisu treści) do tekstu odpowiednich części ustawy.

Co roku uchwalanych jest około 40 ustaw. Tekst podany jest w formacie HTML.

Projekty ustaw

Strona umożliwia również dostęp do projektów ustaw od 1997 r. do chwili obecnej. Dostęp obejmuje:

  • pełny pierwotny tekst projektów ustaw (w tym tekst uzasadnień);
  • wersje projektów ustaw ze zmianami (wprowadzonymi przez izbę lub komisję);
  • łącza do debat na projektami ustaw;
  • wykaz poprawek do projektów ustaw. Tekst projektu ustawy przedstawiony jest w formie pliku pdf z łączami z zestawienia części (spisu treści) do tekstu odpowiednich części.

Wcześniejsze prawodawstwo

Na stronie przedstawiono również ustawy Oireachtas uchwalone w latach 1922-2002 / Achtanna an Oireachtais 1922-2002.

Dostęp do tych baz danych jest bezpłatny.

Ciekawe strony

informacje o systemie prawnym, informacje dotyczące instytucji państwa i konstytucji, krótki przewodnik po irlandzkim procesie ustawodawczym, electronic Irish Statute Book

Ostatnia aktualizacja: 12/11/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Twoje uwagi

Za pomocą tego formularza możesz przesłać nam swoje komentarze i uwagi na temat nowej strony