Η πρωτότυπη γλωσσική έκδοση ρουμανικά αυτής της σελίδας τροποποιήθηκε πρόσφατα. Η γλωσσική έκδοση που βλέπετε τώρα βρίσκεται στο στάδιο της μετάφρασης.
Swipe to change

Εθνική νομοθεσία

Ρουμανία

Η παρούσα σελίδα παρέχει πληροφορίες σχετικά με την έννομη τάξη της Ρουμανίας και επισκόπηση του ρουμανικού δικαίου.

Περιεχόμενο που παρέχεται από
Ρουμανία
Δεν υπάρχει επίσημη μετάφραση στη γλώσσα που επιλέξατε.
Εδώ μπορείτε να βρείτε αυτόματη μετάφραση αυτού του περιεχομένου. Λάβετε υπόψη σας ότι η αυτόματη μετάφραση παρέχει μόνο το γενικό του νόημα. Ο ιδιοκτήτης της σελίδας αυτής δεν αποδέχεται καμία ευθύνη για την ποιότητα αυτής της μετάφρασης, που έγινε από μηχανή.

Πηγές δικαίου

Οι πηγές του ρουμανικού δικαίου είναι:

  • το Σύνταγμα της Ρουμανίας
  • οι νόμοι που θεσπίζονται από το Κοινοβούλιο (συνταγματικοί νόμοι, οργανικοί νόμοι και κοινοί νόμοι)
  • τα προεδρικά διατάγματα
  • οι νομοθετικές πράξεις της κυβέρνησης (διατάγματα, έκτακτα διατάγματα, αποφάσεις)
  • οι νομοθετικές πράξεις που εκδίδονται από την κεντρική διοίκηση (υπουργικά διατάγματα, οδηγίες και κανονισμοί)
  • οι νομοθετικές πράξεις που εκδίδονται από την τοπική αυτοδιοίκηση (κομητειακό συμβούλιο, τοπικό συμβούλιο, δημοτικό συμβούλιο Βουκουρεστίου)
  • η νομοθεσία της ΕΕ (κανονισμοί, οδηγίες)
  • οι διεθνείς συνθήκες στις οποίες η Ρουμανία είναι συμβαλλόμενο μέρος.

Είδη νομικών πράξεων - περιγραφή

Το νομικό πλαίσιο της Ρουμανίας περιλαμβάνει τις ακόλουθες νομικές πράξεις:

  • Το Σύνταγμα είναι ο ανώτατος νόμος της Ρουμανίας. Ρυθμίζει τη δομή της Ρουμανίας ως εθνικού, ενιαίου και αδιαίρετου κράτους, τις σχέσεις μεταξύ εκτελεστικής, νομοθετικής και δικαστικής εξουσίας και μεταξύ κρατικών οργάνων, πολιτών και νομικών προσώπων.
  • Οι συνταγματικοί νόμοι προέρχονται από τη συντακτική εξουσία, δηλαδή από τη συντακτική συνέλευση που εξελέγη και συγκλήθηκε για τον σκοπό αυτό.
  • Οι οργανικοί νόμοι ρυθμίζουν θέματα μεγάλης σημασίας για το κράτος, όπως είναι τα κρατικά σύνορα, η ρουμανική ιθαγένεια, το κρατικό εθνόσημο και η κρατική σφραγίδα, το νομικό καθεστώς για την ιδιοκτησία και την κληρονομιά, η διοργάνωση και διεξαγωγή δημοψηφισμάτων, τα ποινικά αδικήματα, οι ποινές και οι κανόνες για την εκτέλεση των ποινών, η οργάνωση και λειτουργία του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου, των δικαστηρίων, της Εισαγγελίας και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, τα δικαιώματα των ατόμων που έχουν υποστεί ζημία από μια δημόσια αρχή, η εθνική άμυνα, η οργάνωση κυβερνητικών φορέων, τα πολιτικά κόμματα.
  • Οι κοινοί νόμοι ρυθμίζουν όλους τους λοιπούς τομείς που δεν καλύπτονται από τους οργανικούς νόμους. Ένας κοινός νόμος δεν μπορεί να τροποποιήσει ή να μεταβάλει έναν ανώτερο νόμο, π.χ. έναν οργανικό νόμο ή το Σύνταγμα.
  • Σε ορισμένες περιπτώσεις (διακοπές του Κοινοβουλίου) ορισμένοι τομείς, οι οποίοι καθορίζονται από το Κοινοβούλιο, μπορούν να ρυθμιστούν με κυβερνητικά διατάγματα. Τα εν λόγω διατάγματα εκδίδονται με βάση μια ειδική πράξη μεταβίβασης αρμοδιοτήτων και εξουσιών, εντός των ορίων και υπό τους όρους που προβλέπονται από την εν λόγω πράξη. Σε έκτακτες περιπτώσεις, η κυβέρνηση μπορεί να εκδώσει έκτακτα διατάγματα σε οποιονδήποτε τομέα, εάν αυτό θεωρείται αναγκαίο.
  • Οι κυβερνητικές αποφάσεις καθορίζουν με ποιον τρόπο εφαρμόζονται στην πράξη οι νόμοι και διάφορες άλλες οργανωτικές πτυχές της εφαρμογής τους.
  • Οι νομοθετικές πράξεις που εκδίδονται από την κεντρική διοίκηση (διατάγματα και οδηγίες) εκδίδονται μόνο με βάση τη νομοθεσία, τις κυβερνητικές αποφάσεις και τα κυβερνητικά διατάγματα και με σκοπό να τα εφαρμόσουν.
  • πράξεις αυτόνομων διοικητικών αρχών
  • Οι πράξεις που εκδίδονται από όργανα της τοπικής αυτοδιοίκησης (κομητειακό συμβούλιο, τοπικό συμβούλιο, δημοτικό συμβούλιο Βουκουρεστίου) ρυθμίζουν τομείς που υπάγονται στην αρμοδιότητα των οργάνων της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Άλλες πηγές δικαίου

  • Η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και η νομολογία των δικαστηρίων της ΕΕ.
  • Παρότι η εθνική νομολογία δεν αποτελεί πηγή δικαίου, οι αποφάσεις των Συνταγματικών Δικαστηρίων και του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, οι οποίες διασφαλίζουν την ομοιόμορφη ερμηνεία ορισμένων διατάξεων της νομοθεσίας, αποτελούν αναμφισβήτητα δευτερεύουσες πηγές δικαίου. Επιπλέον, οι αποφάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου, οι οποίες παράγουν αποτελέσματα erga omnes (έναντι όλων) και όχι inter partes litigantes (κατ’ αντιμωλία των διαδίκων), μπορούν να θεωρηθούν ως δευτερεύουσες πηγές δικαίου.
  • Σύμφωνα με το άρθρο 1 του νόμου αριθ. 287/2009 του Αστικού Κώδικα, πηγές του αστικού δικαίου μπορεί να είναι το δίκαιο, οι πρακτικές και οι γενικές αρχές του δικαίου. Με τον όρο «πρακτικές» εννοούμε την παράδοση (έθιμα) και τις επαγγελματικές πρακτικές.
  • Οι προαναφερθείσες διατάξεις θεσπίζουν τους ακόλουθους κανόνες για την εφαρμογή των πρακτικών ως πηγής δικαίου:
  • οι πρακτικές εφαρμόζονται σε περιπτώσεις που δεν προβλέπονται από το δίκαιο. Όταν δεν υπάρχουν πρακτικές, ισχύουν οι νομικές διατάξεις για παρόμοιες καταστάσεις, και, όταν δεν υπάρχουν τέτοιες διατάξεις, εφαρμόζονται οι γενικές αρχές του δικαίου.
  • σε θέματα που ρυθμίζονται από το δίκαιο, οι πρακτικές εφαρμόζονται μόνον όταν το δίκαιο κάνει ρητή αναφορά σε αυτά.
  • μόνο οι πρακτικές που συνάδουν με τη δημόσια τάξη και τα χρηστά ήθη μπορούν να αναγνωριστούν ως πηγές δικαίου.
  • ο ενδιαφερόμενος πρέπει να αποδείξει την ύπαρξη των πρακτικών και το περιεχόμενό τους. Οι πρακτικές που δημοσιεύονται σε συλλογές οι οποίες καταρτίζονται από φορείς ή οργανισμούς που είναι εξουσιοδοτημένοι στον τομέα τεκμαίρεται ότι υπάρχουν, μέχρι αποδείξεως του εναντίου.

Ιεράρχηση κανόνων δικαίου

Η ιεράρχηση των κανόνων δικαίου στη Ρουμανία έχει ως ακολούθως:

  • Το Σύνταγμα της Ρουμανίας και οι συνταγματικοί νόμοι κατέχουν την κορυφαία θέση στην ιεραρχία των κανόνων δικαίου. Όλα τα άλλα νομοθετήματα και οι κανόνες πρέπει να συμφωνούν με αυτά.
  • Οι οργανικοί νόμοι κατέχουν τη δεύτερη θέση στην ιεράρχηση των κανόνων δικαίου. Το Κοινοβούλιο θεσπίζει οργανικούς νόμους με ειδική πλειοψηφία.
  • Οι κοινοί νόμοι αποτελούν την τρίτη κατηγορία στην ιεράρχηση των κανόνων δικαίου. Το Κοινοβούλιο θεσπίζει κοινούς νόμους με απλή πλειοψηφία. Ένας κοινός νόμος δεν μπορεί να τροποποιήσει ούτε να μεταβάλει οργανικούς νόμους ή το Σύνταγμα.
  • Τα κυβερνητικά διατάγματα αποτελούν την τέταρτη κατηγορία στην ιεράρχηση των κανόνων δικαίου.
  • Οι κυβερνητικές αποφάσεις κατέχουν την πέμπτη θέση στην ιεράρχηση των κανόνων δικαίου.
  • Οι νομοθετικές πράξεις που εκδίδονται από όργανα της κεντρικής διοίκησης και από αυτόνομες διοικητικές αρχές αποτελούν την έκτη κατηγορία στην ιεράρχηση των κανόνων δικαίου.
  • Οι νομοθετικές πράξεις που εκδίδονται από όργανα της τοπικής αυτοδιοίκησης (κομητειακό συμβούλιο, τοπικό συμβούλιο, δημοτικό συμβούλιο Βουκουρεστίου) κατέχουν την τελευταία θέση στην ιεράρχηση των κανόνων δικαίου.

Θεσμικό πλαίσιο

Όργανα αρμόδια για τη θέσπιση της νομοθεσίας

Σύμφωνα με το Σύνταγμα, το κράτος βασίζεται στις αρχές της διάκρισης των εξουσιών (νομοθετική, εκτελεστική και δικαστική) καθώς και στις αρχές της ισορροπίας δυνάμεων και του συστήματος ελέγχου και ισορροπιών.

Η εξουσία κατανέμεται επίσης και ασκείται από το Κοινοβούλιο, την κυβέρνηση και τις δικαστικές αρχές. Το Συνταγματικό Δικαστήριο, ο ρουμάνος διαμεσολαβητής, το Ελεγκτικό Συνέδριο και το Νομοθετικό Συμβούλιο εγγυώνται επίσης την ισορροπία δυνάμεων μεταξύ δημόσιων αρχών και πολιτών.

Το Κοινοβούλιο είναι το ανώτατο όργανο εκπροσώπησης των πολιτών και η μοναδική νομοθετική αρχή της χώρας. Απαρτίζεται από τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία. Καταρχήν, η νομοθετική εξουσία ανήκει αποκλειστικά στο Κοινοβούλιο, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις το Κοινοβούλιο μοιράζεται το καθήκον αυτό με την εκτελεστική εξουσία (την κυβέρνηση) και το εκλογικό σώμα (τους πολίτες).

Η κυβέρνηση μπορεί να εκδίδει διατάγματα, βάσει συγκεκριμένου νόμου εξουσιοδότησης που θεσπίζεται από το Κοινοβούλιο. Σε εξαιρετικά έκτακτες καταστάσεις που πρέπει να αντιμετωπίζονται επειγόντως, η κυβέρνηση μπορεί επίσης να εκδίδει έκτακτα διατάγματα.

Διαδικασία λήψης αποφάσεων

Η διαδικασία λήψης νομοθετικών αποφάσεων περιλαμβάνει τρία στάδια:

1. Το κυβερνητικό στάδιο ή προκοινοβουλευτικό στάδιο αφορά:

  • στην επεξεργασία και στην έγκριση σε κυβερνητικό επίπεδο της νομοθετικής πρότασης
  • στην υποβολή της νομοθετικής πρότασης σε δημόσια διαβούλευση, σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται από τη νομοθεσία
  • στην έγκριση από το Νομοθετικό Συμβούλιο, στη διυπουργική έγκριση και έγκριση από άλλα όργανα
  • έγκριση σε κυβερνητικό επίπεδο του σχεδίου νομοθετικής πράξης.

2. Το κοινοβουλευτικό στάδιο αφορά:

  • στη διαβίβαση του νομοσχεδίου σε ένα από τα σώματα του Κοινοβουλίου (τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία ως πρώτο σώμα), ανάλογα με τις αρμοδιότητες που καθορίζει το ρουμανικό Σύνταγμα
  • στη συζήτηση και την έγκριση της έκθεσης/γνωμοδότησης για το νομοσχέδιο στις διαρκείς κοινοβουλευτικές επιτροπές (σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να συσταθούν ειδικές επιτροπές)
  • στην ολομέλεια, το πρώτο σώμα γνωμοδοτεί σχετικά με τα σχέδια νομοθετικών πράξεων και νομοθετικών προτάσεων που παραπέμπονται σε αυτό. Το πρώτο σώμα διαθέτει 45 ημέρες για να αποφανθεί σχετικά με τα σχέδια νομοθετικών πράξεων και νομοθετικών προτάσεων, αρχής γενομένης από την ημερομηνία υποβολής τους ενώπιον του Προεδρείου του Κοινοβουλίου.
  • Στην περίπτωση κωδίκων ή άλλων ιδιαίτερα περίπλοκων νόμων, η προθεσμία είναι 60 ημέρες από την ημερομηνία υποβολής τους ενώπιον του Προεδρείου.
  • Για έκτακτα κυβερνητικά διατάγματα, η προθεσμία είναι 30 ημέρες.
  • Σε περίπτωση που η προθεσμία παρέλθει, το σχέδιο νομοθετικής πράξης ή νομοθετικής πρότασης θεωρείται ότι έχει εγκριθεί και προωθείται στη Βουλή των Αντιπροσώπων, η οποία λαμβάνει την τελική απόφαση.

Στη συνέχεια, διεξάγεται ψηφοφορία επί του σχεδίου νομοθετικής πράξης/νομοθετικής πρότασης (έγκριση ή απόρριψη) και αυτή διαβιβάζεται στο σώμα που έχει αρμοδιότητα λήψης αποφάσεων (Βουλή των Αντιπροσώπων ή Γερουσία), το οποίο εγκρίνει την τελική έκδοση της νομοθετικής πράξης.

3. Το μετακοινοβουλευτικό στάδιο αφορά:

  • τον έλεγχο της συνταγματικότητας του νόμου (a priori έλεγχος) (το Συνταγματικό Δικαστήριο ελέγχει τη συμβατότητα του νόμου με το Σύνταγμα). Ο έλεγχος μπορεί να ζητηθεί από τον Πρόεδρο της Ρουμανίας, τον πρόεδρο ενός εκ των νομοθετικών σωμάτων, την κυβέρνηση, το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο, τον ρουμάνο διαμεσολαβητή ή τουλάχιστον 50 βουλευτές ή τουλάχιστον 25 γερουσιαστές. Μπορεί επίσης να διενεργηθεί αυτεπαγγέλτως.
  • Τέλος, ο νόμος κυρώνεται από τον Πρόεδρο εντός 20 ημερών από την παραλαβή του. Εάν ο Πρόεδρος ζητήσει την επανεξέταση του νόμου (τέτοια αίτηση μπορεί να υποβληθεί μόνο μία φορά) ή την εξέταση της συνταγματικότητάς του, ο νόμος κυρώνεται εντός 10 ημερών από την παραλαβή του μετά την επανεξέταση ή από την παραλαβή της επιβεβαίωσης της συμμόρφωσής του προς το Σύνταγμα από το Συνταγματικό Δικαστήριο.
  • Ο νόμος τίθεται σε ισχύ τρεις ημέρες από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ρουμανίας, Μέρος I, ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που αναφέρεται στον νόμο.

Νομικές βάσεις δεδομένων

Μια ρουμανική νομική βάση δεδομένων, την οποία σχεδίασε, διαχειρίζεται και επικαιροποιεί το Νομοθετικό Συμβούλιο της Ρουμανίας, παρέχει δωρεάν πρόσβαση στο σύνολο της ρουμανικής νομοθεσίας.

Αυτή είναι η επιγραμμική έκδοση του Repertoriul legislației României® [κατάλογος της ρουμανικής νομοθεσίας] - το επίσημο αρχείο της ρουμανικής νομοθεσίας, το οποίο παρέχει ακριβείς και ορθές πληροφορίες σχετικά με το νομικό καθεστώς του κάθε νόμου σε διαφορετικές χρονικές στιγμές.

Η βάση δεδομένων καλύπτει το χρονικό διάστημα από το 1864 έως σήμερα.

Η αναζήτηση στην εν λόγω βάση δεδομένων μπορεί να γίνει βάσει:

  • του είδους/κατηγορίας νομοθετικής πράξης
  • του αριθμού
  • του έτους δημοσίευσης
  • της περιόδου δημοσίευσης
  • της επίσημης δημοσίευσης (είδος, αριθμός, έτος)
  • λέξεων-κλειδιών στον τίτλο
  • Κατάσταση της πράξης (σε ισχύ, όχι σε ισχύ)
  • Άλλα κριτήρια (νομοθετικά, επιμέρους/δημοσιευμένα, μη δημοσιευμένα).

Το ενδοδίκτυο του Νομοθετικού Συμβουλίου φιλοξενεί μια βάση δεδομένων, η οποία ενημερώνεται με λεπτομερείς νομικές πληροφορίες που απαιτούνται για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα της έγκρισης νομοσχεδίων ή για την παροχή χρήσιμων πληροφοριών για τη νομοθετική διαδικασία.

Μια άλλη νομική βάση δεδομένων (παρότι είναι οργανωμένη διαφορετικά) είναι επίσης προσπελάσιμη μέσω του δικτυακού τόπου της Βουλής των Αντιπροσώπων (ένα από τα σώματα του Κοινοβουλίου). Αναζητήσεις μπορούν να γίνουν βάσει:

  • του είδους νομοθετικής πράξης
  • του αριθμού
  • της ημερομηνίας
  • της δημόσιας αρχής που εξέδωσε τη νομοθετική πράξη
  • της ημερομηνίας δημοσίευσης και λέξεων-κλειδιών (τόσο στον τίτλο όσο και στο κείμενο της πράξης).

Παρέχεται δωρεάν πρόσβαση στη βάση δεδομένων;

Ναι, η πρόσβαση στη βάση δεδομένων παρέχεται δωρεάν.

Τελευταία επικαιροποίηση: 20/03/2014

Την έκδοση αυτής της σελίδας στην εθνική γλώσσα διαχειρίζεται το εκάστοτε κράτος μέλος. Οι μεταφράσεις έχουν γίνει από την αρμόδια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι τυχόν αλλαγές που επιφέρει η αρμόδια εθνική αρχή στο πρωτότυπο ενδέχεται να μην έχουν περιληφθεί ακόμα στις μεταφράσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αναλαμβάνει καμία ευθύνη όσον αφορά τις πληροφορίες ή τα στοιχεία που περιλαμβάνονται ή για τα οποία γίνεται λόγος στο παρόν έγγραφο. Βλ. την ανακοίνωση νομικού περιεχομένου για τους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχύουν στο κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για την παρούσα σελίδα.