Alimentatie

Bulgarije
Inhoud aangereikt door
European Judicial Network
Europees justitieel netwerk (in burgerlijke en handelszaken)

1 Wat betekenen de begrippen "levensonderhoud" en "onderhoudsplicht" in de praktijk? Welke personen zijn jegens anderen onderhoudsplichtig?

Onderhoudsplicht is de verplichting van een familielid om te voorzien in de kosten van levensonderhoud van een ander familielid. Dit is een wettelijke verplichting. Dat wil zeggen dat deze op grond van de wet kan worden opgelegd wanneer aan bepaalde criteria wordt voldaan en dat ze dus niet afhankelijk is van een overeenkomst tussen de partijen. De onderhoudsplicht is een persoonlijke verplichting die eindigt door het overlijden van de tot onderhoud gerechtigde.

Een persoon heeft alleen recht op alimentatie als hij geen betaald werk kan verrichten en onvoldoende middelen heeft om zelf in zijn levensonderhoud te voorzien.

Een persoon die recht heeft op alimentatie, kan deze van de volgende personen eisen, in de volgorde waarin ze worden genoemd: echtgenoot of ex-echtgenoot, kinderen, ouders, kleinkinderen en achterkleinkinderen, broers en zusters, grootouders en andere verwanten in opgaande lijn. Wanneer de als eerste genoemde persoon niet in staat is om alimentatie te betalen, is de alimentatie verschuldigd door de volgende persoon in de rij.

Wanneer een persoon nog anderen moet onderhouden, is de alimentatie verschuldigd in de volgende volgorde (en worden personen lager op de lijst van alimentatie uitgesloten): kinderen, (ex-)echtgenoot, ouders, kleinkinderen en achterkleinkinderen, broers en zusters, grootouders en andere verwanten in opgaande lijn.

In geval van echtscheiding heeft alleen de echtgenoot die geen schuld heeft aan de scheiding recht op alimentatie.

2 Tot welke leeftijd heeft een kind aanspraak op levensonderhoud? Zijn de regels inzake levensonderhoud verschillend voor minderjarigen en volwassenen?

Ouders zijn verplicht om in het levensonderhoud van minderjarige kinderen (tot 18 jaar) te voorzien, ongeacht of de kinderen betaald werk kunnen verrichten of over voldoende middelen beschikken om zelf in hun levensonderhoud te voorzien. De ouders zijn onderhoudsplichtig jegens meerderjarige kinderen wanneer ze onvoldoende inkomsten of vermogen hebben om zelf in hun levensonderhoud te voorzien, onderwijs volgen aan een middelbare school (tot 20 jaar) of een opleiding volgen aan een school voor beroepsonderwijs of een universiteit (tot 25 jaar), doch uitsluitend indien de ouders voldoende draagkrachtig zijn.

Een ex-echtgenoot moet maximaal drie jaar partneralimentatie betalen, te rekenen vanaf de datum van ontbinding van het huwelijk, tenzij de partijen een langere periode zijn overeengekomen. De alimentatieplicht eindigt als de begunstigde echtgenoot hertrouwt.

3 Moet ik om alimentatie verzoeken bij een bevoegde autoriteit of rechterlijke instantie? Wat zijn de belangrijkste onderdelen van deze procedure?

Alimentatievorderingen moeten worden ingediend bij de rechter, ongeacht de aard en hoogte van de alimentatie, de persoon die alimentatie vordert en de persoon tegen wie de vordering is gericht. Het districtsgerecht (rayonen sad) is bevoegd. Het gerecht van de woonplaats van de eiser of de gedaagde is territoriaal bevoegd. De keuze is aan de eiser.

4 Kan het verzoek worden gedaan namens een familielid (zo ja, van welke graad) of een kind?

Een alimentatievordering ten behoeve van een minderjarige moet worden ingediend door de ouder die het ouderlijk gezag over het kind uitoefent of de voogd van het kind.

Een alimentatievordering ten behoeve van een minderjarige tussen 14 en 18 jaar kan met medeweten en toestemming van de ouder die het ouderlijk gezag uitoefent of de voogd van het kind ook door het kind zelf worden ingediend.

5 Indien ik naar de rechter wil stappen, hoe weet ik dan welke rechter bevoegd is?

Wanneer in een huwelijkszaak een alimentatievordering wordt ingediend, is de Bulgaarse rechter bevoegd om van deze vordering, en van andere verzoeken die in het kader van de huwelijkszaak worden ingediend, kennis te nemen als een van de echtgenoten de Bulgaarse nationaliteit bezit of in Bulgarije zijn gewone verblijfplaats heeft. Zaken betreffende partneralimentatie worden behandeld door de gerechten die bevoegd zijn in echtscheidingszaken.

De Bulgaarse rechter is bevoegd in zaken betreffende persoonlijke en vermogensrechtelijke betrekkingen tussen ouders en kinderen wanneer de verweerder zijn gewone verblijfplaats in Bulgarije heeft, de verzoeker de Bulgaarse nationaliteit bezit of het kind of de ouder die partij is in de zaak de Bulgaarse nationaliteit bezit of zijn gewone verblijfplaats in Bulgarije heeft.

In bovenstaande gevallen is het Bulgaarse recht van toepassing (zie verder het antwoord op de vragen 18, 19 en 20).

6 Heb ik als verzoeker een vertegenwoordiger (bv. advocaat, centrale of lokale autoriteit enz.) nodig om de zaak bij de rechter aanhangig te maken? Zo nee, welke procedures zijn van toepassing?

Alimentatievorderingen moeten worden ingediend bij de rechter, ongeacht de aard en hoogte van de alimentatie, de persoon die alimentatie vordert en de persoon tegen wie de vordering is gericht. Het districtsgerecht is absoluut bevoegd. Een procedure voor dit gerecht vereist geen juridische vertegenwoordiging. Het gerecht van de woonplaats van de eiser of verweerder is territoriaal bevoegd. De keuze is aan de eiser.

7 Moet ik vergoedingen betalen voor het aanhangig maken van de zaak? Zo ja, hoeveel bedragen deze ongeveer? Kan ik, wanneer mijn financiële middelen ontoereikend zijn, rechtsbijstand krijgen om de kosten van de procedure te dekken?

Verzoekers in alimentatiezaken zijn vrijgesteld van griffierechten. Wanneer de alimentatievordering wordt toegewezen, wordt de verweerder veroordeeld in de griffierechten en proceskosten van de eiser.

Voor alimentatiezaken is geen juridische vertegenwoordiging vereist.

De procespartijen kunnen rechtsbijstand krijgen volgens de gebruikelijke voorwaarden. Die voorwaarden zijn neergelegd in de wet op de rechtsbijstand (Zakon za Pravnata Pomosht).

8 Welk soort alimentatie kan door de rechter worden toegekend? Hoe wordt het bedrag van de alimentatie berekend? Kan de rechterlijke beslissing worden herzien wanneer de kosten voor levensonderhoud of de gezinssituatie wijzigen? Zo ja, hoe (bv. via een automatisch indexeringssysteem)?

De hoogte van de alimentatie wordt vastgesteld op basis van de behoefte van de alimentatiegerechtigde en de draagkracht van de alimentatieplichtige. Het minimumbedrag aan alimentatie voor minderjarige kinderen is gelijk aan een kwart van het door de ministerraad vastgestelde minimumloon. Bij het bepalen van de hoogte van de alimentatie kijkt de rechter zowel naar de behoeften van de kinderen als naar de draagkracht van de ouders.

De rechter mag een alimentatie vaststellen die onder het vastgestelde minimum ligt wanneer het kind door de staat wordt onderhouden of het levensonderhoud van het kind door andere belangrijke omstandigheden is gegarandeerd. De rechter mag ook een alimentatie vaststellen die boven het gestelde maximum ligt wanneer dit noodzakelijk is om in speciale behoeften van het kind te voorzien en de ouder zich dit zonder problemen kan veroorloven. Op verzoek van een partij kan een alimentatiebeschikking worden gewijzigd of ingetrokken wanneer de omstandigheden wijzigen.

Alimentatie moet per maand worden betaald. Bij te late betaling is een wettelijke rente verschuldigd. Met toestemming van de rechter kan alimentatie ook in natura worden voldaan.

9 Hoe en aan wie wordt de alimentatie betaald?

De alimentatie wordt rechtstreeks aan de alimentatiegerechtigde betaald. In het geval van minderjarigen tussen 14 en 18 jaar moet dat gebeuren met medeweten en toestemming van de ouder die het ouderlijk gezag uitoefent.

Alimentatie voor een minderjarige jonger dan 14 jaar wordt betaald via de ouder die het ouderlijk gezag uitoefent of de voogd.

10 Hoe kan een persoon (de onderhoudsplichtige) die niet vrijwillig betaalt, tot betaling worden gedwongen?

Alimentatie moet per maand worden betaald. Bij te late betaling is een wettelijke rente verschuldigd.

Rechterlijke beslissingen die in kracht van gewijsde zijn gegaan, kunnen ten uitvoer worden gelegd volgens de voorwaarden en procedure die is neergelegd in het wetboek van burgerlijke rechtsvordering (Grazhdanski Protsesualen Kodeks).

11 Beschrijf kort alle met betrekking tot de tenuitvoerlegging geldende beperkingen, met name de voorschriften ter bescherming van de onderhoudsplichtige en inzake verval- of verjaringstermijnen.

De tenuitvoerlegging van een alimentatiebeslissing gebeurt, naar keuze van de alimentatiegerechtigde, via een particuliere of een gerechtsdeurwaarder.

Gerechtsdeurwaarders werken voor de deurwaardersdienst van een districtsgerecht (rayonen sad) en hun werkgebied beperkt zich tot het rechtsgebied van dat gerecht.

Een particuliere deurwaarder kan alleen werken in het rechtsgebied van het provinciale gerecht (okrazhen sad) waar hij staat ingeschreven.

Zie “Tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen”.

12 Zijn er organisaties of autoriteiten die mij kunnen helpen bij de invordering van alimentatie?

De wet op de kinderbescherming (Zakon za Zakrila na Deteto) voorziet in een aantal beschermingsmaatregelen, waaronder het informeren van kinderen en ouders over hun rechten en plichten en de mogelijkheid van gefinancierde rechtsbijstand. Ingevolge artikel 15 van deze wet maken kinderen aanspraak op rechtsbijstand en kunnen ze beroep aantekenen in alle procedures waarbij hun rechten en belangen in het geding zijn. Een aanvraag voor gefinancierde rechtsbijstand moet worden ingediend bij het nationaal bureau voor rechtsbijstand.

De wet op de advocatuur (Zakon za Advokaturata) stelt uitdrukkelijk dat iedere advocaat die onderdaan van Bulgarije of een andere EU-lidstaat is, pro-Deorechtsbijstand kan verlenen aan alimentatiegerechtigden. Wanneer in een pro-Deozaak de verweerder in de proceskosten wordt veroordeeld, kan de advocaat een vergoeding vorderen, waarvan de hoogte door de rechter wordt bepaald.

13 Kunnen organisaties (overheids- of privéorganisaties) een voorschot op (een deel van) het alimentatiebedrag betalen in de plaats van de onderhoudsplichtige?

Wanneer een alimentatieplichtige niet de bij rechterlijke beslissing vastgestelde alimentatie betaalt, wordt de alimentatie voor zijn rekening door de staat betaald, onder de voorwaarden en volgens de procedure die zijn vastgelegd in een verordening van de ministerraad. Ingevolge de regelingen voor sociale bijstand zorgt de staat voor behoeftige personen wanneer niemand jegens die personen wettelijk onderhoudsplichtig is of eventuele onderhoudsplichtigen over onvoldoende draagkracht beschikken.

14 Indien ik mij in deze lidstaat bevind en de onderhoudsplichtige zijn/haar verblijfplaats in een ander land heeft:

14.1 Kan ik in deze lidstaat hulp krijgen van een autoriteit of een privéorganisatie?

Ja, volgens de procedure van Verordening (EG) nr. 4/2009 van de Raad betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen, en de samenwerking op het gebied van onderhoudsverplichtingen. Bulgarije heeft ook een aantal bilaterale verdragen betreffende wederzijdse rechtshulp gesloten, zowel met EU-lidstaten als met derde landen. Het ministerie van Justitie is voor de toepassing van die verdragen als centrale autoriteit aangewezen en verleent in die hoedanigheid bijstand bij de behandeling van verzoeken van burgers.

14.2 Zo ja, hoe kan ik contact opnemen met die autoriteit of privéorganisatie?

Het ministerie van Justitie is de centrale autoriteit. De contactgegevens van het ministerie zijn als volgt:

Ministerie van Justitie
Ul. Slavyanska 1

1040 Sofia
Bulgarije
Telefoon: (+359 2) 92 37 555
Fax: (+359 2) 987 0098
Contactpersoon:

Е_Gyurova@justice.government.bg

M_Parvanova@justice.government.bg

15 Indien ik mij in een ander land bevind en de onderhoudsplichtige zich in deze lidstaat bevindt:

15.1 Kan ik mij in deze lidstaat rechtstreeks wenden tot een autoriteit of een privéorganisatie?

Ja, volgens de procedure van Verordening (EG) nr. 4/2009 van de Raad betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen, en de samenwerking op het gebied van onderhoudsverplichtingen. Wanneer de verzoeker in een land verblijft waarmee Bulgarije een verdrag betreffende wederzijdse rechtshulp heeft gesloten, kan hij een bijstandverzoek indienen bij het ministerie van Justitie, dat voor de toepassing van het betreffende verdrag als centrale autoriteit is aangewezen.

15.2 Zo ja, hoe kan ik contact opnemen met die autoriteit of privéorganisatie en welk soort bijstand kan ik krijgen?

Volgens de procedure van Verordening (EG) nr. 4/2009 van de Raad betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen, en de samenwerking op het gebied van onderhoudsverplichtingen, of volgens de in het toepasselijke verdrag betreffende wederzijds rechtshulp neergelegde procedure.

Voor de contactgegevens van het ministerie van Justitie in de rol van centrale autoriteit, zie hierboven.

16 Is deze lidstaat gebonden door het Haagse Protocol van 2007?

Ja, Bulgarije is gebonden aan het Haags Protocol van 2007.

17 Indien deze lidstaat niet is gebonden door het Haagse Protocol van 2007, welk rechtsstelsel zal er dan overeenkomstig zijn regels van internationaal privaatrecht worden toegepast op de alimentatievordering? Wat zijn de desbetreffende regels van internationaal privaatrecht?

Zie het antwoord op de vorige vraag.

18 Welke regels gelden er met betrekking tot de toegang tot de rechter in grensoverschrijdende zaken in de EU (conform de structuur van hoofdstuk V van de verordening inzake onderhoudsverplichtingen)?

De toepasselijke voorschriften zijn neergelegd in Verordening (EG) nr. 4/2009 van de Raad betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen, en de samenwerking op het gebied van onderhoudsverplichtingen, en in de artikelen 627a, 627b en 627c van het wetboek van burgerlijke rechtsvordering (in werking getreden op 18 juni 2011).

Wanneer een beslissing is gegeven in een lidstaat die aan het Haags Protocol van 2007 is gebonden, moet een verzoek tot tenuitvoerlegging van die beslissing op basis van de in artikel 20 van voornoemde verordening bedoelde stukken, worden ingediend bij het provinciaal gerecht van de vaste woonplaats van de alimentatieplichtige of de plaats van uitvoering van de alimentatieverplichting. Weigering of schorsing van de tenuitvoerlegging van een beslissing in de zin van artikel 41 van de verordening, gebeurt bij beslissing van het provinciaal gerecht.

Een verzoek tot uitvoerbaarverklaring van een beslissing die is gegeven in een lidstaat die niet aan het Haags Protocol van 2007 is gebonden, moet eveneens worden ingediend bij het provinciaal gerecht van de vaste woonplaats van de alimentatieplichtige of de plaats van uitvoering van de alimentatieverplichting. Het is niet nodig om het verzoek aan de alimentatieplichtige te betekenen. Het gerecht behandelt het verzoek achter gesloten deuren. In de beschikking waarin het verzoek wordt toegewezen, vermeldt de rechter ook binnen welke termijn beroep kan worden aangetekend, overeenkomstig artikel 32, lid 5, van genoemde verordening. Een uitvoerbaarverklaring bij voorraad is niet mogelijk en een daartoe strekkend nevenverzoek zal worden afgewezen. In de beschikking waarin het hoofdverzoek wordt toegewezen, beslist de rechter ook over eventuele voorlopige en bewarende maatregelen waarom is verzocht. Een beschikking heeft dezelfde betekenis als een beslissing in een vordering. De beschikking is vatbaar voor beroep bij het hof van beroep (Sofiyski apelativen sad) in Sofia, dat zowel kijkt naar de feiten als naar de toepassing van het recht, onder de voorwaarden en volgens de procedure van artikel 32 van de verordening. Tegen de beslissing van het hof van beroep kan cassatie worden ingesteld bij het hof van cassatie.

19 Welke maatregelen heeft deze lidstaat genomen om de uitvoering van de taken die zijn beschreven in artikel 51 van de verordening inzake onderhoudsverplichtingen te waarborgen?

Er zijn wijzigingen doorgevoerd in de omvang en samenstelling van het personeel van het directoraat Internationale rechtsbescherming van kinderen en interlandelijke adoptie, dat onder meer is belast met het uitvoeren van de taken van het ministerie van Justitie in zijn functie van centrale autoriteit voor de uitvoering van Verordening (EG) nr. 4/2009 van de Raad betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen, en de samenwerking op het gebied van onderhoudsverplichtingen. Bij de verwerking van verzoeken uit EU-lidstaten in verband met alimentatieverplichtingen overeenkomstig deze verordening, werkt het directoraat Internationale rechtsbescherming van kinderen en interlandelijke adoptie samen met het directoraat-generaal Burgerlijke stand en administratieve diensten (GRAO) van het ministerie van Regionale ontwikkeling en openbare werken, het nationaal agentschap voor overheidsinkomsten en het nationaal bureau voor rechtsbijstand.

Laatste update: 23/12/2015

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken EJN-contactpunten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. Het EJN en de Commissie aanvaarden geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor informatie of gegevens in dit document of waarnaar in dit document wordt verwezen. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.