Let op: de oorspronkelijke versie van deze pagina (Slowaaks) is onlangs gewijzigd. Aan de vertaling in het Nederlands wordt momenteel gewerkt.
Swipe to change

Echtscheiding en scheiding van tafel en bed

Slowakije
Inhoud aangereikt door
European Judicial Network
Europees justitieel netwerk in burgerlijke en handelszaken

1 Wat zijn de voorwaarden voor een echtscheiding?

In Slowakije kan een huwelijk alleen door een rechter worden ontbonden.

2 Welke echtscheidingsgronden bestaan er?

Een rechter kan een huwelijk op verzoek van een van de echtgenoten ontbinden als de relatie tussen de echtgenoten zo ernstig en duurzaam is ontwricht dat het huwelijk niet meer aan zijn doel beantwoordt en van de echtgenoten niet kan worden verwacht dat ze weer zullen gaan samenwonen.

De rechter stelt de oorzaken van de ontwrichting van de relatie tussen de echtgenoten vast en houdt daarmee rekening bij zijn beslissing over de echtscheiding. Bij de beslissing over een echtscheiding houdt de rechter altijd rekening met de belangen van eventuele minderjarige kinderen.

3 Wat zijn de juridische gevolgen van een echtscheiding als het gaat om:

3.1 de persoonlijke relatie tussen de echtgenoten (bijvoorbeeld de achternaam)?

Als een van de echtgenoten bij het huwelijk de achternaam van de andere heeft aangenomen, kan hij of zij binnen drie maanden nadat de echtscheidingsuitspraak definitief is geworden de burgerlijke stand ervan in kennis stellen dat weer de eigen achternaam wordt aangenomen.

Als een van de echtgenoten bij het huwelijk de achternaam van de andere heeft aangenomen en de eigen achternaam als tweede achternaam heeft behouden, kan hij of zij de burgerlijke stand binnen drie maanden nadat de echtscheidingsuitspraak definitief is geworden de burgerlijke stand ervan in kennis stellen dat hij of zij niet langer de achternaam van de andere zal gebruiken.

3.2 de verdeling van het vermogen van de echtgenoten?

Het stelsel van het gemeenschappelijk vermogen vervalt bij een echtscheiding en de desbetreffende kwesties worden geregeld conform de in artikel 150 van het burgerlijk wetboek (Občiansky zákonník) neergelegde beginselen. Dit stelsel kan worden afgewikkeld door: (a) een onderlinge overeenkomst, (b) een gerechtelijke beslissing, (c) het verstrijken van een bepaalde termijn.

3.3 de minderjarige kinderen uit het huwelijk?

In de echtscheidingsuitspraak in het geval van ouders van een minderjarig kind, legt de rechter de rechten en verplichtingen van de ouders vast ten aanzien van het minderjarige kind in de periode na de echtscheiding, met name door te bepalen welke ouder het gezag over het kind zal uitoefenen, als wettelijke vertegenwoordiger van het kind zal optreden en de goederen van het kind zal beheren. De beslissing inzake de rechten en verplichtingen van de ouders kan worden vervangen door een overeenkomst tussen de ouders.

Als de ouders het niet eens kunnen worden over het omgangsrecht betreffende een minderjarig kind, legt de rechter de desbetreffende rechten van de ouders vast in zijn echtscheidingsuitspraak. Indien noodzakelijk zal de rechter, als dit in het belang van het kind is, het omgangsrecht van een ouder beperken of omgang met het kind verbieden.

De rechter bepaalt ook welke bijdrage de ouder die niet het gezag over het kind heeft, moet leveren aan het levensonderhoud van het kind; de rechter kan ook een overeenkomst tussen de ouders over de hoogte van de alimentatie goedkeuren.

3.4 de verplichting om alimentatie te betalen aan de andere echtgenoot?

Een gescheiden echtgeno(o)t(e) die niet in staat is om in zijn of haar eigen levensonderhoud te voorzien, kan de ex-echtgeno(o)t(e) voor zijn of haar levensonderhoud om een bijdrage vragen al naargelang de draagkracht van de ex-echtgeno(o)t(e). Indien de echtgenoten het niet eens kunnen worden, zal de rechter, wanneer daarom door een van de echtgenoten wordt verzocht, beslissen over de hoogte van de alimentatie.

4 Wat betekent "scheiding van tafel en bed” in de praktijk?

Het Slowaakse recht voorziet niet in de mogelijkheid van scheiding van tafel en bed.

5 Wat zijn de gronden voor een “scheiding van tafel en bed”?

6 Wat zijn de juridische gevolgen van een “scheiding van tafel en bed”?

7 Wat betekent “nietigverklaring van het huwelijk" in het huwelijk in de praktijk?

Naast echtscheiding kan een rechter een huwelijk ook nietig verklaren. Een dergelijk huwelijk wordt geacht nooit te zijn gesloten (matrimonium nullum). De rechter kan ook verklaren dat het huwelijk nooit heeft bestaan (non matrimonium).

8 Wat zijn de gronden voor nietigverklaring van het huwelijk?

a. De gronden waarop een huwelijk nietig kan worden verklaard zijn:

  • het bestaan van een ander huwelijk;
  • bloedverwantschap tussen directe verwanten in opgaande en neergaande lijn en tussen broers en zusters, met inbegrip van verwantschap door adoptie;
  • leeftijdsbeletsel, wanneer het een minderjarige betreft tussen de 16 en18 jaar;
  • een geestelijke stoornis waardoor er sprake is van beperkte handelingsbekwaamheid;
  • bij de voltrekking van het huwelijk werd de instemming niet vrijelijk, gemeend, volmondig en duidelijk gegeven.

Als een huwelijk wordt gesloten hoewel het vanwege een van de hierboven genoemde gronden nietig is, wordt het geacht te bestaan totdat een rechterlijke beslissing tot nietigverklaring definitief wordt.

b. Een huwelijk is nietig indien bij de voltrekking van het huwelijk de instemming:

  • onder dwang werd gegeven;
  • werd gegeven door een minderjarige, jonger dan 16 jaar;
  • werd gegeven ten overstaan van een ambtenaar van de burgerlijke stand die daartoe niet bevoegd was, behalve in de gevallen vastgesteld in artikel 4, leden 2 en 3, van de desbetreffende wet, of als de instemming bij de voltrekking van het huwelijk werd gegeven ten overstaan van een burgemeester of een gemeenteraadslid die resp. dat daartoe niet bevoegd is;
  • werd gegeven ten overstaan van een kerkelijke autoriteit of religieuze gemeenschap die niet naar behoren is geregistreerd, dan wel ten overstaan van een persoon die niet is gemachtigd om namens een geregistreerde kerk of religieuze gemeenschap op te treden;
  • werd gegeven in het buitenland ten overstaan van een onbevoegde autoriteit;
  • werd gegeven door een vertegenwoordiger zonder geldige volmacht, of als de volmacht conform de desbetreffende wet werd ingetrokken.

9 Wat zijn de juridische gevolgen van de nietigverklaring van het huwelijk?

Een huwelijk dat door een rechter nietig is verklaard, wordt geacht niet te zijn gesloten.

De rechten en verplichtingen van de echtgenoten ten aanzien van hun gezamenlijke kinderen en hun vermogensrechtelijke betrekkingen na een rechterlijke beslissing tot nietigverklaring van het huwelijk, worden geregeld op grond van de overeenkomstige bepalingen inzake echtscheiding. Na een rechterlijke beslissing tot nietigverklaring van het huwelijk is de door de echtgenoten afgelegde verklaring inzake hun gezamenlijke achternaam niet langer geldig en moet ieder van de echtgenoten opnieuw zijn of haar vroegere achternaam aannemen.

10 Bestaan er alternatieve mogelijkheden om problemen die samenhangen met een echtscheiding op te lossen, zonder dat de rechter wordt ingeschakeld?

Alleen een rechter kan een huwelijk ontbinden. Kwesties die hiermee in verband staan, kunnen geregeld worden overeenkomstig wet nr. 420/2004 inzake mediatie (zákon č. 420/2004 Z.z. o mediácii).

11 Waar moet het verzoek tot echtscheiding/scheiding van tafel en bed/nietigverklaring van het huwelijk worden ingediend? Aan welke formaliteiten moet worden voldaan en welke documenten moeten bij het verzoek worden gevoegd?

Een verzoek om echtscheiding, nietigverklaring van een huwelijk of een verklaring dat een huwelijk ongeldig is, moet worden ingediend bij een districtsrechtsbank (okresný súd).

De rechtbank van het rechtsgebied van de laatste gemeenschappelijke echtelijke woonplaats in Slowakije is in dezen bevoegd, mits een van de echtgenoten nog steeds in het rechtsgebied van die rechtbank woont. Bij gebreke daarvan, is de rechtbank (všeobecný súd) van de woonplaats van de verweerder bevoegd. Bij gebreke daarvan is de rechtbank van de woonplaats van de verzoeker bevoegd.

In het verzoek moeten alle gegevens worden vermeld zoals bepaald in artikel 42, lid 3, en artikel 79, lid 1, van het wetboek van burgerlijke rechtsvordering (Občiansky súdny poriadok).

Uit het verzoek, dat ondertekend en gedateerd moet zijn, moet blijken aan welke rechtbank het is gericht, wie de verzoeker is, op welke kwestie het betrekking heeft en wat het onderwerp van het verzoek is; daarnaast moeten in het verzoek de voornamen, de achternaam, de woonplaats en de nationaliteit van de verschillende partijen (en in voorkomend geval van hun vertegenwoordigers) worden vermeld, alsook een waarheidsgetrouwe beschrijving van de belangrijkste feiten en een lijst van de bewijsstukken die de verzoeker wenst te gebruiken; in het verzoek moet ook duidelijk de eigenlijke eis van de verzoeker worden vermeld.

De indiener moet bij het verzoek de bewijsstukken voegen waarop hij zich baseert, uitgezonderd die bewijsstukken die de verzoeker buiten zijn schuld niet kan bijvoegen.

Het verzoek moet met het vereiste aantal kopieën en bijlagen worden ingediend, waarvan de rechtbank één kopie behoudt en elke partij, indien nodig, een kopie ontvangt. Als de partij nalaat het vereiste aantal kopieën en bijlagen te verstrekken, zal de rechtbank kopieën maken op kosten van die partij.

12 Kan ik in aanmerking komen voor rechtsbijstand om de kosten van de procedure te dekken?

Het verstrekken van rechtsbijstand wordt geregeld in wet nr. 327/2005 inzake het verlenen van rechtsbijstand aan behoeftige personen (zákon č. 327/2005 Z.z. o poskytovaní právnej pomoci osobám v materiálnej núdzi).

Voor de echtscheidingsprocedure moeten gerechtskosten worden betaald. Een partij in de procedure kan verzoeken om vrijstelling van de betaling van deze kosten.

Op verzoek kan de rechtbank een partij geheel of gedeeltelijk van de gerechtskosten vrijstellen, mits de situatie van deze partij dit rechtvaardigt en voor zover er geen sprake is van een uitoefening of verdediging van een recht die willekeurig is of klaarblijkelijk geen kans van slagen heeft. Tenzij de rechter anders beslist, geldt de vrijstelling voor de volledige procedure en met terugwerkende kracht; de kosten die zijn betaald vooraleer de beslissing inzake vrijstelling is gegeven, worden echter niet terugbetaald.

13 Kan beroep worden ingesteld tegen een beslissing over de echtscheiding/scheiding van tafel en bed/nietigverklaring van het huwelijk?

Tegen de beslissing kan binnen dertig dagen na de betekening ervan beroep worden ingesteld.

14 Wat moet ik doen om een door een rechtbank in een andere lidstaat gewezen beslissing over echtscheiding/scheiding van tafel en bed/nietigverklaring van het huwelijk in Nederland te laten erkennen?

Het is noodzakelijk om een verzoek om erkenning van de beslissing in te dienen. De bevoegdheid in dezen berust bij de regionale rechtbank (Krajský súd) van Bratislava.

Definitieve beslissingen in huwelijkszaken die in andere lidstaten (met uitzondering van Denemarken) na 1 mei 2004 zijn gegeven, worden erkend op grond van Verordening (EG) nr. 2201/2003 van de Raad van 27 november 2003 betreffende de bevoegdheid en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken en inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1347/2000. Beslissingen worden erkend zonder dat daartoe enigerlei procedure vereist is; er is met name geen speciale procedure voor het aanpassen van akten van de burgerlijke stand. Elke belanghebbende kan echter om een bijzondere beslissing verzoeken houdende erkenning van een buitenlandse beslissing in huwelijkszaken. De ter zake bevoegde rechtbank is de regionale rechtbank van Bratislava.

Inzake beslissingen die zijn gegeven in Denemarken, of vóór 1 mei 2004 in andere lidstaten, moet een verzoek worden ingediend om erkenning van een definitieve beslissing in huwelijkszaken die in een andere lidstaat is gegeven, mits ten minste één van de partijen de Slowaakse nationaliteit bezit. Deze procedure wordt ingeleid door een verzoek dat kan worden ingediend door een persoon die is aangemerkt als partij bij de in een andere lidstaat gegeven beslissing. De rechterlijke bevoegdheid inzake de erkenning van beslissingen die in andere lidstaten zijn gegeven, berust bij de regionale rechtbank van Bratislava.

15 Tot welk gerecht moet ik mij wenden om bezwaar te maken tegen de erkenning van een door een rechtbank in een andere lidstaat gewezen beslissing over echtscheiding/scheiding van tafel en bed/nietigverklaring van het huwelijk? Welke procedure is in dit geval van toepassing?

Er kan beroep worden ingesteld tegen een beslissing inzake de erkenning of niet-erkenning van een beslissing die in een andere lidstaat is gegeven. Beroep wordt ingesteld bij de regionale rechtbank van Bratislava; het Hooggerechtshof (Najvyšší súd) beslist over het beroep.

16 Wat is het toepasselijk recht in een echtscheidingsproces tussen echtgenoten die niet in Nederland wonen of een verschillende nationaliteit hebben?

Op de ontbinding van een huwelijk door echtscheiding is het recht van de staat van toepassing waarvan de echtgenoten onderdanen waren toen de procedure werd ingeleid. Als de echtgenoten niet dezelfde nationaliteit hebben, is op de ontbinding van het huwelijk door echtscheiding het Slowaakse recht van toepassing.

Laatste update: 05/02/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken EJN-contactpunten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. Het EJN en de Commissie aanvaarden geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor informatie of gegevens in dit document of waarnaar in dit document wordt verwezen. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

Feedback

Met onderstaand formulier kunt u ons opmerkingen en feedback sturen over onze nieuwe website