Ευρωπαϊκή διαταγή πληρωμής

Πορτογαλία
Περιεχόμενο που παρέχεται από
European Judicial Network
Ευρωπαϊκό Δικαστικό Δίκτυο (για αστικές και εμπορικές υποθέσεις)

1 Ύπαρξη διαδικασίας διαταγής πληρωμής

1.1 Πεδίο εφαρμογής της διαδικασίας

1.1.1 Τι είδους απαιτήσεις γίνονται δεκτές (π.χ. μόνο χρηματικές απαιτήσεις, μόνο συμβατικές απαιτήσεις κλπ);

Η συγκεκριμένη διαδικασία εφαρμόζεται σε περίπτωση που κάποιο διάδικο μέρος επιθυμεί την απόκτηση εκτελεστού τίτλου για την καταβολή χρηματικών οφειλών που προκύπτουν από συμβάσεις η αξία των οποίων δεν υπερβαίνει τα 15 000,00 ευρώ ή οφειλών που προκύπτουν από εμπορικές συναλλαγές, ανεξαρτήτως της αξίας τους.

Για τους σκοπούς της συγκεκριμένης διαδικασίας, νοείται ως εμπορική συναλλαγή «οποιαδήποτε συναλλαγή μεταξύ επιχειρήσεων ή μεταξύ επιχειρήσεων και δημοσίων φορέων, η οποία έχει αντικείμενο την προμήθεια εμπορευμάτων ή την παροχή υπηρεσιών έναντι αμοιβής», κατά το άρθρο 3 στοιχείο β) του νομοθετικού διατάγματος αριθ. 62/2013, της 10ης Μαΐου 2013, για τη μεταφορά στο πορτογαλικό δίκαιο της οδηγίας 2011/7/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011.

Όσον αφορά τις εμπορικές συναλλαγές, η διαδικασία δεν περιλαμβάνει «συμβάσεις με καταναλωτές», «τόκους σχετικούς με πληρωμές οι οποίες δεν αφορούν αμοιβές για εμπορικές συναλλαγές» και «πληρωμές για αποζημίωση αστικής ευθύνης, συμπεριλαμβανομένων των πληρωμών που καταβάλλονται από ασφαλιστικές εταιρείες» (άρθρο 2 παράγραφος 2 του ανωτέρω νομοθετικού διατάγματος).

1.1.2 Υπάρχει ανώτατο όριο για την αξία της απαίτησης;

Όπως αναφέρεται στην απάντηση του προηγούμενου ερωτήματος, οι χρηματικές υποχρεώσεις από συμβάσεις καθίστανται απαιτητές σύμφωνα με το πορτογαλικό δίκαιο περί διαταγής πληρωμής, υπό την προϋπόθεση ότι η αξία τους δεν υπερβαίνει τα 15 000,00 ευρώ.

Εντούτοις, όπως σημειώθηκε ήδη, δεν ορίζεται ανώτατο όριο για εμπορικές συναλλαγές.

1.1.3 Η χρησιμοποίηση αυτής της διαδικασίας είναι προαιρετική ή υποχρεωτική;

Η διαδικασία αυτή είναι προαιρετική, ήτοι δεν επιβάλλεται στον πιστωτή να κάνει χρήση αυτής.

1.1.4 Η διαδικασία μπορεί να εφαρμοστεί όταν ο εναγόμενος κατοικεί σε άλλο κράτος μέλος ή σε τρίτη χώρα;

Από το νομικό καθεστώς της διαταγής πληρωμής δεν εξαιρούνται οι περιπτώσεις όπου ο οφειλέτης κατοικεί εκτός Πορτογαλίας.

1.2 Αρμόδιο δικαστήριο

Αιτήσεις για έκδοση διαταγής πληρωμής μπορούν να υποβληθούν γραπτώς ή σε ηλεκτρονική μορφή από οποιοδήποτε σημείο της Πορτογαλίας, στα κατά τόπον αρμόδια δικαστήρια. Τα δικαστήρια προωθούν την αίτηση σε ηλεκτρονική μορφή στην Εθνική Υπηρεσία Διαταγών Πληρωμών (Balcão Nacional de Injunções).

Οι δικηγόροι πρέπει να υποβάλλουν αιτήσεις για έκδοση διαταγής πληρωμής ηλεκτρονικά, και μπορούν να υποβάλλουν αίτηση από οποιοδήποτε σημείο της Πορτογαλίας - δεν απαιτείται αυτοπρόσωπη υποβολή των αιτήσεων σε γραμματεία ή σε δικαστήριο (βλ. άρθρο 19 παράγραφος 1 των κανόνων του παραρτήματος του νομοθετικού διατάγματος αριθ. 269/98 της 1ης Σεπτεμβρίου1998, όπως τροποποιήθηκε με το νομοθετικό διάταγμα αριθ. 34/2008 της 26ης Φεβρουαρίου 2008).

Οι χρήστες έχουν πλέον τη δυνατότητα να παρακολουθούν ηλεκτρονικά, χωρίς να χρειαστεί να μετακινηθούν, την εξέλιξη της διαδικασίας χάρη στην ίδρυση της Εθνικής Υπηρεσίας Διαταγών Πληρωμών, εντός της οποίας λειτουργεί ενιαίο μητρώο που συντονίζει την επεξεργασία των διαταγών πληρωμών. Οι δικηγόροι μπορούν να έχουν πρόσβαση στην ηλεκτρονική μορφή του εγγράφου διαμέσου του ιστότοπου http://citius.tribunaisnet.mj.pt/. Στη συνέχεια, μπορεί να εκδοθεί ηλεκτρονικά εκτελεστός τίτλος, με βάση την αίτηση έκδοσης διαταγής πληρωμής. Ο αιτών μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση στον τίτλο μέσω του ιστότοπου του Υπουργείου Δικαιοσύνης.

Κάθε εκτελεστός τίτλος λαμβάνει χωριστό αριθμό πρωτοκόλλου, ο οποίος δίνει τη δυνατότητα στον αιτούντα και σε κάθε άλλη οντότητα η οποία διαθέτει τον αριθμό να ελέγξει τον τίτλο.

Η διαδικασία διέπεται από συγκεκριμένους κανόνες που περιέχονται στην σχετική νομοθεσία, ενώ σε τομείς που δεν καλύπτονται από τους εν λόγω κανόνες ισχύουν οι γενικοί κανόνες δικαιοδοσίας.

Σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 4 του παραρτήματος του νομοθετικού διατάγματος αριθ. 169/98, της 1ης Σεπτεμβρίου 1998, λειτουργεί γενικό μητρώο (Εθνική Υπηρεσία Διαταγών Πληρωμών), το οποίο θεσπίστηκε μέσω του εκτελεστικού διατάγματος αριθ. 220-A/2008 της 4ης Μαρτίου 2008 και το οποίο διαθέτει αποκλειστική αρμοδιότητα διαχείρισης διαταγών πληρωμής σε ολόκληρη την εθνική επικράτεια.

1.3 Τυπικές απαιτήσεις

Σύμφωνα με το άρθρο 10 του προαναφερόμενου παραρτήματος του νομοθετικού διατάγματος αριθ. 269/98, στην υποβαλλόμενη αίτηση έκδοσης διαταγής πληρωμής ο ενάγων οφείλει:

α)   να προσδιορίζει τη γραμματεία του δικαστηρίου στο οποίο υποβάλλει την αίτηση

β)   να προσδιορίζει τα μέρη

γ)   να ορίζει τον τόπο όπου πρέπει να γίνει η επίδοση ή κοινοποίηση και να διευκρινίζει εάν πρόκειται για τον «τόπο κατοικίας» που έχει συμφωνηθεί σε γραπτή σύμβαση

δ)   να εκθέτει συνοπτικά τα γεγονότα που θεμελιώνουν την απαίτηση

ε)   να διατυπώνει το αίτημα προσδιορίζοντας το ύψος του κεφαλαίου, των ληξιπρόθεσμων τόκων και άλλων καταβλητέων ποσών

στ) να βεβαιώνει ότι τα δικαστικά τέλη έχουν καταβληθεί

ζ)   να αναφέρει, όπου χρειάζεται, ότι η αξίωση συνδέεται με «εμπορική συναλλαγή», η οποία εμπίπτει στη νομοθεσία που καθορίζει το ειδικό καθεστώς σχετικά με τις καθυστερήσεις πληρωμών στο πλαίσιο εμπορικών συναλλαγών (νομοθετικό διάταγμα αριθ. 32/2003 της 17ης Φεβρουαρίου 2003)

η)   να αναφέρει τον τόπο κατοικίας του

θ)   να αναφέρει διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, εάν επιθυμεί να ενημερώνεται ή να λαμβάνει κοινοποιήσεις μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου

ι)    να αναφέρει εάν επιθυμεί η διαδικασία να συνεχιστεί με άσκηση αναγνωριστικής αγωγής σε περίπτωση ματαίωσης της επίδοσης ή κοινοποίησης

ια)  να ορίζει το δικαστήριο που έχει αρμοδιότητα εξέτασης των εγγράφων, σε περίπτωση που η διαδικασία πρόκειται να συνεχιστεί με άσκηση αναγνωριστικής αγωγής

ιβ)  να αναφέρει εάν επιθυμεί την επίδοση ή κοινοποίηση μέσω δικηγόρου ή νόμιμου εκπροσώπου και, εάν ναι, να αναφέρει το όνομα και την επαγγελματική του διεύθυνση

ιγ)  να υπογράφει την αίτηση.

Αναφορικά με τους τρόπους υποβολής ή παράδοσης αιτήσεως έκδοσης διαταγής πληρωμής, το εκτελεστικό διάταγμα αριθ. 220-A/2008 της 4ης Μαρτίου 2008 προβλέπει τα εξής:

«1. Όσον αφορά τα μέσα:

α)   ηλεκτρονικό αρχείο σε μορφή XML, με τις προδιαγραφές που ορίζονται στη δικτυακή πύλη Citius

β)   σε έντυπη μορφή, με χρήση του εντύπου που ορίζεται στο εκτελεστικό διάταγμα αριθ. 808/2005 της 9ης Σεπτεμβρίου 2005

γ)   έντυπο σε ηλεκτρονική μορφή.

2. Όσον αφορά τον τρόπο υποβολής:

2.1. Σε ηλεκτρονικό αρχείο:

α) μέσω του διαδικτύου για τους χρήστες του συστήματος Citius (επί του παρόντος πρόσβαση παρέχεται μόνο σε δικηγόρους)

β) αυτοπροσώπως στην Εθνική Υπηρεσία Διαταγών Πληρωμών, σε κατάλληλο υλικό μέσο (δισκέτα, CD-ROM, USB), μόνο για διαδικασίες που αφορούν την περιφέρεια του Πόρτο, σύμφωνα με το άρθρο 8 του νομοθετικού διατάγματος αριθ. 269/98 της 1ης Σεπτεμβρίου και μόνο σε περιπτώσεις που οι αιτούντες δεν εκπροσωπούνται από δικηγόρους

γ) αυτοπροσώπως στις γραμματείες των αρμόδιων δικαστηρίων, σύμφωνα με το άρθρο 8 των κανόνων του παραρτήματος του νομοθετικού διατάγματος αριθ. 269/98 της 1ης Σεπτεμβρίου 1998. Μόνο οι αιτούντες που δεν εκπροσωπούνται από δικηγόρους μπορούν να υποβάλουν αιτήσεις για έκδοση διαταγής πληρωμής σε μορφή αρχείου στις γραμματείες των αρμόδιων δικαστηρίων.

2.2. Σε έντυπη μορφή και με ατομική επίδοση

Στις γραμματείες των αρμόδιων δικαστηρίων, σύμφωνα με το άρθρο 8 του παραρτήματος του νομοθετικού διατάγματος αριθ. 269/98 της 1ης Σεπτεμβρίου 1998.

2.3. Έντυπο σε ηλεκτρονική μορφή

Στο διαδίκτυο (http://citius.tribunaisnet.mj.pt/) για τους χρήστες του συστήματος Citius (επί του παρόντος πρόσβαση παρέχεται μόνο σε δικηγόρους).

1.3.1 Είναι υποχρεωτική η χρήση τυποποιημένου εντύπου; (αν ναι, πού μπορεί να το προμηθευτεί κάποιος;)

Απαιτείται η χρήση της αίτησης για την έκδοση διαταγής πληρωμής που έχει εγκριθεί με εκτελεστικό διάταγμα του Υπουργού Δικαιοσύνης

Το σχετικό έντυπο είναι διαθέσιμο για καταφόρτωση σε δύο ευρέως διαδεδομένες ηλεκτρονικές μορφές, μέσω της διαδικτυακής πύλης Citius .

Το υπόδειγμα του εντύπου διατίθεται επίσης, κατόπιν αιτήσεως, από τις γραμματείες των αρμόδιων για την έκδοση διαταγής πληρωμής δικαστηρίων.

Η ηλεκτρονική μορφή του εντύπου διατίθεται για τους δικηγόρους διατίθεται στον ιστότοπο http://citius.tribunaisnet.mj.pt/.

1.3.2 Απαιτείται εκπροσώπηση από δικηγόρο;

Δεν απαιτείται εκπροσώπηση από δικηγόρο κατά τη συγκεκριμένη διαδικασία, ωστόσο ο αιτών έχει τη δυνατότητα να εκπροσωπηθεί από δικηγόρο, εφόσον το επιθυμεί.

1.3.3 Πόσο λεπτομερώς πρέπει να τεκμηριωθεί η απαίτηση;

Η νομοθεσία που θεσπίζει τους κανόνες για την έκδοση διαταγής πληρωμής απαιτεί απλώς από τον αιτούντα να εκθέτει συνοπτικά τα γεγονότα που θεμελιώνουν την απαίτησή του.

1.3.4 Είναι αναγκαία η προσκόμιση γραπτών αποδείξεων για την τεκμηρίωση της απαίτησης; Αν ναι, ποια έγγραφα γίνονται αποδεκτά ως αποδεικτικά στοιχεία;

Δεν είναι υποχρεωτική η προσκόμιση έγγραφων αποδείξεων για την τεκμηρίωση της απαίτησης.

1.4 Απόρριψη αίτησης

Η αίτηση μπορεί να απορριφθεί μόνο στις εξής περιπτώσεις:

α) εάν δεν υποβάλλεται στην αρμόδια δικαστική γραμματεία, ή εάν ο αιτών δεν έχει προσδιορίσει «το αρμόδιο δικαστήριο για την αξιολόγηση των εγγράφων» στην περίπτωση που η διαδικασία πρόκειται να συνεχιστεί με άσκηση αναγνωριστικής αγωγής

β) εάν παραλειφθούν τα στοιχεία ταυτότητας των μερών, η κατοικία του αιτούντα ή ο τόπος κοινοποίησης στον οφειλέτη

γ) εάν δεν φέρει υπογραφή, μόνο σε περίπτωση που δεν έχει υποβληθεί σε ηλεκτρονική μορφή

δ) εάν δεν έχει συνταχθεί στην πορτογαλική γλώσσα

ε) εάν δεν έχει συνταχθεί σύμφωνα με το έντυπο της αίτησης έκδοσης διαταγής πληρωμής που έχει εγκριθεί με απόφαση του Υπουργείου Δικαιοσύνης

στ) εάν δεν αναφέρεται ότι έχει πραγματοποιηθεί καταβολή των ανάλογων δικαστικών τελών

ζ) εάν το ύψος του ποσού υπερβαίνει τα 15 000,00 ευρώ, χωρίς να προκύπτει ότι πρόκειται για εμπορική συναλλαγή σύμφωνα με την απάντηση στην ερώτηση 1.1

η) εάν η αξίωση δεν συμπίπτει με το αιτούμενο χρηματικό ποσό ή με τον σκοπό της διαδικασίας

Δεν γίνεται προκαταρκτική αξιολόγηση των λόγων που θεμελιώνουν την αίτηση, εφόσον στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας η αίτηση δεν υποβάλλεται σε αρμόδιο όργανο, ήτοι σε δικαστήριο, αλλά εξετάζεται από δικαστικό υπάλληλο.

1.5 Έφεση

Ανακοπή κατά της απόφασης με την οποία απορρίπτεται η αίτηση μπορεί να ασκηθεί ενώπιον του δικάζοντος δικαστή και, σε περίπτωση πολυμελούς δικαστηρίου, ενώπιον του δικαστή υπηρεσίας.

1.6 Ανακοπή

Σε περίπτωση αποδοχής της αιτήσεως για έκδοση διαταγής πληρωμής, ο εναγόμενος έχει προθεσμία 15 ημερών (από την ημερομηνία κοινοποίησης της απόφασης) για την άσκηση ανακοπής.

Η δήλωση αντιρρήσεων πρέπει να υποβληθεί εις διπλούν.

Εάν υπάρχουν περισσότεροι του ενός αιτούντες, ο εναγόμενος πρέπει να υποβάλλει τον ίδιο αριθμό αντιγράφων της δήλωσης αντιρρήσεων για κάθε έναν από τους οικονομικά ανεξάρτητους αιτούντες, εκτός εάν αυτοί εκπροσωπούνται από τον ίδιο νόμιμο εκπρόσωπο.

1.7 Αποτέλεσμα της άσκησης ανακοπής

Εάν ο εναγόμενος ασκήσει εγκαίρως ανακοπή, η διαταγή πληρωμής δεν κηρύσσεται εκτελεστή, ήτοι δεν εκδίδεται εκτελεστός τίτλος.

Σε αυτή την περίπτωση, η υπόθεση κρίνεται αυτομάτως ως αναγνωριστική αγωγή.

1.8 Συνέπειες από τη μη άσκηση ανακοπής

Εάν κατόπιν επίδοσης ή κοινοποίησης ο εναγόμενος δεν καταθέσει δήλωση αντιρρήσεων, ο γραμματέας εισάγει στην αίτηση έκδοσης διαταγής πληρωμής τα εξής: «Το παρόν έγγραφο καθίσταται εκτελεστό» (άρθρο 14 παράγραφος 1 των κανόνων του παραρτήματος του νομοθετικού διατάγματος αριθ. 269/98). Αυτό σημαίνει ότι το έγγραφο θα αποτελεί πλέον τη βάση για την αναγκαστική δικαστική είσπραξη της απαίτησης.

Η μοναδική εξαίρεση που προβλέπεται είναι το αίτημα να μην αντιστοιχεί στο ποσό ή στον σκοπό της διαδικασίας, συνεπώς στην περίπτωση αυτή ο γραμματέας δεν κηρύσσει τον τίτλο εκτελεστό.

1.8.1 Βάσει ποιων ενεργειών καθίσταται εκτελεστή η διαταγή;

Ο χαρακτηρισμός του τίτλου ως εκτελεστού από τον γραμματέα δεν εξαρτάται από τη λήψη συγκεκριμένης πρωτοβουλίας από τον αιτούντα, αλλά προκύπτει αυτομάτως εφόσον έχει γίνει κοινοποίηση στον οφειλέτη και δεν έχει κατατεθεί δήλωση αντιρρήσεων σύμφωνα με την ισχύουσα διαδικασία.

1.8.2 Η απόφαση είναι τελεσίδικη ή υπάρχει ακόμα η δυνατότητα προσφυγής του εναγόμενου κατά της διαταγής;

Δεν είναι δυνατή η άσκηση ανακοπής κατά της συγκεκριμένης απόφασης (κήρυξης εκτελεστότητας του τίτλου).

Πρέπει ωστόσο να ληφθεί υπόψη ότι η αναγνώριση εκτελεστότητας του τίτλου δεν συνιστά δικαστική πράξη, ήτοι δικαστική παρέμβαση με σκοπό την επίλυση ιδιωτικής διαφοράς. Πρόκειται απλώς για διαδικασία με την οποία εκδίδεται εξώδικη πράξη.

Περισσότερες πληροφορίες

Τελευταία επικαιροποίηση: 30/04/2018

Την έκδοση αυτής της σελίδας στην εθνική γλώσσα διαχειρίζεται ο αντίστοιχος αρμόδιος επαφής του ΕΔΔ. Οι μεταφράσεις έχουν γίνει από την αρμόδια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι τυχόν αλλαγές που επιφέρει η αρμόδια εθνική αρχή στο πρωτότυπο ενδέχεται να μην έχουν περιληφθεί ακόμα στις μεταφράσεις. Η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Δικαστικό Δίκτυο δεν αναλαμβάνουν καμία απολύτως ευθύνη όσον αφορά πληροφορίες ή δεδομένα που περιέχονται ή αναφέρονται στο παρόν έγγραφο. Βλ. την ανακοίνωση νομικού περιεχομένου για τους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχύουν στο κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για την παρούσα σελίδα.

Σχόλια

Χρησιμοποιήστε το παρακάτω δελτίο για να διατυπώσετε τα σχόλια και τις παρατηρήσεις σας για τον νέο μας ιστότοπο