Uwaga: niedawno wprowadzono na tej stronie zmiany w oryginalnej wersji językowej estoński. Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Do tej pory przetłumaczono ją na następujące języki
Swipe to change

Przeprowadzenie dowodu w drodze wideokonferencji

Estonia
Autor treści:
European Judicial Network
Europejska sieć sądowa (w sprawach cywilnych i handlowych)

1 Czy istnieje możliwość przeprowadzenia dowodu z wykorzystaniem wideokonferencji z udziałem sądu we wzywającym państwie członkowskim lub też bezpośrednio przez sąd tego państwa członkowskiego? Jeżeli tak, jakie obowiązują w tym względzie procedury lub przepisy krajowe?

Tak, istnieje możliwość przeprowadzenia dowodu w drodze wideokonferencji. W art. 10 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1206/2001 w sprawie współpracy między sądami państw członkowskich przy przeprowadzaniu dowodów w sprawach cywilnych lub handlowych przewidziano możliwość wystąpienia o przeprowadzenie wideokonferencji. Możliwe jest też wykorzystanie wideokonferencji do przeprowadzenia dowodu na podstawie art. 17 rozporządzenia. Ponadto jednostka centralna lub właściwy organ są zobowiązane do wspierania stosowania technologii komunikacyjnych, takich jak wideokonferencje i telekonferencje. Sądy estońskie dysponują urządzeniami niezbędnymi do przeprowadzania wideokonferencji. Zgodnie z §15 ust. 6 kodeksu postępowania cywilnego (dostępny online pod tym adresem) przepisy tego kodeksu mają zastosowanie w przypadku zapewniania pomocy przy przeprowadzaniu dowodu w Estonii na podstawie wniosków, które wpłynęły z sądów państw członkowskich Unii Europejskiej, o ile przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 1206/2001 w sprawie współpracy między sądami państw członkowskich przy przeprowadzaniu dowodów w sprawach cywilnych lub handlowych nie stanowią inaczej. Zgodnie z §15 ust. 5 kodeksu, o ile przepisy prawa lub postanowienia umowy międzynarodowej nie stanowią inaczej, na wniosek sądu państwa trzeciego sąd estoński zapewnia pomoc przy dokonywaniu czynności procesowej, jeżeli zgodnie z estońskim prawem dana czynność procesowa podlega właściwości sądu estońskiego i nie jest zabroniona przez prawo estońskie. Czynność procesową można również przeprowadzić zgodnie z prawem państwa trzeciego, jeżeli będzie to konieczne na potrzeby postępowania w państwie trzecim i nie narusza to interesów uczestników postępowania. Posiedzenia sądu odbywające się w drodze wideokonferencji reguluje §350 kodeksu. Do przeprowadzenia wideokonferencji na podstawie rozporządzenia nr 1206/2001, w tym przeprowadzenia dowodu bezpośrednio przez sąd wzywający innego państwa członkowskiego na podstawie art. 17 rozporządzenia, nie mają zastosowania żadne przepisy szczególne ani ograniczenia.

2 Czy istnieją jakieś ograniczenia co do rodzaju osób, jakie można przesłuchać w drodze wideokonferencji – np. czy w ten sposób można przesłuchać wyłącznie świadków czy też inne osoby, np. biegłych lub strony?

Zgodnie z §350 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego strona na posiedzeniu przeprowadzanym w drodze wideokonferencji może dokonać czynności procesowych w czasie rzeczywistym, tj. może składać zeznania po złożeniu przyrzeczenia lub składać zeznania bez składania przyrzeczenia w toku postępowania wszczętego na wniosek; zgodnie z §350 ust. 2 dopuszcza się również możliwość przesłuchania w drodze wideokonferencji świadka lub biegłego.

Oznacza to, że strona postępowania może składać zeznania w drodze wideokonferencji po złożeniu przyrzeczenia lub – w przypadku postępowania nieprocesowego – składać zeznania bez składania przyrzeczenia. Ponadto w drodze wideokonferencji można przesłuchać świadka lub biegłego.

3 Jakie ewentualne ograniczenia istnieją w odniesieniu do rodzaju dowodu, jaki można przeprowadzić w drodze wideokonferencji?

Zobacz odpowiedź na poprzednie pytanie.

4 Czy istnieją jakieś ograniczenia co do miejsca przesłuchania osoby przy wykorzystaniu wideokonferencji – np. czy musi się ono odbyć w sądzie?

Zgodnie z §350 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego sąd może zorganizować posiedzenie w drodze wideokonferencji, aby zapewnić stronie postępowania lub jej pełnomocnikowi lub doradcy możliwość przebywania w innym miejscu w czasie przeprowadzania posiedzenia i dokonywania w tamtym miejscu czynności procesowych w czasie rzeczywistym.

Oznacza to, że sąd może zorganizować posiedzenie w drodze wideokonferencji w taki sposób, aby dana osoba nie musiała być obecna w sądzie w czasie przesłuchania.

5 Czy dozwolone jest rejestrowanie przesłuchań przeprowadzanych w drodze wideokonferencji, a jeżeli tak, to czy dostępne są w tym celu odpowiednie środki?

Tak, rejestrowanie posiedzeń sądowych jest dozwolone. Przebieg posiedzenia rejestruje się zgodnie z procedurą przewidzianą w §52 lub w §42 kodeksu postępowania cywilnego. Technologia przesłuchiwania na odległość wykorzystywana w sądach pozwala na rejestrowanie przesłuchań zgodnie z §52 kodeksu. W sądach nie wprowadzono jednak rozwiązań umożliwiających przechowywanie, przetwarzanie i archiwizowanie zarejestrowanych treści. Dlatego też w praktyce nie rejestruje się przesłuchań przeprowadzanych na odległość.

6 W jakim języku powinno być prowadzone przesłuchanie: a) w przypadku wniosków na mocy art. 10-12; oraz b) w przypadku bezpośredniego przeprowadzania dowodu na mocy art. 17?

Zgodnie z §32 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego językiem postępowania sądowego i językiem, w którym przeprowadza się czynności sądowe, jest język estoński. Zgodnie z §32 ust. 2 kodeksu postępowania cywilnego protokoły posiedzeń sądowych i inne pisma procesowe sporządza się w języku estońskim. W przypadkach gdy oświadczenia lub wyjaśnienia są składane w toku postępowania sądowego w języku obcym, sąd może – w uzupełnieniu tłumaczenia na język estoński – włączyć do protokołu teksty oświadczeń lub zeznań w języku oryginalnym, jeżeli jest to niezbędne w celu dokładnego przedstawienia ich treści. Estoński kodeks postępowania cywilnego nie zawiera żadnych przepisów szczególnych dotyczących języka, w którym odbiera się zeznania lub oświadczenia składane na wniosek sądu innego państwa członkowskiego na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 1206/2001 w sprawie współpracy między sądami państw członkowskich przy przeprowadzaniu dowodów w sprawach cywilnych lub handlowych, w tym języka, w którym przeprowadza się dowód na podstawie art. 17 tego rozporządzenia.

7 Jeżeli konieczna jest obecność tłumacza, kto odpowiada za zapewnienie jego obecności w przypadku obydwu rodzajów przesłuchań i gdzie tłumacz powinien się znajdować?

Zgodnie z §34 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli strona postępowania nie włada biegle językiem estońskim lub jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika procesowego, sąd wyznacza – w miarę możliwości – tłumacza do udziału w postępowaniu na wniosek tej strony albo z urzędu. Udział tłumacza nie jest konieczny, jeżeli oświadczenia składane przez uczestnika postępowania są zrozumiałe dla sądu i dla pozostałych uczestników postępowania. Jeżeli sąd nie jest w stanie zapewnić stawiennictwa tłumacza w wyznaczonym terminie, wydaje zarządzenie, na mocy którego strona postępowania, która potrzebuje jego pomocy, ma obowiązek znaleźć tłumacza lub pełnomocnika biegle władającego językiem estońskim w wyznaczonym przez sąd terminie (art. 34 ust. 2 kodeksu). Estoński kodeks postępowania cywilnego nie zawiera żadnych przepisów szczególnych dotyczących miejsca, w którym powinien przebywać tłumacz w trakcie przeprowadzania dowodu na mocy rozporządzenia.

8 Jaką procedurę stosuje się przy organizacji przesłuchania oraz powiadamianiu osoby, która ma zostać przesłuchana, o terminie i miejscu przesłuchania? Z jakim wyprzedzeniem należy ustalić termin przesłuchania, aby osoba, która ma zostać przesłuchana, otrzymała powiadomienie z odpowiednim wyprzedzeniem?

Zgodnie z §343 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego sąd doręcza stronom postępowania i innym uczestnikom postępowania wezwanie, aby powiadomić ich o godzinie i miejscu postępowania. Zgodnie z §343 ust. 2 kodeksu od dnia doręczenia wezwania do wyznaczonego terminu postępowania musi upłynąć co najmniej dziesięć dni. Okres ten może być również krótszy, jeżeli strony postępowania wyrażą na to zgodę.

9 Jakie koszty wiążą się z wykorzystaniem wideokonferencji do przeprowadzenia dowodu i jak powinny one być pokrywane?

Koszty przeprowadzenia dowodu na mocy rozporządzenia nr 1206/2001 reguluje art. 18 tego rozporządzenia. Zgodnie z §15 ust. 4 kodeksu postępowania cywilnego sąd wzywający nie pokrywa kosztów czynności procesowej. Sąd przeprowadzający czynność procesową informuje sąd wzywający o kosztach przeprowadzenia tej czynności, które uznaje się za koszty postępowania. Ponieważ koszty przeprowadzenia dowodu stanowią koszty niezbędne dla przeprowadzenia postępowania, koszty te muszą być uiszczane zgodnie z §148 ust. 1 kodeksu, który stanowi, że koszty niezbędne dla przeprowadzenia postępowania pokrywa strona postępowania, która wystąpiła z wnioskiem powodującym powstanie kosztów, do wysokości określonej przez sąd, chyba że sąd postanowi inaczej. Jeżeli z wnioskiem wystąpiły obie strony lub jeżeli sąd z urzędu wzywa świadka lub biegłego lub przeprowadza oględziny, koszty są ponoszone w równym stopniu przez obie strony. Ponieważ sądy dysponują urządzeniami do przeprowadzenia wideokonferencji, korzystanie z tych urządzeń nie powinno powodować żadnych dodatkowych kosztów.

10 Jakie ewentualne wymogi powinny zostać spełnione, aby zagwarantować poinformowanie osoby przesłuchiwanej bezpośrednio przez sąd wzywający, że występuje ona na zasadzie dobrowolności?

Zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia sąd wzywający informuję osobę, która ma zostać przesłuchana bezpośrednio, że takie przesłuchanie odbywa się na zasadzie dobrowolności.

11 Jaką procedurę stosuje się w celu zweryfikowania tożsamości osoby, która ma zostać przesłuchana?

Zgodnie z §347 ust. 2 pkt 1 kodeksu postępowania cywilnego na początku postępowania sąd sprawdza obecność osób wezwanych i weryfikuje ich tożsamość. Kodeks nie przewiduje specjalnej procedury weryfikacji tożsamości na posiedzeniu. Sąd ma obowiązek zweryfikować tożsamość osób wezwanych. W tym celu sąd sprawdza np. dokument tożsamości osoby wezwanej zawierający zdjęcie tej osoby.

12 Jakie wymogi powinny zostać spełnione przy odbieraniu przysięgi i jakie informacje od sądu wzywającego są konieczne, kiedy przysięga jest wymagana przy bezpośrednim przeprowadzaniu dowodu na mocy art. 17?

Zgodnie z §269 ust. 2 kodeksu postępowania cywilnego uczestnik postępowania musi złożyć następujące przyrzeczenie przed złożeniem zeznań:

„Ja, (imię i nazwisko), przyrzekam uroczyście, że będę mówił(-a) szczerą prawdę, niczego nie ukrywając, nie dodając ani nie zmieniając”. Uczestnik postępowania składa przyrzeczenie ustnie i podpisuje jego treść.

Zgodnie z §36 ust. 1 kodeksu osoba, która nie włada biegle językiem estońskim, musi złożyć przyrzeczenie w znanym sobie języku; zgodnie z §36 ust. 2 osoba ta składa podpis pod tekstem przyrzeczenia w języku estońskim, którego brzmienie zostaje przetłumaczone ustnie na użytek tej osoby bezpośrednio przed złożeniem przez nią podpisu.

Zgodnie z §262 ust. 1 zdanie drugie kodeksu przed złożeniem zeznań przez świadka sąd musi pouczyć świadka o obowiązku mówienia prawdy oraz o treści §256–259 kodeksu. Zgodnie z §303 ust. 5 kodeksu przepisy dotyczące przesłuchiwania świadków mają również zastosowanie do przesłuchiwania biegłych. Biegłego, który nie jest biegłym sądowym ani biegłym posiadającym uprawnienia państwowe, sąd poucza, zanim sporządzi on opinię, o konsekwencjach umyślnego sporządzenia opinii nieprawdziwej, a biegły potwierdza, że został pouczony, składając podpis na protokole sądowym lub na tekście pouczenia. Podpisane pouczenie jest przekazywane sądowi razem z opinią biegłego.

13 Przy pomocy jakich środków zapewnia się w miejscu przeprowadzania wideokonferencji obecność osoby do kontaktów, do której sąd wzywający może się zwracać w razie potrzeby, oraz osoby, która jest dostępna w dniu przesłuchania i zajmuje się obsługą sprzętu do przeprowadzenia wideokonferencji oraz rozwiązuje ewentualne problemy techniczne?

Zgodnie z §350 ust. 3 kodeksu postępowania cywilnego na posiedzeniu w drodze wideokonferencji każdy uczestnik postępowania musi mieć zagwarantowane prawo składania wniosków i oświadczeń oraz przedstawiania swojego stanowiska w odniesieniu do wniosków i oświadczeń złożonych przez innego uczestnika postępowania; muszą być również zagwarantowane pod względem technicznym inne warunki na potrzeby przeprowadzenia posiedzenia dotyczące przekazu obrazu i dźwięku w czasie rzeczywistym z miejsca, w którym przebywa uczestnik postępowania nieobecny na sali sądowej, i vice versa.

W każdym sądzie zatrudniony jest pracownik Centrum Rejestrów i Systemów Informacyjnych (Registrite ja Infosüsteemide Keskuse) pełniący funkcję wewnętrznego specjalisty ds. IT, który zapewnia prawidłowe działanie urządzeń do przeprowadzania wideokonferencji i rozwiązuje wszelkie problemy techniczne.

14 Czy od sądu wzywającego wymaga się przekazania jakichkolwiek informacji dodatkowych?

Informacje, które należy przekazać, są wskazane na formularzu wniosku. Charakter ewentualnych dodatkowych informacji, które należy przekazać, zależy od okoliczności danej sprawy.

Ostatnia aktualizacja: 08/05/2017

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwy punkt kontaktowy Europejskiej Sieci Sądowej (EJN). Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. ESS ani Komisja Europejska nie ponoszą odpowiedzialności za wszelkie informacje, dane lub odniesienia zawarte w tym dokumencie. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Twoje uwagi

Za pomocą tego formularza możesz przesłać nam swoje komentarze i uwagi na temat nowej strony