Let op: de oorspronkelijke versie van deze pagina (Italiaans) is onlangs gewijzigd. Aan de vertaling in het Nederlands wordt momenteel gewerkt.
De volgende vertalingen zijn al beschikbaar
Swipe to change

Rentetarieven

Italië
Inhoud aangereikt door
European Judicial Network
Europees justitieel netwerk (in burgerlijke en handelszaken)

1 Wordt in "wettelijke rente" voorzien in de lidstaat? Zo ja, hoe wordt "wettelijke rente" er omschreven?

In Italië wordt er over financiële schulden wettelijke rente berekend.

De rechtsgrond is artikel 1282 van het Italiaanse burgerlijk wetboek (Codice Civile), waarin is bepaald dat vaststaande en opeisbare vorderingen automatisch rentedragend zijn, tenzij anders is bepaald in de wet of de titel.

2 Zo ja, wat is het percentage respectievelijk de rechtsgrondslag? Als er verschillende percentages wettelijke rente bestaan, vermeld dan onder welke omstandigheden en voorwaarden deze van toepassing zijn.

Het bedrag van de wettelijke rente wordt jaarlijks bepaald door de Italiaanse schatkist in een decreet dat uiterlijk op 15 december van elk jaar wordt aangenomen.

Wanneer de partijen overeenstemming hebben bereikt over een rentepercentage, dan is dat percentage van toepassing. Dit percentage moet echter schriftelijk zijn overeengekomen en mag niet hoger zijn dan het maximale percentage dat is toegestaan door de wet tegen woekerrente (wet nr. 108 van 7 maart 1996); anders wordt de rente geacht woekerrente te zijn en is zij derhalve nietig. In dergelijke gevallen is er geen rente verschuldigd (artikel 1815 van het burgerlijk wetboek).

Wanneer de partijen zijn overeengekomen om rente toe te passen, maar zij de hoogte ervan niet hebben vastgesteld, is de wettelijke rente van toepassing.

In het Italiaanse rechtsstelsel wijkt de regeling voor achterstandsrente gedeeltelijk af van die voor wettelijke rente. Achterstandsrente wordt beschouwd als een sanctie (voor de schuldenaar) en een vergoeding (voor de schuldeiser). Zij wordt toegepast wanneer een financiële verplichting niet wordt nagekomen en de betrokken prestatie te laat wordt betaald of niet wordt betaald binnen de termijn die is vastgesteld in de wet of in de door de partijen gesloten overeenkomsten. De schuldeiser kan pas achterstandsrente claimen wanneer de schuldenaar achterstallig is met betalen. Onder 'achterstallig zijn' wordt verstaan dat de schuldenaar vertraging heeft opgelopen bij de nakoming van zijn verplichtingen. Achterstandsrente kan alleen worden toegepast wanneer de vervaldatum is verstreken en de schuldenaar werd aangemaand te betalen, d.w.z. een formeel document waarin de schuldeiser de schuldenaar verzoekt de verschuldigde betaling te verrichten.

Overeenkomstig het burgerlijk wetboek is achterstandsrente verschuldigd tegen het wettelijke rentepercentage, d.w.z. een in de wet vastgesteld percentage. Indien een boven het wettelijke percentage liggende rente verschuldigd wordt voordat de schuldenaar werd aangemaand te betalen, dan is een achterstandsrente van hetzelfde bedrag van toepassing (artikel 1224 van het burgerlijk wetboek).

Volgens artikel 1284 van het burgerlijk wetboek wordt het wettelijke rentepercentage jaarlijks vastgesteld door de minister van Economische Zaken en Financiën. Via een in het Staatsblad van de Italiaanse Republiek gepubliceerd decreet, wijzigt de minister het percentage op basis van de jaarlijkse gemiddelde opbrengst van de staatsobligaties met een looptijd van maximaal twaalf maanden; daarbij wordt rekening gehouden met het inflatiepercentage van het betrokken jaar. Dit percentage wordt vastgesteld uiterlijk op 15 december van het jaar voorafgaand aan dat waarop het percentage van toepassing is. Indien het nieuwe percentage op 15 december nog niet is vastgesteld, blijft het bestaande percentage voor het volgende jaar ongewijzigd.

Sinds 1 januari 2017 bedraagt het wettelijke rentepercentage 0,1 %.

Tabel met een overzicht van de evolutie van het rentepercentage sinds 2010:

1 %

Van 1 januari 2010 tot en met 31 december 2010

Ministerieel decreet (MD) van 4 december 2009

1,5 %

Van 1 januari 2011 tot en met 31 december 2011

MD van 7 december 2010

2,5 %

Van 1 januari 2012 tot en met 31 december 2013

MD van 12 december 2011

1 %

Van 1 januari 2014 tot en met 31 december 2014

MD van 12 december 2013

0,5 %

Van 1 januari 2015 tot en met 31 december 2015

MD van 11 december 2014

0,2 %

Van 1 januari 2016 tot en met 31 december 2016

MD van 11 december 2015

0,1 %

Van 1 januari 2017 tot en met 31 december 2017

MD van 7 december 2016

Rente die hoger ligt dan de wettelijke rente moet schriftelijk zijn overeengekomen; anders is de wettelijke rente verschuldigd.

Indien de partijen geen rentepercentage zijn overeengekomen, is het wettelijke rentepercentage vanaf het tijdstip waarop het gedinginleidende stuk wordt ingediend gelijk aan het percentage dat is vastgesteld in de bijzondere wet inzake betalingsachterstand bij handelstransacties (zie hieronder). Deze regel geldt ook voor het stuk tot inleiding van een arbitrageprocedure.

Bijzondere wetgeving inzake betalingsachterstand bij handelstransacties

Met het oog op de omzetting van Richtlijn 2000/35/EG betreffende bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties, heeft de Italiaanse wetgever wetsdecreet nr. 231/2002 (met latere wijzigingen) aangenomen. Daarin wordt uitdrukkelijk bepaald dat de rente voor betalingsachterstand bij handelstransacties hoger ligt dan de wettelijke rente. Voor de toepassing van wetsdecreet nr. 231/2002 wordt onder handelstransacties verstaan "opdrachten van eender welke aard, tussen ondernemingen of tussen ondernemingen en overheidsinstanties die uitsluitend of in hoofdzaak betrekking hebben op de levering van goederen of de verrichting van diensten tegen betaling van een vergoeding". In het wetsdecreet is het volgende vastgesteld: "eenieder waarvan de vergoeding in het kader van een handelstransactie ten onrechte te laat wordt betaald, heeft automatisch recht op achterstandsrente die, zonder dat er een formele aanmaning tot betaling hoeft te worden verstuurd, ingaat op de dag na het verstrijken van de betalingstermijn", tenzij de schuldenaar kan aantonen dat de niet-betaling te wijten was aan oorzaken die niet aan hem kunnen worden toegerekend.

Conform dit wetsdecreet is de achterstandsrente bij handelstransacties gebaseerd op het percentage dat jaarlijks wordt vastgesteld door het ministerie van Economische Zaken en Financiën (zie het overzicht in de onderstaande tabel), met dien verstande dat: a) voor de eerste helft van het jaar waarop de vertraging betrekking heeft, het percentage wordt toegepast dat geldt op 1 januari van dat jaar, en b) voor de tweede helft van het jaar waarop de vertraging betrekking heeft, het percentage wordt toegepast dat geldt op 1 juli van dat jaar.

Tabel met een overzicht van de evolutie van de achterstandsrente sinds 2010:

TABEL MET EEN OVERZICHT VAN DE EVOLUTIE VAN DE ACHTERSTANDSRENTE, conform wetsdecreet nr. 231/2002, zoals gewijzigd bij wetsdecreet nr. 192/2012

Transacties verricht vóór 31.12.2012

Van

Tot en met

ECB-rentevoet

Verhogingspercentage

Totaal

Totale percentages

1.1.2010

30.6.2010

1,00 %

7,00 %

8,00 %

8,00 %

1.7.2010

31.12.2010

1,00 %

7,00 %

8,00 %

8,00 %

1.1.2011

30.6.2011

1,00 %

7,00 %

8,00 %

8,00 %

1.7.2011

31.12.2011

1,25 %

7,00 %

8,25 %

8,25 %

1.1.2012

30.6.2012

1,00 %

7,00 %

8,00 %

8,00 %

1.7.2012

31.12.2012

1,00 %

7,00 %

8,00 %

8,00 %

1.1.2013

30.6.2013

0,75 %

8,00 %

8,75 %

7,75 %

1.7.2013

31.12.2013

0,50 %

8,00 %

8,50 %

7,50 %

1.1.2014

30.6.2014

0,25 %

8,00 %

8,25 %

7,25 %

1.7.2014

31.12.2014

0,15 %

8,00 %

8,15 %

7,15 %

1.1.2015

31.12.2015

0,05 %

8,00 %

8,05 %

7,05 %

1.1.2016

30.6.2016

0,05 %

8,00 %

8,05 %

7,05 %

1.7.2016

31.12.2016

0,00 %

8,00 %

8,00 %

7,00 %

3 Indien nodig: is er aanvullende informatie beschikbaar over de berekening van de wettelijke rente?

4 Is het mogelijk kosteloos online toegang te krijgen tot voornoemde rechtsgrondslag?

Er zijn talrijke websites met gratis software ter berekening van de wettelijke rente en de achterstandsrente.

Laatste update: 22/01/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken EJN-contactpunten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. Het EJN en de Commissie aanvaarden geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor informatie of gegevens in dit document of waarnaar in dit document wordt verwezen. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.