Legal aid

The right to legal aid allows those who do not have sufficient financial resources to meet the costs of a court case or legal representation. Legal aid systems exist in all Member States of the European Union (EU) in both civil and criminal proceedings.

Imagine a situation in which you are in dispute with somebody in your own country or abroad and you wish to take the case to court or a situation where you are required to defend yourself if the other party takes the initiative of bringing a case against you. Imagine a situation where you are charged with criminal offences in your own country or abroad and cannot afford legal advice and/or representation before a criminal court. In all these examples you may apply for legal aid.

The right to legal aid is enshrined by:

  • the European Convention on Human Rights (ECHR) - Article 6 (3)(c) of the ECHR guarantees the right to legal assistance where the defendant has insufficient means to pay for legal assistance, and to get free legal aid when the interest of justice so requires.
  • the Charter of Fundamental Rights of the European Union - Article 47 of the Charter stipulates that legal aid shall be made available to those who lack sufficient resources in so far as such aid is necessary to ensure effective access to justice.

Legal aid in civil proceedings

National disputes

A legal aid system exists in all Member States of the EU. If you are in dispute with a company, a professional person, an employer or other person in the country of your residence and you do not have sufficient financial resources to meet a court case, you can apply for legal aid under existing national regulations.

A comparison of national schemes on legal aid reveals, however, that there are fundamental differences in the philosophy, organisation and management of the legal aid systems in the Member States. As regards the philosophy of the systems, the broad objective in some States seems to be to make legal services and access to justice generally available, whereas in others, legal aid can be available only to the very poorest.

Please select the relevant country's flag to obtain detailed national information.

ARCHIVED EJN (in civil and commercial matters) website

Cross-border disputes

If you are in a dispute with a company, a professional person, an employer or other person abroad and you do not have sufficient financial resources to bring a court case, you can apply for legal aid on cross-border disputes.

In order to facilitate access to legal aid in civil and commercial matters, the Directive on legal aid in cross-border issues was adopted.

It covers pre-litigation advice with a view to reaching a settlement prior to bringing legal proceedings; legal assistance in bringing a case before the court and representation by a lawyer in court and assistance with, or exemption from, the cost of proceedings.

In order to obtain legal aid in cross-border issues, you have to complete the relevant form for legal aid applications. The Directive provides two forms: one for legal aid applications and one for the transmission of legal aid applications. They are available here in all EU languages.

Legal aid in criminal proceedings

Member States have their own legislation establishing the ways in which legal aid is to be provided in criminal proceedings within their jurisdiction. In the future the European e-Justice Portal will provide detailed information in this area.

As for cross-border cases, there is currently no EU legislation on this subject.

Last update: 20/01/2020

This page is maintained by the European Commission. The information on this page does not necessarily reflect the official position of the European Commission. The Commission accepts no responsibility or liability whatsoever with regard to any information or data contained or referred to in this document. Please refer to the legal notice with regard to copyright rules for European pages.

Għajnuna legali - Malta

 

 

1 Il-proċedimenti legali xi spejjeż jinvolvu, u normalment min irid iħallashom?

It-tariffi tal-proċeduri ġudizzjarji huma ffissati mil-liġi. Hemm ħlasijiet li jridu jsiru mal-bidu tal-proċeduri fil-qorti u oħrajn meta l-proċeduri fil-qorti jintemmu. Ġeneralment, dawn jieħdu l-forma ta’ tariffi fissi, liema tariffi jinkludu s-servizzi tal-qorti. Is-servizzi tal-qorti jinvolvu it-tariffi tar-reġistrazzjoni, l-ispejjeż dwar l-inġunzjonijiet għall-eżaminazzjoni tax-xhieda, spejjeż oħra relatati mal-proċediment tal-kawżi, u kopja tas-sentenza. Ħlief għal ċerti eċċezzjonijiet, it-tariffi dovuti lill-avukati f’kawżi huma stabbiliti bil-liġi. Madankollu, il-partijiet jistgħu jaqblu mod ieħor bil-miktub.

It-tariffi msemmija hawn fuq ma jinkludux it-tariffi ġuridizzjarji addizzjonali li, madankollu, jekk jiġu kkontestati, jistgħu jiġu stabbiliti mill-qorti.

Fir-rigward ta’ min għandu jħallas l-ispejjeż, meta tingħata s-sentenza, l-qorti tiddetermina l-parti li għandha tħallas l-ispejjeż. Bħala regola ġenerali, il-parti li titlef il-kawża tkun obbligata wkoll li tħallas l-ispejjeż, iżda l-Qorti tista’ tvarja din id-deċiżjoni skond il-każ.

2 X’inhija eżattament l-għajnuna legali?

L-għajnuna legali hija forma ta’ għajnuna li tingħata a spejjeż tal-iStat lill-persuna li fuq t-talba tagħha, wara valutazzjoni tal-qagħda finanzjarja mill-uffiċjali tal-Aġenzija għall-Għajnuna Legali u l-meritu tat-talba tagħha mill-Avukat għall-Għajnuna Legali skont it-tip ta’ każ, jiġi ddikjarat jekk għandhiex jedd tajjeb biex tħarrek jew tiddefendi ruħha, jew li tkompli jew tkun parti fi proċedimenti biex ikollha aċċess għall-qrati tal-ġusitzzja.

Għalhekk, l-għajnuna legali hija l-provvista tal-assistenza legali lin-nies bi dħul baxx, li ma jistawx iħallsu sabiex ikunu rappreżentati u jkollhom aċċess għas-sistema ġudizzjarja. L-għajnuna legali hija importanti sabiex tipprovdi aċċess għall-ġustizzja sabiex tassigura l-ugwaljanza quddiem il-liġi, d-dritt għall-avukat u d-dritt ta’ smiegħ xieraq tan-nies foqra. Huwa fundamentali li jkun hemm ugwaljanza f’soċjetá demokratika.

L-għajnuna legali tingħata fil-każijiet kriminali kollha u kważi kollha f’dawk ċivili. F’każijiet ċivili, persuna trid tkun eliġġibli kemm mit-test tal-mezzi u kif ukoll minn dak tal-merti sabiex tkun eliġġibli.

3 Għandi dritt għal għajnuna legali?

F’kawżi ċivili: L-għajnuna legali tingħata biss lil persuni wara li jkunu sodisfatti l-kriterji kemm tat-test tal-mezzi u wkoll tat-test tal-merti.

Test tal-mezzi: Sabiex applikant jikkwalifika mill-kriterji tal-mezzi, persuna ma jridx ikollha kull xorta ta’ propjeta, inkluż flus disponibbli, li l-valur nett tagħhom jaċċedi €6,988.12 (jew skont dik stabilita mill-liġi) tul l-aħħar tnax-il xahar. Barra minn dan, id-dħul tal-applikant fl-aħħar tnax-il xahar mit-talba għall-għajnuna legali ma tistax taċċedi l-paga minima nazzjonali ta’ persuni ‘l fuq minn 18-il sena.

Fit-test tal-mezzi ma jiġux ikkunsidrati l-oġġetti bżonjużi kuljum fid-dar mill-applikant u l-familjari, u kif ukoll ir-residenza prinċipali tal-applikant jew propjeta’ (kemm mobbli jew immobbli) li jifformaw is-suġġett tal-proċeduri fil-Qorti.

Test tal-merti: Sabiex l-applikant jikkwalifika mill-kriterji tal-mertu, l-Avukat tal-Għajnuna legali wara li jeżamina n-natura tal-każ għandu jikkonkludi jekk l-applikant għandux jedd tajjeb biex iħarrek jew jiddefendi ruħu, jew li jkompli jew ikun parti fi proċedimenti quddiem il-Qorti, iġifieri li l-applikant għandu probabilis causa litiganti. Kull każ huwa eżaminat fuq il-merti tiegħu. L-evalwazzjoni tal-mertu ssir mill-Avukat għall-Għajnuna Legali li tinkludi eżami dwar il-każ, il-possibilita’ dwar ir-riżultat tal-proċeduri, u l-prospett ta’ suċċess.

Persuna li hija eliġġibli u ġiet assenjata mill-Qorti avukat u prokuratur legali għall-għajnuna legali f’kawżi ċivili tibqa’ tiġi assistita sakemm il-proċeduri jiġu definittivament konjużi.

F’kawżi kriminali: L-għajnuna legali mhiex soġġetta għat-test tal-mezzi. F’każijiet sommarji fil-Qorti tal-Maġistrati bħala Qorti ta’ Ġudikatura Kriminali, l-Qorti tappunta avukat li jmissu t-turn tal-ġurnata. F’każijiet kriminali oħra, l-akkużat għandu jinforma lill-Qorti li jixtieq li jiġi assistit bl-għajnuna legali u din it-talba għandha tiġi reġistrata fl-atti tal-kawża. Il-Qorti tittrasmetti it-talba flimkien mad-dettalji tal-akkużat lill-Avukat tal-Għajnuna Legali li għandu jippreżenta risposta jekk it-talba ġietx aċċettata u l-isem tal-avukat.

Appelli kriminali: Jekk trid tappella permezz ta’ avukat għall-għajnuna legali minn sentenza deċiża fil-Qorti tal-Maġistrati, għandek b’mod immedjat dakinhar stess jew il-ġurnata ta’ wara li tingħata s-sentenza tirrikorri għand l-Aġenzija tal-Għajnuna Legali sabiex isiru l-arranġamenti neċessarji ħalli tiġi riferut għand l-Avukat Kap tal-Għajnuna Legali. Ikun utli li ġġib miegħek kopja tas-sentenza li ngħatat.

Persuna taħt interogazzjoni u/jew arrest: Jekk ġejt imsejjaħ għall-interogazzjoni mill-pulizija jew ġejt arrestat għandek dritt li tkellem avukat tal-għajnuna legali li jkun fuq it-turn tal-ġurnata. Għandek titlob lill-pulizija li jinterrogawk jew li arrestawk għall-assistenza tal-avukat tal-għajnuna legali.

Vittma tal-kriminalità abbażi tal-ġeneru jew vjolenza domestika: Jekk inti vittma tal-kriminalità kif stipulat fil-liġi tista’ titlob li tiġi assistita minn avukat tal-għajnuna legali.

Il-proċedura

Fi proċeduri ċivili, sabiex isir appuntament mal-Avukat Kap tal-Għajnuna Legali, persuna għandha l-ewwel tipproduċi dawn id-dokumenti (jew dawk id-dokumenti li japplikaw għal persuna skont il-każ) hawn taħt imsemmija biex isir it-test tal-mezzi u jiġi stabilit jekk il-persuna hija eliġibli għall-għajnuna legali:

  • Dokument mid-Dipartiment tas-Sigurta’ Soċjali li juri l-ammont ta’ flus li l-persuna irċeviet tul l-aħħar tnax-il xahar;
  • FS3 tax-xogħol / Payslips tal-paga tal-aħħar tnax-il xahar;
  • Rendikont (statement) tal-aħħar tnax-il xahar ta’ kull kont bankarju li l-persuna għandha f’isimha;
  • Dokument mill-Aġenzija tax-Xogħol li juri l-job history tal-persuna;
  • Karta tal-identita’ jew passport.
  • Dokumenti li l-persuna rċeviet mill-Qorti għal każ li tixtieq li tiġi assistita bl-għajnuna legali;
  • Dokumenti oħra relatati, per eżempju: 
    • Għal separazzjoni personali: ċertifikat taż-żwieġ u ċertifikati tat-twelid tal-ulied;
    • Għall-annullament taż-żwieġ jew divorzju: kopja tal-kuntratt ta’ separazzjoni;
    • Għal bdil fid-detallji fiċ-ċertifikati tar-Reġistru Pubbliku: ċertifikat tat-twelid/tal-mewt/taż-zwieġ tal-persuna;
    • Kwistjonijiet dwar wirt: kopja tat-testment, etċ.

Fil-laqgħa mal-uffiċjal tal-Aġenzija jiġi stabilit jekk il-klijent huwiex eliġibbli mit-test tal-mezzi għas-servizz tal-għajnuna legali.  Jekk persuna tkun eliġibbli, tingħata appuntament mal-Avukat Kap tal-Għajnuna Legali sabiex tiddiskuti l-problema u/jew il-każ li għandha. L-Avukat Kap jinfurmaha, mit-test tal-mertu li jsir, jekk għandhiex raġunijiet tajba biex tibda proċedimenti jew biex tagħmel id-difiża tagħha skont kif ikun il-każ.

Persuna tkun eliġibbli għall-għajnuna legali wara li tgħaddi kemm mit-test tal-mezzi u anke dak tal-merti. La darba tkun eliġibbli, persuna tkun assistita sabiex timla’ l-formola tal-applikazzjoni għall-għajnuna legali appożita skont il-liġi u tieħu ġurament fuqha dwar l-mezzi finanzjarji tagħha u l-mertu tal-każ.

Persuna li ma tkunx eliġibbli, minn wieħed mit-testijiet jew mit-tnejn li huma, tinħarġilha ittra li t-talba ġiet miċħuda u r-raġunijiet għaċ-ċaħda tat-talba.

4 L-għajnuna legali tingħata għal kull tip ta’ proċediment?

L-għajnuna legali tingħata lill-individwi, fil-każijiet kollha kriminali u kważi kollha f’dawk ċivili. F’każijiet ċivili, persuna trid tkun eliġġibli kemm mit-test tal-mezzi u kif ukoll minn dak tal-merti.

Iżda, f’każijiet li jirrigwardaw korrezzjoni jew kanċellament ta’ reġistrazzjoni, jew dwar reġistrazzjoni ta’ kwalunkwe ċertifikat tat-twelid, żwieġ jew mewt, il-kriterji t’evalwazzjoni tal-mezzi ma japplikawx.

Kumpaniji reġistrati taħt l-Att dwar il-Kumpaniji m’humiex intitolati għall-benefiċju tal-għajnuna legali a tenur tal-Artiklu 926 tal-Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta’ Malta.

5 Jeżistu proċeduri speċjali f’każijiet ta’ bżonn?

Il-liġi tipprovdi dwar sitwazzjonijiet urġenti (bħal per eżempju ħruġ ta’ mandat) billi tippermetti li l-Avukat tal-Għajnuna Legali jottjeni awtorizzazzjoni proviżorja mill-Qorti kompetenti sabiex tippreżenta atti ġudizzjarji speċifiċi f’isem il-persuna li qed titlob l-għajnuna legali, u wara għandu jsir l-evalwazzjoni tad-dħul tal-mezzi u tal-mertu.

Jekk wara l-Qorti kompetenti taqta’ l-benefiċċju tal-għajnuna legali, l-atti ġudizzjarji ppreżentati mill-Avukat tal-Għajnuna Legli ma jsirux nulli, iżda l-benefiċċju futur jiġi maqtugħ u l-Qorti tista’ tordna li l-ispejjeż magħmulha matul l-awtorizzazzjoni proviżorja jiġu mħallsa mill-applikant.

6 Minn fejn nista’ nikseb formola ta’ applikazzjoni għal għajnuna legali?

Il-formola tal-applikazzjoni timtela’ fl-uffiċċju tal-Għajnuna Legali Malta bl-assistenza tal-uffiċjal fl-Aġenzija tal-Għajnuna Legali.  Il-kontenut tal-applikazzjoni għandu jiġi maħluf mill-applikant.  It-talba għall-għajnuna legali tista’ ssir ukoll b’rikors quddiem il-Qorti Ċivili.

7 X’dokumenti jridu jiġu ppreżentati mal-formola tal-applikazzjoni għal għajnuna legali?

L-applikazzjoni sabiex jinbdew il-proċeduri għall-għajnuna legali għandha tinkludi dokumenti li huma mitluba taħt il-paragrafu bit-titlu ‘il-proċedura’ fir-risposta numru 3 hawn fuq.

Id-dokumenti annessi mal-applikazzjoni għandhom jirriflettu l-materja tal-kwistjoni li l-persuna tkun qed titlob sabiex tipproċedi dwarha. Per eżempju, jekk hemm talba dwar annullament ta’ żwieġ, għandu jiġi mehmuż kopja taċ-ċertifikat taż-żwieġ. Dokumenti li l-Avukat tal-Għajnuna Legali jkollu bżonn sabiex jkun jista’ jilħaq ir-raġuni għat-talba tal-għajnuna legali jew le, għandha tiġi prodotta lill-Avukat tal-Għajnuna legali meta mitluba.

8 Fejn irrid nibgħat l-applikazzjoni tiegħi għal għajnuna legali?

Għandek tirreferi għall-uffiċini ta’ Għajnuna Legali Malta: Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttps://justice.gov.mt/mt/legalaidmalta/Pages/contact.aspx

9 Kif nista’ nsir naf jekk jiniex intitolat għal għajnuna legali?

L-applikant għas-servizz tal-għajnuna legali jiġi nfurmat formalment permezz ta’ notifikazzjoni b’SMS, bit-telefown, b’ittra jew b’imejl jekk l-applikazzjoni ġietx approvata għall-benefiċċju tal-għajnuna legali skont il-ħtieġa ta’ kull applikant. L-applikant jiġi nfurmat b’isem l-avukat u l-prokuratur legali u bin-numru tal-mowbajl tagħhom.

10 X’għandi nagħmel jekk inkun intitolat għal għajnuna legali?

Jekk l-applikant jikkwalifika għall-għajnuna legali, huwa jiġi nfurmat b’isem l-avukat u l-prokuratur legali li jkun ġie assenjat sabiex jassisti fil-proċeduri. Huwa d-dmir tal-applikant li jikkomunika mal-avukat assenjat lilu sabiex jagħmel appuntament ħalli jiddiskuti l-każ u jsegwi l-proċedimenti mibdija.

11 Min jagħżilli l-avukat, jekk inkun intitolat għal għajnuna legali?

Ladarba l-applikazzjoni tkun ġiet approvata, l-applikant jiġi assenjat avukat u prokuratur legali li isimhom jidher fuq il-lista disponibbli lill-Qorti u isimhom jkun imiss skont ir-roster. Jekk l-applikant, għal raġuni valida, jixtieq ibiddel l-avukat għall-avukat ieħor li jmissu skont ir-roster, ikun meħtieġ li jsir rikors quddiem il-Qorti. Huwa biss permezz ta’ digriet tal-Qorti li avukat tal-għajnuna legali jista’ jinbidel.

12 L-għajnuna legali tkopri l-ispejjeż kollha tal-proċedimenti?

L-għajnuna legali lill-applikant tkopri l-ispejjeż tal-Qorti. Għaldaqstant, l-applikant huwa eżentat mill-ħlas tat-tariffi jew milli jagħti garanzija għall-ispejjeż.

Jekk l-applikant jirbaħ l-azzjoni tal-każ tiegħu, ikollu jħallas l-ispejjeż tal-avukat, tal-prokuratur legali, tal-kuraturi, lill-arbitri u l-esperti (jekk ikun hemm) mill-ammont li jkun daħħal jew mid-dħul tal-bejgħ bis-subbasta tal-immobbli jew mobbli skont is-sentenza mingħajr preġudizzju għad-dritt tiegħu li jiġi rimborżat mit-terza persuna li tista’ tkun ġiet ordnata tħallas tali spejjeż.

13 Min għandu jħallas l-ispejjeż l-oħra jekk jien inkun intitolat biss għal għajnuna legali limitata?

F’Malta, ma japplikax il-kunċett tas-servizz tal-għajnuna legali parzjali. Dan ifisser li l-applikant jew ikollu s-servizz tal-għajnuna legali kollu jew inkella t-talba għall-għajnuna legali tiġi miċħuda. Jekk il-parti li qed tingħata s-servizz tal-għajnuna legali tiġi ordnata tħallas l-ispejjeż tal-kawża, ir-Reġistratur tal-Qorti Ċivili u Tribunali ma jkunx jista’ jitlob li jitħallsu lura l-ispejjez tar-Reġistru mill-parti rebbieħa.

14 L-għajnuna legali tkopri l-appelli wkoll?

Jekk l-applikant jikkwalifika għall-għajnuna legali, jkun intitolat għall-assistenza tal-għajnuna legali fil-livelli kollha, inkluż assistenza legali quddiem il-qrati tal-appell.

15 L-għajnuna legali tista’ tiġi rtirata qabel il-konklużjoni tal-proċedimenti (jew saħansitra tiġi revokata wara t-terminazzjoni tal-proċedimenti)?

Jekk jiġi ppruvat lill-Qorti li tul iż-żmien li l-applikant kien jibbenefika mill-għajnuna legali, kien konxju li kellu fil-pussess tiegħu kapital jew dħul aktar minn dak li jistabilixxi l-liġi sabiex wieħed jibbenefika mill-għajnuna legali, jew anke matul is-smiegħ tal-każ l-applikant kien konxju li żdiedlu d-dħul tiegħu aktar minn dak li tistabilixxi l-liġi, u ma rraportax dan, il-Qorti tista’ tikkundanna lill-applikant għal disprezz lejn il-Qorti. Jista’ jinbeda ukoll każ ta’ sperġur kontra l-applikant.

Fiż-żewġ każijiet, l-applikant huwa responsabbli għall-ispejjeż kollha tal-każ bl-istess responsabilita’ daqs li kieku ma kienx jibbenefika mill-għajnuna legali.

16 Nista’ nikkontesta r-rifjut li ningħata għajnuna legali?

M’hemmx appell mid-deċiżjoni meta tiġi rifjutata t-talba għall-għajnuna legali. Iżda, jekk ir-rapport magħmul mill-Avukat tal-Għajnuna Legali ma jkunx favur l-applikant, il-Qorti Ċivili għandha teżamina ir-rapport, u tagħti opportunita’ lill-partijiet sabiex jagħmlu sottomissjonijiet qabel tiddeċiedi jekk għandiex taċċetta r-rapport negattiv jew jekk tirrifjutax ir-rapport u tammetti lill-parti għat-talba.

L-aħħar aġġornament: 17/12/2019

Il-verzjoni bil-lingwa nazzjonali ta’ din il-paġna tinżamm mill-punt ta’ kuntatt tan-NĠE rispettiv. It-traduzzjonijiet saru mis-servizz tal-Kummissjoni Ewropea. Jista' jkun hemm xi tibdil imdaħħal fl-oriġinal mill-awtorità nazzjonali kompetenti li jkun għadu ma jidhirx fit-traduzzjonijiet. La l-NĠE u lanqas il-Kummissjoni Ewropea ma jaċċettaw ebda responsabbiltà fir-rigward ta' kwalunkwe informazzjoni jew dejta li tinsab jew li hemm referenza għaliha f'dan id-dokument. Jekk jogħġbok irreferi għall-avviż legali sabiex tiċċekkja r-regoli dwar id-drittijiet tal-awtur għall-Istati Membri responsabbli minn din il-paġna.