Doręczanie pism sądowych

Słowacja
Autor treści:
European Judicial Network
Europejska sieć sądowa (w sprawach cywilnych i handlowych)

1 Co w praktyce oznacza prawniczy termin „doręczenie dokumentów”? Dlaczego do „doręczenia dokumentów” mają zastosowanie szczególne zasady?

Doręczanie pism

Zgodnie z interpretacją stosowaną w praktyce sądowej przez „doręczenie pisma” rozumie się czynność procesową dokonywaną przez sąd w celu zawiadomienia strony postępowania lub osoby trzeciej, której współpraca jest niezbędna w toku postępowania, na temat przebiegu postępowania sądowego. Pełne i skuteczne poinformowanie stron o postępach w postępowaniu sądowym stanowi warunek konieczny prawidłowego przebiegu i zakończenia postępowania sądowego – sąd może podejmować czynności i wydawać orzeczenia jedynie pod warunkiem, że stronom doręczono wszystkie pisma sądowe, których odbiór i znajomość stanowi warunek konieczny przejścia do kolejnego etapu postępowania, wniesienia środka odwoławczego, zastosowania środków obrony lub ochrony procesowej lub podjęcia innych czynności, których dokonanie jest dopuszczalne wyłącznie w terminie określonym przez prawo lub ustalonym przez sąd. W szczególności doręczenie orzeczeń sądowych rozstrzygających co do istoty sprawy stanowi warunek konieczny zakończenia sprawy i wykonalności orzeczenia sądu. Warto zaznaczyć, że w §105 i nast. ustawy nr 160/2015 – Kodeks postępowania cywilnego procesowego (Zákon č. 160/2015 Z.z., Civilný sporový poriadok) określa się jedynie procesowe aspekty doręczenia pism (sądowych); doręczenie aktu wydanego zgodnie z prawem materialnym, tj. na przykład zawierającego oświadczenie woli np. w formie dokumentu, regulują przepisy §45 ustawy nr 40/1964 – Kodeks cywilny (Zákon č. 40/1964 Zb., Občiansky zákonník). Istnieje zasadnicza różnica między doręczeniem objętym przepisami prawa materialnego a doręczeniem objętym przepisami prawa procesowego, w szczególności w odniesieniu do skutków doręczenia, zakończenia czynności doręczenia i wywoływania skutków prawnych.

Szczególne zasady doręczania pism

Ustanowienie w kodeksie postępowania cywilnego procesowego szczególnych zasad doręczania pism sądowych stanowi podjętą przez ustawodawcę próbę zapewnienia poszanowania zasady równości stron i zasady kontradyktoryjności postępowania sądowego. Żadna ze stron postępowania sądowego nie może być defaworyzowana i każdą ze stron należy poinformować o postępach w postępowaniu sądowym z zachowaniem zasady równości. Strony muszą mieć możliwość współudziału w toku postępowania i zapoznania się z oświadczeniami i dowodami strony przeciwnej, ze wszystkimi czynnościami procesowymi dokonanymi przez sąd w tym postępowaniu oraz z istotą sprawy. Zasada równości stron i zasada kontradyktoryjności postępowania sądowego stanowią zasadniczy i kluczowy element prawa do rzetelnego procesu sądowego, które w Republice Słowackiej jest prawem zagwarantowanym w konstytucji (art. 46–48 konstytucji (Ústava Slovenskej republiky)) na podstawie art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

2 Jakie dokumenty wymagają doręczenia drogą formalną?

Ogólnie rzecz biorąc, każde doręczenie dokonane zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego procesowego można uznać za doręczenie drogą urzędową, tj. doręczenie do elektronicznej skrzynki odbiorczej (preferowane), doręczenie na adres poczty elektronicznej (wyłącznie na wniosek strony), doręczenie do rąk własnych przez uprawnionego doręczyciela (operatora pocztowego, pracownika sądu doręczającego pisma sądowe) lub w inny sposób niż do rąk własnych, doręczenie przez obwieszczenie lub doręczenie w szczególny sposób przez inne podmioty uprawnione do doręczania pism sądowych [odpowiedni wydział policji, straż miejską, komornika, Służbę Więzienną i Straż Sądową (Zbor väzenskej a justičnej stráže), placówkę opiekuńczo-wychowawczą, Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Europejskich, Ministerstwo Obrony]. W węższym rozumieniu jedynie doręczenie do rąk własnych stanowi doręczenie drogą urzędową.

Sąd stosuje procedurę doręczenia zwykłego w odniesieniu do pism sądowych, w przypadku których prawo nie wymaga doręczenia do rąk własnych.

Rodzaje pism, które należy doręczyć do rąk własnych, określono w poszczególnych przepisach kodeksu postępowania cywilnego procesowego. Ponadto doręczenie do rąk własnych stosuje się również w przypadkach, w których sąd nakazuje taki sposób doręczenia pism w świetle okoliczności konkretnej sprawy (sądy zwykle stosują doręczenie do rąk własnych np. w przypadku wezwania do stawiennictwa na przesłuchaniu ze względu na konieczność zagwarantowania pewności procesowej). Wprowadzenie przez ustawodawcę tego kwalifikowanego sposobu doręczenia określonych pism świadczy o ich znaczeniu, jak również o potrzebie zapoznania się z ich treścią przez stronę postępowania, tak by mogła ona skorzystać z przysługującego jej prawa do rzetelnego procesu sądowego. W przepisach ustanowiono wymóg doręczenia do rąk własnych następujących pism: postanowienia, w którym sąd dopuścił zmianę powództwa, jeżeli strony nie stawiły się na rozprawie, podczas której dokonano tej zmiany (art. 142 ust. 2 kodeksu postępowania cywilnego procesowego); pozwu wraz z załącznikami (art. 167 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego procesowego); odpowiedzi na pozew, jeżeli pozwany nie uznaje żądania pozwu w całości (art. 167 ust. 3 kodeksu postępowania cywilnego procesowego); repliki powoda na odpowiedź na pozew zgodnie z art. 167 ust. 3 (art. 167 ust. 4 kodeksu postępowania cywilnego procesowego); wezwania do stawiennictwa na posiedzeniu wstępnym (art. 169 ust. 2 kodeksu postępowania cywilnego procesowego); wyroku (art. 223 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego procesowego); nakazu zapłaty wraz z pozwem zgodnie z art. 266 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego procesowego; postanowienia o uchyleniu nakazu zapłaty zgodnie z art. 267 ust. 4 kodeksu postępowania cywilnego procesowego; wezwania pozwanego – zgodnie z art. 273 lit. c) kodeksu postępowania cywilnego procesowego – do wniesienia pisemnej odpowiedzi na pozew w wyznaczonym terminie, a także do wskazania w tej odpowiedzi najważniejszych okoliczności faktycznych, na których pozwany opiera swoją obronę, załączenia wszelkich dokumentów, na które pozwany się powołuje, oraz wskazania dowodów potwierdzających te twierdzenia w rozumieniu art. 273 lit. a) kodeksu postępowania cywilnego procesowego.

3 Kto odpowiada za doręczenie dokumentu?

Organem odpowiedzialnym za doręczanie pism sądowych jest sam sąd, który w razie potrzeby może doręczać pisma za pośrednictwem uprawnionych doręczycieli. Z wykładni systemowej kodeksu postępowania cywilnego procesowego wynika następująca hierarchia obowiązująca przy doręczaniu pism sądowych:

  1. doręczenie przez sąd podczas rozprawy lub innej czynności;
  2. doręczenie do elektronicznej skrzynki odbiorczej na podstawie przepisów ustawy nr 305/2013 o wykonywaniu uprawnień przez organy publiczne drogą elektroniczną i zmianie niektórych ustaw (ustawa o administracji elektronicznej) (zákon č. 305/2013 Z.z. o elektronickej podobe výkonu pôsobnosti orgánov verejnej moci a o zmene a doplnení niektorých zákonov, zákon o e-Governmente);
  3. doręczenie na adres poczty elektronicznej na wniosek strony, jeżeli nie przewidziano obowiązku doręczenia pism sądowych do rąk własnych;
  4. doręczenie przez uprawnionego doręczyciela:

–               co do zasady przez operatora pocztowego lub pracownika sądu doręczającego pisma sądowe;

–               jeżeli sąd stwierdzi taką konieczność, może zlecić doręczenie pism odpowiedniemu wydziałowi policji, komornikowi lub straży miejskiej;

–               w szczególnych przypadkach sąd doręcza pisma za pośrednictwem: Służby Więziennej i Straży Sądowej (doręczenie osobom fizycznym odbywającym karę pozbawienia wolności lub osadzonym w areszcie), placówek opiekuńczo-wychowawczych (doręczenie osobom fizycznym przebywającym w takich placówkach), Ministerstwa Spraw Zagranicznych i Europejskich (doręczenie osobom fizycznym korzystającym z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych, członkom gospodarstwa domowego osoby korzystającej z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych lub osobom, którym pisma należy doręczyć w pomieszczeniach chronionych immunitetem dyplomatycznym) oraz Ministerstwa Obrony (doręczenie żołnierzom zawodowym oraz doręczenie pism, których nie można doręczyć w inny sposób);

–               szczególnym sposobem doręczania pism jest obwieszczenie, jeżeli taką formę doręczenia przewidziano w kodeksie postępowania cywilnego procesowego (np. jeżeli adres osoby fizycznej nie jest znany) lub w innych przepisach [np. art. 199 kodeksu postępowania cywilnego nieprocesowego (Civilný mimosporový poriadok)].

4 Ustalanie adresu

4.1 Czy zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. dotyczącym doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych organ w danym państwie członkowskim, do którego zwrócono się z wnioskiem o doręczenie, z własnej inicjatywy próbuje ustalić miejsce pobytu adresata dokumentu, który ma zostać doręczony, jeżeli adresat nie zamieszkuje już pod adresem znanym organowi występującemu z wnioskiem?

W takich przypadkach słowackie sądy zawsze w aktywny sposób starają się ustalić aktualne miejsce zamieszkania adresata, przede wszystkim przeszukując ewidencję ludności Republiki Słowackiej (Register obyvateľov Slovenskej republiky), która jest połączona w sposób elektroniczny z systemami informacyjnymi sądu. Sąd może natychmiast ustalić miejsce zamieszkania lub pobytu wpisane do tej ewidencji (jeżeli taki adres istnieje). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Sociálna poisťovňa) również współpracuje obecnie drogą elektroniczną ze słowackimi sądami za pośrednictwem rejestru sądowego i sąd może złożyć wniosek o udostępnienie niektórych danych zarejestrowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w szczególności adresu strony postępowania, którym dysponuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych, oraz nazwy aktualnego lub byłego pracodawcy strony (za pośrednictwem którego w niektórych przypadkach można ustalić aktualne miejsce zamieszkania strony lub pismo sądowe można doręczyć bezpośrednio w miejscu pracy, jeżeli pozwalają na to okoliczności sprawy). Zgodnie z prawem sąd może również wystąpić o udzielenie pomocy do organów podatkowych, gminy, zakładu karnego itp. i jeżeli istnieje taka możliwość, zasięga także informacji u innych osób (np. krewnych), które mogą znać miejsce zamieszkania adresata.

4.2 Czy zagraniczne organy sądowe lub strony postępowania sądowego mają dostęp do rejestrów lub usług w tym państwie członkowskim umożliwiających ustalenie aktualnego adresu zamieszkania danej osoby? Jeśli tak, jakie rejestry lub usługi są dostępne i jakich procedur należy przestrzegać? Czy obowiązują w tym zakresie opłaty i jaka jest ich wysokość?

Jak wskazano powyżej, słowackie sądy mają bezpośredni dostęp do danych znajdujących się w ewidencji ludności Republiki Słowackiej za pośrednictwem rejestru sądowego. Strony postępowania sądowego mają możliwość złożenia wniosku o udostępnienie danych z ewidencji ludności Republiki Słowackiej (wydania potwierdzenia lub pisemnego zaświadczenia o miejscu zamieszkania danej osoby) za opłatą administracyjną w wysokości 5 euro.

4.3 W jaki sposób organy w tym państwie członkowskim rozpatrują wnioski przesłane na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 1206/2001 z dnia 28 maja 2001 r. w sprawie współpracy między sądami państw członkowskich przy przeprowadzaniu dowodów w sprawach cywilnych lub handlowych, mające na celu ustalenie aktualnego adresu zamieszkania danej osoby?

Zgodnie z informacjami, którymi dysponuje Ministerstwo Sprawiedliwości Republiki Słowackiej, słowackie sądy co do zasady przyjmują takie wnioski i podejmują kroki w celu ustalenia aktualnego adresu takiej osoby, a co za tym idzie – uwzględnienia otrzymanego wniosku. W tym celu stosują one procedury opisane w poprzednich punktach.

5 W jaki sposób dokument jest zwykle doręczany w praktyce? Czy istnieją alternatywne metody, które można wykorzystać w tym celu (inne niż doręczenie zastępcze, o którym mowa w pkt 6 poniżej)?

Jak wskazano w pkt 3, sąd przyznaje pierwszeństwo doręczeniu do rąk własnych podczas rozprawy lub innej czynności. Może również doręczać pisma:

  • do elektronicznej skrzynki odbiorczej zgodnie z przepisami ustawy o administracji elektronicznej;
  • na adres poczty elektronicznej na wniosek strony, jeżeli nie przewidziano obowiązku doręczenia pism sądowych do rąk własnych;
  • za pośrednictwem uprawnionych doręczycieli (urzędu pocztowego, pracownika sądu doręczającego pisma sądowe; w stosownych przypadkach za pośrednictwem odpowiedniego wydziału policji, komornika lub straży miejskiej; w szczególnych przypadkach za pośrednictwem Służby Więziennej i Straży Sądowej, placówki opiekuńczo-wychowawczej, Ministerstwa Spraw Zagranicznych i Europejskich oraz Ministerstwa Obrony);
  • przez obwieszczenie.

Sąd określa procedurę doręczenia pism sądowych w zależności od rodzaju pisma, przyznając pierwszeństwo – poza doręczeniem do rąk własnych – doręczeniu do elektronicznej skrzynki odbiorczej, do której można doręczyć również pisma wymagające doręczenia do rąk własnych (inaczej niż w przypadku doręczenia na adres poczty elektronicznej, tj. na adres e‑mail, którego nie można wykorzystać w celu doręczenia pism wymagających doręczenia do rąk własnych). Jak zauważono powyżej, w odniesieniu do określonych osób prawo wymaga szczególnego sposobu doręczenia przez jednego z wymienionych uprawnionych doręczycieli (Służbę Więzienną i Straż Sądową, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Europejskich oraz Ministerstwo Obrony), przy czym w tych przypadkach nie dopuszcza się możliwości doręczenia do elektronicznej skrzynki odbiorczej; w przepisach określono również przypadki, w których obowiązkowe jest doręczenie przez obwieszczenie (w celu powiadomienia nieokreślonej grupy osób o orzeczeniu). Podobnie, jak zauważono powyżej, ze względów praktycznych sąd może zarządzić doręczenie przez odpowiedni wydział policji, komornika lub straż miejską.

Obecnie sądy dokonują doręczeń największej liczby pism sądowych pocztą za pośrednictwem przesyłek poleconych (doręczenie zwykłe) lub przesyłek urzędowych (doręczenie do rąk własnych). Przewiduje się, że po dniu 1 lipca 2017 r. (w którym to terminie zgodnie z ustawą o administracji elektronicznej wszystkie elektroniczne skrzynki odbiorcze powinny zostać aktywowane) znaczną część pism sądowych będzie się doręczać do elektronicznych skrzynek odbiorczych, których posiadanie będzie obowiązkowe w przypadku wszystkich osób prawnych (sądy nie będą już wysyłać pism w formie papierowej, z wyjątkiem sytuacji przewidzianych w przepisach), zaś w przypadku osób fizycznych doręczanie pism do elektronicznej skrzynki odbiorczej będzie możliwe wyłącznie na wniosek zainteresowanej osoby.

W przypadku doręczenia na adres pocztowy adresata (jeżeli doręczenie do elektronicznej skrzynki odbiorczej nie jest możliwe) – zarówno jeżeli chodzi o doręczenie zwykłe, jak i doręczenie do rąk własnych – sąd wysyła pisma na adres podany przez adresata. Jeżeli doręczenie jest bezskuteczne, sąd doręcza pisma:

  1. osobie fizycznej na adres wskazany w ewidencji ludności Republiki Słowackiej lub na adres miejsca pobytu cudzoziemca w Słowacji – zgodnie z jego statusem pobytowym;
  2. osobie prawnej na adres jej siedziby statutowej wskazany w rejestrze działalności gospodarczej (Obchodný register), lub w innym rejestrze publicznym (np. w rejestrze pozwoleń na prowadzenie działalności handlowej, Živnostenský register).

Alternatywne sposoby doręczania, inne niż doręczenie zastępcze

W nowym kodeksie postępowania cywilnego procesowego nie przewidziano żadnych innych alternatywnych sposobów doręczania niż doręczenie zastępcze, przy czym wprowadzenie ścisłej obiektywnej odpowiedzialności stron za dane znajdujące się w rejestrach publicznych spowodowało de facto wyeliminowanie instytucji doręczenia zastępczego w jej pierwotnym znaczeniu.

6 Czy w postępowaniu cywilnym dozwolone jest elektroniczne doręczanie dokumentów (doręczanie dokumentów sądowych lub pozasądowych za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, takich jak poczta elektroniczna, zabezpieczone aplikacje internetowe, faks, SMS itp.)? Jeśli tak, w odniesieniu do jakich rodzajów postępowań przewiduje się stosowanie tej metody? Czy istnieją ograniczenia w odniesieniu do dostępności lub dostępu do tej metody doręczania dokumentów w zależności od tego, kto jest adresatem (osoba wykonująca zawód prawniczy, osoba prawna, spółka lub inny podmiot gospodarczy, itp.)?

Sąd może doręczać pisma sądowe drogą elektroniczną (za pośrednictwem poczty elektronicznej), jeżeli strona postępowania złoży do sądu odpowiedni wniosek na piśmie, podając adres do doręczeń pism sądowych drogą elektroniczną. Pismo uznaje się za doręczone trzeciego dnia po jego wysłaniu, nawet jeżeli adresat go nie przeczytał. Tego sposobu doręczenia nie stosuje się w przypadku pism sądowych, które należy doręczyć do rąk własnych. Sposób ten nie jest zatem ograniczony ze względu na rodzaj postępowania ani na osobę adresata, ale ze względu na rodzaj doręczanego pisma sądowego. Takiego sposobu doręczenia nie można również zastosować, jeżeli sąd może doręczyć pisma sądowe do rąk własnych lub do elektronicznej skrzynki odbiorczej.

Jak wynika wyraźnie z wcześniejszych wyjaśnień, sądy słowackie przyznają pierwszeństwo doręczeniu do elektronicznych skrzynek odbiorczych, których posiadanie jest obowiązkowe w przypadku osób prawnych i które są dostępne dla osób fizycznych. Wszystkie (słowackie) osoby prawne były zobowiązane aktywować elektroniczne skrzynki odbiorcze do dnia 30 czerwca 2017 r. i od tego dnia doręczeń pism sądowych osobom prawnym dokonuje się wyłącznie do elektronicznych skrzynek odbiorczych, chyba że przepisy szczególne wykluczają taki sposób doręczenia – obecnie dotyczy to przede wszystkim pism, które można doręczyć wyłącznie w formie papierowej lub w drodze obwieszczenia (do celów informacyjnych należy dodać, że ustawa o administracji elektronicznej reguluje również kwestię „elektronicznych urzędowych tablic ogłoszeń”). Obecnie sądy są również zobowiązane do przyznawania pierwszeństwa doręczeniu do elektronicznych skrzynek odbiorczych, ale niektóre osoby prawne nie aktywowały jeszcze swoich elektronicznych skrzynek odbiorczych i w związku z tym pisma sądowe nadal doręcza się tym osobom przy użyciu tradycyjnych metod. Wprowadzono również elektroniczne skrzynki odbiorcze dla osób fizycznych, ale ich aktywacja następuje wyłącznie na wniosek zainteresowanego, co oznacza, że jeżeli osoba fizyczna nie złoży wniosku o aktywację elektronicznej skrzynki odbiorczej, sąd będzie nadal doręczał jej pisma sądowe przy użyciu tradycyjnych metod. Jeżeli jednak osoba fizyczna złoży wniosek o aktywację elektronicznej skrzynki odbiorczej, sąd będzie doręczał pisma sądowe tej osobie wyłącznie tym sposobem (o ile przepisy prawa nie wykluczają doręczenia drogą elektroniczną w przypadku szczególnych rodzajów pism), chyba że kodeks postępowania cywilnego procesowego wymaga szczególnego sposobu doręczenia za pośrednictwem Służby Więziennej i Straży Sądowej, placówki opiekuńczo-wychowawczej, Ministerstwa Spraw Zagranicznych i Europejskich lub Ministerstwa Obrony (zob. pkt 3 ppkt 4).

7 Doręczenie „zastępcze”

7.1 Czy prawo tego państwa członkowskiego dopuszcza stosowanie innych metod doręczenia w przypadkach, w których doręczenie dokumentów adresatowi nie było możliwe (np. zawiadomienie przesłane na adres domowy, do komornika sądowego, drogą pocztową lub przez wywieszenie ogłoszenia)?

W kodeksie postępowania cywilnego procesowego uregulowano kwestię doręczania zastępczego pism w formie papierowej, zaś w ustawie o administracji elektronicznej uregulowano kwestię doręczania pism do elektronicznych skrzynek odbiorczych.

W przypadku ustawy o administracji elektronicznej nie można mówić o doręczeniu zastępczym w dosłownym znaczeniu tego pojęcia, ponieważ sama aktywacja elektronicznej skrzynki odbiorczej (z urzędu w przypadku osób prawnych lub na wniosek w przypadku osób fizycznych) wyklucza możliwość, by adres adresata był „nieznany” lub by „pismo nie mogło zostać doręczone”. Samo dostarczenie elektronicznego pisma urzędowego (korespondencji sądowej) do elektronicznej skrzynki odbiorczej oznacza, że adresat jest w posiadaniu tej wiadomości. Elektroniczne pismo urzędowe uznaje się za doręczone w dniu następującym po dniu jego dostarczenia do elektronicznej skrzynki odbiorczej. Jeżeli jednak jest to pismo, które zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego procesowego wymaga doręczenia do rąk własnych, wówczas – w sytuacji gdy adresat nie odbierze tego pisma w systemie (i w związku z tym go nie odczyta) – uznaje się, że zostało ono doręczone po upływie 15-dniowego terminu, którego bieg rozpoczyna się w dniu następującym po dniu dostarczenia elektronicznego pisma urzędowego do elektronicznej skrzynki odbiorczej. Tego sposobu nie można zastosować w odniesieniu do doręczenia nakazu zapłaty, w przypadku którego doręczenie zastępcze jest niedozwolone.

Jeżeli chodzi o doręczenie przy użyciu tradycyjnych metod zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego procesowego (które będzie nadal miało zastosowanie w przypadku osób fizycznych), fikcja doręczenia obowiązuje niezależnie od sposobu doręczenia, tj. zarówno w przypadku doręczenia zwykłego, jak i doręczenia do rąk własnych. Jeżeli adres adresata figuruje w rejestrze publicznym (ewidencji ludności w przypadku osób fizycznych oraz rejestrze działalności gospodarczej w przypadku osób prawnych), a pismo zwrócono do sądu jako niedoręczone, uznaje się je za doręczone w dniu jego zwrotu do sądu. Jeżeli adres osoby fizycznej nie figuruje w ewidencji ludności, doręczenia dokonuje się poprzez wywieszenie ogłoszenia na tablicy ogłoszeń sądu oraz jego opublikowanie na stronie internetowej sądu, a pismo uznaje się za doręczone po upływie 15 dni od dnia opublikowania takiego ogłoszenia. Takiego sposobu doręczenia zastępczego nie można zastosować w przypadku doręczenia nakazu zapłaty.

7.2 Jeżeli stosowane są inne metody, w którym momencie dokumenty uznaje za doręczone?

Zobacz odpowiedź na pytanie 5 – alternatywne sposoby doręczenia.

7.3 Jeżeli inna metoda doręczenia polega na złożeniu dokumentów w określonym miejscu (np. w urzędzie pocztowym), w jaki sposób informuje się adresata o tym, że dokumenty zostały złożone?

Nie jest to kolejny sposób, lecz doręczenie zwykłe za pośrednictwem operatora pocztowego – jeżeli listonosz nie zastanie adresata w jego miejscu zamieszkania, informuje go, pozostawiając pisemne zawiadomienie w (domowej) skrzynce pocztowej adresata, że pisma sądowe (przesyłki polecone lub pisma doręczane do rąk własnych) złożono w urzędzie pocztowym.

7.4 Jeżeli adresat odmawia przyjęcia doręczenia dokumentów, jakie są tego konsekwencje? Czy dokumenty uważa się za skutecznie doręczone, jeśli odmowa nie jest uzasadniona?

Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma sądowego bez żadnego uzasadnionego powodu, uznaje się je za doręczone w dniu odmowy przyjęcia; pracownik sądowy doręczający pisma sądowe musi pouczyć o tym adresata. Jeżeli doręczenia dokonano niezgodnie z prawem (np. jeżeli pracownik sądowy doręczający pisma sądowe nie pouczył adresata o skutkach odmowy przyjęcia pisma sądowego), nie wywołuje ono skutków prawnych.

8 Doręczenie drogą pocztową z zagranicy (art. 14 rozporządzenia dotyczącego doręczania dokumentów)

8.1 Jeżeli poczta doręczy adresatowi w tym państwie członkowskim dokument wysłany z zagranicy w sytuacji, w której wymagane jest potwierdzenie odbioru (art. 14 rozporządzenia dotyczącego doręczania dokumentów), czy dokument taki może zostać doręczony tylko adresatowi osobiście, czy też można go doręczyć, zgodnie z krajowymi przepisami dotyczącymi doręczania drogą pocztową, także innej osobie pod tym samym adresem?

Jeżeli wymagane jest potwierdzenie odbioru, placówka pocztowa (Slovenská pošta, a.s., jako tradycyjny operator świadczący usługi pocztowe) doręcza pismo jedynie wówczas, gdy adresat lub osoba upoważniona do odbioru (jeśli pisma nie można doręczyć adresatowi) okaże swój dokument tożsamości podczas odbierania przesyłki, umożliwi spisanie numer dokumentu tożsamości i potwierdzi odbiór. Osobami upoważnionymi do odbioru pism zaadresowanych do osoby fizycznej są: małżonek adresata i wszystkie osoby w wieku co najmniej 15 lat, które mieszkają z adresatem w tym samym domu lub mieszkaniu. Osobom tym nie można jednak doręczać tych pism sądowych, które wymagają doręczenia do rąk własnych.

8.2 W jaki sposób można dokonać, zgodnie z przepisami dotyczącymi doręczania drogą pocztową w tym państwie członkowskim, doręczenia dokumentów z zagranicy na podstawie art. 14 rozporządzenia nr 1393/2007 dotyczącego doręczania dokumentów, jeżeli pod adresem, pod który należało doręczyć dokumenty, nie zastano ani adresata, ani żadnej innej osoby uprawnionej do odebrania przesyłki (o ile doręczenie zastępcze jest możliwe na podstawie krajowych przepisów dotyczących doręczania drogą pocztową – zob. powyżej)?

W takim przypadku listonosz zostawia w (domowej) skrzynce pocztowej adresata pisemne zawiadomienie o złożeniu pisma sądowego w placówce pocztowej. Adresat lub osoba upoważniona do odbioru może odebrać pismo sądowe w terminie 18 dni kalendarzowych. Termin ten można przedłużyć na wniosek adresata. Jeżeli pismo sądowe nie zostanie odebrane w tym terminie, doręczenie staje się niemożliwe, a operator pocztowy zwraca takie pismo nadawcy.

8.3 Czy urzędy pocztowe przewidują określony termin na odebranie dokumentów przed ich odesłaniem jako niedoręczone? Jeśli tak, w jaki sposób adresat jest informowany o tym, że w urzędzie pocztowym jest do odebrania adresowana do niego przesyłka?

Termin wynosi 18 dni kalendarzowych i można go przedłużyć na wniosek adresata. Adresata informuje się za pośrednictwem pisemnego zawiadomienia zostawianego w jego (domowej) skrzynce pocztowej.

9 Czy przewiduje się pisemne potwierdzenie doręczenia dokumentu?

Tak, zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego procesowego jest to potwierdzenie odbioru, które jako dowód doręczenia pisma sądowego stanowi dokument urzędowy. Przy braku dowodów przeciwnych informacje zawarte w potwierdzeniu odbioru uznaje się za prawdziwe. Strona postępowania, która podaje w wątpliwość prawdziwość informacji zawartych w potwierdzeniu odbioru (argumentując, że nie dochowano procedury doręczenia), zobowiązana jest do przedstawienia sądowi dowodu na poparcie tych twierdzeń. Jeżeli sąd doręcza pismo sądowe podczas rozprawy lub czynności procesowej, odnotowuje się ten fakt w protokole rozprawy.

W ustawie o administracji elektronicznej uregulowano elektroniczne potwierdzenie odbioru, które jest potwierdzeniem doręczenia pisma sądowego (pisma urzędowego) do rąk własnych – odbiorca ma obowiązek potwierdzenia doręczenia elektronicznej wiadomości urzędowej w formie elektronicznego potwierdzenia odbioru; potwierdzenie doręczenia jest warunkiem udostępnienia treści elektronicznego pisma urzędowego w elektronicznej skrzynce odbiorczej adresata. Na elektronicznym potwierdzeniu odbioru wskazuje się datę, godzinę, minutę i sekundę doręczenia pisma urzędowego. Podobnie jak w przypadku potwierdzenia odbioru w formie papierowej dane zawarte w elektronicznym potwierdzeniu odbioru uznaje się za prawidłowe – chyba że przedstawione zostaną dowody przeciwne – a jego skutki można podważyć.

10 Co się stanie, gdy z jakichkolwiek powodów adresat nie otrzyma dokumentu lub gdy doręczenie dokumentu nastąpi z naruszeniem przepisów prawa (np. dokument zostanie doręczony osobie trzeciej)? Czy pomimo to doręczenie dokumentu może być uznane za zgodne z prawem (np. czy naruszenie przepisów prawa może być usunięte), czy też musi nastąpić nowa próba doręczenia dokumentu?

Zobacz pkt 5, 7.1 i 7.4 dotyczące alternatywnych sposobów doręczenia. Jeżeli doręczenia dokonano niezgodnie z przepisami prawa, należy dokonać ponownego doręczenia pisma sądowego: w prawie słowackim nie przewidziano instytucji usunięcia wadliwości nieważnego doręczenia. Każde doręczenie pism sądowych dokonane innym sposobem niż sposoby zgodne z prawem nie jest skuteczne pod względem prawnym i nie wywołuje skutków prawnych przewidzianych w przepisach.

11 Czy muszę zapłacić za doręczenie dokumentu, a jeśli tak, to jaką kwotę?

Nie pobiera się opłat z tytułu doręczenia pism sądowych.

Ostatnia aktualizacja: 13/05/2020

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwy punkt kontaktowy Europejskiej Sieci Sądowej (EJN). Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. ESS ani Komisja Europejska nie ponoszą odpowiedzialności za wszelkie informacje, dane lub odniesienia zawarte w tym dokumencie. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.
W związku z wystąpieniem Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej państwa członkowskie aktualizują obecnie niektóre strony portalu zawierające treści krajowe. Jeżeli dana strona zawiera treści, które nie zostały jeszcze dostosowane w związku z wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa, jest to niezamierzone i zostanie wkrótce skorygowane.

Twoje uwagi

Za pomocą tego formularza możesz przesłać nam swoje komentarze i uwagi na temat nowej strony