Uwaga: niedawno wprowadzono na tej stronie zmiany w oryginalnej wersji językowej słowacki. Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Do tej pory przetłumaczono ją na następujące języki
Swipe to change

Doręczanie pism sądowych

Słowacja
Autor treści:
European Judicial Network
Europejska sieć sądowa (w sprawach cywilnych i handlowych)

1 Co w praktyce oznacza prawniczy termin „doręczenie dokumentów”? Dlaczego do „doręczenia dokumentów” mają zastosowanie szczególne zasady?

Doręczenie pism sądowych

Zgodnie z interpretacją stosowaną w praktyce sądowej przez „doręczenie pism sądowych” rozumie się czynność procesową dokonywaną przez sąd w celu zawiadomienia strony postępowania lub osoby trzeciej, której współpraca jest niezbędna w toku postępowania, na temat przebiegu postępowania sądowego. Pełne i skuteczne poinformowanie stron o postępach w postępowaniu sądowym stanowi warunek konieczny prawidłowego przebiegu i zakończenia postępowania sądowego – sąd może podejmować czynności i wydawać orzeczenia jedynie pod warunkiem, że stronom doręczono wszystkie pisma sądowe, których odbiór i znajomość stanowi warunek konieczny przejścia do kolejnego etapu postępowania, wniesienia środka odwoławczego, zastosowania środków obrony lub ochrony procesowej lub podjęcia innych czynności, których dokonanie jest dopuszczalne wyłącznie w terminie określonym przez prawo lub ustalonym przez sąd. W szczególności doręczenie orzeczeń sądowych rozstrzygających co do istoty sprawy stanowi warunek konieczny ostatecznego zakończenia sprawy i wykonalności orzeczenia sądu. Warto zaznaczyć, że w §45 i nast. ustawy nr 99/1963 – Kodeks postępowania cywilnego (Zákon č. 99/1963 Zb., Občiansky súdny poriadok) określa się jedynie procesowe aspekty doręczenia pism (sądowych); doręczenie aktu wydanego zgodnie z prawem materialnym, tj. na przykład zawierającego oświadczenie woli np. w formie dokumentu, regulują przepisy §45 ustawy nr 40/1964 – Kodeks cywilny (Zákon č. 40/1964 Zb., Občiansky zákonník). Istnieje zasadnicza różnica między doręczeniem objętym przepisami prawa materialnego a doręczeniem objętym przepisami prawa procesowego, w szczególności w odniesieniu do skutków doręczenia, zakończenia czynności doręczenia i wywoływania skutków prawnych.

Istnienie szczególnych zasad doręczania pism sądowych

Ustanowienie w kodeksie postępowania cywilnego szczególnych zasad doręczania pism sądowych stanowi podjętą przez ustawodawcę próbę zapewnienia poszanowania zasady równości stron i zasady kontradyktoryjności postępowania sądowego. Żadna ze stron postępowania sądowego nie może być defaworyzowana i każdą ze stron należy poinformować o postępach w postępowaniu sądowym z zachowaniem zasady równości. Strony muszą mieć możliwość współudziału w toku postępowania i zapoznania się z oświadczeniami i dowodami strony przeciwnej, ze wszystkimi czynnościami procesowymi dokonanymi przez sąd w tym postępowaniu oraz z istotą sprawy. Zasada równości stron i zasada kontradyktoryjności postępowania sądowego stanowią zasadniczy i kluczowy element prawa do rzetelnego procesu sądowego, które w Republice Słowackiej jest prawem zagwarantowanym w konstytucji (art. 46–48 konstytucji (Ústava Slovenskej republiky)) na podstawie art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

2 Jakie dokumenty wymagają doręczenia drogą formalną?

Ogólnie rzecz biorąc, każde doręczenie dokonane zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego można uznać za doręczenie drogą urzędową, tj. 1) doręczenie zwykłe (§46); 2) doręczenie do rąk własnych (§47); oraz 3) doręczenie przez wywieszenie na oficjalnej tablicy ogłoszeń sądu (§47a). W węższym rozumieniu jedynie doręczenie do rąk własnych stanowi doręczenie drogą urzędową.

Sąd stosuje procedurę doręczenia zwykłego w odniesieniu do pism sądowych, w przypadku których prawo nie wymaga doręczenia do rąk własnych.

Sąd stosuje kwalifikowany sposób doręczenia (tj. doręczenie do rąk własnych), jeżeli wymagają tego odpowiednie przepisy kodeksu postępowania cywilnego lub jeżeli ze względu na szczególne okoliczności sędzia zarządzi doręczenie tym sposobem – typowym przykładem jest pisemne wezwanie do stawienia się przed sądem, w przypadku którego zgodnie z przepisami prawa doręczenie do rąk własnych nie jest obowiązkowe, ale sędzia co do zasady zarządza ten sposób doręczenia. Zgodnie z prawem doręczenia do rąk własnych wymaga się w przypadku pouczenia o możliwości złożenia wniosku o doręczanie pism sądowych pod inny adres (§49 ust. 5), pisma wszczynającego postępowanie wraz z załącznikami (§79 ust. 4, §114 ust. 2), zawiadomienia o wszczęciu postępowania przez sąd z urzędu (§81 ust. 3), zmienionego pozwu (§95 ust. 1), zarządzenia w sprawie obowiązku wniesienia odpowiedzi na pozew przez pozwanego (§114 ust. 4), wyroku (§158 ust. 2), nakazu zapłaty skierowanego do pozwanego (§173 ust. 1), europejskiego nakazu zapłaty skierowanego do pozwanego (§174a ust. 2), tytułu wykonawczego skierowanego do pozwanego (§174b ust. 4, §173), nakazu zapłaty weksla lub weksla dłużnego (czeku) skierowanego do pozwanego (§175 ust. 1), niektórych rodzajów postanowień w postępowaniu spadkowym (§175a ust. 3), pouczenia o skutkach odrzucenia spadku (§175i ust. 2), postanowienia wydanego w postępowaniu zabezpieczającym (§185a ust. 3), postanowienia wydanego w postępowaniu o umorzenie papierów wartościowych (§185j ust. 2), postanowienia w sprawie wykonania orzeczenia przez zajęcie wynagrodzenia za pracę (§282 ust. 2, §294 ust. 3), postanowienia w sprawie wykonania orzeczenia przez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego oraz zawiadomienia banku o ostateczności tego postanowienia (§306, 307 ust. 1) oraz postanowienia w sprawie wykonania orzeczenia przez zajęcie wierzytelności osoby trzeciej (§313 ust. 2).

Sąd stosuje doręczenie przez wywieszenie na swojej oficjalnej tablicy ogłoszeń, jeżeli wymagają tego przepisy prawa, a strony postępowania lub ich miejsce zamieszkania nie są znane sądowi.

3 Kto odpowiada za doręczenie dokumentu?

Organem odpowiedzialnym za doręczanie pism sądowych jest sąd, który co do zasady doręcza pisma sądowe samodzielnie (bezpośrednio podczas rozprawy lub za pośrednictwem urzędników sądowych) lub pocztą. Prawo zezwala jednak również na doręczanie pism sądowych za pośrednictwem komornika sądowego, organu gminy, odpowiedniego wydziału policji (Policajný zbor), a w przypadkach określonych w odpowiednich przepisach – za pośrednictwem Ministerstwa Sprawiedliwości Republiki Słowackiej (Ministerstvo spravodlivosti Slovenskej republiky) (w przypadku osób korzystających z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych lub innych osób przebywających w ich miejscu zamieszkania lub w przypadku których pisma sądowe należy doręczać w budynkach lub pomieszczeniach chronionych immunitetem dyplomatycznym. Ministerstwo dokonuje również doręczeń w państwach trzecich, chyba że w konwencji międzynarodowej, umowie dwustronnej o pomocy prawnej lub w rozporządzeniu Rady (WE) przewidziano inny tryb doręczenia).

Doręczenia osobom odbywającym karę pozbawienia wolności lub osobom tymczasowo aresztowanym dokonuje się za pośrednictwem zakładów karnych i aresztów śledczych, w których je osadzono. Doręczenia osobom korzystającym z prewencyjnej opieki medycznej i osobom przebywającym w zakładach opieki zdrowotnej dokonuje się za pośrednictwem kierownictwa odpowiedniej placówki medycznej; tę samą procedurę stosuje się odpowiednio w odniesieniu do młodzieży mieszkającej w internatach i w innych placówkach opiekuńczo-wychowawczych dla młodzieży. Pisma sądowe przeznaczone dla członków sił zbrojnych Republiki Słowackiej realizujących zadania o charakterze nadzwyczajnym i żołnierzy zawodowych pełniących służbę publiczną można doręczać za pośrednictwem ich dowódców. Pisma sądowe przeznaczone dla członków sił zbrojnych, którzy nie są zakwaterowani w budynkach należących do sił zbrojnych, doręcza się bezpośrednio.

4 Ustalanie adresu

4.1 Czy zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. dotyczącym doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych organ w danym państwie członkowskim, do którego zwrócono się z wnioskiem o doręczenie, z własnej inicjatywy próbuje ustalić miejsce pobytu adresata dokumentu, który ma zostać doręczony, jeżeli adresat nie zamieszkuje już pod adresem znanym organowi występującemu z wnioskiem?

W takich przypadkach słowackie sądy zawsze w aktywny sposób starają się ustalić aktualne miejsce zamieszkania adresata, przede wszystkim przeszukując ewidencję ludności Republiki Słowackiej (Register obyvateľov Slovenskej republiky), która jest połączona w sposób elektroniczny z systemami informacyjnymi sądu. Sąd może natychmiast ustalić miejsce zamieszkania lub pobytu wpisane do tej ewidencji (jeżeli taki adres istnieje). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Sociálna poisťovňa) również współpracuje drogą elektroniczną ze słowackimi sądami za pośrednictwem rejestru sądowego i sąd może złożyć wniosek o udostępnienie niektórych danych zarejestrowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w szczególności adresu strony postępowania, którym dysponuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych, oraz nazwy aktualnego lub byłego pracodawcy strony (za pośrednictwem którego w niektórych przypadkach można ustalić aktualne miejsce zamieszkania strony lub pismo sądowe można doręczyć bezpośrednio w miejscu pracy, jeżeli pozwalają na to okoliczności sprawy). O ile przepisy prawa na to zezwalają, sąd może wystąpić o udzielenie pomocy do organów gminy, jednostek samorządu terytorialnego, policji i innych organów publicznych oraz osób prawnych i fizycznych posiadających zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej na potrzeby ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania strony postępowania (adresata). Jeżeli istnieje taka możliwość, sąd rozpytuje także inne osoby (np. krewnych), które mogą znać miejsce zamieszkania adresata.

4.2 Czy zagraniczne organy sądowe lub strony postępowania sądowego mają dostęp do rejestrów lub usług w tym państwie członkowskim umożliwiających ustalenie aktualnego adresu zamieszkania danej osoby? Jeśli tak, jakie rejestry lub usługi są dostępne i jakich procedur należy przestrzegać? Czy obowiązują w tym zakresie opłaty i jaka jest ich wysokość?

Jak wskazano powyżej, słowackie sądy mają bezpośredni dostęp do danych znajdujących się w ewidencji ludności Republiki Słowackiej za pośrednictwem rejestru sądowego. Strony postępowania sądowego mają możliwość złożenia wniosku o udostępnienie danych z ewidencji ludności Republiki Słowackiej (wydania potwierdzenia lub pisemnego zaświadczenia o miejscu zamieszkania danej osoby) za opłatą administracyjną w wysokości 5 EUR.

4.3 W jaki sposób organy w tym państwie członkowskim rozpatrują wnioski przesłane na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 1206/2001 z dnia 28 maja 2001 r. w sprawie współpracy między sądami państw członkowskich przy przeprowadzaniu dowodów w sprawach cywilnych lub handlowych, mające na celu ustalenie aktualnego adresu zamieszkania danej osoby?

Zgodnie z informacjami, którymi dysponuje Ministerstwo Sprawiedliwości Republiki Słowackiej, słowackie sądy co do zasady przyjmują takie wnioski i podejmują kroki w celu ustalenia aktualnego adresu takiej osoby, a co za tym idzie – uwzględnienia otrzymanego wniosku. W tym celu stosują one procedury opisane w poprzednich punktach.

5 W jaki sposób dokument jest zwykle doręczany w praktyce? Czy istnieją alternatywne metody, które można wykorzystać w tym celu (inne niż doręczenie zastępcze, o którym mowa w pkt 6 poniżej)?

Jak wskazano w pkt 3, sąd co do zasady doręcza pisma sądowe samodzielnie lub pocztą, ale zgodnie z przepisami prawa może on również dokonać doręczenia za pośrednictwem komornika, organu gminy, odpowiedniego wydziału policji lub Ministerstwa Sprawiedliwości. Doręczenia osobom przebywającym w placówkach zbiorowych można dokonać za pośrednictwem tych placówek, a w przypadku doręczenia członkom sił zbrojnych i żołnierzom zawodowym doręczenia można dokonać za pośrednictwem ich dowódców.

Sąd podejmuje decyzję w sprawie sposobu doręczenia pism sądowych w zależności od rodzaju danego pisma sądowego i od tego, czy adresat i jego miejsce zamieszkania są znane sądowi. Pod tym względem w kodeksie postępowania cywilnego rozróżnia się doręczenie zwykłe, doręczenie do rąk własnych i doręczenie przez wywieszenie na oficjalnej tablicy ogłoszeń sądu. Sądy dokonują doręczeń największej liczby pism sądowych pocztą za pośrednictwem przesyłek poleconych (doręczenie zwykłe) lub przesyłek urzędowych (doręczenie do rąk własnych).

W przypadku doręczenia zwykłego sąd doręcza pismo sądowe w miejscu zamieszkania, siedzibie (miejscu prowadzenia działalności), miejscu pracy lub tam, gdzie zastanie adresata. Jak wskazano w pkt 2, sąd stosuje doręczenie do rąk własnych, jeżeli ten sposób doręczenia nakazują przepisy prawa (np. w przypadku wyroku) lub jeżeli zarządza je sędzia lub przewodniczący (zazwyczaj w przypadku wezwania do stawienia się przed sądem itd.).

W przypadku doręczenia przez wywieszenie na oficjalnej tablicy ogłoszeń sądu pismo sądowe uznaje się za doręczone po upływie piętnastu dni od dnia jego wywieszenia. W kodeksie postępowania cywilnego nakłada się na sąd obowiązek dokonywania doręczeń przez wywieszenie na oficjalnej tablicy ogłoszeń w postępowaniu spadkowym, jeżeli wiąże się ono z wezwaniem wierzycieli do zgłoszenia wierzytelności w wyznaczonym terminie (§175n), w przypadku postanowienia nakazującego likwidację spadku (§175t ust. 2), w przypadku konieczności przekazania mienia za granicę (§175z ust. 2) i w postępowaniu zabezpieczającym – w przypadku postanowienia o przepadku przedmiotu zabezpieczenia na rzecz Skarbu Państwa (§185g ust. 1), jak również w postępowaniu w sprawie umorzenia papierów wartościowych, jeżeli sąd wydał postanowienie wzywające posiadacza papierów wartościowych do ujawnienia się i okazania papierów wartościowych sądowi lub wniesienia zarzutów (§185m ust. 2), oraz w przypadku zwrotu przesyłki zawierającej postanowienie w sprawie wniosku o udzielenie zabezpieczenia zgodnie z §76 ust. 1 lit. g) spod adresu podanego przez stronę postępowania, którą eksmitowano ze wspólnie zajmowanego mieszkania.

Alternatywne sposoby doręczania inne niż doręczenie zastępcze

W kodeksie postępowania cywilnego określa się również szczególne sposoby doręczania pism sądowych osobom fizycznym wymienione poniżej.

1. Doręczanie pism sądowych przez ich włączenie do akt sprawy zgodnie z §48 ust. 4

Jeżeli pisma sądowego nie można doręczyć osobie fizycznej (osobie, która nie prowadzi jednoosobowej działalności gospodarczej) na adres jej miejsca zamieszkania lub pobytu i nie można ustalić miejsca, w którym odbiera ona pisma sądowe, ani nie jest możliwe, by reprezentował ją wyznaczony kurator, sąd zarządza, że pisma sądowe skierowane do tej osoby doręcza się przez ich włączenie do akt sprawy; wszystkie wymienione przyczyny muszą istnieć przez cały czas trwania postępowania (sąd może z urzędu uchylić zarządzenie w sprawie doręczenia pism sądowych przez ich włączenie do akt sprawy). Zarządzenie pozostaje wywieszone na oficjalnej tablicy ogłoszeń sądu aż do ostatecznego zakończenia postępowania. Pisma sądowe doręczane przez włączenie ich do akt sprawy uznaje się je za doręczone po upływie siedmiu dni od dnia ich sporządzenia.

2. Doręczanie pism sądowych przez ich złożenie w sądzie zgodnie z §49 ust. 3

Sąd jest zobowiązany (zazwyczaj podczas wszczęcia postępowania) do pouczenia strony postępowania o możliwości:

- złożenia wniosku o doręczanie pism sądowych pod inny adres znajdujący się w Republice Słowackiej niż adres wskazany jako miejsce zamieszkania lub pobytu strony;

- wyznaczenia osoby upoważnionej do odbioru pism sądowych;

- złożenia pism sądowych w sądzie ze skutkiem doręczenia, jeżeli pisma sądowe doręczone za pośrednictwem doręczenia do rąk własnych zwrócono jako niedoręczone z miejsca wskazanego przez stronę jako miejsce doręczenia, z miejsca zamieszkania strony wpisanego do ewidencji ludności Republiki Słowackiej lub od osoby upoważnionej do odbioru pism sądowych.

Jeżeli po zgodnym z prawem doręczeniu tych informacji (doręczenie zastępcze jest zabronione; informację na piśmie należy doręczyć osobiście) pisma sądowe doręczone za pośrednictwem doręczenia do rąk własnych zwrócono jako niedoręczone ze wskazanego miejsca lub od osoby upoważnionej do odbioru pism sądowych, sąd może złożyć do akt sprawy ze skutkiem doręczenia wszystkie kolejne pisma sądowe z wyjątkiem tych pism sądowych, w odniesieniu do których doręczenie zastępcze jest zabronione. W celu ochrony takiej strony zgodnie z prawem sąd jest zobowiązany do wysłania stronie odpisu każdego pisma sądowego wraz z pouczeniem, że uznano je za doręczone przez złożenie w sądzie ze skutkiem doręczenia siódmego dnia po jego wysłaniu. Procedurę tę można zastosować, jeżeli pismo sądowe doręczone za pośrednictwem doręczenia do rąk własnych zwrócono z miejsca zamieszkania lub pobytu wpisanego do ewidencji ludności Republiki Słowackiej; w praktyce procedurę tę stosuje się rzadko ze względu na ryzyko pozbawienia strony możliwości stawienia się na rozprawie sądowej – w przypadku tego sposobu doręczenia z prawnego punktu widzenia nie jest istotne, czy strona przebywała pod adresem doręczenia ani czy z niego korzystała, a zatem kwestią sporną jest to, czy w celu zabezpieczenia prawa strony do bycia poinformowaną o postępach w postępowaniu nie byłoby właściwsze – w przypadku zwrotu pisma sądowego – skorzystanie z instytucji doręczenia zastępczego (w przypadku którego kwestia, czy adresat przebywał pod adresem doręczenia oraz czy z niego korzystał, odgrywa istotną rolę). Co do zasady, stosowanie tego sposobu doręczenia jest możliwe w przypadku osób fizycznych, które nie prowadzą jednoosobowej działalności gospodarczej, przy czym osoby te nie mogą odbywać kary pozbawienia wolności ani nie mogą być tymczasowo aresztowane ani przebywać w placówkach opiekuńczo-wychowawczych. Tego sposobu doręczenia nie stosuje się w przypadku osób korzystających z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych lub innych osób przebywających w ich miejscu zamieszkania lub w przypadku których pisma sądowe należy doręczać w budynkach lub pomieszczeniach chronionych immunitetem dyplomatycznym.

6 Czy w postępowaniu cywilnym dozwolone jest elektroniczne doręczanie dokumentów (doręczanie dokumentów sądowych lub pozasądowych za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, takich jak poczta elektroniczna, zabezpieczone aplikacje internetowe, faks, SMS itp.)? Jeśli tak, w odniesieniu do jakich rodzajów postępowań przewiduje się stosowanie tej metody? Czy istnieją ograniczenia w odniesieniu do dostępności lub dostępu do tej metody doręczania dokumentów w zależności od tego, kto jest adresatem (osoba wykonująca zawód prawniczy, osoba prawna, spółka lub inny podmiot gospodarczy, itp.)?

Sąd może również doręczyć pisma sądowe drogą elektroniczną na wniosek strony, która jest zobowiązana podać sądowi adres do celów doręczania pism sądowych drogą elektroniczną. Pismo sądowe uznaje się za doręczone piątego dnia po jego wysłaniu, nawet jeżeli adresat go nie przeczytał. Tego sposobu doręczenia nie stosuje się w przypadku orzeczeń sądowych, wezwań do stawiennictwa stron przed sądem, pism wszczynających postępowanie, wezwań do stawienia się przed sądem w charakterze świadka i pism sądowych, które należy doręczyć do rąk własnych. Sposób ten nie jest zatem ograniczony ze względu na rodzaj postępowania ani na osobę adresata, ale ze względu na rodzaj doręczanego pisma sądowego.

Zgodnie z przepisami prawa strony mogą także składać do sądu drogą elektroniczną pisma procesowe zabezpieczone bezpiecznym podpisem elektronicznym (ustawa nr 215/2002 o podpisach elektronicznych, zmieniająca niektóre ustawy, z późniejszymi zmianami) pozwalającym na wiarygodną identyfikację osoby, która opatrzyła pismo podpisem. Ten sposób doręczania pism procesowych sądowi przez strony postępowania podlega opłacie (0,10 EUR za każdą stronę, nie mniej niż 10 EUR za pismo wszczynające postępowanie z załącznikami oraz nie mniej niż 3 EUR za inne pisma procesowe z załącznikami).

7 Doręczenie „zastępcze”

7.1 Czy prawo tego państwa członkowskiego dopuszcza stosowanie innych metod doręczenia w przypadkach, w których doręczenie dokumentów adresatowi nie było możliwe (np. zawiadomienie przesłane na adres domowy, do komornika sądowego, drogą pocztową lub przez wywieszenie ogłoszenia)?

Jak wskazano w pkt 5, sąd stosuje doręczenie przez wywieszenie na oficjalnej tablicy ogłoszeń, jeżeli tak przewidują przepisy prawa, a strony postępowania lub ich miejsce zamieszkania nie są znane sądowi. W takiej sytuacji pismo sądowe uznaje się za doręczone po upływie piętnastu dni od dnia jego wywieszenia.

Doręczenie zastępcze w przypadku pism sądowych doręczanych za pośrednictwem doręczenia zwykłego

Jeżeli nie zastano adresata w jego miejscu zamieszkania, siedzibie (miejscu prowadzenia działalności) lub miejscu pracy, chociaż przebywa on pod adresem doręczenia lub z niego korzysta, pismo sądowe można doręczyć innej dorosłej osobie zamieszkałej w tym samym mieszkaniu lub domu lub zatrudnionej w tym samym zakładzie pracy, pod warunkiem że osoba ta podejmie się oddania pisma oraz nie jest ona stroną przeciwną w postępowaniu, którego dotyczy to pismo sądowe. Jeżeli pisma sądowego nie można doręczyć w ten sposób, składa się je w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a adresata poucza się we właściwy sposób o możliwości odbioru pisma. Pismo sądowe uznaje się za doręczone w dniu, w którym zwrócono je do sądu, nawet jeżeli adresat nie powziął o nim informacji.

Doręczenie zastępcze w przypadku pism sądowych doręczanych do rąk własnych

W przypadku doręczenia do rąk własnych pisma sądowego nie można doręczyć innej osobie w celu przekazania go adresatowi. Jeżeli nie zastano adresata pisma sądowego, mimo że przebywa on pod adresem doręczenia lub z niego korzysta, pracownik sądowy doręczający pisma sądowe zawiadamia adresata we właściwy sposób, że podejmie ponowną próbę doręczenia w dniu i o godzinie, które wskazano w zawiadomieniu. Jeżeli ta ponowna próba doręczenia pisma sądowego również będzie bezskuteczna, pracownik sądowy doręczający pisma sądowe składa pismo w placówce pocztowej lub urzędzie gminy i zawiadamia o tym adresata we właściwy sposób. Jeżeli adresat nie odbierze pisma sądowego złożonego w placówce pocztowej lub urzędzie gminy w wyznaczonym terminie, uznaje się je za doręczone w dniu jego zwrotu do sądu, nawet jeżeli adresat nie powziął o nim informacji.

Doręczenie zastępcze jest skuteczne, pod warunkiem że adresat przebywa pod adresem doręczenia lub z niego korzysta, co należy rozumieć jako sytuację, która pozwala mu na odebranie pisma sądowego bezzwłocznie po dokonaniu doręczenia zastępczego. Nie można uznać, że adresat przebywa pod adresem doręczenia lub że z niego korzysta w przypadku długiej nieobecności pod adresem doręczenia, a nawet w przypadku dowolnej tymczasowej, krótkiej nieobecności w miejscu zamieszkania spowodowanej na przykład wyjazdem na wakacje, podróżą służbową itd.

W kodeksie postępowania cywilnego określono szczególny tryb doręczania pism sądowych osobom prawnym i osobom fizycznym prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą, które ponoszą obiektywnie odpowiedzialność za adres wpisany do specjalnego rejestru – w tym przypadku nie ma żadnego znaczenia, czy adresat przebywał pod adresem doręczenia lub czy z niego korzystał w chwili dokonywania doręczenia. Jeżeli pisma sądowego nie można doręczyć osobie prawnej pod adresem podanym jako jej siedziba w rejestrze działalności gospodarczej (Obchodný register) lub w innym rejestrze, do którego wpisana jest ta osoba, a sądowi nie jest znany jej inny adres, pismo sądowe uznaje się za doręczone po upływie trzech dni od dnia zwrotu niedoręczonego pisma sądowi, nawet jeżeli adresat nie powziął o tym wiadomości. Sąd stosuje ten sam tryb doręczeń w odniesieniu do osoby fizycznej prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą, której doręcza się pisma sądowe pod adres wskazany jako miejsce prowadzenia działalności przez tę osobę w rejestrze działalności gospodarczej lub w innym rejestrze (najczęściej w rejestrze zwanym Živnostenský register), do którego osoba ta jest wpisana.

7.2 Jeżeli stosowane są inne metody, w którym momencie dokumenty uznaje za doręczone?

Zobacz odpowiedzi na pytania 7.1 i 5 – alternatywne sposoby doręczenia.

7.3 Jeżeli inna metoda doręczenia polega na złożeniu dokumentów w określonym miejscu (np. w urzędzie pocztowym), w jaki sposób informuje się adresata o tym, że dokumenty zostały złożone?

Pracownik sądowy doręczający pisma sądowe informuje adresata, że pismo sądowe złożono w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, zostawiając pisemne zawiadomienie w (domowej) skrzynce pocztowej adresata.

7.4 Jeżeli adresat odmawia przyjęcia doręczenia dokumentów, jakie są tego konsekwencje? Czy dokumenty uważa się za skutecznie doręczone, jeśli odmowa nie jest uzasadniona?

Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma sądowego bez żadnego uzasadnionego powodu, uznaje się je za doręczone w dniu odmowy przyjęcia; pracownik sądowy doręczający pisma sądowe musi pouczyć o tym adresata. Jeżeli doręczenia dokonano niezgodnie z prawem (np. jeżeli pracownik sądowy doręczający pisma sądowe nie pouczył adresata o skutkach odmowy przyjęcia pisma sądowego), nie wywołuje ono skutków prawnych.

8 Doręczenie drogą pocztową z zagranicy (art. 14 rozporządzenia dotyczącego doręczania dokumentów)

8.1 Jeżeli poczta doręczy adresatowi w tym państwie członkowskim dokument wysłany z zagranicy w sytuacji, w której wymagane jest potwierdzenie odbioru (art. 14 rozporządzenia dotyczącego doręczania dokumentów), czy dokument taki może zostać doręczony tylko adresatowi osobiście, czy też można go doręczyć, zgodnie z krajowymi przepisami dotyczącymi doręczania drogą pocztową, także innej osobie pod tym samym adresem?

Jeżeli wymagane jest potwierdzenie odbioru, placówka pocztowa (Slovenská pošta, a.s. jako tradycyjny operator świadczący usługi pocztowe) doręcza przesyłkę jedynie wówczas, gdy adresat lub osoba upoważniona do odbioru (jeśli przesyłki nie można doręczyć adresatowi) okaże swój dokument tożsamości podczas odbierania przesyłki, umożliwi spisanie numer dokumentu tożsamości i potwierdzi odbiór. Osobami upoważnionymi do odbioru pism sądowych zaadresowanych do osoby fizycznej są: małżonek adresata i wszystkie osoby w wieku co najmniej 15 lat, które mieszkają z adresatem w tym samym domu lub mieszkaniu. Osobom tym nie można jednak doręczać tych pism sądowych, które należy doręczyć w drodze doręczenia do rąk własnych.

8.2 W jaki sposób można dokonać, zgodnie z przepisami dotyczącymi doręczania drogą pocztową w tym państwie członkowskim, doręczenia dokumentów z zagranicy na podstawie art. 14 rozporządzenia nr 1393/2007 dotyczącego doręczania dokumentów, jeżeli pod adresem, pod który należało doręczyć dokumenty, nie zastano ani adresata, ani żadnej innej osoby uprawnionej do odebrania przesyłki (o ile doręczenie zastępcze jest możliwe na podstawie krajowych przepisów dotyczących doręczania drogą pocztową – zob. powyżej)?

W takim przypadku listonosz zostawia w (domowej) skrzynce pocztowej adresata pisemne zawiadomienie o złożeniu pisma sądowego w placówce pocztowej. Adresat lub osoba upoważniona do odbioru może odebrać pismo sądowe w terminie 18 dni kalendarzowych. Termin ten można przedłużyć na wniosek adresata. Jeżeli pismo sądowe nie zostanie odebrane w tym terminie, doręczenie staje się niemożliwe, a operator pocztowy zwraca takie pismo sądowe nadawcy.

8.3 Czy urzędy pocztowe przewidują określony termin na odebranie dokumentów przed ich odesłaniem jako niedoręczone? Jeśli tak, w jaki sposób adresat jest informowany o tym, że w urzędzie pocztowym jest do odebrania adresowana do niego przesyłka?

Termin wynosi 18 dni kalendarzowych i można go przedłużyć na wniosek adresata. Adresata informuje się za pośrednictwem pisemnego zawiadomienia zostawianego w jego (domowej) skrzynce pocztowej.

9 Czy przewiduje się pisemne potwierdzenie doręczenia dokumentu?

Tak, potwierdzenie odbioru stanowiące dowód doręczenia pisma sądowego jest dokumentem urzędowym. Przy braku dowodów przeciwnych informacje zawarte w potwierdzeniu odbioru uznaje się za prawdziwe. Strona, która podaje w wątpliwość prawdziwość informacji zawartych w potwierdzeniu odbioru (argumentując, że nie dochowano procedury doręczenia), zobowiązana jest do przedstawienia sądowi dowodu na poparcie tych twierdzeń. Jeżeli sąd doręcza pismo sądowe podczas rozprawy, odnotowuje się ten fakt w protokole rozprawy.

10 Co się stanie, gdy z jakichkolwiek powodów adresat nie otrzyma dokumentu lub gdy doręczenie dokumentu nastąpi z naruszeniem przepisów prawa (np. dokument zostanie doręczony osobie trzeciej)? Czy pomimo to doręczenie dokumentu może być uznane za zgodne z prawem (np. czy naruszenie przepisów prawa może być usunięte), czy też musi nastąpić nowa próba doręczenia dokumentu?

Zobacz pkt 5, 7.1 i 7.4 dotyczące alternatywnych sposobów doręczenia. Jeżeli doręczenia dokonano niezgodnie z przepisami prawa, należy dokonać ponownego doręczenia pisma sądowego: w prawie słowackim nie przewiduje się możliwości usunięcia wadliwości nieważnego doręczenia. Każde doręczenie pism sądowych dokonane innym sposobem niż sposoby zgodne z prawem nie jest skuteczne pod względem prawnym i nie wywołuje ustawowych skutków prawnych.

11 Czy muszę zapłacić za doręczenie dokumentu, a jeśli tak, to jaką kwotę?

Nie przewiduje się opłat za doręczanie pism sądowych z wyjątkiem przypadków, w których sąd na wniosek strony postępowania doręcza pisma sądowe stronie przeciwnej, korzystając z usług wyznaczonego komornika. Koszty związane z wynagrodzeniem komornika ponosi strona, która złożyła wniosek o dokonanie doręczenie za pośrednictwem komornika, a zatem bez względu na wynik postępowania nie można ubiegać się o zwrot tych kosztów. Za każde doręczone pismo sądowe pobierana jest opłata zryczałtowana w wysokości 6,64 EUR.

Ostatnia aktualizacja: 14/01/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwy punkt kontaktowy Europejskiej Sieci Sądowej (EJN). Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. ESS ani Komisja Europejska nie ponoszą odpowiedzialności za wszelkie informacje, dane lub odniesienia zawarte w tym dokumencie. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.