Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Do tej pory przetłumaczono ją na następujące języki
Swipe to change

Doręczanie pism sądowych

Portugalia
Autor treści:
European Judicial Network
Europejska sieć sądowa (w sprawach cywilnych i handlowych)

1 Co w praktyce oznacza prawniczy termin „doręczenie dokumentów”? Dlaczego do „doręczenia dokumentów” mają zastosowanie szczególne zasady?

Doręczenie to czynność służąca poinformowaniu osoby (oskarżonego, pozwanego, dłużnika z wyroku sądowego) o wytoczeniu przeciwko niej powództwa. Za pomocą doręczenia wzywa się taką osobę po raz pierwszy do stawienia się w sądzie, aby umożliwić jej obronę. Doręczenie jest również wykorzystywane do wezwania do stawienia się w sądzie osoby mającej interes prawny w określonym rozstrzygnięciu postępowania, która początkowo nie brała w nim udziału, do przyłączenia się do sprawy po stronie powoda lub pozwanego.

Zawiadomienie służy do wezwania osoby do stawienia się w sądzie lub do poinformowania jej o okoliczności faktycznej.

Portugalski kodeks postępowania cywilnego zawiera szczegółowe przepisy regulujące sposób doręczania pism sądowych i zawiadomień oraz określające informacje, jakie należy przekazać, jeżeli chodzi o adresatów, stan faktyczny i cel przekazywania informacji. Przepisy te zostały przyjęte, aby zagwarantować faktyczne przekazanie pisma adresatowi oraz – jeżeli adresat jest stroną postępowania – zapewnić mu możliwości skorzystania z prawa do obrony.

2 Jakie dokumenty wymagają doręczenia drogą formalną?

Doręcza się następujące informacje:

• odpis pozwu, za pomocą którego powód wytoczył powództwo, oraz odpisy pism towarzyszących pozwowi, które doręcza się pozwanemu;

• informacje o wezwaniu danej osoby do stawienia się w sądzie w związku z wytoczeniem powództwa;

• oznaczenie sądu, wydziału i izby, przed którymi ma się toczyć postępowanie, wyznaczenie terminu na przekazanie odpowiedzi na pozew oraz określenie, czy w danym przypadku konieczne jest ustanowienie pełnomocnika procesowego;

• pouczenie o skutkach niewdania się w spór.

W zawiadomieniu umieszcza się następujące informacje:

• treść postanowień i wyroków sądu;

• streszczenia okoliczności faktycznych przekazane przez strony, wnioski i pisma procesowe włączone do akt sprawy oraz terminy, w których strony mogą skorzystać z przysługującego im prawa do wszczęcia postępowania spornego;

• wezwania strony, świadka, biegłego, doradcy technicznego lub adwokata do udziału w postępowaniu sądowym;

• wezwania do wydania opinii biegłego lub przedstawienia innych dowodów lub informacji skierowane do podmiotów zobowiązanych do współpracy z sądem.

3 Kto odpowiada za doręczenie dokumentu?

W ramach toczących się postępowań pisma sądowe i zawiadomienia doręczają co do zasady urzędnicy sądowi, komornicy sądowi lub pełnomocnik procesowy jednej ze stron w zależności od specyfiki danej sprawy zgodnie z odpowiedzią na pytanie 5.

W ramach postępowania spadkowego pisma i zawiadomienia mogą doręczać notariusze.

W niektórych przypadkach przewidzianych w nowej ustawie o dzierżawie gruntów miejskich (Novo Regime do Arrendamento Urbano) zawiadomienie może zostać doręczone przez adwokata, solicitadora lub komornika sądowego jeszcze przed wytoczeniem powództwa.

Doręczaniem pism i zawiadomień w toku postępowań nieprocesowych prowadzonych przed urzędnikiem stanu cywilnego – w szczególności postępowań w sprawach rodzinnych i dotyczących nieletnich – mogą zajmować się urzędnicy stanu cywilnego.

4 Ustalanie adresu

4.1 Czy zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. dotyczącym doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych organ w danym państwie członkowskim, do którego zwrócono się z wnioskiem o doręczenie, z własnej inicjatywy próbuje ustalić miejsce pobytu adresata dokumentu, który ma zostać doręczony, jeżeli adresat nie zamieszkuje już pod adresem znanym organowi występującemu z wnioskiem?

Zgodnie z prawem portugalskim urzędnicy sądowi są zobowiązani – z urzędu i bez konieczności wydania przez sąd zarządzenia – do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do doręczenia zawiadomienia danej osobie.

W tym celu urzędnicy sądowi zapoznają się z informacjami udostępnianymi drogą elektroniczną przez inne organy administracji rządowej, aby sprawdzić, czy nastąpiła zmiana miejsca zamieszkania osoby, której należy doręczyć pismo sądowe, i ustalić aktualny adres tej osoby. Jest to zasada działania „z urzędu” obowiązująca w odniesieniu do środków podejmowanych w celu doręczenia.

Ta sama zasada obowiązuje w niektórych przypadkach przewidzianych wyraźnie w przepisach prawa w odniesieniu do zawiadamiania stron lub ich pełnomocników.

Komornicy sądowi mają również dostęp do określonych baz danych organów administracji rządowej, dzięki czemu mogą ustalić rezydencję podatkową dłużników z wyroku sądowego np. w toku postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z prawem portugalskim, jeżeli strona zasadnie twierdzi, że napotyka poważne trudności w uzyskaniu informacji – w szczególności informacji dotyczących zmiany miejsca zamieszkania przez osobę, której należy doręczyć pismo sądowe lub którą należy zawiadomić – co wpływa na możliwość skutecznego korzystania z prawa procesowego, wywiązania się z obowiązku lub zgłoszenia roszczenia – sąd może nakazać dowolnym osobom lub podmiotom podjęcie współpracy w celu uzyskania takich informacji. Niezależnie od tego, czy takie osoby lub podmioty są stronami postępowania, czy też nie, mają one obowiązek współpracować z sądem, przekazując żądane informacje.

4.2 Czy zagraniczne organy sądowe lub strony postępowania sądowego mają dostęp do rejestrów lub usług w tym państwie członkowskim umożliwiających ustalenie aktualnego adresu zamieszkania danej osoby? Jeśli tak, jakie rejestry lub usługi są dostępne i jakich procedur należy przestrzegać? Czy obowiązują w tym zakresie opłaty i jaka jest ich wysokość?

Nie. Z takiej możliwości mogą skorzystać wyłącznie organy krajowe i podmioty wskazane w odpowiedzi na pytanie 4.1.

4.3 W jaki sposób organy w tym państwie członkowskim rozpatrują wnioski przesłane na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 1206/2001 z dnia 28 maja 2001 r. w sprawie współpracy między sądami państw członkowskich przy przeprowadzaniu dowodów w sprawach cywilnych lub handlowych, mające na celu ustalenie aktualnego adresu zamieszkania danej osoby?

Sądy przeszukują bazy danych innych organów administracji rządowej, a jeżeli okaże się to niewystarczające – wzywają inne osoby, podmioty lub nawet organy policji do zgromadzenia lub przekazania informacji na temat aktualnego adresu danej osoby, jak wskazano w odpowiedzi na pytanie 4.1.

5 W jaki sposób dokument jest zwykle doręczany w praktyce? Czy istnieją alternatywne metody, które można wykorzystać w tym celu (inne niż doręczenie zastępcze, o którym mowa w pkt 6 poniżej)?

Poniżej przedstawiono różne sposoby, w jakie można doręczyć pismo lub zawiadomienie. Przypadki, w których wymagane jest doręczenie pisma i zawiadomienie, zostały już wskazane w odpowiedzi na pytanie 1.

Doręczenie pism sądowych

Pismo sądowe można doręczyć w drodze doręczenia właściwego albo przez ogłoszenie. Adresatem każdej z tych form doręczenia może być osoba fizyczna lub prawna. Przepisy w zakresie doręczania pism sądowych osobom fizycznym stosuje się odpowiednio w odniesieniu do osób prawnych, chyba że określony aspekt związany z doręczaniem pism sądowych osobom prawnym jest uregulowany w przepisach szczególnych i w takim przypadku mają zastosowanie takie przepisy szczególne.

Doręczenie właściwe

W praktyce doręczenia właściwego można dokonać:

  • za pośrednictwem elektronicznej transmisji danych np. do prokuratury, jeżeli działa ona w charakterze strony procesowej;
  • pocztą tradycyjną w formie przesyłki za potwierdzeniem odbioru wysłanej na adres, pod którym znajduje się miejsce zamieszkania lub pracy osoby, której należy doręczyć pismo – w przypadku osoby fizycznej – lub na adres siedziby wpisany do krajowego rejestru osób prawnych – w przypadku osoby prawnej;
  • w drodze osobistego kontaktu komornika sądowego z osobą, której należy doręczyć pismo, jeżeli doręczenie pocztą tradycyjną jest niemożliwe lub jeżeli powód wskaże taką formę doręczenia pisma w pozwie;
  • w drodze osobistego kontaktu urzędnika sądowego z osobą, której należy doręczyć pismo, jeżeli powód wskaże taką formę doręczenia pism w pozwie i uiści stosowną opłatę;
  • za pośrednictwem pełnomocnika procesowego:
    • pełnomocnicy procesowi muszą wskazać od razu w pozwie, że będą doręczać pisma sądowe samodzielnie, za pośrednictwem innego pełnomocnika procesowego lub za pośrednictwem solicitadora;
    • pełnomocnicy procesowi mogą wystąpić o doręczenie pism sądowych w późniejszym terminie, jeżeli ich doręczenie w jakikolwiek inny sposób okaże się niemożliwe;
    • zasady doręczania przez komorników sądowych lub urzędników sądowych mają zastosowanie do doręczania przez pełnomocników procesowych.

Doręczenia właściwego można dokonać do rąk:

  • osoby, której pismo ma zostać doręczone;
  • osoby innej niż osoba, której pismo ma zostać doręczone, jeżeli prawo przewiduje taką możliwość – osoba taka będzie wówczas zobowiązana do przekazania treści pisma adresatowi;
  • pełnomocnika procesowego osoby, której pismo ma zostać doręczone, jeżeli taki pełnomocnik otrzymał pełnomocnictwo co najmniej cztery lata wcześniej, co daje mu specjalne uprawnienia do przyjmowania doręczanych pism sądowych;
  • ustanowionego przez sędziego tymczasowego opiekuna osoby, której pismo ma zostać doręczone, jeżeli komornik sądowy lub urzędnik sądowy wiedzą, że osoba, której pismo ma zostać doręczone, nie jest w stanie przyjąć tego pisma z uwagi na brak zdolności do czynności prawnych (zdiagnozowana choroba psychiczna lub inny czynnik skutkujący tymczasowym lub trwałym pozbawieniem zdolności do czynności prawnych).

Doręczenie przez ogłoszenie

W praktyce doręczenie przez ogłoszenie może nastąpić:

  • jeżeli osoba, której pismo ma zostać doręczone, zaginęła i nie można ustalić miejsca jej pobytu;
  • jeżeli tożsamość osób, którym pismo ma zostać doręczone, jest nieznana.

Doręczenia przez ogłoszenie dokonuje się poprzez:

  • umieszczenie ogłoszenia na drzwiach ostatniego miejsca zamieszkania lub siedziby osoby, której pismo sądowe ma zostać doręczone, znajdującego się w Portugalii;
  • i późniejsze opublikowanie ogłoszenia na publicznie dostępnej stronie internetowej wskazanej w obowiązujących przepisach.

Zawiadomienie

W trakcie postępowania zawiadomienia można dokonać w jeden z następujących sposobów:

  • zawiadomienia skierowane do stron, które ustanowiły pełnomocnika procesowego lub solicitadora, są zawsze adresowane do takiego pełnomocnika lub solicitadora, jak wskazano w odpowiedzi na pytanie 6;
  • zawiadomienia, których celem jest wezwanie strony do osobistego stawiennictwa przed stosownym organem, przesyła się odpowiedniej stronie przesyłką poleconą za potwierdzeniem odbioru (niezależnie od przekazania zawiadomienia pełnomocnikowi procesowemu, jak wskazano w odpowiedzi na pytanie 6);
  • zawiadomienia adresowane do stron, które nie ustanowiły pełnomocnika procesowego, przesyła się odpowiedniej stronie przesyłką poleconą za potwierdzeniem odbioru na adres, pod którym znajduje się jej miejsca zamieszkania lub siedziba, lub na inny adres wskazany jako adres do doręczeń;
  • ponadto zawiadomienia dotyczące orzeczeń kończących postępowanie w sprawie zawsze przesyła się stronom przesyłką poleconą za potwierdzeniem odbioru na adres, pod którym znajduje się ich miejsce zamieszkania lub siedziba, lub na inny adres wskazany jako adres do doręczeń;
  • zawiadomienia mające na celu wezwanie świadków, biegłych lub innych osób przystępujących do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego do stawienia się w sądzie przesyła się przesyłką poleconą za potwierdzeniem odbioru;
  • zawiadomień nie przesyła się, jeżeli strona zobowiązuje się doprowadzić do sądu określoną osobę, lecz strona może wnieść do sekretariatu sądu o przesłanie jej zawiadomień dotyczących osób, które strona zobowiązuje się doprowadzić;
  • o orzeczeniach kończących postępowanie w sprawie zawsze zawiadamia się prokuraturę, jak opisano w odpowiedzi na pytanie 6;
  • jak wyjaśniono w odpowiedzi na pytanie 6, prokuraturę zawiadamia się o wydaniu postanowień o udzieleniu zabezpieczenia, które mogą dać podstawę do wniesienia zażalenia zgodnie z obowiązującymi przepisami;
  • komunikaty i zaproszenia przesyłane zainteresowanym stronom w formie pisma procesowego uznaje się za zawiadomienia, pod warunkiem że są one udokumentowane oraz że ich wysłanie zarządził organ rozpoznający sprawę;
  • pełnomocnicy procesowi przekazują sobie nawzajem zawiadomienia samodzielnie w drodze elektronicznego transferu danych lub w inny sposób wskazany w odpowiedzi na pytanie 6.

6 Czy w postępowaniu cywilnym dozwolone jest elektroniczne doręczanie dokumentów (doręczanie dokumentów sądowych lub pozasądowych za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, takich jak poczta elektroniczna, zabezpieczone aplikacje internetowe, faks, SMS itp.)? Jeśli tak, w odniesieniu do jakich rodzajów postępowań przewiduje się stosowanie tej metody? Czy istnieją ograniczenia w odniesieniu do dostępności lub dostępu do tej metody doręczania dokumentów w zależności od tego, kto jest adresatem (osoba wykonująca zawód prawniczy, osoba prawna, spółka lub inny podmiot gospodarczy, itp.)?

Tak, następujące czynności najlepiej jest przeprowadzać drogą elektronicznej transmisji danych za pośrednictwem sądowego komputerowego systemu informacyjnego:

  • doręczanie pism sądowych prokuraturze;
  • doręczanie zawiadomień prokuraturze, adwokatom, solicitadorom i komornikom sądowym;
  • wnoszenie do sądu pism procesowych i sądowych przez adwokatów, solicitadorów i komorników sądowych;
  • przedstawianie dowodów potwierdzających uiszczenie opłaty sądowej (stanowiącej element kosztów sądowych);
  • przedstawianie dowodów potwierdzających korzystanie z pomocy prawnej lub wniosków o pomoc prawną.

Jeżeli rozmiar pisma procesowego, które ma zostać przedłożone, nie pozwala na zastosowanie elektronicznej transmisji danych lub jeżeli pisma sądowe, które mają zostać przesłane, istnieją wyłącznie w postaci fizycznej, lub w przypadku gdy w danej sprawie ustanowienie pełnomocnika procesowego nie jest konieczne i strona nie ustanowiła takiego pełnomocnika, lub w przypadku wystąpienia innej uzasadnionej przyczyny:

  • pisma procesowe mogą zostać złożone w sekretariacie sądu, przesłane pocztą tradycyjną lub faksem;
  • zawiadomienie o pismach procesowych może zostać doręczone za potwierdzeniem odbioru, pocztą tradycyjną lub faksem.

Ponadto służby sądowe mogą:

  • przesyłać dowolne wiadomości pocztą tradycyjną, faksem lub drogą elektroniczną;
  • w pilnych przypadkach mogą wysyłać telegramy, kontaktować się telefoniczne lub korzystać z innych podobnych środków telekomunikacyjnych.
  • Połączenia telefoniczne są zawsze odnotowywane w aktach sprawy i potwierdzane w dowolny sposób na piśmie.
  • W przypadku stron postępowania połączenia telefoniczne mogą być realizowane wyłącznie na potrzeby przekazania wezwania lub uchylenia wezwania do stawiennictwa w związku z czynnościami procesowymi.

Zasady te obowiązują w postępowaniach sądowych w sprawie cywilnej lub handlowej rozpoznawanych przed sądami pierwszej instancji. W niektórych przypadkach stosuje się je również w postępowaniach przed notariuszami (np. w postępowaniach spadkowych) lub w postępowaniach przed urzędnikami stanu cywilnego (np. w sprawie rodzinnej, jeżeli zawarto ugodę).

7 Doręczenie „zastępcze”

7.1 Czy prawo tego państwa członkowskiego dopuszcza stosowanie innych metod doręczenia w przypadkach, w których doręczenie dokumentów adresatowi nie było możliwe (np. zawiadomienie przesłane na adres domowy, do komornika sądowego, drogą pocztową lub przez wywieszenie ogłoszenia)?

Ponadto portugalskie prawo przewiduje również doręczanie pism sądowych w wyznaczonym terminie w następujących przypadkach:

  • w przypadku doręczenia właściwego, jeżeli komornik sądowy lub urzędnik sądowy ustali, że adresat pisma zamieszkuje lub pracuje we wskazanym miejscu, lecz nie jest w stanie pisma doręczyć, ponieważ adresata nie można zastać w tym miejscu;
  • w takim przypadku w miejscu doręczenia należy pozostawić zawiadomienie informujące o planowanym terminie doręczenia;
  • zawiadomienie może zostać doręczone osobie, która ma największe szanse na to, aby przekazać je adresatowi, a jeżeli nie będzie to możliwe – należy wywiesić je w najodpowiedniejszym miejscu;
  • w dniu i o godzinie wskazanej w zawiadomieniu komornik sądowy lub urzędnik sądowy doręcza pismo sądowe adresatowi, a jeżeli osoby tej nie ma na miejscu – powierza zadanie doręczenia pisma osobie trzeciej, która będzie miała największe szanse na to, aby przekazać to pismo adresatowi;
  • jeżeli skłonienie osób trzecich do współpracy jest niemożliwe, doręczenie odbywa się przez wywieszenie w najodpowiedniejszym miejscu i w obecności dwóch świadków zawiadomienia o tym, że pisma sądowe zostały doręczone, wraz ze wskazaniem sądu, przed którym toczy się postępowanie, oraz informacją o tym, że odpis i pisma można odebrać w sekretariacie sądu.

Uwaga

Jeżeli:

(i) adresat nie podpisze potwierdzenia odbioru (w przypadku doręczenia pocztą);

(ii) doręczenie właściwe w wyznaczonym terminie zostanie dokonane do rąk osoby trzeciej; lub

(iii) doręczenie właściwe w wyznaczonym terminie zostanie dokonane przez wywieszenie ogłoszenia w miejscu doręczenia,

komornik sądowy lub sekretarz sądu muszą każdorazowo wysłać, w terminie dwóch dni roboczych, przesyłkę poleconą adresowaną do osoby, której należy doręczyć pisma sądowe, aby powiadomić ją – w stosownych przypadkach – o:

  • dacie uznania pisma za doręczone i sposobie doręczenia;
  • terminie na podjęcie decyzji o wdaniu się w spór i skutkach niewdania się w spór;
  • miejscu, w którym można zapoznać się z pismem procesowym wszczynającym postępowanie i pismami sądowymi podlegającymi doręczeniu;
  • tożsamości osoby, której doręczono pisma sądowe.

7.2 Jeżeli stosowane są inne metody, w którym momencie dokumenty uznaje za doręczone?

Doręczenie pocztą tradycyjną uznaje się za dokonane w dniu przedstawienia potwierdzenia odbioru podpisanego przez osobę, której należało doręczyć pisma sądowe, albo przez osobę trzecią (wychodząc z założenia, że osoba trzecia przekazała przesyłkę osobie, której należało doręczyć pisma sądowe, chyba że istnieją dowody świadczące o tym, że tak się nie stało).

Doręczenie właściwe przez komorników sądowych, urzędników sądowych i pełnomocników procesowych uznaje się za dokonane w dniu sporządzenia pokwitowania odbioru.

Doręczenie poprzez wywieszenie ogłoszenia o doręczeniu uznaje się za dokonane w dniu podanym na takim ogłoszeniu.

7.3 Jeżeli inna metoda doręczenia polega na złożeniu dokumentów w określonym miejscu (np. w urzędzie pocztowym), w jaki sposób informuje się adresata o tym, że dokumenty zostały złożone?

W przypadku doręczenia lub zawiadomienia za pomocą przesyłki poleconej – za potwierdzeniem odbioru lub bez potwierdzenia odbioru – listonosz zostawia w skrzynce na listy awizo, jeśli nie zastanie nikogo pod wskazanym adresem.

Awizo zawiera informacje o tym, że przesyłkę złożono w placówce pocztowej, wraz z podaniem adresu i godzin otwarcia takiej placówki oraz terminu na odebranie przesyłki.

Jeżeli adresat nie odbierze przesyłki w wyznaczonym terminie (oraz nie wpłynie wniosek o przedłużenie tego terminu lub wysłanie przesyłki pod inny adres), przesyłka zostanie odesłana do nadawcy.

7.4 Jeżeli adresat odmawia przyjęcia doręczenia dokumentów, jakie są tego konsekwencje? Czy dokumenty uważa się za skutecznie doręczone, jeśli odmowa nie jest uzasadniona?

Jeżeli doręczenie odbywa się pocztą tradycyjną i istnieją dowody potwierdzające, że adresat odmówił przyjęcia przesyłki lub podpisania potwierdzenia odbioru, doręczenie uznaje się za skuteczne po podjęciu następujących czynności i w następujących okolicznościach:

  • po sporządzeniu przez listonosza notatki poświadczającej odmowę podpisania potwierdzenia odbioru lub przyjęcia przesyłki przez osobę fizyczną bądź przedstawiciela lub pracownika osoby prawnej;
  • jeżeli strony mają możliwość wskazania adresu do doręczeń:
    • (i) po pozostawieniu drugiej przesyłki poleconej za potwierdzeniem odbioru pod wskazanym adresem, jeżeli pierwsza przesyłka polecona za potwierdzeniem odbioru przesłana na ten adres powróciła do nadawcy; lub
    • (ii) po sporządzeniu przez listonosza notatki poświadczającej odmowę przyjęcia przesyłki lub podpisania potwierdzenia odbioru przez osobę, której należało doręczyć pisma sądowe, jeżeli przesyłka została wysłana pod wskazany adres.

Jeżeli pisma sądowe zostały doręczone w drodze doręczenia właściwego przez komornika sądowego lub urzędnika sądowego i istnieją dowody potwierdzające, że adresat odmówił podpisania poświadczenia doręczenia lub przyjęcia odpisów pism sądowych, doręczenie uznaje się za skuteczne. W takim przypadku:

  • komornik sądowy lub urzędnik sądowy informuje osobę, której należało doręczyć pisma sądowe, że odpisy tych pism są dostępne w sekretariacie sądu, oraz zamieszcza adnotację o przekazaniu tej informacji i o odmowie przyjęcia pism sądowych przez osobę, której należało je doręczyć, w poświadczeniu doręczenia;
  • ponadto sekretariat sądu ponownie zawiadamia osobę, której należało doręczyć pisma sądowe, za pomocą przesyłki poleconej, że odpis pozwu i towarzyszących mu pism są do odebrania w sekretariacie.

Doręczenie pism sądowych uznaje się za nieskuteczne wyłącznie w przypadku, gdy odmowa ich przyjęcia jest uzasadniona. Odmowę przyjęcia pism sądowych uznaje się za uzasadnioną, jeżeli osoby, której należało doręczyć pisma sądowe, nie można odnaleźć, ponieważ nie zamieszkuje ona pod wskazanym adresem lub nie posiada siedziby pod tym adresem, lub jeżeli osoba trzecia oświadczy, że nie jest w stanie doręczyć przesyłki.

Te same zasady obowiązują w określonych przypadkach, w których prawo przewiduje, że zawiadomienie właściwe stron lub ich pełnomocników wymaga dopełnienia takich samych formalności jak w przypadku doręczenia.

8 Doręczenie drogą pocztową z zagranicy (art. 14 rozporządzenia dotyczącego doręczania dokumentów)

8.1 Jeżeli poczta doręczy adresatowi w tym państwie członkowskim dokument wysłany z zagranicy w sytuacji, w której wymagane jest potwierdzenie odbioru (art. 14 rozporządzenia dotyczącego doręczania dokumentów), czy dokument taki może zostać doręczony tylko adresatowi osobiście, czy też można go doręczyć, zgodnie z krajowymi przepisami dotyczącymi doręczania drogą pocztową, także innej osobie pod tym samym adresem?

Jeżeli pisma sądowe lub zawiadomienie, które mają zostać doręczone pocztą tradycyjną za potwierdzeniem odbioru, zostały wysłane z państwa trzeciego, portugalskie służby pocztowe mogą doręczyć przesyłkę i pisma sądowe adresatowi albo osobie trzeciej przebywającej pod tym samym adresem, która oświadczy, że jest w stanie przekazać przesyłkę adresatowi.

8.2 W jaki sposób można dokonać, zgodnie z przepisami dotyczącymi doręczania drogą pocztową w tym państwie członkowskim, doręczenia dokumentów z zagranicy na podstawie art. 14 rozporządzenia nr 1393/2007 dotyczącego doręczania dokumentów, jeżeli pod adresem, pod który należało doręczyć dokumenty, nie zastano ani adresata, ani żadnej innej osoby uprawnionej do odebrania przesyłki (o ile doręczenie zastępcze jest możliwe na podstawie krajowych przepisów dotyczących doręczania drogą pocztową – zob. powyżej)?

Zobacz odpowiedź na pytanie 7.3.

8.3 Czy urzędy pocztowe przewidują określony termin na odebranie dokumentów przed ich odesłaniem jako niedoręczone? Jeśli tak, w jaki sposób adresat jest informowany o tym, że w urzędzie pocztowym jest do odebrania adresowana do niego przesyłka?

Co do zasady adresat ma sześć dni roboczych na odebranie pism sądowych z placówki pocztowej.

Adresat jest informowany o tym terminie oraz o tym, że pisma sądowe można odebrać w placówce pocztowej, za pośrednictwem awiza, które listonosz zawsze zostawia w jego skrzynce na listy, ilekroć nie zastanie nikogo w mieszkaniu.

9 Czy przewiduje się pisemne potwierdzenie doręczenia dokumentu?

Tak, w przypadku doręczenia potwierdzenie odbioru, poświadczenie doręczenia lub zawiadomienie o doręczeniu stanowią pisemny dowód potwierdzający dokonanie doręczenia.

Jeżeli chodzi o zawiadomienie, zarejestrowanie potwierdzenia, zarejestrowanie pisma lub akt lub sporządzenie protokołu w trakcie postępowania stanowią pisemny dowód potwierdzający dokonanie zawiadomienia.

W przypadku doręczenia lub zawiadomienia za pośrednictwem elektronicznej transmisji danych sądowy komputerowy system informacyjny potwierdza datę i godzinę wysłania.

10 Co się stanie, gdy z jakichkolwiek powodów adresat nie otrzyma dokumentu lub gdy doręczenie dokumentu nastąpi z naruszeniem przepisów prawa (np. dokument zostanie doręczony osobie trzeciej)? Czy pomimo to doręczenie dokumentu może być uznane za zgodne z prawem (np. czy naruszenie przepisów prawa może być usunięte), czy też musi nastąpić nowa próba doręczenia dokumentu?

Niedoręczenie stanowi poważne uchybienie skutkujące unieważnieniem całego postępowania, począwszy od wniesienia pozwu, którego jednak nie dotyka nieważność.

Uznaje się, że niedoręczenie zachodzi w następujących przypadkach:

  • całkowite zaniechanie doręczenia;
  • błąd przy ustalaniu tożsamości osoby, której pisma sądowe mają zostać dostarczone;
  • niewłaściwe doręczenie przez ogłoszenie;
  • doręczenie dokonane po śmierci osoby fizycznej lub po rozwiązaniu osoby prawnej;
  • istnienie dowodu potwierdzającego, że adresat nie zapoznał się z doręczanym pismem sądowym nie z własnej winy.

Uznaje się, że nieważność doręczenia zostanie naprawiona wyłącznie wówczas, gdy pozwany lub prokuratura (jeśli to ona jest stroną procesową) dokonają czynności w toku postępowania bez wniesienia sprzeciwu wobec niedoręczenia pism sądowych.

Poza wskazanymi powyżej przypadkami zaniechanie podjęcia jakiejkolwiek czynności lub niedopełnienie jakichkolwiek formalności przewidzianych w przepisach w zakresie doręczania pism sądowych lub zawiadamiania stanowi zwykłą nieprawidłowość. Jeżeli nieprawidłowość ta zostanie zgłoszona lub jeżeli sąd zda sobie sprawę z jej wystąpienia w toku postępowania, sąd nakaże jej usunięcie. W innych przypadkach wystąpienie nieprawidłowości przy doręczaniu pism sądowych lub zawiadamianiu będzie skutkowało nieważnością danej czynności, wyłącznie jeśli tak przewiduje prawo lub w sytuacji, w której nieprawidłowość taka może wpłynąć na rozpoznanie lub rozstrzygniecie danej sprawy. W takim przypadku pozostałe czynności procesowe, na które unieważniona czynność nie ma wpływu, zachowują ważność.

11 Czy muszę zapłacić za doręczenie dokumentu, a jeśli tak, to jaką kwotę?

Tak, w niektórych przypadkach, opisanych szczegółowo poniżej, koszt doręczenia i zawiadomienia jest szacowany w jednostkach rozliczeniowych. Wartość jednej jednostki rozliczeniowej w 2015 r. wynosiła 102 EUR.

A zatem:

  • koszt doręczenia pism sądowych i zawiadomień przez komorników sądowych wynosi 0,5 jednostki rozliczeniowej w przypadku skutecznego doręczenia i 0,25 jednostki rozliczeniowej w przypadku nieskutecznego doręczenia;
  • koszt właściwego doręczenia zawiadomienia oraz doręczenia lub zawiadomienia przez ogłoszenie dokonanego przez urzędników sądowych wynosi 0,5 jednostki rozliczeniowej w przypadku skutecznego doręczenia lub zawiadomienia i 0 jednostek rozliczeniowych w przypadku nieskutecznego doręczenia lub zawiadomienia;
  • kwoty te mogą zostać powiększone o koszty transportu, jeżeli daną czynność podejmuje urzędnik sądowy, oraz – w stosownych przypadkach – o VAT.

Uwaga końcowa

Informacje przedstawione w niniejszym formularzu mają ogólny charakter, nie są wyczerpujące i nie są wiążące dla punktu kontaktowego, europejskiej sieci sądowej w sprawach cywilnych i handlowych, sądów ani żadnych innych odbiorców. Należy każdorazowo zapoznać się z obowiązującymi przepisami prawa.

Ostatnia aktualizacja: 05/01/2017

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwy punkt kontaktowy Europejskiej Sieci Sądowej (EJN). Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. ESS ani Komisja Europejska nie ponoszą odpowiedzialności za wszelkie informacje, dane lub odniesienia zawarte w tym dokumencie. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Twoje uwagi

Za pomocą tego formularza możesz przesłać nam swoje komentarze i uwagi na temat nowej strony