Betekening of kennisgeving van stukken: officiële indiening van documenten

Italië
Inhoud aangereikt door
European Judicial Network
Europees justitieel netwerk (in burgerlijke en handelszaken)

1 Wat is de praktische betekenis van de juridische term "betekening en kennisgeving van stukken"? Waarom bestaat er een specifieke regeling voor de "betekening en kennisgeving van stukken"?

Kennisgeving of betekening is een gecodificeerde procedure die is bedoeld om een natuurlijke of rechtspersoon te informeren over een juridische maatregel, met diverse in de wet beschreven gevolgen.

De wet beschrijft specifieke procedures voor kennisgeving en betekening, die garanderen dat de geadresseerde naar behoren kennis van de stukken kan nemen en dat ze bijgevolg de beoogde effecten sorteren. Dat betekent dat de geadresseerde wordt geacht van het stuk in kennis te zijn nadat de voorgeschreven procedure voor kennisgeving of betekening is nageleefd, en dat het dan niet nodig is te bewijzen dat de geadresseerde er inderdaad bekend mee is; het stuk kan dan de gewenste rechtsgevolgen hebben.

2 Welke stukken behoeven formele betekening of kennisgeving?

Tot kennisgeving (comunicazione) wordt overgegaan in de bij de wet geregelde gevallen of op bevel van de rechtbank; het betrokken stuk of het mede te delen feit wordt kort beschreven. Kennisgeving heeft als doel de partijen of andere bij een rechtszaak betrokken personen te laten weten dat de vermelde stappen zijn genomen in de zaak of dat bepaalde gerechtelijke stukken zijn afgegeven (bv. de inschrijving van een rechterlijke uitspraak, een beslissing om een datum voor een zitting vast te stellen of een zitting op te schorten, of een bevel dat de rechter buiten de officiële zitting om heeft gegeven).

Betekening (notificazione) is verplicht in gevallen waarvoor de wet dat voorschrijft en bestaat in de afgifte van een gewaarmerkt afschrift van het te betekenen originele stuk. Bij betekende stukken kan het gaan om gerechtelijke stukken (bv. vonnissen met de bedoeling de termijn voor beroep te doen lopen) of stukken die van een partij uitgaan (bijvoorbeeld dagvaardingen voor een zitting over de gegrondheid).

3 Wie is verantwoordelijk voor de betekening of kennisgeving van een stuk?

Kennisgevingen worden verricht door de griffier (de cancelliere; artikel 136 van het wetboek van burgerlijke rechtsvordering – Codice di Procedura Civile, "CPC").

Betekening wordt verricht:

-           doorgaans door een gerechtsdeurwaarder (ufficiale giudiziario), op verzoek van een partij, het openbaar ministerie (pubblico ministero) of de griffier (artikel 137 CPC). Gerechtsdeurwaarders handelen overeenkomstig een nauwkeurige territoriale bevoegdheidsafbakening (artikelen 106 en 107 Presidentieel Decreet (Decreto del Presidente della Repubblica) nr. 1229 van 15 december 1959). Krachtens artikel 2 van Verordening (EG) nr. 1393/2007 zijn gerechtsdeurwaarders als enige bevoegd om stukken te verzenden ter betekening of kennisgeving in een andere lidstaat en om van een andere lidstaat afkomstige stukken in ontvangst te nemen.

-           in bepaalde situaties, door een advocaat (avvocato). Een advocaat kan betekening verrichten 1) per post, mits hij daarvoor de juiste volmacht in de zaak heeft en toestemming heeft van de orde van advocaten (Consiglio dell’Ordine) waarbinnen hij zijn praktijk uitoefent, of 2) door rechtstreekse afgifte op het adres van een andere advocaat die bevoegd is tot inontvangstneming voor een van de partijen en die is ingeschreven bij dezelfde orde van advocaten als de advocaat die de betekening verricht (Wet 890/1982 en Wet 53/1994). Een advocaat heeft geen toestemming van de orde van advocaten nodig voor betekening via gecertificeerde e-mail (posta elettronica certificata, "PEC") naar een-emailadres dat is verkregen uit de openbare registers (artikel 3 bis Wet 53/1994).

4 Vragen

4.1 Gaat de aangezochte autoriteit van deze lidstaat krachtens Verordening (EG) nr. 1393/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 13 november 2007 inzake de betekening en de kennisgeving in de lidstaten van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke of in handelszaken, op eigen initiatief na welke de verblijfplaats is van de persoon voor wie het stuk is bestemd, wanneer deze laatste niet meer verblijft op het adres dat de verzoekende autoriteit bekend is?

De ontvangende instantie voor Italië is het Enig Bureau van Gerechtsdeurwaarders bij het Hof van Beroep van Rome (Ufficio Unico degli Ufficiali Giudiziari presso la Corte di Appello di Roma, Viale Giulio Cesare 52, Rome); dit bureau stuurt het verzoek om betekening of kennisgeving naar de voor het rechtsgebied bevoegde gerechtsdeurwaarder.

Als de geadresseerde niet kan worden gevonden op het door de verzoekende partij opgegeven adres, neemt de gerechtsdeurwaarder de volgende stappen:

-           Natuurlijke personen: de gerechtsdeurwaarder informeert bij de bewoners op het betrokken adres of bij buren en informeert bij het plaatselijke bevolkingsregister (servizio anagrafe del comune) (als de geboortedatum en -plaats zijn vermeld in het stuk).

-           Rechtspersonen: de gerechtsdeurwaarder zendt het stuk terug naar de verzoekende partij, zodat deze kan verzoeken om betekening of kennisgeving aan de wettelijke vertegenwoordiger van de geadresseerde. In dit geval dienen de naam van de wettelijke vertegenwoordiger en diens privéadres in het stuk te worden vermeld (artikel 145 CPC).

4.2 Hebben buitenlandse gerechtelijke autoriteiten en/of partijen bij rechtsgedingen toegang tot registers of diensten in deze lidstaat waarmee zij het actuele adres van de betrokken persoon kunnen vaststellen? Zo ja, over welke registers of diensten gaat het en welke procedures moeten worden gevolgd? Welke vergoeding moet worden betaald, in voorkomend geval?

Het adres wordt verstrekt door de verzoekende instantie of partij, die het kan halen uit de stukken die zij in haar bezit heeft. Als het adres moet worden opgezocht, is het opnieuw nodig het onderstaande onderscheid te maken.

-           Natuurlijke personen: in burgerlijke zaken is er geen centraal register; er wordt een uittreksel aangevraagd bij het plaatselijke bevolkingsregister, dat doorgaans ingaat op met redenen omklede, schriftelijke verzoeken van de partijen of hun advocaten en daarbij vermeldt of er een vergoeding verschuldigd is (in Rome bedraagt die momenteel 0,26 EUR per uittreksel) en of er nog iets anders nodig is (in het algemeen een gefrankeerde, aan de aanvrager geadresseerde antwoordenvelop). Sinds 2016 zijn uittreksels uit het bevolkingsregister die door advocatenkantoren worden aangevraagd voor de betekening of kennisgeving van juridische stukken, vrijgesteld van zegelrecht, en bij elektronische aanvraag tevens vrijgesteld van de administratieve kosten van 0,26 EUR.

-           Rechtspersonen en vennootschappen: het handelsregister is openbaar en wordt beheerd door de provinciale kamer van koophandel (camera di commercio). Het register kan worden geraadpleegd via het portaal registroimprese.it. De verschuldigde vergoeding bedraagt ongeveer 7,00 EUR. Er zijn ook beroepsverenigingen en aanbieders van webdiensten die de gewenste informatie kunnen leveren aan abonnees.

4.3 Hoe behandelen de autoriteiten in deze lidstaat een verzoek op grond van Verordening (EG) nr. 1206/2001 van de Raad van 28 mei 2001 betreffende de samenwerking tussen de gerechten van de lidstaten op het gebied van bewijsverkrijging in burgerlijke en handelszaken, dat als doel heeft het actuele adres van een persoon vast te stellen?

Het is niet mogelijk een adres in Italië op te vragen op grond van Verordening (EG) nr. 1206/2001.

5 Hoe verloopt de betekening of kennisgeving van een stuk in de praktijk? Kunnen er alternatieve methoden worden gebruikt (andere dan de vervangende betekening of kennisgeving als bedoeld in punt 7)?

Kennisgeving wordt verricht door middel van een "bericht van de griffie" (biglietto di cancelleria), dat in papieren vorm kan worden verzonden of via gecertificeerde e-mail (PEC), zoals is bepaald in artikel 136 CPC (zoals gewijzigd bij Wet 183/2011). In papieren vorm bestaat het bericht uit twee delen: het ene wordt door de griffier verstuurd naar de geadresseerde, die een ontvangstformulier ondertekent, terwijl het andere ter griffie wordt gearchiveerd. Bij verzending via gecertificeerde e-mail bestaat het bericht uit de mededeling die is verstuurd naar het adres dat de advocaat heeft vermeld in de dagvaarding of ander inleidend document.

Gecertificeerde e-mail is voor kennisgevingen verplicht gesteld bij artikel 16, lid 4, Wetsdecreet (Decreto Legislativo) nr. 179/2012, waarin is bepaald dat kennisgeving en betekening door de griffie uitsluitend elektronisch aan het PEC-adres moeten plaatsvinden.

Als kennisgeving of betekening via PEC niet mogelijk is, kan het bericht van de griffie per fax worden verstuurd of voor betekening worden doorgegeven aan de gerechtsdeurwaarder.

Betekening wordt verricht door de gerechtsdeurwaarder; als het adres zich bevindt binnen de gemeente (comune) waar het kantoor van de gerechtsdeurwaarder is gelegen, betekent de gerechtsdeurwaarder het document persoonlijk; als het adres zich buiten die gemeente bevindt, betekent de gerechtsdeurwaarder het stuk per post (artikelen 106 en 107 Presidentieel Decreet nr. 1229/1959), tenzij de verzoekende partij of instantie uitdrukkelijk heeft aangegeven dat betekening aan de geadresseerde in persoon moet worden verricht. Bij betekening wordt aan de geadresseerde een gewaarmerkt afschrift van het originele stuk afgegeven (artikel 137 CPC); de betekening moet plaatsvinden tussen 07.00 en 21.00 uur op een doordeweekse dag (artikel 147 CPC).

Betekening door afgifte aan de geadresseerde in persoon: de gerechtsdeurwaarder geeft het afschrift af aan de geadresseerde, uit privacyoverwegingen bij voorkeur op diens woonadres, maar als dat niet mogelijk is, elders binnen de grenzen van het gebied waar de gerechtsdeurwaarder bevoegd is.

Als een natuurlijke of rechtspersoon andermans verblijf of een kantoor heeft opgegeven als adres voor betekening, wordt het stuk betekend aan de voor ontvangst aangewezen persoon op dat adres; dit wordt geacht gelijk te staan met betekening aan de geadresseerde (artikel 141 CPC). Bij wijze van uitzondering op deze regel kunnen dagvaardingen voor uitzetting (citazioni per convalida di sfratto), executoriale titels (titoli esecutivi) en betalingsbevelen (precetti di pagamento) niet worden betekend op een voor betekening gekozen adres.

Bij wet is bepaald dat betekening aan staatsadministraties plaatsvindt aan het Juridisch Staatsbureau (Avvocatura di Stato, artikel 144 CPC).

Bij betekening aan een rechtspersoon wordt het stuk afgegeven aan de vertegenwoordiger of aan een andere voor ontvangst van betekende stukken bevoegde persoon op het adres van de statutaire zetel van de vennootschap of, in afwezigheid van een dergelijk persoon, aan de portier, zij het dat in dat geval betekening ook kan plaatsvinden aan een natuurlijk persoon die de vennootschap vertegenwoordigt, onder toepassing van de procedures voor betekening aan natuurlijke personen, mits het te betekenen stuk die persoon vermeldt als vertegenwoordiger en ook diens woon- of verblijfplaats of belangencentrum vermeldt (artikel 145 CPC).

Betekening per post: als alternatief voor rechtstreekse afgifte aan de geadresseerde persoon kan betekening ook per post plaatsvinden, tenzij dat bij wet uitdrukkelijk is verboden (zoals bepaald in artikel 149 CPC en Wet 890/1982). Bij betekening in de gemeente waarin zich het kantoor van de gerechtsdeurwaarder bevindt, kan de gerechtsdeurwaarder gebruikmaken van de postdiensten; bij betekening elders moet de gerechtsdeurwaarder gebruikmaken van de postdiensten. In die gevallen wordt het afschrift van het stuk, samen met een formulier voor ontvangstbevestiging, in een speciale envelop voor aangetekende post gedaan; de envelop en het formulier zijn beide groen van kleur en in een standaarduitvoering, zodat ze kunnen worden gevolgd. Zo kan de gerechtsdeurwaarder ook buiten het territoriale gebied waarin hij bevoegd is, betekening verrichten.

6 Is elektronische betekening of kennisgeving van stukken (betekening of kennisgeving van gerechtelijke of buitengerechtelijke stukken door middel van elektronische communicatiemiddelen op afstand, zoals e-mail, beveiligde toepassingen op het internet, fax, SMS, enz.) toegestaan in civiele procedures? Zo ja, in welke soorten procedures kan deze methode worden gebruikt? Zijn er beperkingen met betrekking tot de beschikbaarheid/toegankelijkheid van deze methode van betekening of kennisgeving van stukken die afhankelijk zijn van de persoon voor wie het stuk is bestemd (beoefenaar van een juridisch beroep, rechtspersoon, vennootschap of andere economische actor, enz.)?

Sinds de inwerkingtreding van artikel 16, lid 4, Wetsdecreet nr. 179/2012, vindt kennisgeving door de griffie uitsluitend elektronisch plaats aan het gecertificeerde e-mailadres (PEC); deze methode wordt nu de primaire wijze van kennisgeving en kan voor alle soorten procedures worden gebruikt. Alleen als communicatie via PEC niet mogelijk is, kan het bericht van de griffie per fax worden verstuurd of voor betekening worden doorgegeven aan de gerechtsdeurwaarder.

Betekening kan worden verricht via gecertificeerde e-mail, waartoe een elektronisch afschrift van het papieren stuk kan worden gemaakt (artikel 149 bis CPC). Dit wordt nu tevens de standaardmethode voor betekening, als alternatief voor rechtstreekse afgifte aan de geadresseerde in persoon, en kan worden gebruikt voor alle soorten procedures.

Voor een goede werking van de methode is het belangrijk dat diverse partijen hun gecertificeerde e-mailadres opgeven in de aangewezen registers: rechtsbeoefenaren, rechtspersonen, handelsondernemingen en overheidsorganen. Dit stelt de gerechtsdeurwaarder en de wettelijke vertegenwoordiger van een partij in staat betekening te verrichten door een digitaal ondertekende authentieke elektronische akte te sturen naar het PEC-adres (artikel 149 bis CPC) dat zij uit een openbaar register hebben gehaald.

De bevestiging van ontvangst van betekening bevat een verklaring van overeenstemming tussen het elektronische afschrift en het stuk waarvan dat afschrift is gemaakt, evenals de gegevens van de dienstenaanbieder over de aanvaarding en afgifte in de inbox van de geadresseerde, beide voorzien van de identificatiecode van het bericht.

Het is niet toegestaan kennisgeving of betekening te verrichten met andere methoden van elektronische communicatie (bv. via sms, of naar een ander e-mailadres dan het PEC-adres), omdat er dan geen wettelijke garantie is dat het bericht is ontvangen door de geadresseerde.

7 "Vervangende" betekening of kennisgeving

7.1 Voorziet het recht van deze lidstaat in andere mogelijke methoden van betekening of kennisgeving in gevallen waarin betekening of kennisgeving aan de persoon voor wie het stuk is bestemd, niet mogelijk is (bv. kennisgeving aan het adres, aan het kantoor van een deurwaarder, per post of door aanplakking)?

Betekening door afgifte aan de geadresseerde in persoon

Betekening kan ook plaatsvinden op de verblijfplaats (abituale dimora) van de geadresseerde, of, als die niet bekend is, in de gemeente waar hij zijn tijdelijke woonplaats heeft (dimora temporanea) of in de gemeente van het hoofdcentrum van zijn bedrijf of belangen (domicilio), nadat inlichtingen zijn ingewonnen op zijn woon-, kantoor- of bedrijfsadres.

Als de geadresseerde op geen van deze adressen aanwezig is, kan het afschrift in een verzegelde envelop worden afgegeven aan een van zijn familieleden of aan een bediende bij hem thuis of bij zijn bedrijf, maar niet aan een minderjarige die jonger is dan 14 jaar of iemand die kennelijk ongeschikt is om het in ontvangst te nemen. Het afschrift, in verzegelde envelop, kan ook worden afgegeven aan de portier van het gebouw of aan een buur, die daartoe het ontvangstformulier ondertekent; in dat geval ontvangt de geadresseerde per aangetekend schrijven zonder ontvangstbevestiging bericht dat betekening is verricht. Als de geadresseerde gewoonlijk aan boord van een koopvaardijschip verblijft, kan het stuk worden afgegeven aan de kapitein van het schip (artikel 139 CPC).

In artikel 146 CPC is bepaald dat betekening aan militairen in actieve dienst, als afgifte aan de geadresseerde in persoon niet mogelijk is, plaatsvindt aan het openbaar ministerie, dat het stuk stuurt naar de commandant van het korps waartoe de geadresseerde behoort.

Als betekening op geen van voornoemde wijzen mogelijk is, omdat de geadresseerde tijdelijk afwezig is en de andere personen die het stuk zouden kunnen ontvangen, afwezig of ongeschikt zijn of weigeren het stuk in ontvangst te nemen, legt de gerechtsdeurwaarder het afschrift van het stuk, in een verzegelde envelop, neer bij het gemeentehuis van de plaats waar de betekening moet worden verricht, brengt hij een kennisgeving van neerlegging aan op de deur van de woning of het kantoor van de geadresseerde en bericht hij hem per aangetekend schrijven met ontvangstbevestiging dat het stuk is neergelegd bij het gemeentehuis (artikel 140 CPC).

Betekening als de woon- of verblijfplaats of het belangencentrum van de geadresseerde onbekend is

Voor het vinden van de geadresseerde gelden de beginselen van normale zorgvuldigheid en goede trouw. Als de geadresseerde onvindbaar is, vindt betekening plaats middels neerlegging van een afschrift bij het gemeentehuis van zijn laatste bekende verblijfplaats of, als er geen verblijfplaats bekend is, bij het gemeentehuis van zijn geboorteplaats. Als die ook niet bekend is of in het buitenland is gelegen, wordt het stuk afgegeven aan het openbaar ministerie (artikel 143 CPC).

Door de rechter gelaste wijzen van betekening

In bepaalde of spoedeisende situaties kan de rechter op verzoek of ambtshalve andere wijzen van betekening dan de gecodificeerde procedures gelasten. De keuze uit deze andere wijzen van betekening is weliswaar vrij, maar de privacy en het recht op verweer van de geadresseerde moeten zijn gewaarborgd (artikel 151 CPC).

Een veelvoorkomende situatie is bijvoorbeeld dat toestemming wordt verleend om een pakket te versturen via een koerier die zeer snelle bezorging garandeert. Telegrammen en vergelijkbare systemen worden niet meer gebruikt.

Betekening via openbare bekendmaking

Op verzoek van een van de partijen, en na het openbaar ministerie te hebben gehoord, kan de rechter toestemming verlenen voor deze wijze van betekening als de geadresseerden groot in aantal zijn of als het lastig is de identiteit van ieder van hen vast te stellen.

Een afschrift van het stuk wordt neergelegd bij het gemeentehuis van de plaats waar zich de rechtbank bevindt, en een uittreksel wordt gepubliceerd in het staatsblad (Gazzetta Ufficiale della Repubblica); de rechter kan ook publicatie van een uittreksel in de nieuwsbladen met de grootste oplagen gelasten of gebruikmaken van andere vormen van publiciteit (artikel 150 CPC).

7.2 Indien andere methoden worden toegepast: wanneer wordt de betekening of kennisgeving van de stukken geacht te hebben plaatsgevonden?

Betekening door afgifte in persoon aan anderen dan de geadresseerde: de datum van betekening is de datum waarop het afschrift is aan deze persoon is afgegeven. Dat is de datum waarop de geadresseerde wettelijk wordt geacht kennis te hebben genomen van het stuk, hoewel hij er in feite daarna pas bekend mee wordt.

Betekening in de zin van artikel 140 CPC: de vereiste formaliteiten voor betekening zijn talrijk en worden niet noodzakelijkerwijs op dezelfde dag vervuld. De jurisprudentie voorziet in afdoende uitleg van de wetgeving: de datum waarop betekening wordt verricht, is voor de verzoekende partij de datum van de laatste formaliteit, namelijk de verzending van het aangetekend schrijven met de kennisgeving van neerlegging bij het gemeentehuis, en is voor de geadresseerde de laatste dag van de tiendaagse aanhoudingstermijn van het postkantoor of, indien dat eerder is, de datum waarop het stuk is afgehaald.

Betekening per post: de betekening wordt geacht van kracht te zijn, voor de verzoekende partij, op de datum waarop het stuk is afgegeven aan de gerechtsdeurwaarder, en voor de geadresseerde wanneer deze wettelijk wordt geacht kennis te hebben genomen van het stuk. Dat is de in ontvangstbevestiging vermelde datum van afgifte van het stuk; als de persoon die het stuk in ontvangst zou kunnen nemen, afwezig is of weigert het aan te nemen, wordt het stuk neergelegd bij het postkantoor; in dat geval is de datum van afgifte de laatste dag van de tiendaagse aanhoudingstermijn van het postkantoor of, indien dat eerder is, de datum waarop het stuk is afgehaald. Bij onduidelijkheid is de betekening echter van kracht met ingang van de datum van het poststempel op het aan de afzender geretourneerde bericht.

Een stuk dat niet wordt afgehaald, blijft een halfjaar beschikbaar voor de geadresseerde, zodat hij zich alsnog op de hoogte kan stellen van de inhoud ervan.

Betekening als de woon- of verblijfplaats of het belangencentrum van de geadresseerde onbekend is

Het stuk wordt geacht te zijn betekend twintig dagen na neerlegging bij, of afgifte aan het openbaar ministerie.

Door de rechter gelaste wijzen van betekening

De datum van betekening hangt af van de gekozen wijze.

Betekening via openbare bekendmaking

De betekening is van kracht wanneer de gerechtsdeurwaarder, met inachtneming van de vereiste procedures, bij de griffie van de rechtbank waar de procedure is ingesteld een afschrift indient van het exploot en van de stukken waaruit de handelingen blijken die de partij heeft verricht op verzoek van de rechter (publicatie in het staatsblad enz.).

Betekening via PEC

Betekening wordt geacht van kracht te zijn vanaf het moment waarop de aanbieder van internetdiensten het gedigitaliseerde stuk aflevert in de e-mailinbox van de geadresseerde. De datum van betekening is dus de datum van aflevering, terwijl een bevestiging dat de ontvanger het bericht heeft gelezen, niet nodig is.

7.3 Indien een andere methode van betekening of kennisgeving inhoudt dat de stukken op een bepaalde plaats worden neergelegd (bv. op een postkantoor): hoe wordt de persoon voor wie de stukken zijn bestemd, daarvan op de hoogte gebracht?

Betekening in de zin van artikel 140 CPC: de gerechtsdeurwaarder brengt op de deur van de geadresseerde een verzegelde envelop aan met daarin een kennisgeving met de strekking van het stuk en het verzoek het af te halen op het gemeentehuis; dezelfde kennisgeving wordt per aangetekend schrijven met ontvangstbevestiging verzonden naar de geadresseerde.

Het postkantoor bezorgt het aangetekend schrijven bij de geadresseerde of bij een andere geschikte persoon; als die niet kan worden gevonden, wordt het stuk gedurende tien dagen neergelegd bij het postkantoor dat verantwoordelijk is voor de betrokken wijk, terwijl een nieuw afhaalverzoek wordt achtergelaten in de brievenbus van de geadresseerde.

Betekening per post: een postmedewerker die de geadresseerde noch een andere bevoegde persoon kan vinden, stuurt de geadresseerde per aangetekend schrijven een kennisgeving van neerlegging (comunicazione dell’avvenuto deposito, "CAD") met de mededeling dat het afschrift van het stuk is neergelegd bij het plaatselijke postkantoor; als de postmedewerker de kennisgeving niet bezorgt bij de geadresseerde zelf maar bij een andere bevoegde persoon stuurt hij de geadresseerde, ook weer per aangetekend schrijven, een kennisgeving van betekening (comunicazione di avvenuta notifica, ‘CAN’). Deze kennisgevingen van neerlegging of van betekening vormen een aanvulling op de betekening; de postmedewerker maakt op de oorspronkelijke ontvangstbevestiging een aantekening dat zij zijn verzonden. De kennisgevingen zijn bedoeld om ervoor te zorgen dat de geadresseerde kennis van het stuk kan nemen. Ze hebben geen invloed op de datum van betekening; die datum blijft de laatste dag van de tiendaagse aanhoudingstermijn van het postkantoor of, indien dat eerder is, de datum waarop het stuk is afgehaald.

De postmedewerker kan die stappen alleen zetten als de brievenbus van de geadresseerde geschikt is voor het ontvangen van post waarop zijn naam is geschreven.

7.4 Wat zijn de gevolgen wanneer de persoon voor wie de stukken zijn bestemd, de betekening of kennisgeving weigert? Wordt de betekening of kennisgeving van de stukken geacht effectief te hebben plaatsgevonden wanneer de weigering niet rechtmatig was?

Als de geadresseerde rechtstreekse afgifte aan hem in persoon weigert, tekent de gerechtsdeurwaarder dat op in zijn verslag en wordt betekening geacht geldig te zijn verricht (artikel 138 CPC).

Als bij betekening per post de geadresseerde weigert het stuk in ontvangst te nemen of voor ontvangst te tekenen, maakt de postmedewerker daarvan een aantekening op de ontvangstbevestiging en wordt betekening geacht geldig te zijn verricht.

8 Betekening of kennisgeving per post vanuit het buitenland (artikel 14 van de verordening inzake de betekening en de kennisgeving van stukken)

8.1 Indien de post een stuk moet afgeven dat in het buitenland is verzonden aan een persoon in deze lidstaat en waarvoor een ontvangstbevestiging is vereist (artikel 14 van de verordening), levert de post het stuk dan uitsluitend aan de persoon zelf voor wie het stuk is bestemd, of mag hij op grond van de nationale voorschriften inzake postbestelling het stuk ook aan een andere persoon afleveren op hetzelfde adres?

Dit valt onder besluit 385/13/CONS van de Italiaanse communicatietoezichthouder (Autorità per le Garanzie nelle Comunicazioni, "AGCOM"), gepubliceerd in Staatsblad nr. 165 van 16 juli 2013 en in te zien op http://www.agcom.it. De postmedewerker bezorgt het aangetekend schrijven bij de geadresseerde op het opgegeven adres, of bij een andere persoon die als geschikt wordt aangemerkt in de wetgeving over de bezorging van een aangetekend schrijven: een naast familielid, samenwonende partner, collega, portier of buur van de geadresseerde, die het in ontvangst neemt. Een aangetekend schrijven voor een organisatie, rechtspersoon of vereniging wordt bezorgd bij de wettelijke vertegenwoordiger of bij een verantwoordelijke medewerker.

8.2 Hoe kan de betekening of kennisgeving van stukken uit het buitenland in de zin van artikel 14 van Verordening nr. 1393/2007 krachtens de voorschriften inzake postbestelling van deze lidstaat, plaatsvinden wanneer noch de persoon voor wie het stuk is bestemd, noch een andere persoon (indien mogelijk volgens de nationale voorschriften inzake postbestelling — zie hierboven) op het afleveringsadres werd bereikt?

Als de postmedewerker geen geschikte persoon kan vinden, wordt het stuk neergelegd bij het postkantoor dat verantwoordelijk is voor de betrokken wijk.

8.3 Is er in een specifieke termijn voorzien voor afhaling van de stukken op het postkantoor alvorens de stukken als niet-afgeleverd worden teruggezonden? Zo ja, hoe wordt de persoon voor wie de stukken zijn bestemd, op de hoogte gebracht van het feit dat hij of zij post kan afhalen op het postkantoor?

De aanhoudingsperiode van het postkantoor voor juridische stukken is tien dagen; de voor bezorging verantwoordelijke postmedewerker informeert de geadresseerde dat het stuk wordt aangehouden door hem per aangetekend schrijven met ontvangstbevestiging een kennisgeving te sturen in een verzegelde envelop die, als de geadresseerde afwezig is, op de voordeur wordt aangebracht of in de brievenbus van diens woning wordt gedaan. Die kennisgeving bevat het uitdrukkelijke verzoek het stuk binnen een halfjaar af te halen, samen met de waarschuwing dat de betekening tien dagen na neerlegging van het stuk bij het postkantoor wordt geacht te zijn verricht, en dat het stuk wordt teruggestuurd naar de afzender als het niet binnen een halfjaar wordt afgehaald.

Als het stuk niet binnen tien dagen na verzending van het aangetekend schrijven is afgehaald door de geadresseerde of door iemand die hem vertegenwoordigt, wordt de ontvangstbevestiging binnen twee dagen (deze termijn is vastgesteld in Wet 205/2017 en wordt van kracht met ingang van 1 juni 2018) per aangetekend schrijven teruggestuurd naar de afzender, onder vermelding van de datum waarop de aanhoudingsperiode is verlopen en de betekening bijgevolg van kracht is geworden. Als een halfjaar is verstreken sinds de datum van neerlegging van het stuk bij het postkantoor en de geadresseerde het niet heeft afgehaald, wordt het stuk teruggestuurd naar de afzender.

9 Is er een schriftelijk bewijs dat de betekening of kennisgeving heeft plaatsgevonden?

De persoon die de betekening verricht vermeldt de datum, wijze en plaats van betekening op zowel het betekende afschrift als het origineel, zodat de regelmatigheid van de procedure kan worden beoordeeld. Hij vermeldt alle eventueel uitgevoerde zoekacties, met inbegrip van die in het bevolkingsregister (artikel 148 CPC).

Een register van betekeningen per post vermeldt de datum en het postkantoor dat het stuk heeft verstuurd. De aan de afzender terug te sturen ontvangstbevestiging wordt bijgevoegd als schriftelijk bewijs dat het stuk is betekend.

Als de postmedewerker op de ontvangstbevestiging noteert dat de geadresseerde niet bekend is of niet meer woont op het op de envelop vermelde adres, is er geen betekening verricht.

Het verslag van de gerechtsdeurwaarder is een authentieke akte en geldt, tenzij wordt aangetoond dat het is vervalst, als bewijs van het gebeurde in aanwezigheid van de gerechtsdeurwaarder en van de aan hem gedane verklaringen; het geldt als vermoeden van andere omstandigheden waarvan de gerechtsdeurwaarder zich niet persoonlijk heeft vergewist (bv. het feit dat degene die het stuk in ontvangst nam, familie was of een bediende in het huis van de geadresseerde).

10 Wat zijn de gevolgen indien er iets misloopt en de persoon voor wie het stuk is bestemd, het stuk niet ontvangt of indien de betekening of kennisgeving onrechtmatig plaatsvindt (bv. omdat de betekening of kennisgeving aan een derde werd verricht)? Kan de betekening of kennisgeving toch geldig zijn (bv. kan een onrechtmatigheid ongedaan worden gemaakt) of moet deze worden overgedaan?

Betekening is nietig als de vaste procedures, die een waarborging vormen voor het beginsel dat de partij moet worden geacht kennis van het stuk te hebben, niet zijn gevolgd, d.w.z. als de voorschriften voor de persoon die het afschrift in ontvangst moet nemen, niet zijn nageleefd of als er absolute onzekerheid (incertezza assoluta) is over de persoon aan wie, of de datum waarop, het stuk is afgegeven (artikel 160 CPC).

De nietigheid van de betekening kan ongedaan worden gemaakt als het beoogde doel toch is bereikt, bv. als de geadresseerde voor het gerecht verschijnt; anders moet een nieuwe poging worden gedaan om betekening te verrichten.

De onzekerheid over de datum van betekening moet absoluut zijn en kan niet worden weggenomen als de datum bepalend is voor een strikte termijn. Bij verschil tussen de datum op het origineel en die op het afschrift prevaleert de datum op het afschrift voor de geadresseerde, om diens recht op verweer te waarborgen.

Volgens vaste rechtspraak heeft geen betekening plaatsgevonden en kan dat niet-plaatsvinden niet ongedaan worden gemaakt, als het stuk in het geheel niet is betekend of als het is betekend op een plaats of aan een persoon waarmee of met wie de geadresseerde geen banden heeft. De nietigheid van de betekening kan evenmin ongedaan worden gemaakt als er sprake is van zodanige verschillen tussen het origineel en het afschrift dat de geadresseerde zich niet goed kan verweren. Als er geen betekening heeft plaatsgevonden, is herstel niet toegestaan en moet van voren af aan worden begonnen met het proces van betekenen van het stuk.

11 Moet er voor de betekening of kennisgeving worden betaald, en zo ja, hoeveel?

In burgerlijke zaken betaalt de verzoekende partij de kosten, die bestaan uit een vergoeding aan de schatkist (erario) en een vergoeding van de kosten van vervoer en bezorging die de gerechtsdeurwaarder heeft gemaakt voor betekening van stukken buiten de plaats waar zijn kantoor is gelegen.

Deze kwestie is geregeld bij Presidentieel Decreet nr. 115 van 30 mei 2002 (Geconsolideerde Wet betreffende juridische kosten), waarin ook de hoogte van die kosten is vastgesteld. De partij die de procedure instelt, betaalt voor betekeningen op verzoek van de griffie de vergoeding en de kosten van vervoer en bezorging vooraf volgens een vast tarief van 27,00 EUR; voor betekeningen op verzoek van de partijen betaalt de verzoekende partij een vergoeding volgens de artikelen 34 e.v. Presidentieel Decreet nr. 115/2002, waarvan de hoogte wordt bepaald door het aantal geadresseerden, de afstand in kilometers en de urgentie.

Op andere rechtsgebieden, zoals in zaken over werk en welzijn, scheiding van tafel en bed en echtscheiding, en zaken waarin iemand met onvoldoende middelen in aanmerking komt voor rechtshulp, is de partij vrijgesteld van betaling van de kosten van betekening, die ten laste komen van de schatkist.

Betekeningen waarom is verzocht op grond van Verordening nr. 1393/2007 zijn vrijgesteld van betaling van kosten, anders dan die welke voortkomen uit de diensten van een gerechtsdeurwaarder of een krachtens het recht van de aangezochte lidstaat bevoegde persoon, die overeenkomen met één vaste vergoeding die vooraf is bepaald door die lidstaat, met inachtneming van de beginselen van evenredigheid en non‑discriminatie (artikel 11 van Verordening nr. 1393/2007).

Laatste update: 03/12/2020

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken EJN-contactpunten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. Het EJN en de Commissie aanvaarden geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor informatie of gegevens in dit document of waarnaar in dit document wordt verwezen. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.