Uwaga: niedawno wprowadzono na tej stronie zmiany w oryginalnej wersji językowej hiszpański. Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Swipe to change

Costs

Hiszpania

This page gives information on the cost of proceedings in Spain. For a more in-depth analysis on the costs of proceedings, please consult the following case studies: FAMILY LAW-DIVORCE FAMILY LAW-CUSTODY FAMILY LAW-MAINTENANCE COMMERCIAL LAW-CONTRACTS COMMERCIAL LAW-LIABILITY

Autor treści:
Hiszpania

Regulatory framework governing fees of legal professionals

Lawyers

In Spain there is only one category of lawyer (abogado) who, after becoming a member of the professional association of the place, can appear in any type of proceedings and before any type of court.

Lawyers set their fees according to guidelines published by their professional association. These rules are based on general criteria for drawing up lawyers’ bills, such as the complexity of the case, proportionality, etc., and are followed by all lawyers when issuing their bills.

These rules always distinguish between the separate court systems in which litigation takes place.

Fixed fees

Fixed fees in civil proceedings

Fixed fees for litigants in civil proceedings

Article 241(1)(1) of the Code of Civil Procedure (Ley de Enjuiciamiento Civil) specifically covers lawyers’ fees for cases where the assistance of a lawyer is mandatory. These fees are included as an item in calculating costs.

The Code of Civil Procedure provides for lawyers to set their fees subject to the rules governing their profession.

Stage of the civil proceedings at which fixed fees must be paid:

A client is always required to pay fees to his or her lawyer. The client has a rough idea of the sum involved from the outset but the exact amount of the lawyer’s bill has to be established once litigation has ended. The lawyer can claim payment from the client, including through special procedures such as an advance on fees (provisión de fondos, while the proceedings last) or a final statement of accounts (jura de cuentas, once concluded).

In practice, what usually happens is that the client initially pays an amount in advance and then awaits a decision on costs. In cases where the other party has to pay the fees, the lawyer and legal representative present their fees to the court, and once the fees are approved they are paid by the opposing party.

Since Law 10/2012 came into force, a court fee must be paid.

What is a court fee?

It is a national tax that must be paid in certain cases by users, whether natural or legal persons, for going to court and making use of the public service of the administration of justice. The Ministry of Finance and Public Administration is legally responsible for managing this tax. The requirement to pay this fee was introduced on 1 April 2003 and it is currently governed by Law 10/2012 of 20 November 2012, as amended by Royal Decree 3/2013 of 22 February 2013 concerning certain fees in the context of the administration of justice and the National Institute of Toxicology and Forensic Science.

Cases in which payment of this fee is mandatory (chargeable event)

Under Article 1 of Law 10/2012, the fee for the exercise of judicial power in civil, administrative (contencioso-administrativo) and employment cases is a national fee that is uniformly chargeable throughout Spain in the circumstances provided for by that Law, without prejudice to the fees and other taxes charged by the Autonomous Communities in the exercise of their respective financial powers. These may not be levied on the same chargeable event.

Under Article 2, the chargeable event for the fee is the exercise of judicial power generated by the following procedural steps:

  • Bringing of an action in any type of proceedings for a full judgment and proceedings for the enforcement of out-of-court enforceable instruments in civil cases, the filing of a counterclaim and the initial application for the order for payment procedure and the European order for payment procedure.
  • Filing for compulsory insolvency and ancillary claims in bankruptcy proceedings.
  • Lodging of proceedings in administrative court cases.
  • Lodging of an extraordinary appeal for breach of procedure in civil proceedings.
  • Lodging of appeals (apelación or casación) in civil and administrative court cases.
  • Lodging of appeals (suplicación or casación) in employment cases.
  • Objection to the enforcement of judicial instruments.

Who is required to pay the court fee?

Article 3 states that anyone who instigates the exercise of judicial power that produces the chargeable event is liable for payment of the fee.

For the purposes of the preceding paragraph, a single chargeable event is deemed to have occurred when the document instituting the procedural step that constitutes the chargeable event covers several main actions that do not originate from the same instrument. In this case, the amount of the fee is calculated by adding together the amounts for each of the joined actions.

The fee can be paid by the legal representative (procurador) or lawyer (abogado) in the name and on behalf of the taxable person, in particular if the latter is not resident in Spain. A non‑resident need not obtain a tax identification number with a view to self-assessment. Neither the legal representative nor the lawyer bears tax liability for this payment.

Exemptions:

  • Exemptions for categories of action:
    • Bringing of an action and lodging of subsequent appeals relating to cases of capacity, filiation, matrimony and minors covered by Title I of Book IV of the Code of Civil Procedure. However, proceedings covered by Chapter IV of the above Title and Book of the Code of the Civil Procedure that are not initiated by common consent or by one of the parties with the agreement of the other, even when minors are involved (unless the measures requested only concern minors) are liable for payment of the fee.
    • Bringing of an action and lodging of subsequent appeals involving proceedings specifically set up to protect fundamental rights and public freedoms, and also appeals against the conduct of the election administration.
    • Filing for voluntary insolvency by the debtor.
    • Lodging of administrative proceedings by public servants in defence of their statutory rights.
    • Lodging of the initial application for the order for payment procedure and the request for a full judgment to claim the amount involved where it does not exceed €2 000. This exemption does not apply when the claim in these procedures is based on a document that takes the form of an out-of-court enforceable instrument pursuant to Article 517 of the Code of Civil Procedure (Law 1/2000 of 7 January 2000).
    • Lodging of administrative court proceedings challenging the administration's failure to respond or lack of action.
    • Bringing of an action for the enforcement of awards decided by the Consumer Arbitration Boards.
    • Actions which, subject to authorisation by a Commercial Court, are brought by the insolvency administrators in the interest of the insolvency estate.
    • Proceedings for judicial division of estates, except in cases where an objection is raised or there is dispute over the inclusion or exclusion of assets. The fee is payable for the hearing and for the amount disputed or that arising from a challenge to the distribution of the estate by an opponent. If both parties object, each is charged for their respective amount.
  • Exemptions for categories of persons:
    • Persons who are entitled to legal aid and can demonstrate that they meet the statutory requirements.
    • The Public Prosecutor’s Office.
    • The General Administration of the State and of the Autonomous Communities, the local authorities and all public bodies under their authority.
    • The Spanish Parliament and the Legislative Assemblies of the Autonomous Communities.

Lastly, in the area of employment law, workers, whether they are employees or self-employed, are entitled to an exemption of 60% of the amount of the fee chargeable for filing appeals. In administrative cases, public officials acting in defence of their statutory rights are entitled to a 60% exemption of the amount of the fee chargeable for filing appeals.

Fixed fees in criminal proceedings

Fixed fees for litigants in criminal proceedings

This is governed by the Code of Civil Procedure.

Anyone charged with a punishable offence or who has been subject to arrest or any other precautionary measure or is to be brought to trial may exercise the right of defence, acting in the proceedings, whatever they may be, as soon as he or she is advised of their existence, and accordingly will be informed of this right.

In order to exercise this right, the parties concerned must be represented by a legal representative (procurador) and defended by a lawyer (abogado), who are appointed by the court where the parties concerned have not appointed any themselves and make a request to that effect, and in any case where the parties have no legal competence to do this.

All those who are party to a case and whose right to legal aid has not been recognised will be required to pay the fees of the legal representatives who represent them, those of the lawyers who defend them, those of the experts who advise at their request and the compensation for witnesses who may appear in court, where experts and witnesses, at the time of testifying, have filed their claim and the court accepts it.

They will not be required to pay the other costs of proceedings either during the case or after it has finished, unless they are ordered to do so by the court.

Any legal representative appointed by the parties in a case and who agrees to represent them will be required to pay the fees to the lawyers whom the clients have appointed for their defence.

Parties entitled to legal aid may also appoint a lawyer and legal representative of their choice. However, in this case, the parties will be required to pay them their fees, as in the case of parties who are not entitled to legal aid, unless the freely appointed legal professionals waive their fees as provided for in Article 27 of the Law on Legal Aid (Ley de Asistencia Jurídica Gratuita).

Stage of the criminal proceedings at which fixed fees must be paid

The client is always required to pay the bills that are issued once the proceedings have ended. There is no advance payment of money when court-appointed lawyers are used because legal aid is normally processed at the same time.

It should be noted that court-appointed lawyers are very widely used. So, if the client is entitled to legal aid, he or she does not have to pay the lawyer’s fees and the State will pay the bill unless the client’s financial situation improves within a period of three years (usually they do not pay anything).

Information which must be provided by legal representatives

Rights and obligations of the parties

As the representative of the party, the legal representative (procurador) has a duty to inform the client of all the procedural steps.

Both the lawyer and the legal representative have a duty to inform the client as often as the the client so requests.

Costs

Where can I find information on costs in Spain?

There is no specific internet page where information can be found on costs of legal proceedings in Spain. Nevertheless, there are web pages, such as those of the bar associations, which provide information on the fees of their members.

In which languages can information on costs in Spain be obtained?

The information is usually provided in Castilian Spanish. It is also possible to find information in the official languages of the Autonomous Communities.

Some pages also provide certain information in English.

Where can I find information on mediation?

Please refer to the factsheets 'Mediation in Member States — Spain' and 'Find a mediator — Spain'.

Value Added Tax

How is this information provided?

The Spanish Tax Agency provides this information on itsWeb page.

Which rates are applicable?

The Spanish Tax Agency provides this information on itsWeb page.

Legal Aid

What is it?

Pursuant to Article 119 of the Spanish Constitution, legal aid is a procedure whereby those who can demonstrate a lack of sufficient financial means are granted a series of benefits mainly consisting of exemption from payment of lawyers’ and legal representatives’ fees and costs arising from expert testimonies, guarantees, etc.

Broadly speaking, the right to legal aid includes the following benefits:

  • free advice and guidance prior to the start of proceedings;
  • access to a lawyer by the person under arrest or the prisoner;
  • free defence and representation by a lawyer and legal representative during the legal proceedings;
  • free publication in the course of the proceedings of announcements and edicts that must be published in official gazettes;
  • exemption from the payment of deposits for the lodging of appeals;
  • free assistance from experts during proceedings;
  • free procurement of copies, testimonies, instruments and notarial certificates;
  • 80% reduction in fees for certain notarial actions;
  • 80% reduction in fees for certain actions carried out in relation to the Land and Commercial Registers.

For cross-border disputes only (after reform of the Legal Aid Law by Law 16/2005 of 18 July 2005, which brought it into line with Directive 2002/8/EC), the following items have been included in the above rights:

  1. Interpretation services.
  2. Translation of documents.
  3. Travel costs where an appearance in person is required.
  4. Defence by a lawyer and representation by a legal representative even where unnecessary, if the court requires this in order to guarantee equality of the parties.

Who can request it?

In general, it can be requested by citizens who are involved in or about to initiate any kind of legal proceedings and who lack sufficient financial means to carry out the litigation.

Natural persons are deemed to have insufficient resources when they can provide evidence that all the components of their annual resources and revenue, calculated by family unit, do not exceed twice the Public Index of Income (IPREM) applicable at the time of application.

For legal persons to qualify for legal aid, their taxable base for corporate tax must be lower than the amount which is equivalent to three times the annual calculation for the IPREM.

In any case, other external signs that demonstrate the real financial capacity of the applicant will be taken into account.

There are exceptions for natural persons based on disabilities and/or other family circumstances that allow the above income limits to be exceeded. (Under the terms of the Twenty-Eighth Additional Provision of the General State Budget Act (LPGE) for 2009, the IPREM stood at €7 381.33 per annum in 2009).

Specifically, the following are entitled to legal aid:

  1. Spanish citizens, nationals of other Member States of the European Union and any foreigners resident in Spain, where they can demonstrate insufficient means for litigation.
  2. Managing bodies and common services of the social security system.
  3. The following legal persons, where they can demonstrate insufficient means for litigation:

Non-profit organisations.

Foundations registered in the corresponding administrative register.

  1. In employment proceedings: all employees and beneficiaries of the social security system.
  2. In criminal proceedings: all citizens, including foreigners, who can demonstrate insufficient means for litigation, even where they do not legally reside in Spain, are entitled to legal aid and defence and representation free of charge.
  3. In administrative court proceedings: all foreign citizens who can demonstrate insufficient means for litigation, even where they do not reside legally in Spain, are entitled to legal aid in all proceedings relating to applications for asylum and the Law on Foreign Nationals (including preliminary administrative proceedings).

Further information

Requirements for applying for legal aid

Natural persons:

All the components of the person’s annual resources and revenue, calculated by family unit, must not not exceed twice the Public Index of Income (IPREM) applicable at the time of application.

The Legal Aid Commission may exceptionally decide to grant the right to legal aid where the resources exceed double the IPREM but do not exceed four times the IPREM and, based on the circumstances of the applicant's family, number of children or family members under their charge, state of health, disability, financial obligations, costs arising from the initiation of the proceedings or other circumstances and in any case where the applicant holds the status of relative in the ascending line of a special‑category large family.

The litigant must be defending their own rights and interests.

Legal persons:

The legal person must be a non-profit organisation or foundation registered in the corresponding administrative register.

Its taxable income for corporate tax must be less than the amount equivalent to three times the annual calculation of the IPREM.

With the entry into force of Organic Law 1/2004 of 28 December 2004 on Comprehensive Protective Measures against Gender‑Based Violence (Ley Orgánica 1/2004 de Medidas de Protección Integral contra la Violencia de Género), women who are victims of gender-based violence are granted full legal aid immediately, not only in all legal proceedings but also in administrative court proceedings (police inquiries are therefore included) motivated by gender-based violence, until such time as a judgment is delivered, without being required to apply for legal aid beforehand. This means that the issue of legal aid will never hinder the right to defence and to effective judicial protection, which will be offered to the victim irrespective of whether an application for legal aid has been filed. However, this is on the understanding that such legal aid is given only where the party concerned can demonstrate, a posteriori or during the course of the legal proceedings that the circumstances actually exist for entitlement to legal aid, as required by the general rules contained in the Law on Legal Aid and accompanying Regulations, amended to this effect by the Sixth Final Provision of Organic Law 1/2004.

When does the losing party have to pay the costs of the proceedings?

Articles 394 to 398 of the Code of Civil Procedure cover the order to pay costs in civil proceedings.

In actions for a full judgment, the costs of first instance are payable by a party whose claims have all been dismissed, unless the case raises serious matters de facto or de jure to be clarified.

If claims are granted or dismissed in part, each party pays its costs and half the joint costs, unless there are grounds for imposing them on one of the parties because of reckless litigation.

Where the costs are imposed on the losing party, he or she will be required to pay, for the part corresponding to lawyers and other legal professionals not subject to rates or scales, only a total amount of no more than one third of the sum at issue for each of the litigants that have secured the decision. For these purposes only, claims on which no value can be put will be valued at €18 000, unless the court determines otherwise because of the complexity of the case.

The provisions in the preceding paragraph do not apply if the court declares that the litigant ordered to pay the costs has acted recklessly.

Where the party ordered to pay the costs is entitled to legal aid, he or she will be required to pay the costs occasioned by the defence of the interests of the opposing party only in cases specifically indicated in the Law on Legal Aid.

In no circumstances will costs be imposed on the Public Prosecutor’s Office in proceedings to which it is party.

Experts' fees

Experts used in the proceedings are known as ‘peritos’. A Register of Legal Experts can be found at each High Court.

Article 241(1)(4) of the Code of Civil Procedure covers, as a specific item to be included in calculating costs, the ‘fees of experts and other payments which may have to be paid to persons playing a part in the proceedings’. This refers to costs incurred by persons who, although not a party to the proceedings, have certain expenses as a result of attending the proceedings to provide some service.

Article 243 of the Code of Civil Procedure stipulates that in all proceedings and actions, costs are calculated by the clerk of the court that heard the case or appeal. Any fees corresponding to writs and documents relating to proceedings which are unnecessary, superfluous or not authorised by law, or items in lawyers’ fees which are not listed in detail or which refer to fees that have not been earned in the litigation are not included in the calculation.

The court clerk will reduce the amount of lawyers’ and other legal professionals’ fees not subject to rates or scales if the fees claimed exceed one third of the sum at issue and no recklessness by the litigant ordered to pay the costs has been declared.

The costs of actions or incidental steps for which the winning party has expressly been ordered to pay by the decision on costs in the main proceedings are not included either.

Translators’ and interpreters’ fees

There is no official rate applicable to sworn translation and interpretation services. Sworn interpreters are free to set the fees charged for their interpretation services but they are required to inform the language interpretation office and the corresponding Government Sub‑Delegation of their rates. This information must be provided in January of each year.

Related links

Agencia estatal de la administración tributaria de España/IVA

Related Attachments

Spanish Review on the Study of Transparency of Costs PDF (640 Kb) en

Last update: 08/11/2019

The national language version of this page is maintained by the respective Member State. The translations have been done by the European Commission service. Possible changes introduced in the original by the competent national authority may not be yet reflected in the translations. The European Commission accepts no responsibility or liability whatsoever with regard to any information or data contained or referred to in this document. Please refer to the legal notice to see copyright rules for the Member State responsible for this page.
Member States in charge of the management of national content pages are in the process of updating some of the content on this website in the light of the withdrawal of the United Kingdom from the European Union. If the site contains content that does not yet reflect the withdrawal of the United Kingdom, it is unintentional and will be addressed.

Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Do tej pory przetłumaczono ją na następujące języki

Kazus 1 – prawo rodzinne – rozwód - Hiszpania

W tym studium przypadku dotyczącym dziedziny prawa rodzinnego – rozwodu, zwrócono się do państw członkowskich o dostarczenie osobom występującym z wnioskiem rozwodowym informacji o kosztach postępowania na przykładzie następujących sytuacji:

Przypadek A – sytuacja krajowa: para zawiera związek małżeński. Następnie rozstają się i uzgadniają rozwód.

Przypadek B – sytuacja międzynarodowa: Dwoje obywateli tego samego państwa członkowskiego (państwa członkowskiego A) zawiera związek małżeński. Zostaje on zawarty w państwie członkowskim A. Po ślubie małżeństwo przenosi się do innego państwa członkowskiego (państwa członkowskiego B), w którym pracuje i zamieszkuje. Krótko po tym małżeństwo rozpada się i żona wraca do państwa członkowskiego A, podczas gdy mąż pozostaje w państwie członkowskim B. Para uzgadnia rozwód. Po powrocie do państwa członkowskiego A żona niezwłocznie składa wniosek rozwodowy do sądu państwa członkowskiego B.

Koszty w Hiszpanii

Koszty sądowe, środki odwoławcze i alternatywne metody rozwiązywania sporów

Studium przypadku

Sąd pierwszej instancji

Środki odwoławcze

Alternatywne metody rozwiązywania sporów

Koszty wstępne

Koszty ogólne

Inne koszty

Koszty wstępne

Koszty ogólne

Inne koszty

Czy istnieje taka możliwość w tego rodzaju przypadku?

Koszty

Przypadek A

Koszty wstępne – Zaliczki wypłacane adwokatowi (abogado) i zastępcy procesowemu (procurador), chyba że stronie przysługuje pomoc prawna na podstawie ustaw nr 1/1996 o pomocy prawnej.

Rozwód za porozumieniem stron to jeden z przypadków, w których strony są zwolnione w wymogu uiszczenia opłaty sądowej. W przypadku spornego postępowanie rozwodowego konieczne jest uiszczenie opłaty, chyba że zgłoszone żądania dotyczą wyłącznie nieletnich.

Są to ogólne koszty procesu. Ponosi je strona, której wszystkie żądania zostały odrzucone (zgodnie z zasadą, że strona przegrywająca ponosi koszty), chyba że w sprawie wystąpiły poważne zagadnienia faktyczne lub prawne, które wymagają wyjaśnienia (art. 394 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego). W przypadku częściowej wygranej każda ze stron musi ponieść swoje własne koszty oraz połowę kosztów wspólnych.

Zasada „przegrywający płaci” (art. 394 ust. 2 kodeksu postępowania cywilnego) ma zastosowanie do spornych postępowań rozwodowych.

Wynagrodzenie biegłych oraz wydatki poniesione w celu uzyskania kopii, zaświadczeń, dokumentów poświadczonych notarialnie oraz aktów notarialnych lub odpisów z rejestrów publicznych.

Tak samo, jak w pierwszej instancji.

Zastosowanie ma ta sama zasada, co w pierwszej instancji.

Zastosowanie ma ta sama zasada, co w pierwszej instancji.

W Hiszpanii istnieją przepisy dotyczące mediacji w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, ale wspólnoty autonomiczne posiadają jurysdykcję w tym obszarze.

Wspólnoty autonomiczne co do zasady ustanowiły przepisy, zgodnie z którymi usługi mediacji są świadczone bezpłatnie.

Przypadek B

Koszty wstępne – Zaliczki wypłacane adwokatowi i zastępcy procesowemu, chyba że jednej ze stron przysługuje pomoc prawna na podstawie ustaw nr 1/1996 o pomocy prawnej.

Rozwód za porozumieniem stron to jeden z przypadków, w których strony są zwolnione w wymogu uiszczenia opłaty sądowej. W przypadku spornego postępowanie rozwodowego konieczne jest uiszczenie opłaty, chyba że zgłoszone żądania dotyczą wyłącznie nieletnich.

Są to ogólne koszty procesu. W przypadku spornego postępowania rozwodowego są wypłacane przez stronę, której wszystkie żądania zostały odrzucone (art. 394 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego).

Koszty postępowania dowodowego i sporządzenia ugody dotyczącej rozwiązania małżeństwa.

Strony wnoszące apelację muszą dokonać wcześniejszej wpłaty depozytu, chyba że są uprawnione do uzyskania pomocy prawnej.

Zastosowanie ma ta sama zasada, co w pierwszej instancji.

Zastosowanie ma ta sama zasada, co w pierwszej instancji.

W Hiszpanii istnieją przepisy dotyczące mediacji w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, ale wspólnoty autonomiczne posiadają jurysdykcję w tym obszarze.

Wypłacane wykwalifikowanym specjalistom, którzy uczestniczą w postępowaniu.

Koszty prawnika, zarządcy i biegłego

Studium przypadku

Prawnicy

Zarządcy

Biegli

Czy zastępstwo jest obowiązkowe?

Koszty

Czy zastępstwo jest obowiązkowe?

Koszty poniesione przed wydaniem orzeczenia

Koszty poniesione przed wydaniem orzeczenia

Czy korzystanie z pomocy jest obowiązkowe?

Koszty

Przypadek A

Zgodnie z art. 750 kodeksu postępowania cywilnego strony muszą skorzystać z pomocy adwokata i zastępcy procesowego.

Na poczet wynagrodzenia adwokata i zastępcy procesowego należy wpłacić zaliczkę. W przypadku spornego postępowania rozwodowego koszty ponoszone po wydaniu orzeczenia przez stronę przegrywającą.

Nie reprezentuje stron.

Brak

Brak

Ze względu na charakter tego postępowania z reguły nie korzysta się z ich usług.

Brak

Przypadek B

Zgodnie z art. 75 kodeksu postępowania cywilnego strony muszą skorzystać z pomocy prawnika i zastępcy procesowego.

Na poczet wynagrodzenia prawnika i zastępcy procesowego należy wpłacić zaliczkę. W przypadku spornego postępowania rozwodowego koszty ponoszone po wydaniu orzeczenia przez stronę przegrywającą.

Nie reprezentuje stron.

Brak

Brak

Ze względu na charakter tego postępowania z reguły nie korzysta się z ich usług.

Brak

Zwrot kosztów poniesionych przez świadków, koszty depozytów lub gwarancji i inne właściwe koszty.

Studium przypadku

Zwrot kosztów poniesionych przez świadków

Depozyt

Inne koszty

Czy świadkom zwraca się poniesione przez nich koszty?

Koszty

Czy istnieje taka możliwość? W jakich przypadkach i w jaki sposób jest stosowana?

Koszty

Opis

Koszty

Przypadek A

Świadkowie mają prawo żądać od strony, która ich wskazała, rekompensaty za straty lub szkodę poniesioną w związku ze stawiennictwem w sądzie (art. 375 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego).

Część tych kosztów wchodzi w skład kosztów postępowania.

Wcześniejsza wpłata depozytu nie jest wymagana.

Brak

Odpisy aktów stanu cywilnego, akty małżeństwa lub akty urodzenia dzieci, o ile mają znaczenie dla zgłoszonych żądań (art. 777 ust. 2 kodeksu postępowania cywilnego).

W stosownych przypadkach

Przypadek B

Świadkowie mają prawo żądać od strony, która ich wskazała, rekompensaty za straty poniesione w związku ze stawiennictwem w sądzie (art. 375 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego).

Część tych kosztów wchodzi w skład kosztów postępowania.

Wcześniejsza wpłata depozytu nie jest wymagana.

Brak

Odpisy aktów stanu cywilnego, akty małżeństwa lub akty urodzenia dzieci, o ile mają znaczenie dla zgłoszonych żądań (art. 777 ust. 2 kodeksu postępowania cywilnego).

W stosownych przypadkach

Koszty pomocy prawnej i zwrot innych kosztów

Studium przypadku

Pomoc prawna

Zwrot kosztów

Kiedy i na jakich warunkach jest udzielana?

Kiedy przyznaje się pomoc prawną w pełnej wysokości?

Warunki:

Czy strona wygrywająca może uzyskać zwrot kosztów postępowania?

Przypadek A

Udziela się jej osobom, które mogą dowieść, że posiadają niewystarczające środki finansowe, aby wszcząć postępowanie (co obejmuje honorarium zastępcy procesowego).

Uważa się, że strony posiadają niewystarczające środki, jeżeli są w stanie wykazać, że wartość wszystkich posiadanych zasobów i dochodów obliczonych w skali roku, przypadających na gospodarstwo domowe, nie przekracza dwukrotności wskaźnika dochodów IPREM w wysokości obowiązującej w momencie składania wniosku.

Zależy to od umowy zawartej z prawnikiem, jeżeli taka umowa istnieje.

Przypadek B

Udziela się jej osobom, które mogą dowieść, że posiadają niewystarczające środki finansowe, aby wszcząć postępowanie (co obejmuje honorarium zastępcy procesowego).

Uważa się, że strony posiadają niewystarczające środki, jeżeli są w stanie wykazać, że wartość wszystkich posiadanych zasobów i dochodów obliczonych w skali roku, przypadających na gospodarstwo domowe, nie przekracza dwukrotności wskaźnika dochodów IPREM w wysokości obowiązującej w momencie składania wniosku.

Zależy to od umowy zawartej z prawnikiem, jeżeli taka umowa istnieje.

Koszty tłumaczenia pisemnego i ustnego

Studium przypadku

Tłumaczenie pisemne

Tłumaczenie ustne

Kiedy i na jakich warunkach korzysta się z tłumaczenia pisemnego?

Jaki jest szacunkowy koszt?

Kiedy i na jakich warunkach tłumaczenie ustne jest konieczne?

Jaki jest szacunkowy koszt?

Przypadek A

Przypadek B

Wszystkie zagraniczne dokumenty o charakterze publicznym lub prywatnym, które są konieczne w danych okolicznościach prawnych

(przetłumaczone przez oficjalnie umocowanego tłumacza przysięgłego).

Tłumacze pisemni ustalają własne stawki.

Tłumaczenie ustne w przypadku postępowań, w których jest ono niezbędne.

Tłumacze ustni ustalają własne stawki.

Ostatnia aktualizacja: 08/11/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.
W związku z wystąpieniem Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej państwa członkowskie aktualizują obecnie niektóre strony portalu zawierające treści krajowe. Jeżeli dana strona zawiera treści, które nie zostały jeszcze dostosowane w związku z wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa, jest to niezamierzone i zostanie wkrótce skorygowane.

Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Do tej pory przetłumaczono ją na następujące języki

Kazus 2 – prawo rodzinne – opieka nad dziećmi - Hiszpania

W tym studium przypadku dotyczącym dziedziny prawa rodzinnego – opieki nad dziećmi, zwrócono się do państw członkowskich o dostarczenie powodom informacji o kosztach postępowania na przykładzie następujących sytuacji:

Przypadek A – sytuacja krajowa: Dwie osoby przez wiele lat pozostawały ze sobą w nieformalnym związku. W momencie rozstania mieli trzyletnie dziecko. Orzeczeniem sądu opieka nad dzieckiem zostaje przyznana matce, ojciec uzyskuje prawo do osobistej styczności z dzieckiem. Matka wnosi pozew o ograniczenie prawa do osobistej styczności przyznanego ojcu.

Przypadek B – sytuacja transgraniczna, w której czytelnik występuje jako adwokat w państwie członkowskim A: Dwie osoby mieszkające w państwie członkowskim (państwie członkowskim B) przez wiele lat pozostawały ze sobą w nieformalnym związku. Mają wspólne dziecko, jednak niezwłocznie po jego urodzeniu rozstają się. Orzeczeniem sądu w państwie członkowskim B opieka nad dzieckiem zostaje przyznana matce, ojciec uzyskuje prawo do osobistej styczności z dzieckiem. Po uzyskaniu zgody sądu matka i dziecko przenoszą się na stałe do innego państwa członkowskiego (państwa członkowskiego A), podczas gdy ojciec pozostaje w państwie członkowskim B. Kilka lat później matka wnosi pozew w państwie członkowskim A o ograniczenie prawa do osobistej styczności przysługującego ojcu.

Koszty w Hiszpanii

Koszty sądowe, środki odwoławcze i alternatywne metody rozwiązywania sporów

Studium przypadku

Sąd pierwszej instancji

Środki odwoławcze

Alternatywne metody rozwiązywania sporów

Koszty wstępne

Koszty ogólne

Koszty wstępne

Czy istnieje taka możliwość w tego rodzaju przypadku?

Przypadek A

Koszty wstępne: Zaliczki wypłacane adwokatowi (abogado) i zastępcy procesowemu (procurador), chyba że jednej ze stron przysługuje pomoc prawna na podstawie ustawy nr 1/1996 o pomocy prawnej.

Jeżeli postępowanie dotyczy jedynie opieki i pieczy nad małoletnim, nie obowiązują w nim żadne opłaty (art. 4 ust. 1 ustawy nr 10/2012).

Istnieją ogólne koszty postępowania ponoszone przez stronę, której wszystkie żądania zostały odrzucone (art. 394 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego), po oszacowaniu kosztów.

Strona, która wnosi odwołanie, musi uprzednio wpłacić depozyt, chyba że przysługuje jej pomoc prawna (piętnasty przepis dodatkowy ustawy organicznej w sprawie wymiaru sprawiedliwości).

Jeżeli postępowanie dotyczy jedynie opieki i pieczy nad małoletnim, nie obowiązują w nim żadne opłaty (art. 4 ust. 1 ustawy nr 10/2012).

Strony mogą poczynić inne ustalenia dotyczące kontaktów z dzieckiem. Powinno to nastąpić na podstawie ugody, o zawarciu której powiadamia prokurator. Ugoda musi zostać zatwierdzona przez sąd.

Strony mogą w drodze wzajemnego porozumienia złożyć do sądu wniosek o zawieszenie postępowania, aby skorzystać z usług mediacji na podstawie ustawy nr 5/2012 z dnia 6 lipca 2012 r.

Informacje na temat usług mediacji są dostępne na stronie internetowej poświęconej wymiarowi sprawiedliwości. Sądy świadczą bezpłatne usługi mediacji sądowej.

Przypadek B

Jak w przypadku powyżej.

j.w.

j.w.

j.w.

Koszty prawnika, komornika i biegłego

Studium przypadku

Prawnicy

Komornicy

Biegli

Czy zastępstwo jest obowiązkowe?

Koszty

Czy zastępstwo jest obowiązkowe?

Koszty poniesione przed wydaniem orzeczenia

Koszty poniesione po wydaniu orzeczenia

Czy korzystanie z pomocy jest obowiązkowe?

Przypadek A

Zgodnie z art. 750 kodeksu postępowania cywilnego strony muszą skorzystać z pomocy adwokata (abogado) i zastępcy procesowego (procurador).

W przypadku osiągnięcia porozumienia strony mogą korzystać z usług jednego adwokata i jednego zastępcy procesowego.

Na poczet wynagrodzenia adwokata i zastępcy procesowego należy wpłacić zaliczkę. W postępowaniu sądowym strona przegrywająca może ostatecznie zostać zobowiązana do pokrycia kosztów.

Strony nie korzystają z zastępstwa.

Brak

Brak

Konieczne może okazać się skorzystanie z usług niektórych specjalistów (psychologów).

Strona proponująca skorzystanie z usług specjalisty ponosi związane z tym koszty, chyba że usługi te na rzecz sądu świadczą sądowi biegli w zakresie zagadnień psychospołecznych.

Przypadek B

Jak w przypadku powyżej.

j.w.

j.w.

j.w.

j.w.

j.w.

Zwrot kosztów poniesionych przez świadków, koszty gwarancji lub zabezpieczenia i inne właściwe opłaty

Studium przypadku

Zwrot kosztów poniesionych przez świadków

Gwarancja lub zabezpieczenie

Inne koszty

Czy świadkom zwraca się poniesione przez nich koszty?

Koszty

Czy istnieje taka możliwość? W jakich przypadkach i w jaki sposób jest stosowana?

Koszty

Opis

Przypadek A

Świadkowie mają prawo żądać od strony, która ich wskazała, rekompensaty za straty poniesione w związku ze stawiennictwem w sądzie (art. 375 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego).

Część tych kosztów wlicza się w skład kosztów postępowania.

Nie wymaga się ustanowienia wcześniejszych gwarancji lub zabezpieczeń.

Brak

Odpisy aktów stanu cywilnego, takie jak świadectwa urodzenia dzieci (obecnie wydawane bezpłatnie) lub inne dokumenty dotyczące przedstawionych żądań,

Przypadek B

j.w.

j.w.

j.w.

j.w.

j.w.

Koszty pomocy prawnej i zwrot innych kosztów

Studium przypadku

Pomoc prawna

Zwrot kosztów

Kiedy i na jakich warunkach jest udzielana?

Warunki:

Czy strona wygrywająca może uzyskać zwrot kosztów postępowania?

Czy istnieją sytuacje, w których zwrot kosztów pomocy prawnej przysługuje organizacjom świadczących pomoc prawną?

Przypadek A

Udziela się jej osobom, które mogą dowieść, że posiadają niewystarczające środki finansowe, aby wszcząć postępowanie (na przykład na opłacenie honorarium adwokata lub zastępcy procesowego).

Uważa się, że brak środków finansowych zachodzi wówczas, gdy dana osoba jest w stanie wykazać, że posiadane zasoby oraz dochody pochodzące ze wszystkich źródeł obliczone w skali roku i przypadające na gospodarstwo domowe, nie przekraczają dwukrotności wskaźnika dochodów IPREM w wysokości obowiązującej w momencie składania wniosku.

Będzie to zależało od ewentualnego porozumienia zawartego z adwokatem. Jeżeli nie osiągnięto takiego porozumienia, koszty ponosi strona, której wszystkie żądania zostały odrzucone (art. 394 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego), z pewnymi wyjątkami.

Do kosztów, które podlegają zwrotowi zalicza się wynagrodzenie adwokata, o ile kwota ta nie przekracza jednej trzeciej wartości przedmiotu sporu, wynagrodzenie zastępcy procesowego oraz inne opłaty, które mogą podlegać zwrotowi po oszacowaniu kosztów.

Przypadek B

Jak w przypadku powyżej.

j.w.

j.w.

j.w.

Koszty tłumaczenia pisemnego i ustnego

Studium przypadku

Tłumaczenie pisemne

Tłumaczenie ustne

Kiedy i na jakich warunkach tłumaczenie pisemne jest konieczne?

Jaki jest szacunkowy koszt?

Kiedy i na jakich warunkach tłumaczenie pisemne jest konieczne?

Jaki jest szacunkowy koszt?

Przypadek B

W przypadku wszystkich urzędowych i prywatnych dokumentów, których przedstawienie może być wymagane przez prawo (tłumaczenie sporządza oficjalnie umocowany tłumacz przysięgły).

Wynagrodzenie tłumaczy ustnych jest zmienne.

Tłumaczenie ustne w przypadku postępowań, w których okaże się ono niezbędne. Z usług tłumacza ustnego korzysta się wówczas, gdy osoba, która nie posługuje się językiem postępowania, musi zostać przesłuchana, musi złożyć oświadczenie lub konieczne jest jej poinformowanie o orzeczeniu sądu. Strona nie uiszcza żadnych opłat, jeżeli tłumacza ustnego powołał sąd. Jako tłumacz ustny może zostać powołany każdy, kto włada danym językiem i kto złożył przysięgę lub zobowiązał się zapewnić wierne tłumaczenie.

W innych przypadkach wynagrodzenie tłumaczy ustnych jest zmienne.

Ostatnia aktualizacja: 08/11/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.
W związku z wystąpieniem Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej państwa członkowskie aktualizują obecnie niektóre strony portalu zawierające treści krajowe. Jeżeli dana strona zawiera treści, które nie zostały jeszcze dostosowane w związku z wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa, jest to niezamierzone i zostanie wkrótce skorygowane.

Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Do tej pory przetłumaczono ją na następujące języki

Kazus 3 – prawo rodzinne – alimenty - Hiszpania

W tym studium przypadku dotyczącym dziedziny prawa rodzinnego – świadczeń alimentacyjnych, zwrócono się do państw członkowskich o dostarczenie powodom informacji o kosztach postępowania na przykładzie następujących sytuacji:

Przypadek A – sytuacja krajowa: Dwie osoby przez wiele lat pozostawały ze sobą w nieformalnym związku.  W momencie rozstania mieli trzyletnie dziecko. Orzeczeniem sądu opieka nad dzieckiem została przyznana matce. Do rozstrzygnięcia pozostała jedynie kwota świadczeń alimentacyjnych, które ojciec powinien wypłacać matce na pokrycie kosztów utrzymania i edukacji dziecka. Matka wnosi pozew w tej sprawie.

Przypadek B – sytuacja transgraniczna, w której czytelnik występuje jako adwokat w państwie członkowskim A: Dwie osoby pozostają ze sobą w  nieformalnym związku w państwie członkowskim (państwie członkowskim B). Mają trzyletnie dziecko. Rozstają się. Orzeczeniem sądu w państwie członkowskim B opieka nad dzieckiem zostaje przyznana matce. Za zgodą ojca dziecka, matka i dziecko przenoszą się na stałe do innego państwa członkowskiego (państwa członkowskiego A).

Nierozstrzygnięta pozostaje jedna kwestia.  Dotyczy ona kwoty świadczeń alimentacyjnych, które ojciec powinien wypłacać matce na pokrycie kosztów utrzymania i edukacji dziecka. Matka wnosi pozew w tej sprawie w państwie członkowskim A.

Koszty w Hiszpanii

Koszty sądowe, środki odwoławcze i alternatywne metody rozwiązywania sporów

Studium przypadku

Sąd pierwszej instancji

Środki odwoławcze

Alternatywne metody rozwiązywania sporów

Koszty wstępne

Koszty ogólne

Inne koszty

Koszty wstępne

Koszty ogólne

Inne koszty

Czy istnieje taka możliwość w tego rodzaju przypadku?

Koszty

Przypadek A

Koszty wstępne: Zaliczki wypłacane adwokatowi (abogado) i zastępcy procesowemu strony (procurador), chyba że jednej ze stron przysługuje pomoc prawna na podstawie ustawy nr 1/1996 o pomocy prawnej.

Są to ogólne koszty procesu. W spornych sprawach rozwodowych koszty ogólne ponosi strona, której wszystkie żądania zostały odrzucone (art. 394 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego).

W sprawach z zakresu prawa rodzinnego zazwyczaj nie zasądza się zwrotu kosztów postępowania na rzecz jednej ze stron. Są one dzielone pomiędzy strony w ten sposób, że każda z nich ponosi swoje własne koszty. Jednak w niektórych sprawach można obciążyć kosztami stronę, której żądania zostały odrzucone.

W przypadku zaspokojenia tylko niektórych żądań, każda ze stron ponosi swoje własne koszty.

Jeżeli sprawa dotyczy wyłącznie wypłaty alimentów na dziecko, nie nalicza się żadnych kosztów (art. 4 ust. 1 ustawy nr 10/2012).

Koszty postępowania dowodowego, sporządzanie ugody rozwodowej. Za sporządzenie opinii, o którą wnioskowała strona, biegły otrzymuje wynagrodzenie. W przypadku osiągnięcia porozumienia opłata za sporządzenie ugody stanowi zwykle część wynagrodzenia adwokata.

Strona, która wnosi odwołanie, musi uprzednio wpłacić depozyt, chyba że przysługuje jej pomoc prawna.

Zastosowanie ma ta sama zasada, co w pierwszej instancji.

Zastosowanie ma ta sama zasada, co w pierwszej instancji.

Strony mogą ustalić, że zawrą ugodę rozwodową, w ramach której dobrowolnie ustalą wysokość alimentów. O zawarciu ugody powiadamia prokurator. Ugoda musi zostać zatwierdzona przez sąd.

Koszty wypłacane zawodowemu personelowi uczestniczącemu w procesie negocjacji.

Przypadek B

Jak w przypadku powyżej.

j.w.

j.w.

j.w.

j.w.

j.w.

j.w.

j.w.

Koszty prawnika, komornika i biegłego

Studium przypadku

Prawnicy

Komornicy

Biegli

Czy zastępstwo jest obowiązkowe?

Koszty

Czy zastępstwo jest obowiązkowe?

Koszty ponoszone przed rozprawą

Koszty ponoszone po rozprawie

Czy korzystanie z pomocy jest obowiązkowe?

Koszty

Przypadek A

Zgodnie z art. 750 kodeksu postępowania cywilnego strony muszą skorzystać z pomocy adwokata (abogado) i zastępcy procesowego (procurador).

W przypadku osiągnięcia porozumienia strony mogą korzystać z usług jednego adwokata oraz jednego zastępcy procesowego w celu przedstawienia zawartej ugody.

Na poczet wynagrodzenia adwokata i zastępcy procesowego należy wpłacić zaliczkę. W postępowaniu procesowym strona przegrywająca może ostatecznie zostać zobowiązana do pokrycia kosztów.

Strony nie korzystają z zastępstwa.

Nie ma zastosowania w tym postępowaniu.

Brak

Brak

Ze względu na charakter tego postępowania biegli zwykle nie odgrywają w nim żadnej roli.

Brak

Za sporządzenie opinii, o którą wnioskowała strona, biegły otrzymuje wynagrodzenie, chyba że jest to biegły zatrudniony przez ośrodek psychospołeczny działający przy danym sądzie.

Przypadek B

Zgodnie z art. 750 kodeksu postępowania cywilnego strony muszą skorzystać z pomocy adwokata i zastępcy procesowego.

W przypadku osiągnięcia porozumienia strony mogą korzystać z usług jednego adwokata oraz jednego zastępcy procesowego w celu przedstawienia zawartej ugody.

Na poczet wynagrodzenia adwokata i zastępcy procesowego należy wpłacić zaliczkę. W postępowaniu procesowym strona przegrywająca może ostatecznie zostać zobowiązana do pokrycia kosztów.

Strony nie korzystają z zastępstwa.

Nie ma zastosowania w tym postępowaniu.

Brak

Brak

Ze względu na charakter tego postępowania biegli zwykle nie odgrywają w nim żadnej roli.

Brak

Za sporządzenie opinii, o którą wnioskowała strona, biegły otrzymuje wynagrodzenie, chyba że jest to biegły zatrudniony przez ośrodek psychospołeczny działający przy danym sądzie.

Zwrot kosztów poniesionych przez świadków, koszty gwarancji lub zabezpieczenia i inne właściwe opłaty

Studium przypadku

Zwrot kosztów poniesionych przez świadków

Gwarancja lub zabezpieczenie

Inne koszty

Czy świadkom zwraca się poniesione przez nich koszty?

Koszty

Czy istnieje taka możliwość? W jakich przypadkach i w jaki sposób jest stosowana?

Koszty

Opis

Koszty

Przypadek A

Świadkowie mają prawo otrzymać od strony, która ich wskazała, rekompensatę za straty poniesione w związku ze stawiennictwem w sądzie (art. 375 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego).

Część tych kosztów wlicza się w skład kosztów postępowania.

Nie trzeba ustanawiać wcześniejszych gwarancji lub zabezpieczeń.

Brak

Zaświadczenia z rejestru stanu cywilnego, akty małżeństwa lub akty urodzenia dzieci, dokumenty, z których strony wywodzą swoje prawa (art. 777 ust. 2 kodeksu postępowania cywilnego).

W stosownych przypadkach

Przypadek B

Świadkowie mają prawo otrzymać od strony, która ich wskazała, rekompensatę za straty poniesione w związku ze stawiennictwem w sądzie (art. 375 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego).

Część kosztów wchodzi w skład kosztów postępowania.

Nie trzeba ustanawiać wcześniejszych gwarancji lub zabezpieczeń.

Brak

Zaświadczenia z rejestru stanu cywilnego, akty małżeństwa lub akty urodzenia dzieci, dokumenty, z których strony wywodzą swoje prawa (art. 777 ust. 2 kodeksu postępowania cywilnego).

W stosownych przypadkach

Koszty pomocy prawnej i zwrot innych kosztów

Studium przypadku

Pomoc prawna

Zwrot kosztów

Kiedy i na jakich warunkach jest udzielana?

Kiedy przyznaje się pomoc prawną w pełnej wysokości?

Na jakich warunkach?

Czy strona wygrywająca może uzyskać zwrot kosztów postępowania?

Przypadek A

Udziela się jej osobom, które mogą dowieść, że posiadają niewystarczające środki finansowe, aby wszcząć postępowanie (na przykład na opłacenie honorarium adwokata lub zastępcy procesowego).

Uważa się, że brak środków finansowych zachodzi wówczas, gdy dana osoba jest w stanie wykazać, że posiadane zasoby oraz dochody pochodzące ze wszystkich źródeł obliczone w skali roku i przypadające na gospodarstwo domowe, nie przekraczają dwukrotności wskaźnika dochodów IPREM (Indicador Público de Renta de Efectos Múltiples) w wysokości obowiązującej w momencie składania wniosku.

Publiczny wskaźnik dochodów (IPREM) to wskaźnik referencyjny stosowany w Hiszpanii między innymi na potrzeby przyznawania zasiłków, stypendiów, dotacji oraz ustalania wysokości zasiłku dla bezrobotnych. Wartość wskaźnika można uzyskać na stronie internetowej:Link otworzy się w nowym okniehttp://www.iprem.com.es

Strona wygrywająca może otrzymać zwrot kosztów procesu, jeżeli sąd orzeknie, że koszty te mają zostać poniesione przez stronę przeciwną.

Przypadek B

Udziela się jej osobom, które mogą dowieść, że posiadają niewystarczające środki finansowe, aby wszcząć postępowanie (na przykład na opłacenie honorarium adwokata lub zastępcy procesowego).

Uważa się, że brak środków finansowych zachodzi wówczas, gdy dana osoba jest w stanie wykazać, że posiadane zasoby oraz dochody pochodzące ze wszystkich źródeł obliczone w skali roku i przypadające na gospodarstwo domowe, nie przekraczają dwukrotności wskaźnika dochodów IPREM w wysokości obowiązującej w momencie składania wniosku.

Publiczny wskaźnik dochodów (IPREM) to wskaźnik referencyjny stosowany w Hiszpanii między innymi na potrzeby przyznawania zasiłków, stypendiów, dotacji oraz ustalania wysokości zasiłku dla bezrobotnych. Wartość wskaźnika można uzyskać na stronie internetowej: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.iprem.com.es/

Strona wygrywająca może otrzymać zwrot kosztów procesu, jeżeli sąd orzeknie, że koszty te mają zostać poniesione przez stronę przeciwną.

Koszty tłumaczenia pisemnego i ustnego

Studium przypadku

Tłumaczenie pisemne

Tłumaczenie ustne

Kiedy i na jakich warunkach tłumaczenie pisemne jest konieczne?

Szacunkowy koszt

Kiedy i na jakich warunkach tłumaczenie ustne jest konieczne?

Szacunkowy koszt

Przypadek A

Przypadek B

W przypadku wszystkich urzędowych i prywatnych dokumentów, których przedstawienie może być wymagane przez prawo (tłumaczenie sporządza oficjalnie umocowany tłumacz przysięgły)

Tłumacze pisemni ustalają własne stawki.

Tłumaczenie ustne w przypadku postępowań, w których okaże się ono niezbędne.

Tłumacze ustni ustalają własne stawki.

Jeżeli o świadczenie usług tłumaczenia zwróci się sąd, strony nie uiszczają żadnych opłat.

Ostatnia aktualizacja: 08/11/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.
W związku z wystąpieniem Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej państwa członkowskie aktualizują obecnie niektóre strony portalu zawierające treści krajowe. Jeżeli dana strona zawiera treści, które nie zostały jeszcze dostosowane w związku z wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa, jest to niezamierzone i zostanie wkrótce skorygowane.

Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Do tej pory przetłumaczono ją na następujące języki

Kazus 4 – prawo handlowe – umowy - Hiszpania

W tym studium przypadku dotyczącym dziedziny prawa handlowego (umowy), zwrócono się do państw członkowskich o dostarczenie sprzedawcom informacji o kosztach postępowania na przykładzie następujących sytuacji:

Przypadek A – sytuacja krajowa: przedsiębiorstwo dostarczyło towary o wartości 20 000 EUR. Sprzedawca nie otrzymał zapłaty, ponieważ nabywca uznał, że towary nie odpowiadają warunkom umowy.

Sprzedawca decyduje się pozwać nabywcę o zapłatę całej ceny.

Przypadek B – sytuacja transgraniczna: przedsiębiorstwo mające siedzibę w państwie członkowskim B dostarczyło towary o wartości 20 000 EUR nabywcy w państwie członkowskim A. Umowa podlega prawu państwa członkowskiego B i jest sporządzona w języku tego państwa. Sprzedawca nie otrzymał zapłaty, ponieważ nabywca mający siedzibę w państwie członkowskim A uznał, że towary nie odpowiadają warunkom umowy. Sprzedawca decyduje się złożyć w państwie członkowskim A pozew, w którym domaga się zapłaty pełnej ceny przewidzianej w umowie z nabywcą.

Koszty w Hiszpanii

Koszty sądowe, środki odwoławcze i alternatywne metody rozwiązywania sporów

Studium przypadku

Sąd pierwszej instancji

Środki odwoławcze

Alternatywne metody rozwiązywania sporów

Koszty wstępne

Koszty ogólne

Inne koszty

Koszty wstępne

Koszty ogólne

Inne koszty

Czy istnieje taka możliwość w tego rodzaju przypadku?

Koszty

Przypadek A

Co do zasady w postępowaniu nakazowym, o którym mowa w art. 812 i następnych kodeksu postępowania cywilnego, nie istnieje konieczność korzystania z usług adwokata w celu wniesienia pozwu, niezależnie od wartości przedmiotu sporu.

W przypadku postępowania w trybie zwykłym korzystanie z pomocy adwokata i zastępcy procesowego jest wymagane wówczas, gdy wartość przedmiotu sporu przekracza 2 000 EUR.

W przypadku gdy dłużnik wniósł zarzuty w postępowaniu nakazowym, korzystanie z usług adwokata i zastępcy procesowego jest wymagane, jeżeli wartość przedmiotu sporu przekracza kwotę, o której mowa w kodeksie postępowania cywilnego (obecnie jest to 2 000 EUR).

Jeżeli wartość przedmiotu sporu przekracza 2 000 EUR, należy również uiścić opłatę, której wysokość jest różna w zależności od rodzaju postępowania i kwoty roszczenia, chyba że powód jest uprawniony do uzyskania pomocy prawnej na podstawie ustawy nr 1/1996 o pomocy prawnej.

Są to ogólne koszty procesu. Ponosi je strona, której wszystkie żądania zostały odrzucone (art. 394 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego).

Koszty postępowania dowodowego.

Zwrot kosztów poniesionych przez świadków.

Honoraria biegłych.

Jeżeli dłużnik nie wniósł zarzutów, postępowanie to nie wiąże się z praktycznie żadnymi kosztami. Jeżeli dłużnik wniósł zarzuty, zastosowanie mają zasady ogólne, tj. strona wnosząca zarzuty jest zobowiązana uiścić opłatę oraz wpłacić wstępny depozyt, chyba że przysługuje jej pomoc prawna.

Ta sama zasada ma zastosowanie w pierwszej instancji.

Ta sama zasada ma zastosowanie w pierwszej instancji.

Strony mogą porozumieć się co do zapłaty należnej kwoty bez pomocy osoby trzeciej, przy czym takie porozumienie musi zostać zatwierdzone przez sąd. Strony mogą zawrzeć ugodę, korzystając z usług mediacji, nawet jeśli postępowanie zostało już wszczęte. Ustawa nr 5/2012 z dnia 6 lipca 2012 r. o mediacji w sprawach cywilnych i handlowych wprowadza do hiszpańskiego prawa dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/52/WE z dnia 21 maja 2008 r. Ustawa ta określa minimalne ramy mediacji, nie naruszając przepisów zatwierdzonych przez wspólnoty autonomiczne.
Na jej podstawie podczas posiedzenia wstępnego strony mogą zostać poinformowane o możliwości skorzystania z usług mediacji w celu rozstrzygnięcia sporu. W zależności od charakteru sprawy sąd może zwrócić się do stron o podjęcie próby polubownego zakończenia postępowania. Strony mogą również złożyć wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 19 ust. 4, tak aby mogły skorzystać z usług mediacji lub arbitrażu.

W przypadku osiągnięcia porozumienia 60 % opłaty sądowej podlega zwrotowi.
Usługi mediacji sądowej są zwykle bezpłatne.
Jeżeli usługi mediacji nie są zapewniane przez sąd, strony mogą swobodnie wybrać mediatora i wypłacić mu dowolnie uzgodnione wynagrodzenie. Zgodnie z ustawą nr 5/2012 koszty mediacji dzieli się po równo pomiędzy strony niezależnie od tego, czy zakończyła się ona ugodą, o ile strony nie postanowią inaczej.

Przypadek B

Jak w przypadku powyżej.

j.w.

j.w.

j.w.

j.w.

j.w.

j.w.

j.w.

Koszty prawnika, komornika i biegłego

Przypadek

Prawnicy

Komornicy

Biegli

Czy zastępstwo jest obowiązkowe?

Koszty

Czy zastępstwo jest obowiązkowe?

Koszty poniesione przed wydanie orzeczenia

Koszty poniesione po wydaniu orzeczenia

Czy korzystanie z pomocy jest obowiązkowe?

Koszty

Przypadek A

Nie stosuje się w przypadku postępowania nakazowego, chyba że dłużnik wniósł zarzuty.
W przypadku gdy wartość przedmiotu sporu przekracza 2 000 EUR istnieje konieczność korzystania z usług zastępcy procesowego w przypadku postępowania w trybie zwykłym, natomiast w przypadku postępowania nakazowego – jeżeli dłużnik wniósł zarzuty. Jeżeli wartość przedmiotu sporu przekracza 2 000 EUR strony muszą skorzystać z pomocy adwokata i zastępcy procesowego (art. 31 kodeksu postępowania cywilnego).

Różne, w zależności od wartości przedmiotu sporu i rodzaju postępowania.

Brak zastępstwa procesowego.

Nie, ale korzystanie z usług biegłych jest zalecane w niektórych przypadkach. Koszty ponosi strona wnioskująca o sporządzenie opinii.

Różne, w zależności od zakresu oraz tematyki opinii biegłego.

Przypadek B

Jak w przypadku powyżej.

j.w.

j.w.

j.w.

Zwrot kosztów poniesionych przez świadków, koszty depozytów lub gwarancji i inne właściwe koszty.

Przypadek

Zwrot kosztów poniesionych przez świadków

Gwarancja lub zabezpieczenie

Czy świadkom zwraca się poniesione przez nich koszty?

Koszty

Czy istnieje taka możliwość? W jakich przypadkach i w jaki sposób jest stosowana?

Koszty

Przypadek A

Świadkowie mają prawo żądać od strony, która ich wskazała, rekompensaty za straty poniesione w związku ze stawiennictwem w sądzie (art. 375 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego).

Koszty ustala sekretarz sądu zgodnie z roszczeniem złożonym przez świadka (obejmującym koszty przejazdu, utrzymania, itp.), które musi być odpowiednio udokumentowane.

Nie trzeba ustanawiać wcześniejszych gwarancji lub zabezpieczeń. Zabezpieczenie jest wymagane tylko w przypadku odwołań od niektórych orzeczeń.

Ich wysokość jest różna w zależności od orzeczenia, którego dotyczy odwołanie. Mogą mieścić się w przedziale od 25 do 50 EUR.

Przypadek B

Jak w przypadku powyżej.

j.w.

Koszty pomocy prawnej i zwrot innych kosztów

Przypadek

Pomoc prawna

Zwrot kosztów

Kiedy i na jakich warunkach jest udzielana?

Kiedy przyznaje się pomoc prawną w pełnej wysokości?

Warunki:

Czy strona wygrywająca może uzyskać zwrot kosztów postępowania?

Kiedy i na jakich warunkach jest udzielana?

Kiedy przyznaje się pomoc prawną w pełnej wysokości?

Warunki:

Przypadek A

Udziela się jej osobom, które mogą dowieść, że posiadają niewystarczające środki finansowe aby wszcząć postępowanie (co obejmuje honorarium adwokata, zastępcy procesowego i biegłego).

Komisja ds. Pomocy Prawnej określa usługi, w odniesieniu do których można przyznać pomoc prawną. O przyznanie pomocy prawnej można wnioskować w odniesieniu do tylko jednej z usług przewidzianych przez prawo (np. na pokrycie opłaty sądowej).

Uważa się, że brak środków finansowych zachodzi wówczas, gdy dana osoba jest w stanie wykazać, że posiadane zasoby oraz dochody pochodzące ze wszystkich źródeł obliczone w skali roku i przypadające na gospodarstwo domowe nie przekraczają dwukrotności wskaźnika dochodów IPREM w wysokości obowiązującej w momencie składania wniosku.

Co do zasady zwrot obejmuje znaczną część lub całość honorarium adwokata, o ile kwota ta nie przekroczy jednej trzeciej wartości przedmiotu sporu, wynagrodzenie zastępcy procesowego oraz zaliczki z tytułu tych opłat, a także, w odpowiednich przypadkach, wynagrodzenie biegłych.

W przypadku gdy orzeczono zwrot kosztów na rzecz powoda (art. 394 kodeksu postępowania cywilnego), na podstawie określenia kosztów przez sekretarza sądu.

Postanowienie w sprawie zwrotu kosztów stronie przeciwnej.

Przypadek B

Jak w przypadku powyżej.

j.w.

j.w.

j.w.

j.w.

Koszty tłumaczenia pisemnego i ustnego

Przypadek

-

Tłumaczenie pisemne

Tłumaczenie ustne

Kiedy i na jakich warunkach tłumaczenie pisemne jest konieczne?

Jaki jest szacunkowy koszt?

Kiedy i na jakich warunkach tłumaczenie pisemne jest konieczne?

Jaki jest szacunkowy koszt?

Przypadek A

Do przedkładanych dokumentów sporządzonych w innym języku niż język hiszpański (lub, w stosownych przypadkach, języku wspólnoty autonomicznej, na terytorium której sprawa jest rozpatrywana) należy dołączyć ich tłumaczenie. Dokument można przetłumaczyć prywatnie. Jeżeli jedna ze stron podważy takie tłumaczenie twierdząc, że jest ono niepoprawne i podając uzasadnienie dla tego twierdzenia, wówczas sekretarz sądu zleci sporządzenie oficjalnego tłumaczenia spornej części dokumentu na koszt strony, która go przedłożyła. Jeżeli oficjalne tłumaczenie jest zasadniczo tożsame z tłumaczeniem zleconym prywatnie, koszty jego sporządzenia ponosi strona, która podważyła tłumaczenie prywatne.

Zmienne, w zależności tematyki‑ tłumaczenia.

Jeżeli osoba, która nie posługuje się językiem hiszpańskim lub, w stosownych przypadkach, innym językiem urzędowym wspólnoty autonomicznej, na terytorium której sprawa jest rozpatrywana, musi uczestniczyć w postępowaniu w ramach przesłuchania, złożyć oświadczenie lub też musi zostać poinformowania o podjętej decyzji, wówczas jako tłumacz ustny może zostać powołany każdy, kto włada danym językiem i kto złożył przysięgę lub zobowiązał się zapewnić wierne tłumaczenie.

Koszty zależą od tego, czy skorzystano z usług zawodowego tłumacza ustnego.

Przypadek B

j.w.

j.w.

j.w.

j.w.

Ostatnia aktualizacja: 08/11/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.
W związku z wystąpieniem Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej państwa członkowskie aktualizują obecnie niektóre strony portalu zawierające treści krajowe. Jeżeli dana strona zawiera treści, które nie zostały jeszcze dostosowane w związku z wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa, jest to niezamierzone i zostanie wkrótce skorygowane.

Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Do tej pory przetłumaczono ją na następujące języki

Kazus 5 – prawo handlowe – odpowiedzialność - Hiszpania

W tym studium przypadku dotyczącym dziedziny prawa handlowego – odpowiedzialności, zwrócono się do państw członkowskich o dostarczenie klientom informacji na temat kosztów postępowania, na przykładzie następujących sytuacji:

Przypadek A – sytuacja krajowa: Producent urządzeń grzewczych dostarcza grzejnik instalatorowi. Instalator sprzedaje grzejnik klientowi i instaluje go w jego domu. Wkrótce potem w domu klienta wybucha pożar. Wszyscy uczestnicy transakcji (producent urządzeń grzewczych, instalator i klient końcowy) są ubezpieczeni. Powstaje spór w kwestii przyczyny pożaru. Nikt nie chce wypłacić odszkodowania klientowi.

Ten ostatni decyduje się zatem złożyć pozew, w którym domaga się pełnego odszkodowania od producenta urządzeń grzewczych, instalatora tych urządzeń oraz agencji ubezpieczeniowych.

Przypadek B – sytuacja międzynarodowa: Producent urządzeń grzewczych w państwie członkowskim B dostarcza grzejnik instalatorowi w państwie członkowskim B. Instalator sprzedaje grzejnik klientowi w państwie członkowskim C i instaluje go w jego domu. Wkrótce potem w domu klienta wybucha pożar. Wszyscy uczestnicy transakcji (producent urządzeń grzewczych, instalator i klient końcowy) są ubezpieczeni przez agencję ubezpieczeniową w swoim państwie członkowskim. Powstaje spór w kwestii przyczyny pożaru. Nikt nie chce wypłacić odszkodowania klientowi.

Ten ostatni decyduje się zatem złożyć w państwie członkowskim A pozew, w którym domaga się pełnego odszkodowania od producenta urządzeń grzewczych, instalatora tych urządzeń oraz agencji ubezpieczeniowej w państwie członkowskim A.

Koszty w Hiszpanii

Koszty sądowe, środki odwoławcze i alternatywne metody rozwiązywania sporów

Przypadek

Sąd pierwszej instancji

Środki odwoławcze

Alternatywne metody rozwiązywania sporów

Koszty wstępne

Koszty ogólne

Inne koszty

Koszty wstępne

Koszty ogólne

Inne koszty

Czy istnieje taka możliwość w tego rodzaju przypadku?

Przypadek A

Koszty wstępne: Zaliczki wypłacane adwokatowi (abogado) lub pełnomocnikowi strony (procurador) oraz ogólnie pojęte opłaty, w zależności od rodzaju postępowania oraz wartości przedmiotu sporu, jeżeli przekracza ona kwotę 2000 EUR, chyba że jednej ze stron przysługuje pomoc prawna na podstawie ustawy nr 1/1996 o pomocy prawnej.

Są to ogólne koszty procesu. Ponosi je strona, której wszystkie żądania zostały odrzucone (art. 394 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego).

Koszty postępowania dowodowego:

- Zwrot kosztów poniesionych przez świadków

- Honoraria biegłych

Strona, która zamierza wnieść odwołanie musi uprzednio wpłacić depozyt, chyba że przysługuje jej pomoc prawna.

Ta sama zasada ma zastosowanie w pierwszej instancji.

Ta sama zasada ma zastosowanie w pierwszej instancji.

Strony mogą porozumieć się co do zapłaty należnej kwoty bez pomocy osoby trzeciej, przy czym takie porozumienie musi zostać zatwierdzone przez sąd. Strony mogą zawrzeć ugodę w drodze mediacji, nawet jeśli postępowanie zostało już wszczęte.

Przypadek B

Jak w przypadku powyżej.

j.w.

j.w.

j.w.

j.w.

j.w.

j.w.

Koszty prawnika, komornika i biegłego

Przypadek

Prawnicy

Komornicy

Biegli

Czy zastępstwo jest obowiązkowe?

Koszty

Czy zastępstwo jest obowiązkowe?

Czy korzystanie z pomocy jest obowiązkowe?

Przypadek A

Jeżeli wartość przedmiotu sporu przekracza 2000 EUR strony muszą korzystać z pomocy adwokata i zastępstwa procesowego (art. 31 kodeksu postępowania cywilnego).

Różne w zależności od wartości przedmiotu sporu oraz rodzaju postępowania.

Strony nie korzystają z zastępstwa.

Zaleca się korzystanie z usług biegłych (w celu oszacowania strat). Koszty opinii biegłego obciążają stronę, która zleciła jej sporządzenie.

Przypadek B

Jak w przypadku powyżej.

j.w.

j.w.

j.w.

Zwrot kosztów poniesionych przez świadków, koszty gwarancji lub zabezpieczenia i inne właściwe opłaty

Przypadek

Zwrot kosztów poniesionych przez świadków

Gwarancja lub zabezpieczenie

Czy świadkom zwraca się poniesione przez nich koszty?

Koszty

Czy istnieje taka możliwość? W jakich przypadkach i w jaki sposób jest stosowana?

Przypadek A

Świadkowie mają prawo otrzymać od strony, która ich wskazała, rekompensatę za straty poniesione w związku ze stawiennictwem w sądzie (art. 375 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego).

Nie trzeba ustanawiać uprzednich gwarancji lub zabezpieczeń.

Przypadek B

Jak w przypadku powyżej.

j.w.

Koszty pomocy prawnej i zwrot innych kosztów

Przypadek

Pomoc prawna

Zwrot kosztów

Kiedy i na jakich warunkach jest udzielana?

Kiedy przyznaje się pomoc prawną w pełnej wysokości?

Warunki

Czy strona wygrywająca może uzyskać zwrot kosztów postępowania?

Przypadek A

Udziela się jej osobom, które mogą dowieść, że posiadają niewystarczające środki finansowe aby wszcząć postępowanie (na przykład na opłacenie adwokata lub zastępcy procesowego).

Uważa się, że brak środków finansowych zachodzi wówczas, gdy dana osoba jest w stanie wykazać, że posiadane zasoby oraz dochody pochodzące ze wszystkich źródeł obliczone w skali roku i przypadające na gospodarstwo domowe, nie przekraczają dwukrotności wskaźnika dochodów IPREM w wysokości obowiązującej w momencie składania wniosku.

Będzie to zależało od ewentualnego porozumienia zawartego z adwokatem. Co do zasady zwrot obejmie znaczną część lub całość honorarium adwokackiego, o ile kwota ta nie przekroczy jednej trzeciej wartości przedmiotu sporu. Opłaty i zaliczki uiszczone na rzecz zastępcy procesowego strony oraz wynagrodzenie biegłych (w stosownych przypadkach) mogą podlegać zwrotowi po oszacowaniu kosztów.

Przypadek B

Jak w przypadku powyżej.

j.w.

j.w.

Koszty tłumaczenia pisemnego i ustnego

Przypadek

Tłumaczenie pisemne

Tłumaczenie ustne

Kiedy i w jakich okolicznościach tłumaczenie pisemne jest konieczne?

Szacunkowy koszt?

Kiedy i w jakich okolicznościach tłumaczenie ustne jest konieczne?

Szacunkowy koszt?

Przypadek A

Do przedkładanych dokumentów sporządzonych w innym języku niż język hiszpański (lub, w stosownych przypadkach, języku wspólnoty autonomicznej, na terytorium której sprawa jest rozpatrywana) należy dołączyć ich tłumaczenie. Dokument można przetłumaczyć prywatnie. Jeżeli jedna ze stron podważy takie tłumaczenie twierdząc, że jest ono niepoprawne i podając uzasadnienie dla tego twierdzenia, wówczas sekretarz sądu zleci sporządzenie oficjalnego tłumaczenia spornej części dokumentu na koszt strony, która go przedłożyła. Jeżeli oficjalne tłumaczenie jest zasadniczo tożsame z tłumaczeniem zleconym prywatnie, koszty jego sporządzenia ponosi strona, która podważyła tłumaczenie prywatne.

Zmienny

Jeżeli dana osoba musi uczestniczyć w postępowaniu w ramach przesłuchania, złożenia oświadczenia lub też musi zostać osobiście poinformowana o podjętej decyzji, a nie włada językiem hiszpańskim lub, w stosownych przypadkach, innym urzędowym językiem wspólnoty autonomicznej, na terytorium której sprawa jest rozpatrywana, wówczas jako tłumacz ustny może zostać powołany każdy, kto włada danym językiem i kto złożył przysięgę lub zobowiązał się zapewnić wierne tłumaczenie.

Przypadek B

j.w.

j.w.

Trudno określić z góry.

Ostatnia aktualizacja: 08/11/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.
W związku z wystąpieniem Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej państwa członkowskie aktualizują obecnie niektóre strony portalu zawierające treści krajowe. Jeżeli dana strona zawiera treści, które nie zostały jeszcze dostosowane w związku z wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa, jest to niezamierzone i zostanie wkrótce skorygowane.