Costs

Polska

This page provides you with Information about the costs of justice in Poland.

Autor treści:
Polska

Family law - Divorce

Family law – custody of the children

Family law – alimony

Commercial law – contract

Commercial law – responsibility

Regulatory framework governing the fees of legal professionals

Advocates

In Poland, remuneration in individual cases is determined by agreement between the advocate (adwokat) and the client, subject to the law. The following factors may be considered:

  • the complexity and scope of the legal issue;
  • the time required for proper performance of an assignment;
  • the experience and professional skills of the advocate;
  • time limits;
  • the level of urgency;
  • other factors.

According to the Regulation of the Minister of Justice on Fees for Advocates' Services of 28 September 2002 (Rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie), remuneration must take into consideration:

  • the type and complexity of the case;
  • the work required by the case.

In particular cases, depending on the material and family situation of the client, the advocate can set the remuneration at a lower level than that required by the Act on Judicial Costs in Civil Cases (Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).

In principle, the losing party pays the costs of the legal proceedings. However, the amount granted by the judge (for the representation provided by the advocate) must respect the limit set out in the Regulation of the Minister of Justice on Fees for Advocates' Services of 28 September 2002. Therefore (according to paragraph 2), the fee may not exceed the minimum rate multiplied by six, nor the value of the object of litigation. The amount of the fee also depends on the nature and objectives of the case and the stage of the proceedings. Chapters 2 to 5 of the Regulation define the minimum fees for various types of case.

Attorneys at law

Attorneys at law (radcy prawni) in Poland are governed by rules similar to those governing advocates.

Judicial Enforcement Officers (Bailiffs)

Polish law also sets out fees for judicial enforcement officers/bailiffs (komornicy) – in the Act on Judicial Enforcement Officers and Enforcement Proceedings (Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji).

The general rules are:

In all financial cases, remuneration should be calculated as a percentage of the amount of the likely claim. When the judicial enforcement officer secures a pecuniary claim, the remuneration paid by the creditor may not exceed 2 per cent of the value of the claim, nor can it be less than 3 per cent of the average monthly wage or higher than this amount multiplied by 5.

In the execution of a claim, the judicial enforcement officer collects a fee from the debtor that is 15 per cent of the claim. This may not be lower than 10 per cent of the average monthly wage and may not exceed this value multiplied by 30.

In non-financial cases, when the judicial enforcement officer secures and executes a non-pecuniary claim, the remuneration is fixed.

Fixed costs

Fixed costs in civil proceedings

The Act governing judicial costs in civil cases covers fees and expenses.

The fee is the amount of money charged for every document presented to the court, where the law provides for such a fee. There are three different types of fees: variable, fixed and basic.

The amount of the fee varies depending on the nature of the case: civil law, family law, commercial law or other. The type of legal action is also considered when determining costs.

The expenses include charges linked to the participation of the parties, witnesses and experts in the proceedings. They depend on the time and effort involved. Expenses may include the remuneration of interpreters and translators, costs of travel and accommodation, and remuneration for income lost by witnesses because of time spent in court. Other expenses considered are: remuneration of other institutions and persons, the examination of evidence, transport and safekeeping of animals and objects, time spent under arrest, and making announcements.

Additionally, there are litigation costs. These consist of judicial costs, the costs of trial preparation and actions taken by the advocate or attorney at law to represent the client (including fees for representation and counsel).

The general rule is that the losing party must reimburse the successful party for costs that were reasonably incurred to safeguard the latter’s interests, unless provided otherwise. However, the winning party must wait until sentencing before these costs can be reimbursed. The question of costs is decided in the last phase of a judicial proceeding, just before final judgement.

Stage of the civil proceeding where fixed costs must be paid

Payment of the amount due should be made at the moment of lodging a document to the court – (Article 10 of the Act on Judicial Costs in Civil Cases).

Fixed costs in criminal proceedings

Fixed costs for parties to criminal proceedings

In general, costs are not fixed but are calculated after judgement has been handed down. The amount depends on the length of the proceedings, the sentence and experts’ fees. Fixed costs can be predicted only in cases brought by private application, when the person introducing the application must pay a fixed initial fee.

Stage of the criminal proceeding where fixed costs must be paid

Fixed costs for parties to criminal proceedings must be paid after a judgement (that is valid and binding on the parties).

Basic costs in constitutional proceedings

The Polish Code of Civil Procedure provides (in Article 424) for the possibility of filing a request for review, in response to a definitive judgement in the second instance. This may be done if a judgement causes harm to a party, and if changing and reversing the decision/judgement was or is not possible (a petition challenging the judgement’s compatibility with the law).

Such a request is also possible when the incompatibility with the law concerns the violation of the fundamental rules of the legal order, the violation of constitutional freedom or human and civil rights, and where the judgement was delivered in the first instance. In such a case, the Act on Judicial Costs in Civil Cases sets an obligatory fee. This is a basic fee of PLN 30, unless the Act provides otherwise (Article 14).

There are also exceptions to this rule; the fee in the following procedures is:

  • PLN  40 if the petition based on incompatibility concerns a non-trial proceeding initiated ex officio.
  • PLN  1 000 zloty when the petition based on incompatibility concerns a decision of the President of the Office of Competition and Consumer Protection.
  • PLN  3 000 when the petition based on incompatibility concerns a decision of the President of the National Broadcasting Council.

Basic cost of constitutional proceedings where fixed costs must be paid

Basic cost payments in constitutional proceedings should be paid when the chargeable document is submitted to the court (article 10 of Act on Judicial Costs in Civil Cases).

Prior information to be provided by legal representatives

Rights and obligations of the parties

Under statutory law, legal representatives are not responsible for the final result of a proceeding. They are obliged only to maintain a proper level of diligence and take all necessary measures to deal with the case properly. This also means that representatives have the discretion to select information that may be useful to their clients.

Some duties are provided for in the professional codes of conduct. However, these are issued by professional chambers and are purely declarative in nature. If breached, they result in disciplinary action only.

Costs involved

  • Borne by the winning party
  • Borne by the losing party.

Sources of costs

Where can I find information on sources of costs in Poland?

You can find information (including information on costs) on the official website of the Polish Ministry of Justice. The Act on Judicial Costs in Civil Cases is generally applicable. This means that anyone involved in legal proceedings or looking for information about costs can find the relevant rules easily.

People who have difficulty understanding the Act can ask for assistance from their legal representatives (advocate or attorney at law). Professional legal representatives may provide information and assistance with various procedures in other languages.

In what languages can I obtain information on cost sources in Poland?

Information is available in Polish only.

Where can I find information on mediation?

The Polish Code of Civil Procedure provides information on mediation in Articles 183¹ to 183¹5. The remuneration of mediators and their refundable expenses are set out in the Regulation of the Minister of Justice of 30 November 2003. However, the cost of mediation is not generally considered an expense for the purposes of proceedings before a court, unless the court ordered the mediation.

Where can I find additional information on costs?

Website on cost information

The website of the Polish Ministry of Justice is a section of the official website of the Polish Government. It describes the justice system and matters related to the Polish civil law, including judicial costs. There is a link on the website to an explanation of costs in civil cases (in Polish only).

Where can I find information on the average length of time that different procedures take?

It is extremely difficult to predict the average length of time of a legal procedure as this depends on the extent of the legal and factual complexity of the case.

Where can I find information on the average aggregate cost for a particular proceeding?

Despite the above proviso, it is possible to calculate the average costs of a proceeding. The cost of legal representation is defined at the beginning of the proceeding. The costs depend on an agreement between the client and the representative. As far as legal representation ex officio is concerned, the costs are provided for in the Regulation.

It is also possible to estimate the costs of the procedure in the court itself. The fees are defined in the Act on Judicial Costs in Civil Cases and depend on the value of the object of litigation and the nature of the case (e.g. commercial or divorce). The parties may also take into account the cost of summoning experts.

Value Added Tax

How is this information provided?

The fees and expenses defined in the Act on Judicial Costs in Civil Cases are tax-free and therefore not subject to VAT. Legal assistance is subject to a uniform VAT rate (23%).

What are the applicable rates?

The applicable rate of VAT is 23%. The services provided by attorneys at law and advocates are taxed like other services. The taxation is established by the law on value added tax.

Legal aid

Applicable income threshold in the area of civil justice

People seeking exemption from litigation costs must present an official application. An exemption may be granted if they can prove that they are unable to cover the costs without hardship to themselves or their families.

Also, applicants must present a written statement providing the following data: marital status, income, sources of revenue and assets. If the above conditions are fulfilled, the court will grant the exemption and, in addition, will assign free professional legal aid (a legal representative is paid by the State Treasury at the beginning of the trial; at the end of proceedings, the losing party is obliged, at the request of the winning party, to refund the expenses).

Applicable income threshold in the area of criminal justice

There is no fixed income threshold. A general rule is that an applicant must duly prove that – taking into account his or her family’s financial situation – paying the costs would be burdensome.

Applicable income threshold in the area of criminal justice for victims

There is no fixed income threshold. Legal aid is granted if the victim – as a party to the proceedings – is unable to pay the costs without prejudice to his and his family's financial situation.

Other conditions attached to the granting of legal aid for victims

As mentioned above, the victim must be a party to the proceedings. During the inquiry, the victim is the party ex officio. At the court stage of the proceedings, he or she must obtain the status of a so-called ‘subsidiary prosecutor’ (partie civile in French).

Other conditions attached to the granting of legal aid for defendants

There are no other conditions governing legal aid for defendants. There are, however, additional grounds for granting legal aid to defendants. Legal aid is obligatory where:

  • the defendant is a minor;
  • the defendant is deaf, dumb, or blind;
  • there is good reason to doubt the defendant’s sanity;
  • the court deems it necessary because of circumstances impeding the defence;
  • the proceedings take place before a district court as a court of first instance, where a person is accused of a felony or deprived of his/her liberty;
  • the procedure takes place in the Supreme Court.

Cost-free court proceedings

In cases of public prosecutions in criminal cases, the costs are covered by the State Treasury.

Juvenile cases are free of charge.

Claimants in certain cases (e.g. maintenance obligations and abusive contractual clauses) are exempted from judicial expenses (Article 96 of the Act on Costs in Civil Cases).

When does the losing party have to pay the winning party's costs?

The general rule is that the losing party is required to cover the essential costs of the procedure and refund the winning party’s costs for legal representation. The refundable costs are specified in the Polish Code of Civil Procedure (Articles 98-110). In particular, recoverable costs include: costs of trial, transport, equivalent loss of earnings and the costs of a legal representative.

Experts’ fees

The court decides on the remuneration of experts – depending on the objectives of the case, qualifications, time duration and the extent of the workload.

Translators’ and interpreters’ fees

The fees depend on whether the translation/interpreting is ordered by the State or requested by private entities.

The Regulation on the Remuneration of Sworn Translators (adopted by the Ministry of Justice on 25 January 2005 – Journal of Laws 2007/41, item 265) lays down the fees payable by public institutions. According to the Act, the costs are determined by the following factors: source and target language (based on the general idea that it is usually easier and therefore cheaper to translate from a foreign language into the home language). Other factors are terminology and level of specialisation.

In the non-public sector, the costs are regulated by contract between the translator/interpreter and his or her client.

The sources are:

  • the Regulation of the Minister of Justice of 28 September 2002 on Fees for Advocates' Services – Journal of Laws 2002/163, item 1348;
  • the Act on Costs in Civil Cases – Journal of Laws 2005/167, item 1398;
  • the Regulation of the Minister of Justice of 25 January 2005 on the Remuneration of Sworn Translators — Journal of Laws 2007/41, item 265.

Related Attachments

Poland’s report of the Study on Transparency of costs PDF (396 Kb) en

Last update: 04/03/2024

The national language version of this page is maintained by the respective Member State. The translations have been done by the European Commission service. Possible changes introduced in the original by the competent national authority may not be yet reflected in the translations. The European Commission accepts no responsibility or liability whatsoever with regard to any information or data contained or referred to in this document. Please refer to the legal notice to see copyright rules for the Member State responsible for this page.

Kazus 1 – prawo rodzinne – rozwód - Polska

W tym studium przypadku dotyczącym dziedziny prawa rodzinnego – rozwodu, zwrócono się do państw członkowskich o dostarczenie osobom występującym z wnioskiem rozwodowym informacji o kosztach postępowania na przykładzie następujących sytuacji:

Przypadek A – sytuacja krajowa: para zawiera związek małżeński. Następnie rozstają się i uzgadniają rozwód.

Przypadek B – sytuacja międzynarodowa: Dwoje obywateli tego samego państwa członkowskiego (państwa członkowskiego A) zawiera związek małżeński. Zostaje on zawarty w państwie członkowskim A. Po ślubie małżeństwo przenosi się do innego państwa członkowskiego (państwa członkowskiego B), w którym pracuje i zamieszkuje. Krótko po tym małżeństwo rozpada się i żona wraca do państwa członkowskiego A, podczas gdy mąż pozostaje w państwie członkowskim B. Para uzgadnia rozwód. Po powrocie do państwa członkowskiego A żona niezwłocznie składa wniosek rozwodowy do sądu państwa członkowskiego B.

Koszty w Polsce

Kazus nr 1 (wariant B – kraj, w którym żona wnosi o rozwód, to Polska – w tym przypadku opłaty, wydatki i warunki są identyczne jak w wariancie A.


Koszty sądowe, w postępowaniu odwoławczym oraz w razie alternatywnego rozstrzygania sporów


Kazus

Sąd

Postępowanie odwoławcze

Alternatywne rozstrzyganie sporów

Wstępne opłaty sądowe

Opłata za protokołowanie

Inne opłaty

Wstępne opłaty sądowe

Opłata za protokołowanie

Inne opłaty

Czy korzystanie z jego pomocy jest obowiązkowe?

Koszty

Wariant A

Opłata stała 600 PLN

Za każdą stronę odpisu orzeczenia z klauzulą wykonalności, odpisu prawnie wiążącego orzeczenia – 6 PLN Jeżeli dokumenty te sporządzono w języku obcym – 12 PLN za każdą stronę

-

Opłata stała 600 PLN

Strony mają swobodę wyboru

Jeżeli sąd nada klauzulę wykonalności – 50 PLN


Koszty ponoszone na rzecz prawnika, komornika i biegłego


Kazus

Prawnik

Komornik

Biegły

Czy zastępstwo jest obowiązkowe

Średnie koszty

Czy zastępstwo jest obowiązkowe

Koszty przed wydaniem orzeczenia

Koszty po wydaniu orzeczenia

Czy zastępstwo jest obowiązkowe

Koszt

Wariant A

Nie

Minimum 360 PLN

Nie

-

-

Nie

Zgodnie z wyceną biegłego



Zwrot kosztów poniesionych przez świadków, koszty gwarancji lub zabezpieczenia i inne właściwe opłaty


Kazus

Zwrot kosztów poniesionych przez świadków

Gwarancja lub zabezpieczenie

Inne opłaty

Czy świadkom zwraca się poniesione przez nich koszty

Koszt

Czy istnieją, w jakich przypadkach i jak często są stosowane

Koszt

Opis

Koszt

Wariant A

Tak

Koszty przejazdów, utraconych zarobków, noclegów, zgodnie z art. 85-88 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

--

--

--


Koszty pomocy prawnej i zwrot innych kosztów



Kazus

Pomoc prawna

Zwrot kosztów

Kiedy i na jakich warunkach jest udzielana?

Kiedy pokrywane są całkowite koszty?

Warunki?

Czy strona wygrywająca może uzyskać zwrot kosztów postępowania?

Jeżeli zwrot nie obejmuje wszystkich kosztów, to zasadniczo jaką ich część?

Jakie koszty nigdy nie podlegają zwrotowi?

Czy istnieją sytuacje, w których koszty pomocy prawnej należy zwrócić organizacji jej udzielającej?

Wariant A

Strona zwolniona z kosztów sądowych może zwrócić się o pomoc prawną. Sąd przyznaje taką pomoc, jeżeli strona potrzebuje zawodowego zastępcy.

Zależnie od decyzji sądu.

Jeżeli koszty są nadmierne lub powodują uszczerbek dla utrzymania strony.

Obowiązują ogólne reguły, stosowanie do okoliczności. Jeżeli sąd uzna pozwanego za winnego, strona przegrywająca opłaca koszty. Jeżeli sąd uzna, że pozwany jest niewinny, każda ze stron pokrywa połowę kosztów postępowania.

Saldo kosztów jest wyższe od kosztów koniecznych i odpowiednich do danej sprawy.



Koszty tłumaczenia ustnego i pisemnego


Kazus

Tłumaczenia pisemne

Tłumaczenia ustne

Inne koszty właściwe dla sporów transgranicznych?

Kiedy i pod jakimi warunkami jest ono konieczne?

Szacunkowy koszt?

Kiedy i pod jakimi warunkami jest ono konieczne?

Szacunkowy koszt?

Opis

Szacunkowy koszt?

Wariant A

Jeżeli dokumenty przedkładane są w innym języku

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. 


Ostatnia aktualizacja: 16/07/2014

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Kazus 2 – prawo rodzinne – opieka nad dziećmi - Polska

W tym studium przypadku dotyczącym dziedziny prawa rodzinnego – opieki nad dziećmi, zwrócono się do państw członkowskich o dostarczenie powodom informacji o kosztach postępowania na przykładzie następujących sytuacji:

Przypadek A – sytuacja krajowa: Dwie osoby przez wiele lat pozostawały ze sobą w nieformalnym związku. W momencie rozstania mieli trzyletnie dziecko. Orzeczeniem sądu opieka nad dzieckiem zostaje przyznana matce, ojciec uzyskuje prawo do osobistej styczności z dzieckiem. Matka wnosi pozew o ograniczenie prawa do osobistej styczności przyznanego ojcu.

Przypadek B – sytuacja transgraniczna, w której czytelnik występuje jako adwokat w państwie członkowskim A: Dwie osoby mieszkające w państwie członkowskim (państwie członkowskim B) przez wiele lat pozostawały ze sobą w nieformalnym związku. Mają wspólne dziecko, jednak niezwłocznie po jego urodzeniu rozstają się. Orzeczeniem sądu w państwie członkowskim B opieka nad dzieckiem zostaje przyznana matce, ojciec uzyskuje prawo do osobistej styczności z dzieckiem. Po uzyskaniu zgody sądu matka i dziecko przenoszą się na stałe do innego państwa członkowskiego (państwa członkowskiego A), podczas gdy ojciec pozostaje w państwie członkowskim B. Kilka lat później matka wnosi pozew w państwie członkowskim A o ograniczenie prawa do osobistej styczności przysługującego ojcu.


Koszty w Polsce

Kazus nr 2 w wariancie B (w którym żona składa pozew w Polsce), koszty, wydatki i warunki są takie same co w wariancie A.

Koszty sądowe, w postępowaniu odwoławczym oraz w razie alternatywnego rozstrzygania sporów


Kazus

Sąd

Postępowanie odwoławcze

Alternatywne rozstrzyganie sporów

Wstępne opłaty sądowe

Opłata za protokołowanie

Inne opłaty

Wstępne opłaty sądowe

Opłata za protokołowanie

Inne opłaty

Czy korzystanie z jego pomocy jest obowiązkowe?

Koszty

Wariant A

Opłata stała 40 PLN

Za każdą stronę odpisu orzeczenia z klauzulą wykonalności, odpisu prawnie wiążącego orzeczenia – 6 PLN Jeżeli dokumenty te sporządzono w języku obcym lub zawierają tabele – 12 PLN za każdą stronę

--

Obowiązują reguły ogólne – opłata wynosi 40 PLN

--

--

Strony mają swobodę wyboru

Jeżeli sąd nada klauzulę wykonalności – 50 PLN



Koszty ponoszone na rzecz prawnika, komornika i biegłego


Kazus

Prawnik

Komornik

Biegły

Czy zastępstwo jest obowiązkowe?

Średnie koszty

Czy zastępstwo jest obowiązkowe?

Koszty przed wydaniem orzeczenia

Koszty po wydaniu orzeczenia

Czy zastępstwo jest obowiązkowe

Koszt

Wariant A

Nie

Minimum 120 PLN

Nie

--

--

Nie

Zgodnie z wyceną biegłego



Zwrot kosztów poniesionych przez świadków, koszty gwarancji lub zabezpieczenia i inne właściwe opłaty


Kazus

Zwrot kosztów poniesionych przez świadków

Gwarancja lub zabezpieczenie

Inne opłaty

Czy świadkom zwraca się poniesione przez nich koszty

Koszt

Czy istnieją, w jakich przypadkach i jak często są stosowane

Koszt

Opis

Koszt

Wariant A

Tak

Koszty przejazdów, utraconych zarobków, noclegów, zgodnie z art. 85-88 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

--

--

--

--



Koszty pomocy prawnej i zwrot innych kosztów



Kazus

Pomoc prawna

Zwrot kosztów

Kiedy i na jakich warunkach jest udzielana?

Kiedy pokrywane są całkowite koszty?

Warunki?

Czy strona wygrywająca może uzyskać zwrot kosztów postępowania?

Jeżeli zwrot nie obejmuje wszystkich kosztów, to zasadniczo jaką ich część?

Jakie koszty nigdy nie podlegają zwrotowi?

Czy istnieją sytuacje, w których koszty pomocy prawnej należy zwrócić organizacji jej udzielającej?

Wariant A

Strona zwolniona z kosztów sądowych może zwrócić się o pomoc prawną. Sąd przyznaje taką pomoc, jeżeli strona potrzebuje zawodowego zastępcy.

Zależnie od decyzji sądu.

Jeżeli koszty są nadmierne lub powodują uszczerbek dla utrzymania strony.

Obowiązują ogólne reguły, stosowanie do okoliczności.

--

Saldo kosztów jest wyższe od kosztów koniecznych i odpowiednich do danej sprawy.

--



Koszty tłumaczenia ustnego i pisemnego


Wariant

Tłumaczenia pisemne

Tłumaczenia ustne

Inne koszty właściwe dla sporów transgranicznych?

Kiedy i pod jakimi warunkami jest ono konieczne?

Szacunkowy koszt?

Kiedy i pod jakimi warunkami jest ono konieczne?

Szacunkowy koszt?

Opis

Szacunkowy koszt?

Wariant A

Jeżeli dokumenty przedkładane są w innym języku

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r.  

--

--

--

--


Ostatnia aktualizacja: 16/07/2014

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Kazus 3 – prawo rodzinne – alimenty - Polska

W tym studium przypadku dotyczącym dziedziny prawa rodzinnego – świadczeń alimentacyjnych, zwrócono się do państw członkowskich o dostarczenie powodom informacji o kosztach postępowania na przykładzie następujących sytuacji:

Przypadek A – sytuacja krajowa: Dwie osoby przez wiele lat pozostawały ze sobą w nieformalnym związku.  W momencie rozstania mieli trzyletnie dziecko. Orzeczeniem sądu opieka nad dzieckiem została przyznana matce. Do rozstrzygnięcia pozostała jedynie kwota świadczeń alimentacyjnych, które ojciec powinien wypłacać matce na pokrycie kosztów utrzymania i edukacji dziecka. Matka wnosi pozew w tej sprawie.

Przypadek B – sytuacja transgraniczna, w której czytelnik występuje jako adwokat w państwie członkowskim A: Dwie osoby pozostają ze sobą w  nieformalnym związku w państwie członkowskim (państwie członkowskim B). Mają trzyletnie dziecko. Rozstają się. Orzeczeniem sądu w państwie członkowskim B opieka nad dzieckiem zostaje przyznana matce. Za zgodą ojca dziecka, matka i dziecko przenoszą się na stałe do innego państwa członkowskiego (państwa członkowskiego A).

Nierozstrzygnięta pozostaje jedna kwestia.  Dotyczy ona kwoty świadczeń alimentacyjnych, które ojciec powinien wypłacać matce na pokrycie kosztów utrzymania i edukacji dziecka. Matka wnosi pozew w tej sprawie w państwie członkowskim A.


Koszty w Polsce

Kazus nr 3 (w wariancie B – żona pozywa ojca w Polsce – w tym przypadku opłaty, wydatki i warunki są identyczne jak w wariancie A).

Koszty sądowe, w postępowaniu odwoławczym oraz w razie alternatywnego rozstrzygania sporów


Kazus

Sąd

Postępowanie odwoławcze

Alternatywne rozstrzyganie sporów

Wstępne opłaty sądowe

Opłata za protokołowanie

Inne opłaty

Wstępne opłaty sądowe

Opłata za protokołowanie

Inne opłaty

Czy korzystanie z jego pomocy jest obowiązkowe?

Koszty

Wariant A

W przypadku spraw o alimenty powód jest zwolniony z wszelkich kosztów

Za każdą stronę odpisu orzeczenia z klauzulą wykonalności, odpisu prawnie wiążącego orzeczenia – 6 PLN Jeżeli dokumenty te sporządzono w języku obcym lub zawierają tabele – 12 PLN za każdą stronę

--

W przypadku spraw o alimenty powód jest zwolniony z wszelkich kosztów

--

--

Strony mają swobodę wyboru

Jeżeli sąd nada klauzulę wykonalności – 50 PLN



Koszty ponoszone na rzecz prawnika, komornika i biegłego


Kazus

Prawnik

Komornik

Biegły

Czy zastępstwo jest obowiązkowe?

Średnie koszty

Czy zastępstwo jest obowiązkowe?

Koszty przed wydaniem orzeczenia

Koszty po wydaniu orzeczenia

Czy zastępstwo jest obowiązkowe

Koszt

Wariant A

Nie

Minimum 60 PLN

Nie

--

--

Nie

Zgodnie z wyceną biegłego



Zwrot kosztów poniesionych przez świadków, koszty gwarancji lub zabezpieczenia i inne właściwe opłaty


Wariant

Zwrot kosztów poniesionych przez świadków

Gwarancja lub zabezpieczenie

Czy świadkom zwraca się poniesione przez nich koszty

Koszt

Czy istnieją, w jakich przypadkach i jak często są stosowane

Koszt

Wariant A

Tak

Koszty przejazdów, utraconych zarobków, noclegów, zgodnie z art. 85-88 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Tak. Oblicza się wartość przedmiotu sporu, przy czym w przypadku świadczeń  powtarzających się wartość tę stanowi suma świadczeń za jeden rok.

 Zgodnie z polskim prawem (kodeksem postępowania cywilnego), świadczenia alimentacyjne zaliczane są do powtarzających się świadczeń pieniężnych:

1. jeżeli kwota świadczeń alimentacyjnych jest równa sumie świadczeń za jeden rok lub więcej, wtedy przedmiotem sporu jest łączna kwota tych świadczeń.

2. Jeżeli świadczenia trwają krócej niż rok, wartość przedmiotu sporu stanowią świadczenia należne za cały okres ich trwania.

W zależności od wartości przedmiotu sporu.



Koszty pomocy prawnej i zwrot innych kosztów



Kazus

Pomoc prawna

Zwrot kosztów

Kiedy i na jakich warunkach jest udzielana?

Kiedy pokrywane są całkowite koszty?

Warunki?

Czy strona wygrywająca może uzyskać zwrot kosztów postępowania?

Jeżeli zwrot nie obejmuje wszystkich kosztów, to zasadniczo jaką ich część?

Jakie koszty nigdy nie podlegają zwrotowi?

Czy istnieją sytuacje, w których koszty pomocy prawnej należy zwrócić organizacji jej udzielającej?

Wariant A

Strona zwolniona z kosztów sądowych może zwrócić się o pomoc prawną. Sąd przyznaje taką pomoc, jeżeli strona potrzebuje zawodowego zastępcy.

Zależnie od decyzji sądu.

Jeżeli koszty są nadmierne lub powodują uszczerbek dla utrzymania strony.

Obowiązują ogólne reguły, stosowanie do okoliczności.

--

Saldo kosztów jest wyższe od kosztów koniecznych i odpowiednich do danej sprawy.

--



Koszty tłumaczenia ustnego i pisemnego


Kazus

Tłumaczenia pisemne

Tłumaczenia ustne

Inne koszty właściwe dla sporów transgranicznych?

Kiedy i pod jakimi warunkami jest ono konieczne?

Szacunkowy koszt?

Kiedy i pod jakimi warunkami jest ono konieczne?

Szacunkowy koszt?

Opis

Szacunkowy koszt?

Wariant A

Jeżeli dokumenty przedkładane są w innym języku

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. 

--

--

--

--


Ostatnia aktualizacja: 16/07/2014

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Kazus 4 – prawo handlowe – umowy - Polska

W tym studium przypadku dotyczącym dziedziny prawa handlowego – umów, zwrócono się do państw członkowskich o dostarczenie sprzedawcom informacji o kosztach postępowania na przykładzie następujących sytuacji:

Przypadek A – sytuacja krajowa: Przedsiębiorstwo dostarczyło towary o wartości 20 000 EUR. Sprzedawca nie otrzymał zapłaty, ponieważ nabywca uznał, że towary nie odpowiadają wcześniejszym uzgodnieniom.

Sprzedawca decyduje się pozwać nabywcę o zapłatę całej ceny.

Przypadek B – sytuacja międzynarodowa: Przedsiębiorstwo mające siedzibę w państwie członkowskim B dostarczyło towary o wartości 20 000 nabywcy w państwie członkowskim A. Umowa podlega prawu państwa członkowskiego B i jest sporządzona w języku tego państwa. Sprzedawca nie otrzymał zapłaty, ponieważ nabywca mający siedzibę w państwie członkowskim A uznał, że towary nie odpowiadają wcześniejszym uzgodnieniom. Sprzedawca decyduje się złożyć w państwie członkowskim A pozew, w którym domaga się zapłaty pełnej ceny przewidzianej w umowie z nabywcą.


Koszty w Polsce

Kazus nr 4 (w kazusie 4 wariant A sprzedawca pozywa nabywcę w Polsce – w tym przypadku opłaty, wydatki i warunki są identyczne jak w przypadku A.

Koszty sądowe, w postępowaniu odwoławczym oraz w razie alternatywnego rozstrzygania sporów


Kazus

Sąd

Postępowanie odwoławcze

Alternatywne rozstrzyganie sporów

Wstępne opłaty sądowe

Opłata za protokołowanie

Inne opłaty

Wstępne opłaty sądowe

Czy korzystanie z jego pomocy jest obowiązkowe?

Koszty

Wariant A

Zgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych opłata wynosi 5% wartości, ale nie mniej niż 30 i nie więcej niż 100 000 PLN.  

Za każdą stronę odpisu orzeczenia z klauzulą wykonalności, odpisu prawnie wiążącego orzeczenia – 6 PLN Jeżeli dokumenty te sporządzono w języku obcym lub zawierają tabele – 12 PLN za każdą stronę

--

W zależności od wartości przedmiotu sporu. Zgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych opłata wynosi 5% wartości, ale nie mniej niż 30 i nie więcej niż 100 000 PLN.  Jeżeli wartość przedmiotu sporu ulega zmianie w trakcie postępowania opłatę nalicza się w ten sam sposób – procent pozostaje taki sam, ale zmienia się ostateczna kwota ze względu na odmienną podstawę wyliczenia.

Strony mają swobodę wyboru

Jeżeli sąd nada klauzulę wykonalności – 50 PLN



Koszty ponoszone na rzecz prawnika, komornika i biegłego


Kazus

Prawnik

Komornik

Biegły

Czy zastępstwo jest obowiązkowe?

Średnie koszty

Czy zastępstwo jest obowiązkowe?

Koszty przed wydaniem orzeczenia

Koszty po wydaniu orzeczenia

Czy zastępstwo jest obowiązkowe

Koszt

Wariant A

Nie

W zależności od wartości przedmiotu sporu. Jeżeli wartość ta wynosi ok. 90 000 PLN, opłaty wyniosą co najmniej 3 600 PLN.

Nie

--

--

Nie

Jeżeli sąd nada klauzulę wykonalności – 50 PLN



Zwrot kosztów poniesionych przez świadków, koszty gwarancji lub zabezpieczenia i inne właściwe opłaty


Kazus

Zwrot kosztów poniesionych przez świadków

Gwarancja lub zabezpieczenie

Inne opłaty

Czy świadkom zwraca się poniesione przez nich koszty

Koszt

Czy istnieją, w jakich przypadkach i jak często są stosowane

Koszt

Opis

Koszt

Wariant A

Tak

Koszty przejazdów, utraconych zarobków, noclegów, zgodnie z art. 85-88 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Tak. Uwzględniana jest wartość przedmiotu sporu.

W zależności od wartości przedmiotu sporu.

--

--



Koszty pomocy prawnej i zwrot innych kosztów



Kazus

Pomoc prawna

Zwrot kosztów

Kiedy i na jakich warunkach jest udzielana?

Kiedy pokrywane są całkowite koszty?

Warunki?

Czy strona wygrywająca może uzyskać zwrot kosztów postępowania?

Jeżeli zwrot nie obejmuje wszystkich kosztów, to zasadniczo jaką ich część?

Jakie koszty nigdy nie podlegają zwrotowi?

Czy istnieją sytuacje, w których koszty pomocy prawnej należy zwrócić organizacji jej udzielającej?

Wariant A

Strona zwolniona z kosztów sądowych może zwrócić się o pomoc prawną. Sąd przyznaje taką pomoc, jeżeli strona potrzebuje zawodowego zastępcy.

Zależnie od decyzji sądu.

Jeżeli koszty są nadmierne lub powodują uszczerbek dla utrzymania strony.

Obowiązują ogólne reguły, stosowanie do okoliczności.

--

Saldo kosztów jest wyższe od kosztów koniecznych i odpowiednich do danej sprawy.

--



Koszty tłumaczenia ustnego i pisemnego


Kazus

Tłumaczenia pisemne

Tłumaczenia ustne

Inne koszty właściwe dla sporów transgranicznych?

Kiedy i pod jakimi warunkami jest ono konieczne?

Szacunkowy koszt?

Kiedy i pod jakimi warunkami jest ono konieczne?

Szacunkowy koszt?

Opis

Szacunkowy koszt?

Wariant A

Jeżeli dokumenty przedkładane są w innym języku

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. 

--

--

--

--


Ostatnia aktualizacja: 16/07/2014

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Kazus 5 – prawo handlowe – odpowiedzialność - Polska

W tym studium przypadku dotyczącym dziedziny prawa handlowego – odpowiedzialności, zwrócono się do państw członkowskich o dostarczenie klientom informacji na temat kosztów postępowania, na przykładzie następujących sytuacji:

Przypadek A – sytuacja krajowa: Producent urządzeń grzewczych dostarcza grzejnik instalatorowi. Instalator sprzedaje grzejnik klientowi i instaluje go w jego domu. Wkrótce potem w domu klienta wybucha pożar. Wszyscy uczestnicy transakcji (producent urządzeń grzewczych, instalator i klient końcowy) są ubezpieczeni. Powstaje spór w kwestii przyczyny pożaru. Nikt nie chce wypłacić odszkodowania klientowi.

Ten ostatni decyduje się zatem złożyć pozew, w którym domaga się pełnego odszkodowania od producenta urządzeń grzewczych, instalatora tych urządzeń oraz agencji ubezpieczeniowych.

Przypadek B – sytuacja międzynarodowa: Producent urządzeń grzewczych w państwie członkowskim B dostarcza grzejnik instalatorowi w państwie członkowskim B. Instalator sprzedaje grzejnik klientowi w państwie członkowskim C i instaluje go w jego domu. Wkrótce potem w domu klienta wybucha pożar. Wszyscy uczestnicy transakcji (producent urządzeń grzewczych, instalator i klient końcowy) są ubezpieczeni przez agencję ubezpieczeniową w swoim państwie członkowskim. Powstaje spór w kwestii przyczyny pożaru. Nikt nie chce wypłacić odszkodowania klientowi.

Ten ostatni decyduje się zatem złożyć w państwie członkowskim A pozew, w którym domaga się pełnego odszkodowania od producenta urządzeń grzewczych, instalatora tych urządzeń oraz agencji ubezpieczeniowej w państwie członkowskim A.


Koszty w Polsce

Kazus nr 5 (w wariancie 5 B – konsument pozywa instalatora oraz producenta urządzeń w Polsce – w tym przypadku opłaty, wydatki i warunki są identyczne jak w wariancie A,.

Koszty sądowe, w postępowaniu odwoławczym oraz w razie alternatywnego rozstrzygania sporów


Kazus

Sąd

Wstępne opłaty sądowe

Opłata za protokołowanie

Inne opłaty

Wariant A

W zależności od wartości przedmiotu sporu. Zgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych opłata wynosi 5% wartości, ale nie mniej niż 30 i nie więcej niż 100 000 PLN.

Za każdą stronę odpisu orzeczenia z klauzulą wykonalności, odpisu prawnie wiążącego orzeczenia – 6 PLN Jeżeli dokumenty te sporządzono w języku obcym lub zawierają tabele – 12 PLN za każdą stronę

--



Kazus

Postępowanie odwoławcze

Wstępne opłaty sądowe

Opłata za protokołowanie

Inne opłaty

Wariant A

W zależności od wartości przedmiotu sporu. Zgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych opłata wynosi 5% wartości, ale nie mniej niż 30 i nie więcej niż 100 000 PLN.  Wartość przedmiotu sporu może ulec zmianie w trakcie postępowania. W takim przypadku opłatę nalicza się w ten sam sposób – procent pozostaje taki sam, ale zmienia się ostateczna kwota ze względu na odmienną podstawę wyliczenia.

--

--



Kazus

Alternatywne rozstrzyganie sporów

Czy korzystanie z jego pomocy jest obowiązkowe?

Koszty

Wariant A

Strony mają swobodę wyboru

Jeżeli sąd nada klauzulę wykonalności – 50 PLN



Koszty ponoszone na rzecz prawnika, komornika i biegłego


Kazus

Prawnik

Komornik

Biegły

Czy zastępstwo jest obowiązkowe?

Średnie koszty

Czy zastępstwo jest obowiązkowe?

Koszty przed wydaniem orzeczenia

Koszty po wydaniu orzeczenia

Czy zastępstwo jest obowiązkowe

Koszt

Wariant A

Nie

W zależności od wartości przedmiotu sporu.

Nie

--

--

Nie

Jeżeli sąd nada klauzulę wykonalności – 50 PLN



Zwrot kosztów poniesionych przez świadków, koszty gwarancji lub zabezpieczenia i inne właściwe opłaty


Kazus

Zwrot kosztów poniesionych przez świadków

Gwarancja lub zabezpieczenie

Inne opłaty

Czy świadkom zwraca się poniesione przez nich koszty

Koszt

Czy istnieją, w jakich przypadkach i jak często są stosowane

Koszt

Opis

Koszt

Wariant A

Tak

Koszty przejazdów, utraconych zarobków, noclegów, zgodnie z art. 85-88 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Tak. Uwzględniana jest wartość przedmiotu sporu.

W zależności od wartości przedmiotu sporu.

--

--



Koszty pomocy prawnej i zwrot innych kosztów



Kazus

Pomoc prawna

Zwrot kosztów

Kiedy i na jakich warunkach jest udzielana?

Kiedy pokrywane są całkowite koszty?

Warunki?

Czy strona wygrywająca może uzyskać zwrot kosztów postępowania?

Jeżeli zwrot nie obejmuje wszystkich kosztów, to zasadniczo jaką ich część?

Jakie koszty nigdy nie podlegają zwrotowi?

Czy istnieją sytuacje, w których koszty pomocy prawnej należy zwrócić organizacji jej udzielającej?

Wariant A

Strona zwolniona z kosztów sądowych może zwrócić się o pomoc prawną. Sąd przyznaje taką pomoc, jeżeli strona potrzebuje zawodowego zastępcy.

Zależnie od decyzji sądu.

Jeżeli koszty są nadmierne lub powodują uszczerbek dla utrzymania strony.

Obowiązują ogólne reguły, stosowanie do okoliczności.

--

Saldo kosztów jest wyższe od kosztów koniecznych i odpowiednich do danej sprawy.

--



Koszty tłumaczenia ustnego i pisemnego


Przypadek

Badanie

Tłumaczenia pisemne

Tłumaczenia ustne

Inne koszty właściwe dla sporów transgranicznych?

Kiedy i pod jakimi warunkami jest ono konieczne?

Szacunkowy koszt?

Kiedy i pod jakimi warunkami jest ono konieczne?

Szacunkowy koszt?

Opis

Szacunkowy koszt?

Wariant A

Jeżeli dokumenty przedkładane są w innym języku

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. 

--

--

--

--


Ostatnia aktualizacja: 16/07/2014

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.