Wzajemne uznawanie środków ochrony w sprawach cywilnych

Artykuł 17 - Informacje publicznie udostępniane

W sprawach cywilnych, od wejścia w życie ustawy nr 2010-769 z dnia 9 lipca 2010 r., zmienionej ustawą nr 2014-873 o zapewnieniu rzeczywistej równości kobiet i mężczyzn, sędzia ds. rodzinnych może wydać nakaz ochrony. Środek ten podlega następującym przepisom:

Nakaz ochrony wydaje się w następujących sytuacjach:

  • w przypadku przemocy ze strony partnera,
  • w przypadku przemocy ze strony byłego małżonka, partnera lub konkubenta,
  • w przypadku osoby dorosłej zmuszanej do zawarcia małżeństwa.

Skutkiem przemocy musi być zagrożenie dla jednego z małżonków lub dla dzieci. Sędzia wydaje nakaz ochrony, jeżeli stwierdzi, że istnieją poważne powody, by uznać, że domniemane akty przemocy i niebezpieczeństwo, na jakie narażona jest ofiara, są prawdopodobne.

Sędzia ds. rodzinnych może wydać nakaz ochrony poza postępowaniem rozwodowym i bez postępowania karnego w toku.

Sędzia może zastosować następujące środki:

  • zakaz spotkań z niektórymi określonymi osobami i nawiązywania z nimi kontaktów,
  • zakaz posiadania lub noszenia broni,
  • w przypadku par małżeńskich: zezwolenie na osobne zamieszkiwanie przez małżonków, z określeniem, który z małżonków zajmie lokal, w którym małżonkowie mieszkali wspólnie,
  • w przypadku konkubinatów lub partnerów, którzy zawarli PACS: przyznanie mieszkania ofierze, chyba że zaistnieją szczególne okoliczności,
  • zorganizowanie wykonywania władzy rodzicielskiej i ustalenie wkładu w utrzymanie i edukację dzieci, wkładu w koszty małżeństwa lub pomocy materialnej dla partnerów, którzy zawarli PACS,
  • zezwolenie ofierze na ukrywanie swojego miejsca zamieszkania lub pobytu oraz podanie adresu adwokata lub prokuratora do doręczeń,
  • zezwolenie ofierze na ukrywanie swojego miejsca zamieszkania lub pobytu oraz podanie adresu odpowiedniej osoby prawnej do doręczeń na potrzeby życia codziennego,
  • tymczasowe przyznanie pomocy prawnej ofierze.

Środki te (w szczególności zakaz spotkań z określonymi osobami i nawiązywania z nimi kontaktów) mają przede wszystkim charakter zapobiegawczy. Mogą one zatem wchodzić w zakres rozporządzenia nr 606/2013.

Środki te są tymczasowe: mogą zostać wprowadzone na maksymalnie 6 miesięcy. Mogą zostać przedłużone, jeżeli przed upływem tego terminu zostanie złożony wniosek o rozwód lub separację lub wniosek dotyczący sprawowania władzy rodzicielskiej.

Procedura:

Średni czas trwania procedury wynosi 33 dni.

Skierowanie sprawy do sądu: Powód może wnieść sprawę do sądu ds. rodzinnych, składając lub przesyłając wniosek lub pozew do kancelarii. W pilnych przypadkach powód może ubiegać się o zastosowanie procedury przyspieszonej. Pozew musi zostać doręczony pozwanemu i prokuraturze.

Zwołanie stron: Sędzia ds. rodzinnych wzywa strony na rozprawę za pomocą wszelkich właściwych środków.

Rozprawa: Postępowanie odbywa się ustnie. Strony mogą występować samodzielnie, ale mogą też być wspierane lub reprezentowane przez adwokata.

Doręczenie: Pracownik sądowy doręczający pisma procesowe (huissier de justice) doręcza nakaz ochrony do rąk własnych, chyba że sąd stwierdzi, że zostanie on doręczony przez kancelarię listem poleconym za potwierdzeniem odbioru lub za pomocą środków administracyjnych w przypadku zaistnienia poważnego i bezpośredniego zagrożenia dla bezpieczeństwa osoby objętej nakazem ochrony lub w przypadku braku innych środków notyfikacji.

Sędzia przekazuje również decyzję prokuratorowi w celu zapewnienia kontynuacji zarządzonych środków. Prokurator przesyła decyzję w celach informacyjnych do właściwych organów policji lub żandarmerii. Ponadto, jeżeli w toku postępowania okaże się, że zagrożone jest dziecko, sędzia, po przeprowadzeniu rozprawy, przekazuje sprawę do właściwych służb prokuratury (ds. nieletnich).

Rejestry: Nie istnieje żaden specjalny rejestr dotyczący środków wydanych w ramach nakazu ochrony. Jeżeli jednak sąd zakazuje opuszczania terytorium Francji przez dziecko bez zgody obojga rodziców, zakaz ten jest przedmiotem wpisu do rejestru osób poszukiwanych.

Odwołania: Od orzeczenia przysługuje odwołanie w terminie 15 dni od daty powiadomienia o nim. Pozwany może również złożyć wniosek o uchylenie lub zmianę nakazu ochrony lub o całkowite lub tymczasowe zwolnienie z niektórych zobowiązań.

Wykonanie nakazu ochrony:

Środki zarządzone w ramach nakazu ochrony są wykonalne, tj. mogą zostać wprowadzone w życie natychmiast po doręczeniu orzeczenia (nawet jeżeli pozwany złoży odwołanie), w razie potrzeby z pomocą władz publicznych.

Osoba podlegająca ochronie może skierować sprawę do policji lub żandarmerii w przypadku naruszenia jednego lub większej liczby środków zarządzonych przez sąd rodzinny.

Niezastosowanie się do tych środków stanowi czyn zabroniony przewidziany w art. 227-4-2 kodeksu karnego. Naruszenie podlega karze 2 lat pozbawienia wolności i karze grzywny w wysokości 15 000 euro.

Jeżeli rodzice wspólnie wykonują władzę rodzicielską, sąd, który wydał zgodę na ukrywanie adresu ofiary, musi również określić warunki utrzymywania więzi między osobą stwarzającą zagrożenie a dzieckiem z pomocą osoby trzeciej lub w miejscu przeznaczonym do spotkań, a także zapłatę świadczeń alimentacyjnych przelewem bankowym.

Artykuł 18 lit. a)(i) - organy, które są właściwe do wydawania środków ochrony i do wydawania zaświadczeń zgodnie z art. 5

Organem orzekającym środki ochrony i wydającym zaświadczenia, o których mowa w art. 5, jest sędzia ds. rodzinnych.

Sądem rodzinnym właściwy miejscowo jest:

  • sąd miejsca, w którym znajduje się dom rodzinny;
  • jeżeli rodzice zamieszkują osobno, ale wspólnie wykonują władzę rodzicielską – sąd właściwy dla miejsca zamieszkania tego z rodziców, z którym małoletnie dziecko zazwyczaj zamieszkuje, lub – jeżeli władzę rodzicielską sprawuje jedno z rodziców – sąd właściwy dla jego miejsca zamieszkania;
  • w innych przypadkach – sąd właściwy dla miejsca zamieszkania osoby, która nie wytoczyła powództwa.

Wniosek o wydanie zaświadczenia należy złożyć w dwóch egzemplarzach, z podaniem dokładnego opisu wskazanych dokumentów. Nie istnieje przymus adwokacki. Od odmowy wydania zaświadczenia można się odwołać do prezesa sądu wielkiej instancji (tribunal de grande instance); nie wymaga to udziału adwokata ani radcy prawnego

Artykuł 18 lit. a)(ii) - organy, przed którymi należy powoływać się na środek ochrony wydany w innym państwie członkowskim lub które są właściwe do wykonania takiego środka

Organami, przed którymi należy powoływać się na środek ochrony wydany w innym państwie członkowskim lub które są właściwe do wykonania takiego środka, są służby policji lub żandarmerii.

Artykuł 18 lit. a)(iii) - organy, które są właściwe w sprawie dostosowania środków ochrony zgodnie z art. 11 ust. 1

Prezes sądu wielkiej instancji (tribunal de grande instance) lub jego pełnomocnik, orzekający w przedmiocie zastosowania środka tymczasowego, dostosowuje, w razie potrzeby, zagraniczny środek ochrony. Pozew doręcza się w formie wezwania; jeżeli sprawa wymaga natychmiastowego działania, sędzia orzekający w przedmiocie zastosowania środków tymczasowych może wezwać strony do stawienia się o podanej godzinie, nawet w dni świąteczne lub zwyczajowo wolne od pracy. Nie istnieje przymus adwokacki.

Jeżeli chodzi o właściwość miejscową, stosuje się wynikające z orzecznictwa reguły, które pierwszeństwo dają wymogom prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości. Wniosek można zatem złożyć do prezesa sądu wielkiej instancji (tribunal de grande instance) miejsca, w którym osoba podlegająca ochronie planuje przebywać lub przebywa.

Artykuł 18 lit. a)(iv) - sądy, do których należy wystąpić z wnioskiem o odmowę uznania oraz, w stosownych przypadkach, o odmowę wykonania, zgodnie z art. 13;

Wniosek o odmowę uznania lub wykonania składa się do prezesa sądu wielkiej instancji (tribunal de grande instance) orzekającego w przedmiocie zastosowania środka tymczasowego (z uwagi na dziedzinę, której dotyczy wniosek, może on zostać następnie skierowany do sędziego sądu rodzinnego).

Pozew doręcza się w formie wezwania; jeżeli sprawa wymaga natychmiastowego działania, sędzia orzekający w przedmiocie zastosowania środków tymczasowych może wezwać strony do stawienia się o podanej godzinie, nawet w dni świąteczne lub zwyczajowo wolne od pracy. Nie istnieje przymus adwokacki.

Jeżeli chodzi o właściwość miejscową, stosuje się wynikające z orzecznictwa reguły, które pierwszeństwo dają wymogom prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości. Wniosek można zatem złożyć do prezesa sądu wielkiej instancji (tribunal de grande instance) miejsca, w którym osoba podlegająca ochronie planuje przebywać lub przebywa.

Ostatnia aktualizacja: 12/01/2021

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.