Uwaga: niedawno wprowadzono na tej stronie zmiany w oryginalnej wersji językowej niemiecki. Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Swipe to change

Opłaty sądowe – europejski nakaz zapłaty

Austria

Autor treści:
Austria
Oficjalne tłumaczenie przeglądanej wersji językowej nie istnieje.
Tutaj znajdą Państwo tłumaczenie maszynowe tego tekstu. Ma ono charakter wyłącznie orientacyjny. Autorzy tej strony nie ponoszą odpowiedzialności za jakość tłumaczenia maszynowego.

Ramy prawne regulujące opłaty pobierane przez przedstawicieli zawodów prawniczych

Adwokaci (Rechtsanwälte)

Co do zasady austriacki kodeks adwokacki (Rechtsanwaltsordnung) przewiduje, że klient i adwokat mogą w drodze umowy dowolnie kształtować wysokość honorarium pobieranego przez adwokata za świadczone usługi.

Opłaty można obliczać w oparciu o stawkę godzinową lub opłatę stałą. Opłata stała nie jest uzależniona od konkretnych wyświadczonych usług ani czasu poświęconego na sprawę. O ile opłata nie została wyraźnie ustalona, przyjmuje się, że wynagrodzenie w uzasadnionej wysokości uzgodniono w oparciu o tabelę opłat przedstawioną w ustawie o tabeli honorariów adwokackich (Rechtsanwaltstarifgesetz) lub w ogólnych wytycznych dotyczących honorariów adwokackich (Allgemeine Honorar-Kriterien für Rechtsanwälte).

Austriacki kodeks postępowania cywilnego (Zivilprozessordnung – ZPO) oraz ustawa o tabeli honorariów adwokackich przewidują, że w postępowaniu cywilnym sąd określa, jaką część kosztów strona przegrywająca ma obowiązek zwrócić stronie wygrywającej. Przy określaniu kosztów uwzględnia się wartość przedmiotu sporu oraz czas trwania sprawy i charakter świadczonej usługi.

postępowaniu karnym co do zasady każda osoba udzielająca adwokatowi pełnomocnictwa procesowego (oskarżony, oskarżyciel prywatny lub powód cywilny) ma obowiązek pokryć związane z tym koszty. Zasada ta obowiązuje również wówczas, gdy sąd wyznaczył obrońcę z urzędu, chyba że spełnione zostaną przesłanki przyznania pomocy prawnej. Koszty różnią się ze względu na rodzaj i skład sądu rozpoznającego sprawę (np. sąd rejonowy (Bezirksgericht), sąd krajowy (Landesgericht mit Einzelrichter) w składzie jednoosobowym, sąd złożony z ławników (Schöffengericht) lub sąd przysięgłych (Geschworenengericht)).

Komornicy sądowi (Gerichtsvollzieher)

Wynagrodzenie pobierane przez komorników sądowych (Gerichtsvollzieher) z tytułu wykonywanych przez nich czynności uregulowano w ustawie o opłatach egzekucyjnych (Vollzugsgebührengesetz). Ściślej mówiąc, w przepisach przewidziano opłatę egzekucyjną (Vollzugsgebühr), którą ma obowiązek uiścić wnioskujący wierzyciel z chwilą złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji wraz z opłatą stałą (Pauschalgebühr) określoną w ustawie o kosztach sądowych (Gerichtsgebührengesetz – GGG).

Opłata egzekucyjna (§ 2 ustawy o opłatach egzekucyjnych) stanowi część kosztów postępowania egzekucyjnego. Rozstrzygając o kosztach, sąd może – na wniosek wierzyciela – zasądzić zwrot kosztów przez dłużnika na rzecz wierzyciela.

Komornikowi sądowemu przysługuje również wynagrodzenie za przyjmowanie płatności. Może być ono potrącane z wyegzekwowanej kwoty (§ 11 ustawy o opłatach egzekucyjnych).

Koszty stałe

Koszty stałe w postępowaniu cywilnym

Koszty stałe stron postępowania cywilnego

Opłaty sądowe należne z tytułu usług świadczonych przez sąd przyjmują postać opłaty stałej (Pauschalgebühr lub Festgebühr) albo opłaty stosunkowej obliczonej na podstawie oszacowania (Hundertsatzgebühr lub Tausendsatzgebühr). Ich wysokość zależy od charakteru sprawy i wartości przedmiotu sporu (określanej na podstawie wartości pieniężnej roszczenia) oraz od liczby stron. Jeżeli w sprawie występują więcej niż dwie strony, przewidziano możliwość zastosowania dopłaty z tego tytułu (Mehrparteienzuschlag) zgodnie z § 19a ustawy o kosztach sądowych (10–50%).

Etap postępowania cywilnego, na którym strony mają obowiązek uiścić koszty stałe

postępowaniu cywilnym w pierwszej instancji opłaty stałe należy uiścić z chwilą wniesienia pozwu. Opłatę uiszcza się jednorazowo i odnosi się ona do całości postępowania w pierwszej instancji, niezależnie od zaawansowania postępowania na tym etapie i niezależnie od tego, czy wystąpiła przedmiotowa lub podmiotowa kumulacja roszczeń. Jeżeli w toku postępowania zakres dochodzonego roszczenia zostanie rozszerzony, konieczne może się okazać poniesienie dodatkowych opłat. Takie opłaty stają się wymagalne z chwilą wniesienia pism procesowych. Jeżeli do rozszerzenia zakresu dochodzonego roszczenia dochodzi podczas rozprawy, opłata jest należna z chwilą zaprotokołowania takiego rozszerzonego roszczenia. W postępowaniu cywilnym w drugiej lub trzeciej instancji opłatę należy uiścić z chwilą wniesienia apelacji (§ 2 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych). W postępowaniach nieprocesowych, w drodze wyjątku, zamiast opłaty za roszczenie (Klagegebühr) należna jest niekiedy opłata za orzeczenie (Entscheidungsgebühr).

Koszty stałe w postępowaniu karnym

Koszty stałe stron postępowania karnego

Na mocy pkt 13 (Tarifpost 13) ustawy o kosztach sądowych opłatę należy uiścić wyłącznie w przypadkach przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego.

Etap postępowania karnego, na którym strony mają obowiązek uiścić koszty stałe

Strony mają obowiązek uiścić koszty stałe na początku postępowania oraz z chwilą wniesienia apelacji.

Koszty stałe w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym

Koszty stałe stron postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Na mocy § 17a ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym (Verfassungsgerichtshofgesetz – VfGG) opłata wynosi 220 euro.

Etap postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, na którym strony postępowania mają obowiązek uiścić koszty stałe

Strony mają obowiązek uiścić koszty stałe na początku postępowania.

Informacje wstępne, których powinni udzielić pełnomocnicy procesowi

Prawa i obowiązki stron

Na adwokacie ciąży zasadniczo obowiązek poinformowania swojego klienta o sposobie naliczania opłat oraz o kosztach, które poniesie klient. W §50 ust. 2 wytycznych w sprawie wykonywania zawodu adwokata oraz nadzoru nad obowiązkami adwokatów (Richtlinien für die Ausübung des Rechtsanwaltsberufs und für die Überwachung der Pflichten des Rechtsanwalts, RL-BA) zaleca się, by adwokat z chwilą przyjęcia nowej sprawy poinformował klienta o podstawie naliczenia kosztów oraz o jego prawie do płatności okresowych. Jeżeli strony nie uzgodniły opłaty stałej, klient ma prawo do wnioskowania o przedstawienie w stosownych odstępach czasu okresowego zestawienia rachunków lub zestawienia wyświadczonych już usług bądź, jeżeli strony uzgodniły opłatę według stawki godzinowej, wykazu czasu dotychczas poświęconego sprawie. Przed podjęciem decyzji o korzystaniu z usług danego adwokata należy zawrzeć umowę określającą datę rozpoczęcia płatności okresowych i częstotliwość ich dokonywania.

Źródła kosztów – podstawa prawna

Gdzie zdobyć informacje na temat kosztów obsługi prawnej w Austrii?

Przepisy ustawowe w sprawie odpowiedzialności za koszty w procesowym postępowaniu cywilnym (w tym w sprawach gospodarczych) znajdują się w §§ 40–55 kodeksu postępowania cywilnego. Postępowanie nieprocesowe (na przykład postępowanie w sprawach rodzinnych, w szczególności w sprawach o rozwód na zgodny wniosek małżonków, w sprawach dotyczących prawa pieczy nad dzieckiem lub prawa do kontaktów z dzieckiem bądź w sprawach o alimenty) podlega odrębnym przepisom dotyczącym kosztów. Przepisy ogólne zawiera § 78 ustawy o postępowaniu nieprocesowym (Außerstreitgesetz – AußStrG). Od tych przepisów ogólnych przewidziano wyjątki między innymi w postępowaniach w sprawach dotyczących prawa pieczy nad dzieckiem i prawa do kontaktów z dzieckiem oraz w postępowaniach w sprawach o alimenty na rzecz małoletnich. Koszty w postępowaniu karnym regulują §§ 380-395 kodeksu postępowania karnego (Strafprozessordnung – StPO). Wysokość opłat sądowych (opłat stałych) określono w ustawie o kosztach sądowych.

Na stronie internetowej Austriackiej Izby Adwokackiej (Österreichischer Rechtsanwaltskammertag) znajduje się internetowa broszura informacyjna zawierająca ogólne informacje o opłatach, do których pobierania uprawnieni są adwokaci. Ponadto informacje ogólne można znaleźć na stronie internetowej HELP – serwis dla cudzoziemców zamieszkałych w Austrii [Amtshelfer für Österreich] dostępnej pod linkiem: Leben in Österreich > Zivilrecht > Zivilverfahren [Miejsce zamieszkania w Austrii > Prawo cywilne > Postępowanie cywilne].

Strona internetowa POMOC – serwis dla cudzoziemców zamieszkałych w Austrii zawiera ogólne informacje na temat opłat sądowych. Teksty ustaw (takich jak ustawa o kosztach sądowych oraz przepisy dotyczące tabeli opłat) są dostępne nieodpłatnie w ramach systemu informacji prawnej Republiki Austrii (Rechtsinformationssystem des Bundes) na stronie internetowej Urzędu Kanclerza Federalnego (Bundeskanzleramt).

W jakich językach można uzyskać informacje o źródłach kosztów w Austrii?

W języku niemieckim.

Gdzie można uzyskać informacje na temat mediacji?

Lista mediatorów (prowadzona przez austriackie Ministerstwo Sprawiedliwości) jest ogólnie dostępna na stronie internetowej poświęconej mediacji.

Jeżeli chodzi o kwestię sprawiedliwości naprawczej w postępowaniu karnym, informacje na temat mediacji między oskarżonym a ofiarą w postępowaniu karnym znajdują się na stronie internetowej NEUSTART (również w języku angielskim).

Gdzie można zdobyć dodatkowe informacje na temat kosztów?

Informacje online dotyczące kosztów postępowania

Ogólne informacje na temat austriackiego wymiaru sprawiedliwości, kosztów postępowania i Federalnego Ministerstwa Sprawiedliwości można znaleźć na stronie internetowej austriackiego wymiaru sprawiedliwości oraz na stronie HELP – serwis dla cudzoziemców zamieszkałych w Austrii, która zapewnia podane w przystępny sposób informacje.

Na stronie systemu informacji prawnej Republiki Austrii znajdują się teksty następujących ustaw:

  • ustawy o kosztach sądowych (Gerichtsgebührengesetz – GGG),
  • ustawy o prawie do pobierania opłat (Gebührenanspruchsgesetz – GebAG),
  • kodeksu adwokackiego (Rechtsanwaltsordnung – RAO),
  • ustawy o tabeli opłat pobieranych przez adwokatów (Rechtsanwaltstarifgesetz – RATG).

Tekst ogólnych wytycznych dotyczących honorariów adwokackich (Allgemeine Honorar-Kriterien für Rechtsanwälte – AHK) jest dostępny na stronie internetowej Austriackiej Izby Adwokackiej.

Gdzie można zdobyć informacje na temat średniej długości trwania różnych postępowań?

W celu uzyskania takich informacji należy skontaktować się bezpośrednio z austriackim Ministerstwem Sprawiedliwości.

Gdzie można zdobyć informacje na temat średnich łącznych kosztów danego postępowania?

Opłaty sądowe należne w poszczególnych postępowaniach ustala się z góry (na podstawie ustawy o kosztach sądowych). Mogą one ulec zmianie, jeżeli wartość przedmiotu sporu wzrosła lub zmalała. W postępowaniu cywilnym sąd ustala, które opłaty i koszty (honoraria adwokackie, wynagrodzenie biegłych i tłumaczy ustnych/pisemnych) strona przegrywająca ma obowiązek uiścić na rzecz strony wygrywającej. Sąd rozstrzyga o kosztach na podstawie ustawy o tabeli honorariów adwokackich (w odniesieniu do honorariów adwokackich) oraz ustawy o prawie do pobierania opłat (w odniesieniu do wynagrodzeń biegłych oraz tłumaczy ustnych/pisemnych). Koszty te są w dużej mierze uzależnione od poziomu poniesionych wydatków i czasu poświęconego na sprawę. Nie jest zatem możliwe podanie z góry określonej kwoty. Zasadniczo klient i adwokat mogą w drodze umowy dowolnie kształtować wysokość honorarium wypłacanego adwokatowi przez klienta.

Podatek od wartości dodanej

Gdzie można zdobyć informacje na temat VAT? Jakie są stosowane stawki?

Usługi adwokackie podlegają opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej. W Austrii stawka VAT wynosi 20%. Podobnie jak w przypadku pozostałych wydatków kwotę podatku należy przekazać adwokatowi oddzielnie, o czym stanowi § 16 ustawy o tabeli honorariów adwokackich§ 17 ogólnych wytycznych dotyczących honorariów adwokackich. Tabele opłat przedstawione w ustawie o tabeli honorariów adwokackich oraz w ogólnych wytycznych dotyczących honorariów nie zawierają podatku od wartości dodanej.

Pomoc prawna

Próg dochodów stosowany w sprawach cywilnych

Możliwość uzyskania pomocy prawnej (Verfahrenshilfenie zależy od ustawowo przyjętego progu dochodów. W postępowaniu cywilnym (oraz w sprawach gospodarczych) kwestie związane z pomocą prawną reguluje austriacki kodeks postępowania cywilnego. Przepisy kodeksu postępowania cywilnego stosuje się odpowiednio w postępowaniu nieprocesowym. O przyznaniu pomocy prawnej postanawia sąd rozpoznający sprawę w pierwszej instancji.

Stronie należy przyznać pomoc prawną wyłącznie wówczas, gdy jej dochód, sytuacja finansowa i zobowiązania alimentacyjne uniemożliwiają jej pokrycie kosztów postępowania w taki sposób, by nie zmniejszyć poziomu dochodu (notwendiger Unterhalt) poniżej poziomu niezbędnego do utrzymania się na skromnym poziomie. Pomocy prawnej nie przyznaje się, jeżeli pozew lub odpowiedź na pozew wniesiono wyraźnie w złej wierze lub jeżeli są one pozbawione jakichkolwiek szans powodzenia. Sąd decyduje, które z wymienionych poniżej świadczeń należy przyznać w każdej indywidualnej sprawie.

W Austrii pomoc prawna obejmuje:

  1. tymczasowe zwolnienie od opłat sądowych, kosztów powołania świadków, biegłych i tłumaczy, kosztów publikacji wszelkich niezbędnych obwieszczeń, kosztów powołania kuratora oraz wszelkich wydatków bieżących poniesionych przez pełnomocnika lub adwokata wyznaczonego przez sąd;
  2. reprezentowanie przez adwokata.

W ciągu trzech lat od dnia zakończenia postępowania od stron, które otrzymały pomoc prawną, można wymagać zwrotu uzyskanej przez nie kwoty – w części lub w całości – pod warunkiem że ich finansowa sytuacja uległa zmianie i obecnie mogą dokonać tego rodzaju płatności, nie zmniejszając swojego poziomu dochodów poniżej minimalnego progu.

Próg dochodów w sprawach karnych stosowany w odniesieniu do oskarżonych i ofiar

Nie stosuje się żadnego stałego progu finansowego w celu zakwalifikowania oskarżonego, ofiary przestępstwa lub powoda cywilnego do uzyskania pomocy prawnej. Głównym kryterium jest otrzymywanie płacy zapewniającej utrzymanie na minimalnym poziomie, lecz niezapewniającej utrzymania na odpowiednim poziomie. Wysokość płacy zapewniającej utrzymanie na minimalnym poziomie regularnie się aktualizuje, a obowiązującą stawkę publikuje się na stronie internetowej austriackiego wymiaru sprawiedliwości.

Przesłanki uzyskania pomocy prawnej przez ofiary

W przypadku gdy powód cywilny – na podstawie § 66 ust. 2 austriackiego kodeksu postępowania karnego (Strafprozessordnung – StPO) – nie jest uprawniony do otrzymania pomocy procesowej (Prozessbegleitung), ma prawo do uzyskania pomocy prawnej (Verfahrenshilfe), pod warunkiem że:

  • nie jest w stanie ponieść opłat z tytułu zastępstwa procesowego, nie zmniejszając swojego poziomu dochodów poniżej minimalnego progu (zob. zastrzeżenia w odniesieniu do minimalnego poziomu dochodów powyżej) oraz
  • skorzystanie przez stronę z zastępstwa procesowego leży w interesie wymiaru sprawiedliwości, a w szczególności jest niezbędne w celu właściwej egzekucji roszczeń, aby uniknąć wszczynania późniejszych odrębnych postępowań cywilnych.

Przesłanki uzyskania pomocy prawnej przez oskarżonych

Oprócz tego, że udzielenie pomocy prawnej oskarżonemu jest uzależnione od kryterium finansowego, sama pomoc prawna musi leżeć w interesie wymiaru sprawiedliwości, a w szczególności być niezbędna w celu zapewnienia właściwej obrony.

Uznaje, się, że wyznaczenie obrońcy z urzędu leży w interesie wymiaru sprawiedliwości w każdym przypadku, gdy

  • na podstawie § 61 ust. 1 kodeksu postępowania karnego zachodzi konieczność obrony (notwendige Verteidigung), zob. poniżej,
  • oskarżony jest niewidomy, niesłyszący, niemy lub w innym zakresie niepełnosprawny bądź nie posiada wystarczającej znajomości języka stosowanego przez sąd,
  • jest to postępowanie apelacyjne,
  • w sprawie występują złożone okoliczności faktyczne i prawne.

W przypadku wystąpienia konieczności obrony oskarżonego musi reprezentować obrońca z urzędu. § 61 ust. 1 kodeksu postępowania karnego zawiera wyczerpujący wykaz przypadków, w których zachodzi konieczność obrony, tj.:

  1. przez cały okres, w którym oskarżony jest osadzony w areszcie tymczasowym,
  2. przez cały okres, w którym trwa postępowanie o umieszczenie sprawcy w zakładzie psychiatrycznym,
  3. w postępowaniu sądowym o umieszczenie sprawcy w zakładzie odwykowym lub w zakładzie dla niebezpiecznych recydywistów,
  4. w postępowaniu sądowym przed sądem krajowym, w którego składzie zasiadają ławnicy lub przysięgli,
  5. w postępowaniu sądowym przed sądem krajowym orzekającym w składzie jednoosobowym, gdy przestępstwo zagrożone jest karą pozbawienia wolności w wymiarze przekraczającym trzy lata, z wyjątkiem spraw dotyczących kradzieży z włamaniem, o której mowa w § 129 ust. 1-3 austriackiego kodeksu karnego (Strafgesetzbuch – StGB), i paserstwa, o którym mowa w § 164 ust. 4 kodeksu karnego,
  6. podczas oddzielnego przesłuchania świadka wymagającego szczególnego traktowania mającego na celu uniknięcie konieczności konfrontacji z oskarżonym (kontradiktorische Vernehmung) w ramach obrony koniecznej w postępowaniu sądowym zgodnie z § 165 ust. 3–5, w postępowaniu apelacyjnym mającym na celu rozpoznanie apelacji od wyroku sądu, w którego składzie zasiadali ławnicy lub przysięgli,
  7. w przypadku wniesienia skargi o wznowienie postępowania i podczas wszelkich rozpraw bez wyłączenia jawności przeprowadzanych w związku z tą skargą.

Nieodpłatne postępowania sądowe

W postępowaniu karnym, w celu ochrony praw ofiar, pomoc psychologiczno-społeczną (psychosoziale Prozessbegleitung) lub pomoc procesową (juristische Prozessbegleitung) zapewnia się na wniosek i nieodpłatnie ofiarom aktów przemocy, groźby karalnej lub przestępstw przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności, a także małżonkowi, partnerowi życiowemu, krewnym w linii prostej lub rodzeństwu osoby, która zmarła w wyniku przestępstwa, bądź też innym osobom bliskim będącym świadkami popełnienia przestępstwa. Ofiarom przestępstw przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności poniżej 14. roku życia nieodpłatna pomoc przysługuje we wszystkich przypadkach, bez konieczności składania wniosku. Pomoc psychologiczno-społeczna obejmuje przygotowanie ofiary do postępowania i obniżenie napięcia emocjonalnego związanego z postępowaniem. Pomocy psychologiczno-społecznej i pomocy procesowej udzielają organizacje wsparcia ofiar, z którymi Federalne Ministerstwo Sprawiedliwości zawarło umowy na podstawie § 66 ust. 2 kodeksu postępowania karnego.

postępowaniach nieprocesowych nie pobiera się żadnych opłat z tytułu ustanowienia kuratora (Sachwalter) ani w związku z toczącymi się postępowaniami o ustanowienie prawa pieczy nad dzieckiem i prawa do kontaktów z dzieckiem. Opłat nie pobiera się również w przypadku postępowań toczących się na podstawie ustawy o zakładach zamkniętych (Unterbringungsgesetz) lub ustawy o opiece rezydencjalnej (Heimaufenthaltsgesetz). W przypadku gdy strona ma niskie dochody i ograniczony majątek pomoc prawną można przyznać w formie tymczasowego zwolnienia z opłat. Zakres przyznanego zwolnienia jest uzależniony od treści wniosku i uznania sądu.

Kiedy strona przegrywająca sprawę ma obowiązek pokryć koszty poniesione przez stronę wygrywającą?

Postępowanie procesowe

Przepisy austriackiego kodeksu postępowania cywilnego regulują kwestie kosztów w postępowaniu cywilnym (w tym w sprawach gospodarczych). Kodeks przewiduje, że co do zasady każda strona jest zobowiązana do pokrycia z góry poniesionych kosztów proporcjonalnie do swojego udziału w postępowaniu. Wspólnie ponoszone koszty rozdziela się początkowo równo między strony. Rozstrzygając sprawę, sąd orzeka w przedmiocie kosztów postępowania. Co do zasady sąd zasądza zwrot kosztów na rzecz strony wygrywającej. Strona przegrywająca, której powództwo sąd oddalił w całości, ma obowiązek zwrócić stronie przeciwnej wszystkie opłaty i koszty niezbędne do właściwego wytoczenia powództwa lub prowadzenia obrony w sprawie. Jeżeli sąd uwzględni część powództwa, a pozostałą jego część oddali, koszty należy wzajemnie potrącić lub proporcjonalnie rozdzielić.

Odstąpienie od zasady zwrotu poniesionych kosztów na rzecz strony wygrywającej jest uzasadnione w określonych sytuacjach:

  • w przypadku względnie nieznacznej przegranej, jeżeli oddalona część powództwa nie spowodowała poniesienia szczególnych kosztów;
  • w przypadku ustalenia wysokości roszczenia przez biegłych lub wedle uznania sądu oraz w przypadku gdy koszty podlegać będą wzajemnemu potrąceniu;
  • jeżeli postępowanie pozwanego nie przyczyniło się do wytoczenia powództwa i w przypadku gdy pozwany uznał roszczenie przy pierwszej sposobności;
  • w przypadku gdy jedna ze stron spowodowała umorzenie postępowania lub stwierdzenie jego nieważności, sąd może nałożyć na tę stronę obowiązek uiszczenia całości kosztów.

Postępowanie nieprocesowe

Sprawy z zakresu prawa rodzinnego (postępowanie w sprawie o alimenty, postępowanie w sprawie prawa do kontaktów z dzieckiem i prawa pieczy nad dzieckiem, postępowanie w sprawie o rozwód na zgodny wniosek małżonków) rozpoznaje się w postępowaniu nieprocesowym. Ogólne zasady dotyczące kosztów w postępowaniu nieprocesowym przewidziano w § 78 ustawy o postępowaniu nieprocesowym. W przypadku znacznej liczby postępowań przewidziano jednak wyjątki. Również w tych postępowaniach stosuje się zasadę ogólną dotyczącą zwrotu poniesionych kosztów na rzecz strony wygrywającej, jednak sąd może odstąpić od tej zasady ze względów słuszności. W przypadku braku roszczenia o zwrot kosztów strony są zobowiązane do pokrycia wydatków bieżących (np. wynagrodzenia biegłego) proporcjonalnie do swojego udziału w rozpoznawanej sprawie. Jeżeli określenie wielkości udziału jest niemożliwe, strony mają obowiązek podzielić wydatki równo między siebie.

Informacje szczegółowe dotyczące różnych rodzajów postępowań (postępowanie w sprawie o alimenty, postępowanie w sprawie prawa do kontaktów z dzieckiem i prawa pieczy nad dzieckiem oraz postępowanie w sprawie o rozwód):

  1. w odniesieniu do postępowania w sprawie o rozwód należy rozróżnić dwa rodzaje rozwodów, mianowicie rozwód z orzeczeniem o winie (Streitige Scheidung) oraz rozwód na zgodny wniosek małżonków (Einvernehmliche Scheidung).

Rozwód z orzeczeniem o winie: w sprawach o rozwód z orzeczeniem o winie zastosowanie znajdują przepisy szczególne austriackiego kodeksu postępowania cywilnego. Koszty zostaną wzajemnie potrącone, jeżeli sąd nie orzeknie o winie jednej ze stron. Jeżeli powodem rozwodu był rozkład pożycia małżeńskiego (Zerrüttung) i jeżeli w orzeczeniu rozwodu uwzględniono orzeczenie o odpowiedzialności za rozkład pożycia, strona winna rozkładu pożycia jest zobowiązana pokryć koszty strony przeciwnej.

Rozwód na zgodny wniosek małżonków: w przypadku rozwodu na zgodny wniosek małżonków zastosowanie mają przepisy dotyczące postępowania nieprocesowego. W takim przypadku małżonkowie składają w sądzie dwa jednobrzmiące wnioski. Ponieważ postępowanie nie jest sporne, nie ma konieczności zasądzenia kosztów. Obie strony mają obowiązek w jednakowym stopniu pokryć wydatki bieżące.

  1. Postępowania w sprawie prawa pieczy nad dzieckiem i prawa do kontaktów z dzieckiem również należą do postępowań nieprocesowych. Zgodnie z klauzulą wyłączenia (§ 107 ust. 5 ustawy o postępowaniu nieprocesowym) w postępowaniach w sprawie prawa pieczy i prawa do kontaktów z dzieckiem nie zasądza się żadnych kosztów.
  2. Inna klauzula wyłączenia (§ 101 ust. 2 ustawy o postępowaniu nieprocesowym) przewiduje, że nie zasądza się żadnych kosztów w postępowaniu dotyczącym roszczeń alimentacyjnych na rzecz małoletnich dzieci.

Postępowanie karne

Co do zasady w postępowaniu karnym każda osoba, która jest reprezentowana przez obrońcę z urzędu lub innego przedstawiciela, jest zobowiązana pokryć związane z tym koszty, nawet jeżeli adwokata wyznaczył sąd (§ 393 ust. 1 kodeksu postępowania karnego).

W wyroku skazującym sąd również zasądza od oskarżonego koszty procesu (§ 389 ust. 1 kodeksu postępowania karnego). Zgodnie z § 381 ust. 1 kodeksu postępowania karnego w postępowaniu karnym wyróżnia się następujące koszty:

  1. opłatę stałą jako udział w kosztach postępowania karnego, które nie są szczegółowo określone poniżej, w tym w kosztach postępowania przygotowawczego i czynności zarządzonych przez prokuratora lub sąd; w § 381 ust. 3 ograniczono wysokość tej opłaty do następujących kwot: w postępowaniu przed sądem okręgowym, w którego składzie zasiadają przysięgli – od 500 euro do 10 000 euro; w postępowaniu przed sądem okręgowym, w którego składzie zasiadają ławnicy – od 250 euro do 5000 euro; w postępowaniu przed sądem okręgowym w składzie jednego sędziego zawodowego – od 150 euro do 3000 euro; oraz w postępowaniu przed sądem rejonowym – od 50 euro do 1000 euro;
  2. wynagrodzenie biegłego i – co do zasady – także wszelkie opłaty z tytułu udziału tłumacza ustnego;
  3. koszty informacji, sprawozdań lub opinii przedstawionych przez organy władzy publicznej;
  4. koszty transportu oskarżonego lub koszty podróży świadka z zagranicy;
  5. koszty wynikające z nakazu zabezpieczenia, koszty związane z informacjami o rachunkach bankowych, koszty zajęcia korespondencji, koszty informacji o danych telekomunikacyjnych oraz koszty nagrywania treści rozmów telefonicznych;
  6. koszty wykonania wyroku, łącznie z kosztami związanymi z przekazywaniem więźniów do krajowego lub zagranicznego systemu penitencjarnego, z wyłączeniem kosztów mających związek z wykonaniem kary pozbawienia wolności;
  7. opłaty sądowe związane z postępowaniem karnym;
  8. opłaty pobierane przez obrońcę z urzędu lub innych przedstawicieli;
  9. opłatę stałą w wysokości do 1000 euro na pokrycie kosztów pomocy udzielonej pokrzywdzonym.

Organy władzy federalnej pokrywają koszty z góry, z wyjątkiem kosztów wymienionych powyżej w punktach 3, 7 i 9. Sąd, zasądzając opłaty stałe, o których mowa w § 381 ust. 1 pkt 9, bierze pod uwagę możliwości finansowe osoby zobowiązanej do ich uiszczenia. Koszty świadczenia usługi przez tłumacza ustnego nie podlegają zwrotowi przez oskarżonego.

Jednakże zgodnie z § 391 ust. 1 kodeksu postępowania karnego koszty postępowania karnego podlegają zwrotowi przez skazanego wyłącznie w przypadku, gdy nie zagraża to jego dochodowi koniecznemu do utrzymania siebie i swojej rodziny na skromnym poziomie lub jego finansowym możliwościom w odniesieniu do wypłaty odszkodowania za wyrządzenie szkody. Jeżeli koszty nie mogą zostać pokryte z powodu braku dochodów po stronie skazanego, sąd może uznać koszty za nieściągalne. Jeżeli sąd poweźmie przypuszczenie, że chwilowo nieściągalne koszty mogą stać się ściągalne w przyszłości, należy po upływie określonego czasu ponownie oszacować możliwości finansowe strony. Roszczenie o pokrycie kosztów ulega przedawnieniu pięć lat od daty wydania prawomocnego orzeczenia w sprawie. Jeżeli sąd zasądzi koszty od skazanego, lecz okaże się, że jest on niewypłacalny, organy odpowiedzialne za egzekucję kosztów mogą przedłużyć termin płatności, zezwolić na płatność w ratach lub zmniejszyć wysokość kosztów.

Jeżeli w wyroku skazującym sąd zasądził od skazanego przynajmniej częściowe odszkodowanie na rzecz powoda cywilnego, skazany jest również zobowiązany do pokrycia kosztów poniesionych przez powoda cywilnego w postępowaniu karnym.

Zgodnie z § 393a kodeksu postępowania karnego oskarżony, który został uniewinniony, może złożyć wniosek o odzyskanie od organów władz federalnych części kosztów związanych z honorarium obrońcy. Koszty te obejmują faktycznie poniesione niezbędne wydatki oraz opłatę stałą w odniesieniu do honorarium obrońcy. Opłatę stałą ustala się w oparciu o zakres i stopień złożoności obrony oraz przy uwzględnieniu konieczności i prawidłowości świadczonych przez obrońcę usług, przy czym opłata nie może przekroczyć następujących pułapów: w postępowaniu przed sądem okręgowym, w którego składzie zasiadają przysięgli – 10 000 euro; w postępowaniu przed sądem okręgowym, w którego składzie zasiadają ławnicy – 5000 euro; w postępowaniu przed sądem okręgowym w składzie jednego sędziego zawodowego – 3000 euro; oraz w postępowaniu przed sądem rejonowym – 1000 euro.

W przypadku gdy postępowanie karne zostaje wszczęte z oskarżenia prywatnego lub na wniosek powoda cywilnego z § 72 kodeksu postępowania karnego i nie prowadzi do wydania wyroku skazującego, wszystkie koszty związane z wszczęciem lub kontynuacją postępowania pokrywa osoba wnosząca oskarżenie prywatne lub wytaczająca powództwo cywilne. Powód cywilny nie pokrywa kosztów, w przypadku gdy postępowanie zakończy się ugodą (Diversion, §§ 198–209 kodeksu postępowania karnego).

Wynagrodzenie biegłych

W postępowaniu cywilnym procesowym (w tym w sprawach gospodarczych) koszty wynagrodzenia biegłego ulegają wzajemnemu potrąceniu lub są dzielone proporcjonalnie do stopnia uwzględnienia lub odrzucenia roszczeń strony (§ 43 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego).

Jeżeli w sprawie rozwodowej sąd nie orzekł o winie, wydatki bieżące stron ulegają wzajemnemu potrąceniu. Jeżeli jedna strona opłaciła ponad połowę wydatków, strona przeciwna jest zobowiązana zwrócić nadwyżkę. Z kolei małżonek uznany za winnego jest zobowiązany zwrócić stronie przeciwnej koszty wynagrodzenia biegłego.

W niżej wymienionych rodzajach postępowania koszty wynagrodzenia biegłych pokryte początkowo z budżetu państwa zwraca sądowi strona, która spowodowała konieczność powołania biegłego lub w której interesie dokonano czynności: postępowania w sprawie rozwodu na zgodny wniosek małżonków, w sprawie prawa pieczy nad dzieckiem i prawa do kontaktów z dzieckiem oraz dotyczące roszczeń alimentacyjnych na rzecz małoletnich. Jeżeli kilka osób jest zobowiązanych do zwrotu kosztów, ponoszą one odpowiedzialność solidarną (§ 1 ust. 5 ustawy o kosztach sądowych, Gerichtliches Einbringungsgesetz – GEG, w związku z § 2 ust. 1 tej ustawy).

Wysokość wynagrodzenia biegłych określono w ustawie o prawie do pobierania opłat. Zależy ona przede wszystkim od treści i zakresu opinii przygotowanej na wniosek sądu.

W postępowaniu karnym wynagrodzenie biegłych stanowi część kosztów sądowych (§ 381 ust. 1 kodeksu postępowania karnego), które na podstawie § 389 ust. 1 kodeksu postępowania karnego ma obowiązek uiścić skazany. Wysokość wynagrodzenia biegłych określa sąd lub oskarżyciel publiczny, a koszty ponoszą organy władz federalnych.

Wynagrodzenie tłumaczy

Powyższe wyjaśnienia mają również zastosowanie do wynagrodzeń tłumaczy.

Dokumenty powiązane

Sprawozdanie Austrii z badania dotyczącego przejrzystości kosztów  PDF (829 Kb) en

Powiązane strony

§ 32 ustawy o kosztach sądowych

Ostatnia aktualizacja: 27/02/2020

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.
W związku z wystąpieniem Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej państwa członkowskie aktualizują obecnie niektóre strony portalu zawierające treści krajowe. Jeżeli dana strona zawiera treści, które nie zostały jeszcze dostosowane w związku z wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa, jest to niezamierzone i zostanie wkrótce skorygowane.

Twoje uwagi

Za pomocą tego formularza możesz przesłać nam swoje komentarze i uwagi na temat nowej strony