Ir-responsabilità tal-ġenituri - il-kustodja tat-tfal u d-drittijiet ta’ kuntatt

Lussemburgu
Il-kontenut ipprovdut minn
European Judicial Network
Network Ġudizzjarju Ewropew (f'materji ċivili u kummerċjali)

1 Xi tfisser il-frażi fil-liġi "responsabbiltà tal-ġenituri" fil-prattika? Liema huma d-drittijiet u d-dmirijiet ta’ detentur tar-responsabbiltà tal-ġenituri?

Fuq punt ta’ terminoloġija, fil-Lussemburgu t-terminu “l-awtorità tal-ġenituri” jintuża bi preferenza għar-“responsabbiltà tal-ġenituri”. Dan il-kunċett jinkludi d-drittijiet u l-obbligi kollha assenjati bil-liġi lill-ġenituri fir-rigward tal-persuna u l-beni tat-tfal minorenni dipendenti tagħhom għall-iskop li jissodisfaw id-dmirijiet tagħhom ta’ protezzjoni, edukazzjoni u manteniment.

Iż-żewġ ġenituri għandhom l-awtorità tal-ġenituri bil-għan li jipproteġu s-sigurtà, is-saħħa u l-moralità tat-tfal tagħhom, biex jiżguraw it-trobbija tagħhom u jippermettu l-iżvilupp tagħhom bir-rispett dovut lill-persuna tagħhom. Il-ġenituri għandhom id-dritt u d-dmir li jissorveljaw il-manteniment u t-trobbija tat-tfal tagħhom. L-awtorità tal-ġenituri mhijiex dritt assolut u diskrezzjonali tal-ġenituri. Fil-fatt, din għandha tiġi eżerċitata fl-aħjar interessi tat-tfal.

2 Bħala regola ġenerali, min għandu r-responsabbiltà tal-ġenituri fuq l-ulied?

Fil-prinċipju, jekk tiġi stabbilita filjazzjoni fir-rigward taż-żewġ ġenituri, dawn jeżerċitaw awtorità tal-ġenituri b’mod konġunt, kemm jekk ikunu miżżewġin kif ukoll jekk le, fi sħubija ċivili, separati jew iddivorzjati. Jekk il-filjazzjoni ma tkunx ġiet stabbilita fir-rigward ta’ wieħed mill-ġenituri jew jekk xi ħadd minnhom ikun miet, ikun assenti jew ma jkunx jista’ jesprimi x-xewqat tiegħu / tagħha, il-ġenitur l-ieħor jeżerċita l-awtorità tal-ġenituri waħdu.

3 Jekk il-ġenituri ma jkunux kapaċi jew ma jridux jeżerċitaw ir-responsabbiltà tal-ġenituri fuq uliedhom, tista’ tinħatar persuna oħra minflokhom?

Jekk il-ġenituri jmutu jew ma jkunux jistgħu jieħdu ħsieb it-tfal tagħhom, irid jinħatar tutur. L-aħħar ġenitur superstiti jista’ jagħżel it-tutur. Jekk ma ssir l-ebda għażla, jinħatar tutur permezz ta’ laqgħa formali tal-familja (“kunsill tal-familja”, conseil de famille) jew, fin-nuqqas ta’ dan, mill-imħallef tal-familja (juge aux affaires familiales).

4 Jekk il-ġenituri jiddivorzjaw jew jinfirdu, ir-responsabbiltà tal-ġenituri kif tkun iddeterminata għall-ġejjieni?

Fil-prinċipju, is-separazzjoni jew id-divorzju tal-ġenituri ma jbiddilx l-arranġamenti għall-eżerċizzju tal-awtorità tal-ġenituri, li jibqa’ jiġi eżerċitat konġuntament miż-żewġ ġenituri. Wara s-separazzjoni tagħhom, huma għandhom ikomplu jaġixxu flimkien biex jagħmlu kwalunkwe deċiżjoni importanti relatata mal-ħajja tat-tfal. Fir-rigward ta’ partijiet terzi in bona fide, kull ġenitur jitqies li qed jaġixxi bi ftehim tal-ieħor meta jkun qed iwettaq waħdu att ordinarju ta’ awtorità tal-ġenituri relatat mal-persuna tat-tifel jew tifla.

Huwa biss meta jkun fl-aħjar interess tat-tfal li l-qorti tista’ tafda l-eżerċizzju tal-awtorità tal-ġenituri lil wieħed miż-żewġ ġenituri biss. F’dan il-każ, il-ġenitur maħtur biex jassumi r-responsabbiltà tal-ġenituri jieħu d-deċiżjonijiet dwar it-tifel jew tifla waħdu. Madankollu, il-ġenitur l-ieħor iżomm id-dritt li jkun infurmat u li jimmonitorja l-manteniment u t-trobbija tat-tfal. Mingħajr preġudizzju għal eċċezzjonijiet għal raġunijiet serji, għandu wkoll drittijiet ta’ aċċess u ta’ residenza.

F’ċirkostanzi eċċezzjonali, il-qorti tista’ tiddeċiedi li tqiegħed lill-minuri ma’ parti terza li teżerċita l-awtorità tal-ġenituri fuqu/fuqha.

Meta l-minuri, bil-qbil tal-ġenituri, jkun tqiegħed ma’ parti terza, l-awtorità tal-ġenituri tkompli tiġi eżerċitata mill-ġenituri. Madankollu, il-persuna li magħha jkun tqiegħed il-minuri twettaq kull att ordinarju dwar is-superviżjoni u t-trobbija tal-minuri. Il-Qorti tista’ tpoġġi l-minuri ma’ parti terza b’mod temporanju u tiddeċiedi li din il-parti terza għandha tapplika għal tutela.

5 Jekk il-ġenituri jilħqu ftehim dwar il-kwistjoni tar-responsabbiltà tal-ġenituri, liema formalitajiet għandhom ikunu rrispettati biex il-ftehim jorbot legalment?

Kwalunkwe ftehim bejn il-ġenituri dwar il-kwistjoni tal-awtorità tal-ġenituri jkun legalment vinkolanti biss jekk jiġi approvat mill-qorti kompetenti.

6 Jekk il-ġenituri ma jkunux jistgħu jilħqu ftehim dwar il-kwistjoni tar-responsabbiltà tal-ġenituri, liema huma l-mezzi alternattivi biex jiġi solvut il-kunflitt mingħajr intervent tal-qorti?

Il-ġenituri jistgħu jirrikorru għall-medjazzjoni tal-familja.

7 Jekk il-ġenituri jmorru l-qorti, liema kwistjonijiet jistgħu jiġu deċiżi mill-imħallef fir-rigward tat-tfal?

L-imħallef tal-familja jista’ jiddeċiedi dwar il-kwistjonijiet li ġejjin:

  • rikorsi relatati mal-eżerċizzju tal-awtorità tal-ġenituri, bl-esklużjoni ta’ dawk relatati mal-irtirar tal-awtorità tal-ġenituri. dan jinkludi l-arranġamenti għall-eżerċizzju konġunta ta’ awtorità tal-ġenituri min-naħa tal-ġenituri, kemm jekk ikunu miżżewġin jekk le, kif ukoll jekk ikunu separati jew iddivorzjati. Huwa biss meta jkun fl-aħjar interess tat-tfal li l-qorti tista’ tafda l-eżerċizzju tal-awtorità tal-ġenituri lil wieħed miż-żewġ ġenituri biss;
  • l-eżerċizzju tad-drittijiet ta’ aċċess u residenza ta’ ġenitur li huwa mċaħħad minn awtorità tal-ġenituri: dan id-dritt jista’ jiġi rrifjutat biss għal raġunijiet serji;
  • id-dritt tal-minuri li jżomm kuntatt mal-qraba tiegħu/tagħha fil-linja tal-axxendenti. dan id-dritt jista’ ma jitqiesx biss fl-aħjar interessi tal-minuri. F’dak il-każ, l-arranġamenti għall-kuntatt bejn il-minuri u l-qarib jiġu ddeterminati mill-qorti;
  • id-drittijiet ta’ aċċess u residenza ta’ persuni oħra, kemm jekk qraba u kemm jekk mhumiex: il-qorti tagħti dawn id-drittijiet f’sitwazzjonijiet eċċezzjonali;
  • l-obbligu li jikkontribwixxu għall-manteniment u t-trobbija tat-tfal meta l-ġenituri jgħixu flimkien. f’każ li l-ġenituri jisseparaw, dan l-obbligu jista’ jieħu l-forma ta’ pagament ta’ sostenn għat-tfal, iddeterminat skont il-ħtiġijiet tat-tfal u skont il-kapaċità ta’ kull ġenitur li jikkontribwixxi; dan jista’ ikompli wara l-età maġġuri jekk il-minuri ma j/tkunx j/tista’ isostni/issostni lilu nnifsu/lilha nnifisha.

8 Jekk il-qorti tiddeċiedi li ġenitur wieħed biss għandu jkollu l-kustodja tal-ulied, dan ikun ifisser li huwa jew hija jistgħu jiddeċiedu dwar l-affarijiet kollha li jirrigwardjaw it-tfal mingħajr ma qabel jikkonsultaw lill-ġenitur l-ieħor?

Fil-prinċipju, is-separazzjoni jew id-divorzju tal-ġenituri ma jbiddilx l-arranġamenti għall-eżerċizzju tal-awtorità tal-ġenituri, li jibqa’ jiġi eżerċitat konġuntament miż-żewġ ġenituri. Huma jridu jibqgħu jieħdu flimkien kwalunkwe deċiżjoni importanti dwar il-ħajja tat-tfal (manutenzjoni, trobbija, edukazzjoni, eċċ.).

Huwa biss meta jkun fl-aħjar interess tat-tfal li l-qorti tafda l-eżerċizzju tal-awtorità tal-ġenituri lil wieħed miż-żewġ ġenituri biss. F’dan il-każ, il-ġenitur maħtur biex jassumi r-responsabbiltà tal-ġenituri jieħu d-deċiżjonijiet dwar it-tifel jew tifla waħdu. Madankollu, il-ġenitur l-ieħor iżomm id-dritt li jkun infurmat u li jimmonitorja l-manteniment u t-trobbija tat-tfal. Mingħajr preġudizzju għal eċċezzjonijiet għal raġunijiet serji, għandu wkoll drittijiet ta’ aċċess u ta’ residenza. Għalhekk, f’każ li l-ġenituri jisseparaw, kull wieħed minnhom għandu jżomm relazzjoni personali mal-minuri u jirrispetta r-relazzjoni tiegħu/tagħha mal-ġenitur l-ieħor.

Jekk ġenitur imċaħħad mill-awtorità tal-ġenituri jemmen li l-ġenitur l-ieħor ma jkunx qed jeżerċita l-awtorità tal-ġenituri fl-interessi tal-minuri, huwa/hija j/tista’ j/tirreferi l-kwistjoni lill-qorti xierqa biex issolvi t-tilwima. F’dan il-każ, il-qorti tista’, jekk ikun meħtieġ, tagħmel bidla fl-għotja tal-awtorità tal-ġenituri jew għall-arranġamenti għall-eżerċizzju tagħha.

9 Jekk il-qorti tiddeċiedi li l-ġenituri għandu jkollhom il-kustodja konġunta ta’ uliedhom, dan xi jfisser fil-prattika?

L-awtorità konġunta tal-ġenituri tippresupponi, f’każ li l-ġenituri jisseparaw, li hemm fehim u kunsens wiesa’ biex tiġi żgurata kooperazzjoni kontinwa u kostruttiva fid-deċiżjonijiet tal-ġenituri relatati mal-eżerċizzju tal-awtorità tal-ġenituri u l-manteniment u t-trobbija tat-tfal. Id-deċiżjonijiet tal-imħallef tal-familja huma dejjem iggwidati mill-aħjar interessi tat-tfal.

10 Għand liema qorti jew awtorità għandi nirrikorri jekk inkun irrid nippreżenta rikors dwar ir-responsabbiltà tal-ġenituri? Liema formalitajiet għandhom ikunu rispettati u liema dokumenti għandi nehmeż mar-rikors tiegħi?

Ir-rikorrent jista’ iressaq il-kwistjoni quddiem l-imħallef tal-familja, permezz ta’ rikors lill-qorti distrettwali (tribunal d’arrondissement). Ir-rikors irid jiddikjara d-data u l-iskop tat-talba, il-kunjomijiet, l-ismijiet u l-indirizzi tal-partijiet, u d-dati u l-postijiet tat-twelid tagħhom. Jekk ir-rikorrent ma jgħix il-Lussemburgu, ir-rikors irid jindika indirizz għan-notifika hemmhekk. Il-partijiet m’għandhomx għalfejn ikunu rappreżentati minn avukat. Ir-reġistru tal-qorti (greffe) iħarrek il-partijiet fi żmien 15-il jum, ħlief jekk it-terminu jiġi estiż minħabba d-distanza kif previst mill-Kodiċi Ġdid ta’ Proċedura Ċivili (Nouveau Code de procédure civile).

Bħala eċċezzjoni għar-regola ġenerali, il-kawżi għall-irtirar totali jew parzjali tal-awtorità tal-ġenituri ma jiġux trattati mill-imħallef tal-familja, iżda jaqgħu fil-ġuriżdizzjoni tal-qorti distrettwali fil-kwalità ta’ qorti ċivili. Dawn il-kawżi għandhom jitressqu mill-prosekutur pubbliku quddiem il-qorti distrettwali tal-indirizz (domicile) jew residenza (résidence) ta’ wieħed mill-ġenituri. Jekk il-ġenituri ma jkollhomx indirizz jew residenza magħrufa fil-pajjiż, il-kawża titressaq quddiem il-qorti tad-distrett fejn ikunu jinsabu t-tfal. Jekk il-minuri ma jkunux jinstabu kollha fi ħdan l-istess distrett, il-kawża tiġi ppreżentata quddiem il-qorti distrettwali tal-Lussemburgu. Il-prosekutur pubbliku jirranġa għal investigazzjoni dwar is-sitwazzjoni tal-familja tal-minuri u l-moralità tal-ġenituri tiegħu/tagħha. Dawn tal-aħħar huma ordnati jissottomettu lill-qorti kwalunkwe kumment u oġġezzjoni li jqisu xierqa. Ir-rikors għall-irtirar tal-awtorità tal-ġenituri għandu jistabbilixxi l-fatti u jkun akkumpanjat minn dokumenti ta’ sostenn. L-iskrivan tal-qorti (greffier) jinnotifika lill-ġenituri jew lill-qraba fil-linja axxendenti li kontrihom tkun tressqet l-kawża u jinnotifikahom biex jikkomparixxu. Huma m’għandhomx għalfejn ikunu rappreżentati minn avukat. Fi kwalunkwe każ, il-qorti tista’, ex officio jew fuq talba ta’ parti, tadotta kwalunkwe miżura interim li tqis mixtieqa b’rabta mal-eżerċitar tal-awtorità tal-ġenituri fuq il-minuri. Barra minn hekk, il-qorti tista’, fi kwalunkwe każ, tirrevoka jew tibdel dawk il-miżuri. Jekk ġenitur jew gwardjan jixtieq jirkupra d-drittijiet li ġew imneħħija lilhom, iridu jressqu rikors lill-qorti tal-indirizz jew tar-residenza tal-persuna li lilha ġew fdati dawn id-drittijiet.

11 Liema proċedura tapplika f’dawn il-każijiet? Jista’ wieħed jagħmel użu minn proċedura ta’ emerġenza?

Kawżi quddiem l-imħallef tal-familja jitressqu permezz ta’ rikors lill-qorti distrettwali minn wieħed mill-ġenituri jew minn persuna minorenni li tkun kapaċi tifforma l-fehmiet tagħha stess skont l-Artikoli 1007-50 tal-Kodiċi l-Ġdid ta’ Proċedura Ċivili. Il-partijiet m’għandhomx għalfejn ikunu rappreżentati minn avukat, ħlief meta r-rikors jiġi ppreżentat fi proċedimenti ta’ divorzju li jitressqu għal raġunijiet ta’ tkissir irrimedjabbli taż-żwieġ jew fi proċedimenti ta’ separazzjoni legali. F’dawn il-każijiet, ir-rappreżentanza minn avukat full-time (avocat à la Cour) hija obbligatorja.

Ir-rikors irid jiġi ppreżentat fuq karta ordinarja lill-iskrivan tal-qorti distrettwali b’ġuriżdizzjoni territorjali, jiġifieri:

1. il-qorti tal-post fejn il-familja għandha l-indirizz tagħha;

2. jekk il-ġenituri jgħixu separatament, il-qorti tal-indirizz tal-ġenitur li t-tfal minorenni abitwalment jgħixu miegħu, fil-każ ta’ eżerċizzju konġunt tal-awtorità tal-ġenituri, jew il-qorti tal-indirizz tal-ġenitur li jeżerċita l-awtorità tal-ġenituri waħdu;

3. f’każijiet oħra, il-qorti tal-post fejn tirrisjedi l-persuna li ma tkunx bdiet il-proċedimenti.

Fil-każ ta’ rikors konġunt, il-qorti kompetenti hija l-qorti tal-post fejn waħda mill-partijiet għandha l-indirizz tagħha, kif tippreferi. Għal aktar dettalji, ikkonsulta l-Artikolu 1007-2 tal-Kodiċi l-Ġdid ta’ Proċedura Ċivili.

Meta r-rikors jitressaq fi proċedimenti ta’ divorzju li jitressqu għal raġunijiet ta’ tkissir irrimedjabbli taż-żwieġ jew fi proċedimenti ta’ separazzjoni legali, il-qorti b’ġuriżdizzjoni territorjali hija l-qorti tal-post tal-indirizz konġunt tal-konjuġi jew, fin-nuqqas ta’ dan l-indirizz, tal-indirizz tal-konjuġi intimat.

Is-seduti ta’ smigħ relatati ma’ rikorsi għad-determinazzjoni jew għat-tibdil fl-eżerċizzju tal-awtorità tal-ġenituri u tad-drittijiet ta’ aċċess u residenza jinżammu fi żmien xahar miċ-ċitazzjoni.

Is-seduti ta’ smigħ quddiem l-imħallef tal-familja mhumiex pubbliċi. Dawn isiru f’awli. Fil-prinċipju, l-imħallef jiddeċiedi waħdu, iżda jista’ jirrinvija t-tilwima lil għadd ta’ mħallfin jekk il-każ ikun partikolarment ikkumplikat. L-imħallef tal-familja jittratta wkoll it-talbiet għal miżuri provviżorji.

L-imħallef tal-familja jisma’ personalment kull waħda mill-partijiet u jrid jipprova jirrikonċiljahom. Huwa / Hija j/tista’ j/tipproponi miżura ta’ medjazzjoni. Huwa / hija jista’ / tista’ jordna / tordna investigazzjoni dwar is-sitwazzjoni tal-familja (enquête social) jew kwalunkwe miżura oħra ta’ inkjesta. Meta l-imħallef tal-familja jiddeċiedi dwar l-arranġamenti għall-eżerċizzju tal-awtorità tal-ġenituri, huwa jista’ jikkunsidra, fost affarijiet oħra, il-prattika li qabel kienet segwita mill-ġenituri, kwalunkwe ftehim li ntlaħaq qabel, is-sentimenti espressi mit-tifel, il-kapaċità ta’ kull ġenitur li jwettaq dmirijietu u li jirrispetta lill-ieħor, u l-eżitu tal-investigazzjonijiet jew l-inkjesti mwettqa.

Fil-każ ta’ rikors għal pagament għall-manteniment ta’ minuri jew rikors għal kontribuzzjoni għall-manteniment u t-trobbija tat-tfal, l-imħallef tal-familja jista’ jordna lill-partijiet, u saħansitra lil partijiet terzi, biex jipprovdu informazzjoni jew jippreżentaw kotba tal-kontijiet jew dokumenti tal-kontijiet li jistabbilixxu l-ammont ta’ dħul, dejn jew qligħ tal-partijiet.

Kull appell minn deċiżjoni mogħtija mill-imħallef tal-familja għandu jitressaq fi żmien 40-il jum. Ir-rikors tal-appell għandu jiġi ffirmat minn avukat full-time.

Meta l-imħallef tal-familja diġà qed jikkunsidra rikors fuq il-merti tal-każ, u hemm urġenza assoluta, li trid tkun issostanzjata sew fir-rikors, jista’ jitressaq quddiem l-imħallef rikors li jitlob għal miżuri interim (mesures provisoires) fi proċedimenti sommarji eċċezzjonali (en référé exceptionnel). Ir-rikors għal miżuri provviżorji għandu jitressaq quddiem l-iskrivan tal-qorti distrettwali li għandha ġuriżdizzjoni biex tisma’ il-każ fuq il-merti tiegħu. Il-partijiet m’għandhomx għalfejn ikunu rappreżentati minn avukat.

12 Nista’ nikseb għajnuna legali biex inkopri l-ispejjeż tal-proċedura?

Il-persuni bi dħul insuffiċenti skont il-liġi Lussemburgiża jistgħu jibbenefikaw mill-għajnuna legali. Għal dan l-għan, huma jridu jimlew kwestjonarju disponibbli miċ-ċentru tas-servizz tal-għajnuna soċjali u jibagħtuh lill-President tal-Kamra tal-Avukati tat-territorju kompetenti.

L-għajnuna legali tkopri l-ispejjeż kollha marbuta mal-proċedimenti, proċeduri jew atti ġudizzjarji li tkun ingħatat għalihom. B’mod partikolari hija tkopri t-taxxi tal-boll u tar-reġistrazzjoni, it-tariffi tal-iskrivani, it-tariffi tal-avukati, it-taxxi u t-tariffi tal-uffiċjali tal-qorti, l-ispejjeż u t-tariffi tan-nutara, l-ispejjeż u t-tariffi tat-tekniċi, it-taxxi tax-xhieda, it-tariffi tat-tradutturi u tal-interpreti, it-tariffi għas-certificats de coutume (ċertifikat jew affidavit dwar il-liġi applikabbli), l-ispejjeż tal-ivvjaġġar, it-taxxi u t-tariffi għar-reġistrazzjoni, il-formalitajiet tal-ipoteki u tat-titoli, u t-tariffi għall-pubblikazzjoni fil-gazzetti.

13 Ikun possibbli li jsir appell kontra deċiżjoni dwar ir-responsabbiltà tal-ġenituri?

Deċiżjoni dwar l-awtorità tal-ġenituri tista’ tiġi appellata quddiem il-Qorti tal-Appell (Cour d’appel). Fil-prinċipju, il-limitu ta’ żmien għall-appell huwa ta’ 40 jum. Madankollu, it-terminu huwa ta’ 15-il jum fil-każ ta’ appell minn deċiżjoni tal-imħallef tal-familja dwar miżuri interim fi proċedimenti ta’ divorzju mressqa għal raġunijiet ta’ tkissir irrimedjabbli taż-żwieġ, fi proċedimenti ta’ separazzjoni legali, jew fi proċedimenti sommarji eċċezzjonali.

14 F’ċerti każijiet, jista’ jkun meħtieġ li wieħed japplika lill-qorti jew lil awtorità oħra għall-eżekuzzjoni ta’ deċiżjoni dwar ir-responsabbiltà tal-ġenituri. Liema proċedura tapplika f’każ bħal dan?

Imħallef tal-familja li jkun iddeċieda l-iskeda biex wild jgħix ma’ kull ġenitur jew li jkun ikkonferma d-dritt ta’ kuntatt ta’ ġenitur jew saħansitra parti terza jista’ sussegwentement iżid miżuri ta’ infurzar mad-deċiżjoni. Huwa / Hija j/tispeċifika n-natura ta’ dawn il-miżuri u l-arranġamenti għall-implimentazzjoni tagħhom, filwaqt li j/tqis l-aħjar interessi tat-tfal. Huwa / Hija j/tista’ j/tiffissa pagament perjodiku ta’ penali biex j/tiżgura li d-deċiżjoni tiġi osservata.

Il-liġi Lussemburgiża tipprevedi diversi modi kif tista’ tiġi infurzata deċiżjoni dwar l-awtorità tal-ġenituri f’każ ta’ rifjut sistematiku ta’ konformità.

L-ewwel nett, hemm penali ċivili, jiġifieri ħlas perjodiku ta’ penali (astreinte), stabbilit mill-imħallef tal-familja, sabiex il-ġenitur li ma jikkooperax jkun imġiegħel jissodisfa l-obbligu tiegħu. Kawża li tfittex li jkun hemm ħlas perjodiku ta’ penali imposta trid titressaq quddiem il-qorti distrettwali għall-post ta’ residenza tal-wild.

Fil-każ ta’ nuqqas ripetut ta’ wieħed mill-ġenituri li jikkonforma mad-deċiżjonijiet tal-qorti dwar id-drittijiet ta’ aċċess u residenza jew residenza alternata, l-imħallef tal-familja jista’ jipproponi medjazzjoni tal-familja. Jekk ikompli n-nuqqas ta’ konformità, l-imħallef jista’, fuq talba tal-ġenitur li jkun sarlu t-tort, jagħmel bidla fl-għoti tal-awtorità tal-ġenituri jew fl-aċċess u fid-drittijiet ta’ residenza favur il-ġenitur l-ieħor.

It-tieni nett, hemm penali kriminali f’każ li t-tfal ma jingħatawx lill-parti l-oħra. Il-prosekutur pubbliku jista’ jipproċedi fil-każ ex officio jew b’reazzjoni għal ilment kriminali mressaq mill-vittma. Il-qorti distrettwali responsabbli għall-kawżi kriminali tistabbilixxi l-pieni kriminali u, fejn applikabbli, id-danni li għandhom jingħataw lill-vittma. Il-partijiet m’għandhomx għalfejn ikunu rappreżentati minn avukat.

15 X’għandi nagħmel biex deċiżjoni dwar ir-responsabbiltà tal-ġenituri maħruġa minn qorti fi Stat Membru ieħor tiġi rikonoxxuta u infurzata f’dan l-Istat Membru?

Skont ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2201/2003 tas-27 ta’ Novembru 2003 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-infurzar ta’ sentenzi fi kwistjonijiet matrimonjali u kwistjonijiet ta’ responsabbilità tal-ġenituri (ir-“Regolament Brussell IIa”), kwalunkwe sentenza dwar l-awtorità tal-ġenituri mogħtija mill-qorti ta’ pajjiż ieħor tal-Unjoni Ewropea (ħlief id-Danimarka) hija fil-prinċipju rikonoxxuta fil-Lussemburgu bit-tħaddim tal-liġi. Fi kliem ieħor, ir-rikonoxximent ta’ tali deċiżjonijiet ma huwa soġġett għall-ebda proċedura.

Madankollu, deċiżjoni mogħtija mill-qorti ta’ pajjiż ieħor tal-Unjoni Ewropea dwar l-eżerċizzju tal-awtorità tal-ġenituri fir-rigward ta’ minuri taż-żewġ partijiet ikkonċernati, li tkun eżegwibbli f’dak il-pajjiż u li tkun ġiet servuta jew innotifikata, tista’ tiġi eżegwita fil-Gran Dukat biss wara li tkun ġiet iddikjarata eżegwibbli fuq talba ta’ kwalunkwe parti interessata. Rikors għal dikjarazzjoni ta’ eżegwibbiltà jrid jiġi ppreżentat permezz ta’ avukat lill-imħallef li jippresjedi l-qorti distrettwali. Id-deċiżjoni tal-imħallef li jippresjedi l-qorti distrettwali tista’ tiġi appellata quddiem il-Qorti tal-Appell. Appell fuq punti tal-liġi mid-deċiżjoni tal-Qorti tal-Appell jista’ jiġi ppreżentat quddiem il-Qorti tal-Kassazzjoni (Cour de cassation).

Jenħtieġ li jiġi nnutat li sentenzi relatati mad-drittijiet ta’ aċċess u dawk relatati mar-ritorn ta’ minuri jistgħu, abbażi ta’ ċerti kundizzjonijiet, jiġu rikonoxxuti u infurzati mingħajr ma jkun meħtieġ li jgħaddu mill-proċedura deskritta fil-paragrafu preċedenti.

16 F’liema qorti f’dan l-Istat Membru għandi nirrikorri biex nopponi r-rikonoxximent ta’ deċiżjoni dwar ir-responsabbiltà tal-ġenituri maħruġa minn qorti fi Stat Membru ieħor? Liema proċedura tapplika f'dawn il-każijiet?

Skont ir-“Regolament Brussell IIa”, kwalunkwe parti interessata tista’ titlob lill-imħallef li jkun qiegħed jippresiedi l-qorti distrettwali biex jagħti deċiżjoni ta’ nuqqas ta’ rikonoxximent fir-rigward tal-awtorità tal-ġenituri ordnata minn qorti ta’ pajjiż ieħor tal-Unjoni Ewropea. Il-parti trid tkun rappreżentata minn avukat full-time.

It-talba tista' tiġi miċħuda biss għar-raġunijiet li ġejjin:

  • tkun tmur manifestament kontra l-politika pubblika;
  • ma jkunx instema’ l-minuri;
  • id-drittijiet tad-difiża ma jkunux ġew rispettati;
  • l-inkompatibilità ma' deċiżjoni mogħtija fi proċedimenti relatati.

Kull parti tista’ tappella quddiem il-Qorti tal-Appell mid-deċiżjoni tal-imħallef li jippresjedi l-qorti distrettwali. Id-deċiżjoni tal-Qorti tal-Appell tista’ tiġi appellata fuq punti tal-liġi quddiem il-Qorti tal-Kassazzjoni.

17 Liema liġi għandha tiġi applikata mill-qorti fi proċediment dwar ir-responsabbiltà tal-ġenituri meta t-tfal jew il-partijiet ma jkunux jgħixu f’dan l-Istat Membru jew ikunu ta’ nazzjonalitajiet differenti?

Il-qrati b’ġuriżdizzjoni fi kwistjonijiet ta’ awtorità tal-ġenituri huma l-qrati tar-residenza abitwali tal-minuri: L-Artikolu 8 tar-Regolament Brussell IIa u l-Artikolu 5 tal-Konvenzjoni tal-Aja tad-19 ta’ Ottubru 1996 dwar il-Ġuriżdizzjoni, il-Liġi Applikabbli, ir-Rikonoxximent, l-Infurzar u l-Kooperazzjoni fir-Rigward tar-Responsabbiltà tal-Ġenituri u l-Miżuri għall-Protezzjoni tat-Tfal. Il-liġi applikabbli hija definita wkoll mill-istess Konvenzjoni tal-Aja. In-nazzjonalità tal-wild hija irrilevanti. Il-ġuriżdizzjoni biex jittieħdu miżuri għall-protezzjoni tal-persuna u tal-proprjetà tat-tfal taqa’ f’idejn l-awtoritajiet tal-istat kontraenti ta’ residenza abitwali tal-minuri, b’mod li l-awtorità fil-Lussemburgu hija l-qorti tal-familja. L-eżerċizzju tar-responsabbiltà tal-ġenituri huwa rregolat mil-liġi tal-istat tar-residenza abitwali tal-minuri jew, jekk ir-residenza abitwali tat-tfal tinbidel, mil-liġi tal-istat tar-residenza abitwali ġdida.

Ħoloq relatati

L-awtorità tal-ġenituri fil-Gran Dukat tal-Lussemburgu (Fuljett)

Legilux

L-aħħar aġġornament: 18/12/2019

Il-verzjoni bil-lingwa nazzjonali ta’ din il-paġna tinżamm mill-punt ta’ kuntatt tan-NĠE rispettiv. It-traduzzjonijiet saru mis-servizz tal-Kummissjoni Ewropea. Jista' jkun hemm xi tibdil imdaħħal fl-oriġinal mill-awtorità nazzjonali kompetenti li jkun għadu ma jidhirx fit-traduzzjonijiet. La l-NĠE u lanqas il-Kummissjoni Ewropea ma jaċċettaw ebda responsabbiltà fir-rigward ta' kwalunkwe informazzjoni jew dejta li tinsab jew li hemm referenza għaliha f'dan id-dokument. Jekk jogħġbok irreferi għall-avviż legali sabiex tiċċekkja r-regoli dwar id-drittijiet tal-awtur għall-Istati Membri responsabbli minn din il-paġna.
L-Istati Membri responsabbli għall-ġestjoni tal-paġni tal-kontenut nazzjonali huma fil-proċess li jaġġornaw xi ftit mill-kontenut fuq dan is-sit web fid-dawl tal-ħruġ tar-Renju Unit mill-Unjoni Ewropea. Jekk is-sit ikun fih kontenut li għadu ma jirriflettix il-ħruġ tar-Renju Unit, dan mhux intenzjonat u se jiġi indirizzat.

Feedback

Uża l-formola li ġejja biex taqsam il-kummenti u l-feedback tiegħek fis-sit web ġdid tagħna