Εθνικά ειδικά δικαστήρια

Ελλάδα

Στην παρούσα ενότητα παρέχονται πληροφορίες σχετικά με την οργάνωση των ειδικών δικαστηρίων στην Ελλάδα.

Περιεχόμενο που παρέχεται από
Ελλάδα

Συμβούλιο της Επικρατείας

Το Συμβούλιο της Επικρατείας, το οποίο προβλέπεται από το άρθρο 95 του Συντάγματος είναι το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο και ασκεί τα καθήκοντά του σε Ολομέλεια ή σε τμήματα. Η Ολομέλεια απαρτίζεται από τον πρόεδρο, τουλάχιστον δέκα συμβούλους, δύο παρέδρους και έναν γραμματέα.

Υπάρχουν έξι τμήματα: Α΄, Β΄, Γ΄, Δ΄, Ε΄ και ΣΤ΄.

Τα τέσσερα πρώτα τμήματα (Α΄, Β΄, Γ΄ και Δ΄) εκτελούν τα δικαστικά καθήκοντα του Συμβουλίου και συνεδριάζουν δημόσια. Στις συνεδριάσεις μετέχουν ο πρόεδρος του τμήματος (αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας), δύο σύμβουλοι, δύο πάρεδροι και ένας γραμματέας (πενταμελής σύνθεση).

Καθένα από τα τμήματα αυτά μπορεί επίσης να συνεδριάσει σε επταμελή σύνθεση, με τη συμμετοχή δύο ακόμη συμβούλων. Αυτό μπορεί να συμβεί μόνον στις υποθέσεις που υποβλήθηκαν ενώπιον επταμελούς τμήματος από τον πρόεδρο του δικαστηρίου ή σε υποθέσεις που παραπέμφθηκαν από πενταμελές τμήμα.

Το Ε΄ Τμήμα είναι υπεύθυνο για την επεξεργασία διαταγμάτων και για την άσκηση πειθαρχικής εξουσίας. Απαρτίζεται από τον πρόεδρό του (αντιπρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας), τουλάχιστον έναν σύμβουλο, έναν πάρεδρο (ο οποίος έχει αποφασιστική ψήφο κατά την άσκηση των καθηκόντων του) και έναν γραμματέα.

Το ΣΤ΄ Τμήμα είναι αρμόδιο για τις αναιρέσεις αποφάσεων που σχετίζονται με τον Κώδικα Είσπραξης Δημόσιων Εσόδων καθώς και για αποζημιώσεις που προκύπτουν από διοικητικές διαφορές. Η σύνθεσή του είναι αντίστοιχη εκείνης των πρώτων τεσσάρων τμημάτων.

Τα κύρια καθήκοντα του Συμβουλίου της Επικράτειας καθορίζονται στο άρθρο 95 παράγραφος 1 του Συντάγματος και ασκούνται όπως προβλέπεται από τον νόμο.

Στην αρμοδιότητα του Συμβουλίου της Επικρατείας ανήκουν ιδίως :

  • Η μετά από αίτηση ακύρωση των εκτελεστών πράξεων των διοικητικών αρχών για υπέρβαση εξουσίας ή για παράβαση νόμου.
  • Η μετά από αίτηση αναίρεση τελεσίδικων αποφάσεων των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, όπως νόμος ορίζει.
  • Η εκδίκαση των διοικητικών διαφορών ουσίας που υποβάλλονται σε αυτό σύμφωνα με το Σύνταγμα και τους νόμους
  • Η επεξεργασία όλων των διαταγμάτων που έχουν κανονιστικό χαρακτήρα.

Η διοίκηση έχει υποχρέωση να συμμορφώνεται με τις ακυρωτικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας. Η παράβαση της υποχρέωσης αυτής δημιουργεί ευθύνη για κάθε αρμόδιο όργανο, όπως νόμος ορίζει.

Ελεγκτικό Συνέδριο

Το Ελεγκτικό Συνέδριο, το οποίο προβλέπεται από το άρθρο 98 του Συντάγματος είναι ένα ανώτατο δικαστήριο διττής φύσης, με δικαστικά και διοικητικά καθήκοντα. Διατηρεί τον δικαστικό χαρακτήρα του όταν ασκεί τις διοικητικές του αρμοδιότητες. Η σύνθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου είναι αντίστοιχη εκείνης του Συμβουλίου της Επικρατείας. Το Ελεγκτικό Συνέδριο ασκεί τα καθήκοντά του σε ολομέλεια, σε τρία τμήματα και σε κλιμάκια.

Οι κύριες αρμοδιότητές του είναι οι εξής:

  • Ο έλεγχος των δαπανών του κράτους και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου.
  • Ο έλεγχος συμβάσεων μεγάλης οικονομικής αξίας, στις οποίες αντισυμβαλλόμενος είναι το Δημόσιο ή πρόσωπο που εξομοιώνεται με αυτό.
  • ο έλεγχος των λογαριασμών των δημόσιων υπολόγων και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου
  • Η γνωμοδότηση για τα νομοσχέδια που αφορούν συντάξεις ή αναγνώριση υπηρεσίας για την παροχή δικαιώματος σύνταξης.
  • Η σύνταξη και υποβολή έκθεσης στη Βουλή για τον απολογισμό και τον ισολογισμό του κράτους
  • Η εκδίκαση διαφορών σχετικά με την απονομή συντάξεων
  • Η εκδίκαση υποθέσεων που αναφέρονται στην ευθύνη των πολιτικών ή στρατιωτικών δημόσιων υπαλλήλων για κάθε ζημία που από δόλο ή αμέλεια προκλήθηκε στο Κράτος.

Οι αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου δεν υπόκεινται στον έλεγχο του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Άλλα ειδικά δικαστήρια

Στρατοδικείο, ναυτοδικείο και αεροδικείο

Πρόκειται για ειδικά ποινικά δικαστήρια. Όλα τα αδικήματα που διαπράττονται από στρατιωτικό προσωπικό στον στρατό ξηράς, στο ναυτικό ή στην αεροπορία υπάγονται (χωρίς εξαιρέσεις) στη δικαιοδοσία των στρατιωτικών δικαστηρίων.

Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο

Το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο είναι ένα ειδικό δικαστήριο, το οποίο έχει χαρακτήρα συνταγματικού δικαστηρίου υπό την έννοια ότι οι περισσότερες από τις διαφορές που υπάγονται στη δικαιοδοσία του είναι συνταγματικής φύσης. Ειδικότερα, προβλέπεται από το άρθρο 100 του Συντάγματος και έχει ειδική αρμοδιότητα να κρίνει το κύρος των βουλευτικών εκλογών, την έκπτωση βουλευτή από το αξίωμά του ή να αίρει συγκρούσεις μεταξύ των τριών ανωτάτων δικαστηρίων της χώρας. Οι αποφάσεις του ΑΕΔ είναι αμετάκλητες, δεν μπορούν δηλαδή να προσβληθούν με κανένα ένδικο μέσο.

Συγκροτείται από τον Πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας, τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου, τον Πρόεδρο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, τέσσερις Συμβούλους της Επικρατείας και τέσσερις Αρεοπαγίτες (που ορίζονται ως μέλη με κλήρωση κάθε δύο χρόνια).

Στο Δικαστήριο προεδρεύει ο αρχαιότερος από τους προέδρους του Συμβουλίου της Επικρατείας ή του Αρείου Πάγου. Όταν εκδικάζει υποθέσεις που αφορούν την άρση συγκρούσεων και την επίλυση διαφορών που αφορούν ουσιαστική αντισυνταγματικότητα ή την έννοια διατάξεων τυπικού νόμου, προστίθενται στη σύνθεσή του δύο τακτικοί καθηγητές νομικών σχολών ελληνικών πανεπιστημίων.

Ειδικό δικαστήριο αγωγών κακοδικίας

Το εν λόγω δικαστήριο προβλέπεται από το άρθρο 99 του Συντάγματος και τον Ν. 693/1977 και δικάζει αγωγές κακοδικίας κατά δικαστικών λειτουργών. Συγκροτείται από τον πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας ως πρόεδρό του και από ένα σύμβουλο της Επικρατείας, ένα αρεοπαγίτη, ένα σύμβουλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, δύο τακτικούς καθηγητές νομικών σχολών ελληνικών πανεπιστημίων και δύο δικηγόρους (μέλη του Ανώτατου Πειθαρχικού Συμβουλίου των δικηγόρων, οι οποίοι ορίζονται με κλήρωση).

Ειδικό Δικαστήριο ευθύνης υπουργών

Το εν λόγω δικαστήριο προβλέπεται στο άρθρο 86 του Συντάγματος.

Συγκροτείται για κάθε συγκεκριμένη υπόθεση από έξι μέλη του Συμβουλίου της Επικρατείας και επτά μέλη του Αρείου Πάγου, τα οποία κληρώνονται από τον πρόεδρο της Βουλής μετά την άσκηση δίωξης. Η δίκη έχει τη μορφή δημόσιας συνεδρίασης της Βουλής και διευθύνεται από τα μέλη των προαναφερθέντων ανώτατων δικαστηρίων – οι οποίοι πρέπει να έχουν διορισθεί ή προαχθεί στον βαθμό που κατέχουν πριν από την υποβολή πρότασης για άσκηση δίωξης. Του Eιδικού Δικαστηρίου προεδρεύει ο ανώτερος σε βαθμό από τα μέλη του Αρείου Πάγου που κληρώθηκαν και μεταξύ ομοιόβαθμων ο αρχαιότερος. Καθήκοντα εισαγγελέα ασκεί μέλος της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου που κληρώνεται μαζί με τον αναπληρωτή του.

Το δικαστήριο είναι αρμόδιο για την εκδίκαση υποθέσεων που αφορούν στη διάπραξη ποινικών αδικημάτων που τέλεσαν μέλη της κυβέρνησης ή υφυπουργοί κατά την άσκηση των καθηκόντων τους υπό την προϋπόθεση ότι παραπέμφθηκαν στο δικαστήριο αυτό από τη Βουλή.

Ειδικό δικαστήριο Μισθολογικών Διαφορών Δικαστικών Λειτουργών

Το εν λόγω δικαστήριο προβλέπεται στο άρθρο 88 του Συντάγματος.

Συγκροτείται από τα μέλη του Ειδικού Δικαστηρίου που προβλέπεται στο άρθρο 99 του Συντάγματος, με τη συμμετοχή ενός ακόμη τακτικού καθηγητή και ενός ακόμη δικηγόρου.

Είναι αρμόδιο για την εκδίκαση διαφορών σχετικών με τις (κάθε είδους) αποδοχές και τις συντάξεις δικαστικών λειτουργών, εφόσον η επίλυση των σχετικών νομικών ζητημάτων μπορεί να επηρεάσει τη μισθολογική, συνταξιοδοτική ή φορολογική κατάσταση ευρύτερου κύκλου προσώπων.

Νομικές βάσεις δεδομένων

  1. Στον δικτυακό τόπο του Συμβουλίου της Επικρατείας περιέχονται περισσότερες από 250 000 αποφάσεις.

Η πρόσβαση στη βάση δεδομένων παρέχεται δωρεάν.

  1. Ακολουθούν οι δικτυακοί τόποι των σημαντικών διοικητικών πρωτοδικείων.

Οι διαθέσιμες υπηρεσίες στον δικτυακό τόπο του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών είναι οι εξής:

  • Αναζήτηση νομολογίας
  • Δελτία νομολογίας

Οι ακόλουθες υπηρεσίες τελούν υπό κατασκευή:

  • Έκδοση πιστοποιητικών
  • Παρακολούθηση υποθέσεων
  • Κατάθεση δικογράφων

Στους δικτυακούς τόπους όλων των άλλων δικαστηρίων, οι διαθέσιμες υπηρεσίες είναι οι εξής:

  • Ηλεκτρονική αίτηση για την έκδοση πιστοποιητικού
  • Παρακολούθηση υπόθεσης

Επιπλέον, στους περισσότερους από τους προαναφερθέντες δικτυακούς τόπους, διατίθενται επίσης πληροφορίες σχετικά με τις αρμοδιότητες, το ιστορικό, τον κανονισμό λειτουργίας, το οργανόγραμμα, τους εν ενεργεία δικαστικούς λειτουργούς του δικαστηρίου και ούτω καθεξής.

Γενικά, η πρόσβαση παρέχεται δωρεάν. Ωστόσο, η χρήση της νομικής βάσης δεδομένων περιορίζεται στους δικαστές και απαιτεί ειδικό λογισμικό χρήστη και κωδικούς αναγνώρισης.

  1. Ακολουθούν οι δικτυακοί τόποι των σημαντικότερων διοικητικών εφετείων:

Οι διαθέσιμες υπηρεσίες είναι οι εξής:

  • Εκθέματα
  • Ηλεκτρονική αίτηση για έκδοση πιστοποιητικού
  • Παρακολούθηση υπόθεσης

Γενικά, η πρόσβαση παρέχεται δωρεάν. Ωστόσο, η χρήση της νομικής βάσης δεδομένων περιορίζεται στους δικαστές και απαιτεί ειδικό λογισμικό χρήστη και κωδικούς αναγνώρισης.

Σχετικοί σύνδεσμοι

Συμβούλιο της Επικρατείας

Ελεγκτικό Συνέδριο

Τελευταία επικαιροποίηση: 16/09/2019

Την έκδοση αυτής της σελίδας στην εθνική γλώσσα διαχειρίζεται το εκάστοτε κράτος μέλος. Οι μεταφράσεις έχουν γίνει από την αρμόδια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι τυχόν αλλαγές που επιφέρει η αρμόδια εθνική αρχή στο πρωτότυπο ενδέχεται να μην έχουν περιληφθεί ακόμα στις μεταφράσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αναλαμβάνει καμία ευθύνη όσον αφορά τις πληροφορίες ή τα στοιχεία που περιλαμβάνονται ή για τα οποία γίνεται λόγος στο παρόν έγγραφο. Βλ. την ανακοίνωση νομικού περιεχομένου για τους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχύουν στο κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για την παρούσα σελίδα.

Σχόλια

Χρησιμοποιήστε το παρακάτω δελτίο για να διατυπώσετε τα σχόλια και τις παρατηρήσεις σας για τον νέο μας ιστότοπο