Uwaga: niedawno wprowadzono na tej stronie zmiany w oryginalnej wersji językowej rumuński. Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Swipe to change

Krajowe sądy powszechne

Rumunia

Na niniejszej stronie przedstawiono informacje o sądach powszechnych w Rumunii.

Autor treści:
Rumunia

Wprowadzenie do systemu sądownictwa Rumunii

System sądownictwa Rumunii ma następującą strukturę:

Sądy i prokuratury

Poziom 1

  1. Sądy rejonowe (176)
  2. Prokuratury

Poziom 2

  1. Sądy okręgowe (42)
  2. Okręgowe sądy szczególne (3)
  3. Sąd Rodzinny i Nieletnich (1)
  4. Prokuratury

Poziom 3

  1. Sądy apelacyjne (15)
  2. Prokuratury

Poziom 4

  1. Wysoki Trybunał Kasacyjny i Sprawiedliwości
  2. Prokuratura
  • W skład rumuńskiego systemu sądownictwa wchodzą Wysoki Trybunał Kasacyjny i Sprawiedliwości oraz inne sądy powszechne.

Sądy

Wysoki Trybunał Kasacyjny i Sprawiedliwości (Înalta Curte de Casație și Justiție)

Jako sąd najwyższy w Rumunii jest on jedynym organem sądowniczym, do którego kompetencji należy zapewnianie spójności i jednolitości wykładni oraz stosowania prawa przez inne sądy. Podstawową procedurą służącą osiąganiu tego celu jest procedura rozpatrywania tzw. „środków zaskarżenia dotyczących zagadnień prawnych” (recursul în interesul legii).

Wysoki Trybunał Kasacyjny i Sprawiedliwości składa się z czterech izb. Każda z nich posiada odrębną właściwość. Do izb tych należą:

  • Izba Cywilna I,
  • Izba Cywilna II,
  • Izba Karna,
  • Izba Administracyjna i Podatkowa.

Do pozostałych struktur Trybunału, z których każda posiada odrębną właściwość, należą cztery 5-osobowe składy sędziowskie, składy połączonych izb (Secțiile Unite), skład ds. środków zaskarżenia dotyczących zagadnień prawnych oraz skład wyjaśniający niektóre aspekty prawne.

Izba Cywilna I, Izba Cywilna II oraz Izba Administracyjna i Podatkowa Wysokiego Trybunału Kasacyjnego i Sprawiedliwości rozpoznają środki zaskarżenia od wyroków wydanych przez sądy apelacyjne oraz innych orzeczeń sądowych określonych przepisami prawa, a także środki zaskarżenia od nieprawomocnych orzeczeń lub wszelkich innych dokumentów sądowych, od których nie przysługuje odwołanie w żadnym innym trybie i w przypadku których postępowanie przed sądem apelacyjnym zostało przerwane. Izba Karna, jako sąd pierwszej instancji, rozpoznaje sprawy i wnioski, które z mocy prawa wchodzą w zakres właściwości Wysokiego Trybunału Kasacyjnego i Sprawiedliwości.

Izba Karna Wysokiego Trybunału Kasacyjnego i Sprawiedliwości rozpoznaje następujące sprawy:

Jako sąd pierwszej instancji:

  • sprawy o przestępstwa popełnione przez senatorów, posłów lub posłów do Parlamentu Europejskiego;
  • sprawy o przestępstwa popełnione przez członków rządu;
  • sprawy o przestępstwa popełnione przez sędziów Trybunału Konstytucyjnego;
  • sprawy o przestępstwa popełnione przez członków Najwyższej Rady Sądownictwa;
  • sprawy o przestępstwa popełnione przez sędziów Wysokiego Trybunału Kasacyjnego i Sprawiedliwości lub prokuratorów prokuratury działającej przy Wysokim Trybunale Kasacyjnym i Sprawiedliwości;
  • sprawy o przestępstwa popełnione przez marszałków, admirałów, generałów i kwestorów;
  • inne sprawy należące zgodnie z prawem do jego właściwości.

Jako sąd rozpoznający środki zaskarżenia:

  • środki zaskarżenia od orzeczeń w sprawach karnych wydanych w pierwszej instancji przez sądy apelacyjne lub Wojskowy Sąd Apelacyjny;
  • środki zaskarżenia od orzeczeń w sprawach karnych wydanych w instancji odwoławczej przez sądy apelacyjne lub Wojskowy Sąd Apelacyjny;
  • środki zaskarżenia od orzeczeń w sprawach karnych wydanych w pierwszej instancji przez Izbę Karną Wysokiego Trybunału Kasacyjnego i Sprawiedliwości, a także inne sprawy określone przepisami prawa.

Trybunał w składzie dziewięciu sędziów

Zgodnie z ustawą nr 202/2010 o niektórych środkach służących przyspieszeniu postępowań przed sądem uprawnienia 9-osobowego składu sędziowskiego zostały przekazane 5-osobowemu składowi sędziowskiemu.

Sprawy w toku, które są już rozpoznawane przez skład 9-osobowy, nadal będą rozpoznawane przez taki sam skład sędziowski.

Trybunał w składzie pięciu sędziów

Zgodnie z art. 24 ustawy nr 304/2004, ogłoszonej ponownie, z późniejszymi zmianami, 5-osobowy skład sędziowski rozpoznaje środki zaskarżenia oraz inne wnioski dotyczące spraw rozpatrywanych w pierwszej instancji przez Izbę Karną Wysokiego Trybunału Kasacyjnego i Sprawiedliwości, a także inne sprawy należące zgodnie z prawem do jego właściwości. Trybunał w składzie pięciu sędziów pełni również funkcję sądu dyscyplinarnego.

Zgodnie z art. 51 ust. 3 ustawy nr 317/2004, ogłoszonej ponownie, Trybunał w składzie pięciu sędziów rozpoznaje środki zaskarżenia od orzeczeń wydanych przez Najwyższą Radę Sądownictwa w sprawach dyscyplinarnych.

Wysoki Trybunał Kasacyjny i Sprawiedliwości zbiera się w składzie połączonych izb, aby:

  1. rozstrzygać skargi mające na celu zmianę orzecznictwa Wysokiego Trybunału Kasacyjnego i Sprawiedliwości;
  2. odbywać narady z Trybunałem Konstytucyjnym w celu dokonywania kontroli zgodności ustaw z konstytucją przed ich ogłoszeniem.

Sądy apelacyjne (curțile de apel)

W Rumunii sądami apelacyjnymi kieruje prezes, w niektórych przypadkach wspomagany przez jednego lub dwóch wiceprezesów.

Sąd apelacyjny orzeka w wyspecjalizowanych wydziałach lub składach w następujących rodzajach spraw:

  • sprawy cywilne;
  • sprawy karne;
  • sprawy z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego;
  • sprawy administracyjne i podatkowe;
  • sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, spółek, rejestru handlowego, upadłości, nieuczciwej konkurencji itp.;
  • sprawy dotyczące żeglugi morskiej i śródlądowej.

15 sądów apelacyjnych posiada osobowość prawną, a każdemu z nich podlega kilka sądów okręgowych (około trzech).

W zakresie prawa cywilnego sądy apelacyjne rozpoznają następujące sprawy:

Jako sądy pierwszej instancji rozpoznają sprawy dotyczące sporów administracyjnych i podatkowych, na podstawie przepisów szczególnych.

Jako sądy apelacyjne rozpoznają apelacje od wyroków wydanych w pierwszej instancji przez sądy okręgowe.

Jako sądy rozpoznające środki zaskarżenia rozpatrują one sprawy wyraźnie określone przepisami prawa.

W zakresie prawa karnego sądy apelacyjne rozpoznają następujące sprawy:

Jako sądy pierwszej instancji:

  • sprawy o przestępstwa z art. 155–173 kodeksu karnego (np. zdrada, szpiegostwo, zmowa przestępcza, obalenie władzy państwowej lub zniszczenie gospodarki krajowej) oraz przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu narodowemu Rumunii określone w przepisach szczególnych;
  • sprawy o przestępstwa z art. 253^1 (konflikt interesów), art. 273–276 (niektóre przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu transportu kolejowego) w przypadku katastrof kolejowych oraz z art. 356–361 (przestępstwa przeciwko pokojowi i ludzkości);
  • sprawy o przestępstwa popełnione przez sędziów sądów rejonowych lub okręgowych, prokuratorów prokuratur działających przy tych sądach, a także przez adwokatów, notariuszy i komorników oraz kontrolerów Trybunału Obrachunkowego;
  • sprawy o przestępstwa popełnione przez przywódców zgromadzeń religijnych założonych zgodnie z przepisami prawa oraz innych wysoko postawionych działaczy religijnych w randze co najmniej biskupa lub równoważnej;
  • sprawy o przestępstwa popełnione przez sędziów pomocniczych Wysokiego Trybunału Kasacyjnego i Sprawiedliwości, sędziów sądów apelacyjnych, sędziów Wojskowego Sądu Apelacyjnego lub prokuratorów prokuratur działających przy tych sądach;
  • sprawy o przestępstwa popełnione przez członków Trybunału Obrachunkowego, Przewodniczącego Rady Legislacyjnej lub Rzecznika Praw Obywatelskich;
  • sprawy o inne przestępstwa znajdujące się w zakresie ich właściwości na mocy przepisów szczególnych.

Jako sądy apelacyjne rozpoznają apelacje od wyroków wydanych w sprawach karnych w pierwszej instancji przez sądy okręgowe.

Jako sądy rozpoznające środki zaskarżenia rozpatrują środki zaskarżenia od orzeczeń wydanych w sprawach karnych w pierwszej instancji przez sądy rejonowe, z wyłączeniem spraw podlegających właściwości sądów okręgowych, jak również inne sprawy wyraźnie określone przepisami prawa.

Sądy apelacyjne rozstrzygają również spory o właściwość między sądami okręgowymi lub między sądami rejonowymi a sądami okręgowymi w obszarze właściwości miejscowej sądów apelacyjnych, a także między sądami rejonowymi położonymi w obszarze właściwości miejscowej różnych sądów okręgowych, ale w obszarze właściwości miejscowej danego sądu apelacyjnego.

Sądy apelacyjne rozstrzygają również wnioski o ekstradycję lub przekazanie osób skazanych za granicę.

Sądy okręgowe (tribunale)

Czterdzieści dwa sądy okręgowe posiadają osobowość prawną i są zorganizowane na szczeblu okręgu. Obszar właściwości każdego sądu okręgowego obejmuje wszystkie sądy rejonowe w danym okręgu, w którym mieści się siedziba sądu okręgowego.

Sądy okręgowe orzekają w odrębnych wydziałach lub wyspecjalizowanych składach w następujących sprawach:

  • sprawy cywilne;
  • sprawy karne;
  • sprawy z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego;
  • sprawy administracyjne i podatkowe;
  • sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, spółek, rejestru handlowego, upadłości, nieuczciwej konkurencji itp.;
  • sprawy dotyczące żeglugi morskiej i śródlądowej.

W zakresie prawa cywilnego sądy okręgowe rozpoznają następujące sprawy:

Jako sądy pierwszej instancji sądy okręgowe rozpoznają wszystkie skargi, które z mocy prawa nie wchodzą w zakres właściwości innych sądów.

Jako sądy apelacyjne rozpoznają apelacje od wyroków wydanych w pierwszej instancji przez sądy rejonowe.

Jako sądy rozpoznające środki zaskarżenia rozpatrują one sprawy wyraźnie określone przepisami prawa.

W zakresie prawa karnego sądy okręgowe rozpoznają następujące sprawy:

Jako sądy pierwszej instancji:

  • sprawy o przestępstwa przeciwko życiu, nietykalności cielesnej i zdrowiu, przestępstwa przeciwko wolności osobistej, przestępstwa przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności, przestępstwa przeciwko mieniu, przestępstwa popełnione w miejscu pracy lub w związku z nim, przestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, przestępstwa przeciwko zasadom wykonywania niektórych czynności regulowanych, przestępstwa przeciwko zdrowiu publicznemu oraz przestępstwa związane z przemytem (jeśli dotyczą broni, amunicji lub materiałów wybuchowych i radioaktywnych);
  • sprawy o przestępstwa umyślne skutkujące śmiercią, w tym śmiercią samobójczą;
  • sprawy o przestępstwa związane z handlem narkotykami i niedozwolonym zażywaniem narkotyków;
  • sprawy o przestępstwa związane z praniem pieniędzy lub uchylaniem się od opodatkowania;
  • sprawy o oszustwa upadłościowe, jeżeli dane przestępstwo dotyczy systemu bankowego;
  • sprawy o inne przestępstwa należące zgodnie z prawem do ich właściwości.

Jako sądy rozpoznające środki zaskarżenia rozpatrują one środki zaskarżenia od orzeczeń wydanych przez sądy rejonowe w sprawach o przestępstwa, jeśli postępowanie sądowe zostało wszczęte na wniosek o ściganie złożony uprzednio przez pokrzywdzonego, jak również środki zaskarżenia od orzeczeń wydanych w sprawach karnych przez sądy rejonowe w związku z zastosowaniem środków zapobiegawczych, zwolnienia warunkowego lub środków zabezpieczających, a także środki zaskarżenia od orzeczeń wydanych w sprawach karnych w związku z wykonywaniem takich orzeczeń lub zastosowaniem środków resocjalizacyjnych, jak również inne sprawy wyraźnie określone przepisami prawa.

Sądy okręgowe rozstrzygają spory o właściwość między sądami rejonowymi położonymi w obszarach właściwości miejscowej sądów okręgowych, jak również inne sprawy wyraźne określone przepisami prawa.

Sądy rejonowe (judecătoriile)

Sądy rejonowe nie mają osobowości prawnej i działają na szczeblu rejonów oraz w Bukareszcie.

W zakresie prawa cywilnego sądy rejonowe rozpoznają głównie następujące sprawy:

  • wnioski, które w świetle przepisów kodeksu cywilnego należą do właściwości sądu rodzinnego i opiekuńczego, z wyjątkiem spraw, w przypadku których prawo wyraźnie stanowi inaczej;
  • wnioski dotyczące aktów stanu cywilnego, w sposób określony przepisami prawa;
  • wnioski związane z zarządzaniem wielopiętrowymi blokami, budynkami wielorodzinnymi lub powierzchniami mającymi wyłącznie wielu współwłaścicieli lub wnioski dotyczące stosunków prawnych między stowarzyszeniami właścicieli nieruchomości a innymi osobami fizycznymi lub prawnymi, zależnie od okoliczności;
  • wnioski o eksmisję;
  • wnioski dotyczące wspólnych ścian lub rowów, odległości między budynkami lub uprawami, służebności drogi koniecznej oraz wszelkich innych obciążeń lub ograniczeń względem praw własności przewidzianych przepisami prawa, uzgodnionych przez strony lub ustanowionych przez sąd;
  • wnioski o zmianę lub ustalenie przebiegu granic nieruchomości;
  • wnioski o ochronę mienia;
  • wnioski dotyczące zobowiązań do wykonywania lub powstrzymania się od działań, których wartości pieniężnej nie da się określić, niezależnie od tego, czy wynikają one z umowy, z wyjątkiem spraw, które z mocy prawa należą do właściwości innych sądów;
  • wnioski o sądowy podział majątku, niezależnie od jego wartości;
  • wszelkie inne wnioski dotyczące roszczeń, których wartość pieniężną można oszacować, do wysokości 200 000 RON włącznie, bez wymogu prowadzenia przez strony własnej działalności gospodarczej.

Sądy rejonowe rozpoznają również odwołania od decyzji lokalnych organów administracji publicznej oraz innych instytucji, które znajdują się w obszarze właściwości miejscowej tych sądów, w przypadkach przewidzianych w prawie.

W zakresie prawa karnego sądy rejonowe rozpoznają głównie następujące sprawy:

Sądy te zasadniczo rozpoznają sprawy o wszystkie przestępstwa, z wyjątkiem spraw, które zgodnie z prawem powinny być rozstrzygane w pierwszej instancji przez sądy okręgowe, sądy apelacyjne oraz Wysoki Trybunał Kasacyjny i Sprawiedliwości.

Więcej informacji na temat sądów znajduje się w portalu sądownictwa prowadzonym przez rumuńskie Ministerstwo Sprawiedliwości.

Prawnicze bazy danych

W internecie dostępne są następujące prawnicze bazy danych:

Ostatnia aktualizacja: 03/02/2014

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Twoje uwagi

Za pomocą tego formularza możesz przesłać nam swoje komentarze i uwagi na temat nowej strony