Uwaga: niedawno wprowadzono na tej stronie zmiany w oryginalnej wersji językowej portugalski. Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Swipe to change

Krajowe sądy powszechne

Portugalia

W niniejszej części przedstawiono informacje na temat organizacji sądów powszechnych w Portugalii.

Autor treści:
Portugalia
Oficjalne tłumaczenie przeglądanej wersji językowej nie istnieje.
Tutaj znajdą Państwo tłumaczenie maszynowe tego tekstu. Ma ono charakter wyłącznie orientacyjny. Autorzy tej strony nie ponoszą odpowiedzialności za jakość tłumaczenia maszynowego.

Organizacja sądów powszechnych

Poza Trybunałem Konstytucyjnym, którego właściwością szczególną jest orzekanie w sprawach z zakresu prawa konstytucyjnego, sądy portugalskie dzielą się na następujące kategorie:

a) Sąd Najwyższy oraz sądy powszechne pierwszej i drugiej instancji;

b) Najwyższy Sąd Administracyjny oraz pozostałe sądy administracyjne i podatkowe;

c) Trybunał Obrachunkowy.

W Portugalii mogą również działać sądy morskie, arbitrażowe i sądy pokoju.

Prawo określa, w jakich sprawach i w jakich składach powyższe sądy mogą orzekać, każdy z osobna lub razem, jako Tribunal dos Conflitos – sąd zajmujący się orzekaniem w sporach o właściwość).

Bez uszczerbku dla postanowień dotyczących sądów wojennych (tribunais militares), które mogą być powoływane w stanie wojny, powoływanie sądów, których wyłączną właściwością jest orzekanie w sprawach dotyczących określonych kategorii przestępstw, jest niedozwolone.

Sądy powszechne

Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy znajduje się na szczycie hierarchii sądów, pomijając sprawy podlegające właściwości Trybunału Konstytucyjnego. W jego skład wchodzą izby do spraw cywilnych, karnych i zabezpieczenia społecznego.

Sąd Najwyższy ma siedzibę w Lizbonie, a jego właściwość obejmuje całe terytorium Portugalii.

Sąd Najwyższy działa pod kierownictwem prezesa (sędziego-przewodniczącego), orzekając w pełnym składzie (obejmującym wszystkich sędziów z poszczególnych izb), w poszczególnych izbach specjalnych i w poszczególnych izbach.

Pomijając wyjątki przewidziane prawem, Sąd Najwyższy zajmuje się wyłącznie zagadnieniami prawnymi.

Sądy apelacyjne

Sądy apelacyjne (tribunais da relação) są zasadniczo sądami drugiej instancji.

Obecnie sądy apelacyjne znajdują się w Lizbonie, Porto, Coimbrze, Évorze i Guimarães. Działają one pod kierownictwem prezesa (sędziego-przewodniczącego), orzekając w pełnym składzie lub w poszczególnych izbach.

W ramach sądów apelacyjnych działają izby do spraw cywilnych, karnych i do spraw zabezpieczenia społecznego.

Sądy pierwszej instancji

Sądami powszechnymi pierwszej instancji są zazwyczaj sądy okręgowe (tribunais de comarca).

Właściwość sądu powszechnego obejmuje z reguły jeden okręg, chociaż właściwość niektórych sądów może obejmować jeden lub więcej okręgów lub obszarów wyraźnie określonych przepisami prawnymi.

Sądy powszechne posiadają właściwość ogólną w sprawach cywilnych i karnych. Są również właściwe we wszystkich sprawach niezastrzeżonych dla innych sądów.

W pierwszej instancji mogą orzekać sądy o właściwości szczególnej (zajmujące się konkretnymi sprawami wybranymi ze względu na rodzaj obowiązującego postępowania) oraz sądy wyspecjalizowane, orzekające w konkretnych sprawach (niezależnie od rodzaju obowiązującego postępowania).

Sądy powszechne mogą być podzielone na izby (o właściwości ogólnej, wyspecjalizowanej lub szczególnej) lub na wydziały mające szczególne kompetencje, o ile jest to uzasadnione ilością i stopniem złożoności obsługiwanych spraw.

W każdym sądzie, izbie lub wydziale może zasiadać jeden lub większa liczba sędziów.

Sądy administracyjne i podatkowe

Sądy administracyjne i podatkowe orzekają w sprawach i odwołaniach dotyczących rozstrzygania sporów powstałych na tle stosunków prawnych w sprawach administracyjnych i podatkowych.

Najwyższy Sąd Administracyjny

Najwyższy Sąd Administracyjny znajduje się na szczycie hierarchii sądów administracyjnych i podatkowych, pomijając sprawy podlegające właściwości Trybunału Konstytucyjnego.

Najwyższy Sąd Administracyjny ma siedzibę w Lizbonie, a jego właściwość obejmuje całe terytorium Portugalii.

Najwyższy Sąd Administracyjny składa się z izby ds. sporów administracyjnych i izby ds. sporów podatkowych. Jego podstawową właściwością jest orzekanie w sprawach odwołań od wyroków centralnych sądów administracyjnych.

Najwyższy Sąd Administracyjny działa pod kierownictwem prezesa (sędziego-przewodniczącego), któremu asystuje trzech wiceprezesów.

W zależności od przedmiotu sprawy sąd orzeka w pełnym składzie, w poszczególnych izbach w pełnym składzie lub w poszczególnych izbach. Zagadnienia prawne są rozpatrywane wyłącznie w pełnym składzie Najwyższego Sądu Administracyjnego lub w poszczególnych izbach w pełnym składzie.

Centralne sądy administracyjne

Centralne sądy administracyjne są zasadniczo sądami drugiej instancji. Obecnie istnieją dwa centralne sądy administracyjne (dla Północy i Południa).

Ich główną rolą jest orzekanie w sprawach odwołań od orzeczeń okręgowych sądów administracyjnych (tribunais de círculo) oraz sądów podatkowych.

Każdy centralny sąd administracyjny składa się z izby ds. sporów administracyjnych i izby ds. sporów podatkowych.

Centralne sądy administracyjne działają pod kierownictwem prezesa (sędziego-przewodniczącego), któremu asystuje trzech wiceprezesów.

Centralne sądy administracyjne zajmują się rozpatrywaniem kwestii faktycznych i zagadnień prawnych.

Okręgowe sądy administracyjne i podatkowe

Okręgowe sądy administracyjne i podatkowe to sądy pierwszej instancji, których główną rolą jest orzekanie w sporach dotyczących spraw administracyjnych i podatkowych. Mogą one działać samodzielnie jako okręgowy sąd administracyjny i sąd podatkowy (tribunal tributário) lub razem jako sąd administracyjno-podatkowy (tribunal administrativo e fiscal).

Okręgowe sądy administracyjne i podatkowe działają pod kierownictwem prezesa sądu, powołanego przez Najwyższą Radę Sądów Podatkowych i Administracyjnych (Conselho Superior dos Tribunais Administrativos e Fiscais) na pięcioletnią kadencję.

Co do zasady w ich skład wchodzi jeden sędzia, ale ustawodawstwo przewiduje w pewnych przypadkach możliwość orzekania przez te sądy w innym składzie.

Sądy pokoju (Julgados de Paz)

Sądy pokoju są instytucjami pozasądowymi, posiadającymi własny tryb działania i własną organizację, własną służby mediacyjne oraz kompetencje do rozpoznawania spraw i orzekania w sprawach mieszczących się we właściwości sądów powszechnych pierwszej instancji.

Ostatnia aktualizacja: 09/08/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.