Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Do tej pory przetłumaczono ją na następujące języki
Swipe to change

Krajowe sądy powszechne

Czechy

System sądownictwa Republiki Czeskiej obejmuje 89 sądów rejonowych, osiem sądów okręgowych i Sąd Najwyższy.

Autor treści:
Czechy

Sądy powszechne – wstęp

Właściwość w sprawach cywilnych

Sprawy cywilne rozpoznają sądy rejonowe (okresní soudy), okręgowe (krajské soudy), sądy apelacyjne (vrchní soudy) i Sąd Najwyższy Republiki Czeskiej (Nejvyšší soud České republiky).

Sądy pierwszej instancji

Sądy rejonowe rozpoznają i rozstrzygają spory oraz inne kwestie prawne w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i gospodarczych, o ile żaden inny sąd nie posiada właściwości rzeczowej na mocy ustawy.

Inne sprawy wykraczające poza zakres prawa prywatnego (na przykład dotyczące powołania lub odwołania arbitra, uchylenia orzeczenia wydanego w postępowaniu arbitrażowym itp.) sądy rejonowe rozpoznają i rozstrzygają w postępowaniu cywilnym, jeżeli tak stanowi ustawa.

Zazwyczaj sprawy podlegające właściwości sądu rejonowego sąd rozpoznaje w składzie jednego sędziego.

Sprawy z zakresu prawa pracy i inne sprawy przewidziane w przepisach sąd rozpoznaje w składzie jednego sędziego zawodowego i dwóch ławników.

Sądy okręgowe pełnią funkcję sądów pierwszej instancji w sprawach i sporach określonych w art. 9 ust. 2 i art. 9a Kodeksu postępowania cywilnego.

Sprawy toczące się przed sądem okręgowym w pierwszej instancji sąd rozpoznaje w składzie jednoosobowym; w przypadkach określonych w ustawie sprawy w pierwszej instancji sąd rozpoznaje w składzie przewodniczącego i dwóch dodatkowych sędziów zawodowych.

Sąd Najwyższy orzeka jako sąd pierwszej instancji w trybie art. 67 ustawy nr 97/1963 (ustawa o międzynarodowym prawie prywatnym i procesowym); na mocy wspomnianej ustawy Sąd Najwyższy uznaje prawomocne wyroki wydane przez sądy zagraniczne.

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawy w izbach lub składach powiększonych.

Druga instancja

Gdy sądy rejonowe rozpoznają sprawę w pierwszej instancji, sądem odwoławczym (sądem drugiej instancji) jest sąd okręgowy.

W przypadku rozpoznawania przez sąd okręgowy sprawy w pierwszej instancji, sądem odwoławczym (sądem drugiej instancji) jest sąd apelacyjny.

Sąd apelacyjny rozpoznaje sprawy w składzie przewodniczącego i dwóch sędziów zawodowych, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Prawnicze bazy danych

Prawodawstwo Republiki Czeskiej jest dostępne za pośrednictwem oficjalnego portalu rządu czeskiego (wyłącznie w języku czeskim).

Czy dostęp do bazy danych jest bezpłatny?

Tak. Wyłącznie ten portal umożliwia bezpłatny dostęp do aktów prawodawczych.

Właściwość w sprawach karnych

Sprawy karne rozpoznają sądy rejonowe (okresní soudy), sądy okręgowe (krajské soudy), sądy apelacyjne (vrchní soudy) i Sąd Najwyższy Republiki Czeskiej (Nejvyšší soud České republiky).

Sądy pierwszej instancji

O ile przepisy ustawy nr 141/1961 postępowaniu sądowym w sprawach karnych (zákon č. 141/1961 Sb., o trestním řízení soudním) nie stanowią inaczej, postępowanie w pierwszej instancji prowadzi sąd rejonowy.

W sprawach, które w świetle aktów prawnych wymagają rozpoznania w składzie kolegialnym, sąd rejonowy orzeka w takim składzie; pozostałe sprawy są rozpoznawane w składzie jednoosobowym. W składach kolegialnych sądów rejonowych zasiadają przewodniczący i dwóch ławników. „Sąd w składzie jednoosobowym” oznacza sędziego lub przewodniczącego składu orzekającego. W charakterze przewodniczących mogą występować wyłącznie sędziowie zawodowi.

Postępowanie w sprawie karnej toczy się przed sądem okręgowym, jeżeli dane przestępstwo jest zagrożone karą co najmniej pięciu lat pozbawienia wolności lub karą szczególną. Postępowanie w sprawach o przestępstwa określone w art. 17 ust. 1 ustawy o postępowaniu karnym toczą się w pierwszej instancji przed sądem okręgowym, nawet jeżeli dolna granica zagrożenia karą pozbawienia wolności jest niższa.

Sądy okręgowe rozpoznają sprawy w składach kolegialnych. W składzie jednoosobowym rozpoznawane są sprawy określone we właściwych przepisach procesowych.

W składach kolegialnych sądów okręgowych zasiadają:

a)      przewodniczący składu orzekającego i dwóch ławników, jeżeli skład kolegialny rozpoznaje sprawę karną w pierwszej instancji;

b)      przewodniczącego składu orzekającego i dwóch sędziów zawodowych w pozostałych sprawach.

„Sąd w składzie jednoosobowym” oznacza sędziego lub przewodniczącego składu orzekającego. W charakterze przewodniczących mogą występować wyłącznie sędziowie zawodowi.

Druga instancja

Środki odwoławcze od wyroków sądów rejonowych rozpoznaje sąd okręgowy, natomiast środki odwoławcze od wyroków wydanych przez sąd okręgowy w pierwszej instancji rozpoznaje sąd apelacyjny.

Sądy apelacyjne rozpoznają sprawy w składzie przewodniczącego i dwóch sędziów zawodowych, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Właściwość w sprawach administracyjnych

Zadaniem sądownictwa administracyjnego jest ochrona podmiotowych praw publicznych osób fizycznych i prawnych.

Zadanie to wypełniają sądy administracyjne (správní soudy). Są to izby szczególne wchodzące w skład systemu sądów okręgowych, które orzekają jako sądy administracyjne pierwszej instancji.

Sądy administracyjne składają się z prezesa, wiceprezesów, a także innych sędziów. Sprawy są zazwyczaj rozpoznawane w składzie trzech sędziów zawodowych.

Do zakresu właściwości sądów administracyjnych należą:

a)      skargi na rozstrzygnięcia wydane w obszarze administracji publicznej przez organ administracji, tj. przez organ władzy wykonawczej, organ jednostki samorządu terytorialnego, osobę fizyczną lub inny organ, do którego skierowano wniosek o ustalenie praw i obowiązków osób fizycznych i prawnych w obszarze administracji publicznej;

b)      ochrona przed bezczynnością organu administracji;

c)      ochrona w przypadku bezprawnych czynności organu administracji;

d)     skargi dotyczące właściwości;

e)      sprawy dotyczące wyborów i referendów lokalnych/regionalnych;

f)       sprawy dotyczące partii i ruchów politycznych;

g)      uchylenie w całości lub w części aktów o charakterze generalnym w związku z ich bezprawnością;

h)      sprawy z zakresu odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, urzędników sądowych, prokuratorów i komorników, oraz

i)        sprawy dotyczące określonych przepisów regulujących zawody.

Najwyższy Sąd Administracyjny (Nejvyšší správní soud) jest sądem administracyjnym najwyższej instancji. W jego skład wchodzi prezes Najwyższego Sądu Administracyjnego, wiceprezesi i sędziowie. Sprawy na ogół rozpoznawane w składzie trzech sędziów.

Oprócz rozstrzygania w przedmiocie środków odwoławczych Najwyższy Sąd Administracyjny orzeka w sprawach dotyczących rozwiązania partii lub ruchów politycznych, wznowienia ich działalności, skarg dotyczących właściwości oraz uchylenia w całości lub w części aktów o charakterze generalnym. Dalszą właściwość rzeczową Najwyższego Sądu Administracyjnego określają przepisy szczególne.

Dodatkowe informacje znajdują się na stronie internetowej:europejskiego atlasu sądowego w sprawach cywilnych – system sądownictwa w Republice Czeskiej.

Dalsze informacje można znaleźć na stronie internetowej: Najwyższego Sądu Administracyjnego.

Ciekawe strony

Organizacja sądownictwa

System sądowy

Ostatnia aktualizacja: 09/07/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.