Victims' rights - by country

As a victim of a crime you can benefit from a number of rights, and assistance from national authorities and organisations to advise and help you. These factsheets provide you with a range of information on what you can expect in every country in the European Union.

If you have suffered a crime, of course you will need to think about whether to report it. You may feel reluctant to do this, or worried about it, but if you do not report it, a police investigation is much less likely and the person who committed the crime is unlikely to be brought to account. Reporting the crime may also be important for your own practical reasons such as making an insurance claim.

You may have access to some rights whether you report the crime or not. However, once you have reported the crime you can benefit from a range of rights and additional support which might not otherwise be available to you. These will help to ensure that you can take full part in the proceedings and that you understand what is happening. They also aim at making the process as easy as possible for you.

When you report the crime to the police or as soon as possible thereafter, you might wish to check carefully what specific role(s) you may have in the proceedings - as victim, witness, civil claimant, civil party, private prosecutor, etc.   These roles vary from one country to another and some of them have rights attached to them that may be important later on in the process, for example with regard to whether or not you as a victim can appeal the outcome of a trial. Take note of the roles and deadlines as you read through these factsheets. Check with the police what roles exist and what deadlines – if any - you must respect to get the respective status. You may ask the authorities for clarifications in order to decide how best to protect your rights and legal interests.

Once you have reported a crime, authorities will work to bring justice to you and others. As part of this process, they may require your active cooperation until and perhaps after the end of the criminal proceedings if there is a prosecution. You have an important role in these proceedings and your assistance is very much appreciated.

The police will begin their investigation to establish enough evidence to prosecute the person who committed the crime. If the person is prosecuted and found guilty the judge will also determine the appropriate penalty for the offender.

As a victim, you have a number of legally guaranteed rights within or outside the criminal proceedings. In addition, some of your rights may extend to your family members and relatives. The European Union has taken steps to guarantee a minimum set of rights and certain standards along which Member States should align their laws.

The following factsheets will guide you through the most important steps of criminal proceedings in each Member State, explaining the rights you have and the basic rules you need to follow to exercise them. This information is not a substitute for legal advice and is intended to be for guidance only.

Please select the relevant country's flag to obtain detailed national information.

Any reference in these fact sheets to a person of the male sex shall be deemed also to constitute a reference to a person of the female sex, and vice versa, unless the context clearly indicates otherwise.

Last update: 18/01/2019

This page is maintained by the European Commission. The information on this page does not necessarily reflect the official position of the European Commission. The Commission accepts no responsibility or liability whatsoever with regard to any information or data contained or referred to in this document. Please refer to the legal notice with regard to copyright rules for European pages.

Uwaga: niedawno wprowadzono na tej stronie zmiany w oryginalnej wersji językowej niderlandzki. Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Do tej pory przetłumaczono ją na następujące języki

Prawa ofiar przestępstw w postępowaniu karnym - Belgia

Za ofiarę przestępstwa uznaje się osobę, która poniosła szkodę, np. doznała urazu, jej mienie zostało zniszczone lub skradzione, wskutek zdarzenia stanowiącego przestępstwo na mocy prawa krajowego. Ofierze przestępstwa przysługują szczególne prawa przed rozpoczęciem, w trakcie oraz po zakończeniu postępowania karnego.

Postępowanie karne w Belgii składa się z etapu postępowania przygotowawczego (phase d'instruction) oraz etapu rozprawy (phase de jugement). W większości przypadków postępowanie przygotowawcze prowadzi prokurator, a w niektórych sprawach o większej zawiłości – sędzia śledczy (juge d’instruction). W toku postępowania przygotowawczego zbierane są dowody służące ustaleniu, czy doszło do popełnienia przestępstwa oraz kto jest jego ewentualnym sprawcą.

Po zakończeniu postępowania przygotowawczego postępowanie zostaje umorzone bądź sprawa trafia do sądu. Podczas rozprawy sąd bada zebrane dowody i na ich podstawie orzeka o winie lub niewinności oskarżonego. Jeśli sąd uzna oskarżonego za winnego, zostanie wydany wyrok skazujący. Sąd może również uznać oskarżonego za niewinnego i go zwolnić.

Ofierze przestępstwa przysługują pewne prawa na wszystkich etapach postępowania karnego. Jeżeli pragniesz zostać czynnym uczestnikiem postępowania, możesz starać się uzyskać status pokrzywdzonego (personne lésée) lub powoda cywilnego (partie civile) w postępowaniu karnym. W niektórych okolicznościach możesz wszcząć postępowanie karne, bezpośrednio wzywając sprawcę do stawienia się przed sądem (citation directe) bądź składając wniosek do sędziego śledczego, jednocześnie ubiegając się o status powoda cywilnego. Jako powód cywilny możesz dochodzić od sprawcy naprawienia szkody. Z zastrzeżeniem spełnienia określonych warunków (np. chodzi o przestępstwo z użyciem przemocy, ale szkoda nie może zostać odpowiednio naprawiona ani przez sprawcę, ani w ramach systemu ubezpieczenia prywatnego), ofierze przestępstwa przysługuje prawo do uzyskania odszkodowania od państwa.

W poniższych arkuszach informacyjnych opisano poszczególne etapy postępowania karnego oraz twoje prawa w Link otworzy się w nowym oknietoku postępowania przygotowawczego, Link otworzy się w nowym okniew trakcie rozprawy oraz Link otworzy się w nowym okniepo zakończeniu rozprawy. Można w nich znaleźć również więcej informacji o pomocy i Link otworzy się w nowym okniewsparciu, które można uzyskać.

Ostatnia aktualizacja: 16/12/2015

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Uwaga: niedawno wprowadzono na tej stronie zmiany w oryginalnej wersji językowej niderlandzki. Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Do tej pory przetłumaczono ją na następujące języki

1- MOJE PRAWA W TOKU DOCHODZENIA W SPRAWACH KARNYCH

Jak i gdzie mogę złożyć zawiadomienie o przestępstwie?

Jak mogę dowiedzieć się o czynnościach organów ścigania po złożeniu przeze mnie zawiadomienia o przestępstwie?

Jak mogę uczestniczyć w dochodzeniu w sprawie karnej?

Jakie mam prawa jako świadek?

Jestem nieletni. Czy przysługują mi dodatkowe prawa?

Jakie informacje mogę otrzymać w toku dochodzenia w sprawie karnej od policji lub organizacji udzielających pomocy ofiarom przestępstw?

Czy uzyskam pomoc prawną?

Jak mogę uzyskać ochronę, jeżeli grozi mi niebezpieczeństwo?

Na jakie usługi i pomoc mogę liczyć w toku dochodzenia w sprawie karnej?

Czy istnieje możliwość zawarcia ugody/pojednania bądź rozpoczęcia mediacji między sprawcą i mną?

Jak potoczy się moja sprawa po zakończeniu dochodzenia?

Czy mogę się odwoływać, jeżeli moja sprawa zostanie umorzona, zanim zostanie skierowana do sądu?

Jestem cudzoziemcem. Jak chronione są moje prawa i interesy?

Więcej informacji

Jak i gdzie mogę złożyć zawiadomienie o przestępstwie?

Zawiadomienie o przestępstwie możesz złożyć w lokalnej jednostce policji, najlepiej znajdującej się na terenie, na którym doszło do popełnienia przestępstwa. W nagłej sytuacji możesz zadzwonić pod nr 112, aby skontaktować się z policją. W innych przypadkach możesz udać się do najbliższej jednostki policji. Adresy jednostek policji podano na stronie internetowej lokalnej policji, w języku Link otworzy się w nowym oknieniderlandzkim i Link otworzy się w nowym okniefrancuskim.

W przypadku posiadania obywatelstwa belgijskiego lub belgijskiego tytułu uprawniającego do stałego pobytu (tzn. prawa stałego pobytu w Belgii), drobne przestępstwa (m.in. akty wandalizmu, kradzieże sklepowe, bądź kradzież roweru) można zgłaszać przez Internet, w języku Link otworzy się w nowym oknieniderlandzkim, Link otworzy się w nowym okniefrancuskim lub Link otworzy się w nowym oknieniemieckim. Ponadto każdy, w tym również turyści, może zgłosić nadużycia internetowe bądź inne przestępstwa związane z internetem na specjalnie przeznaczonej do tego stronie internetowej, w języku Link otworzy się w nowym oknieniderlandzkim, Link otworzy się w nowym okniefrancuskim, Link otworzy się w nowym oknieniemieckim lub Link otworzy się w nowym oknieangielskim.

Niektóre przestępstwa (np. uporczywe nękanie, zniesławienie i zniewaga) ścigane są wyłącznie na wniosek ofiary przestępstwa.

Nie ma określonego terminu na złożenie zawiadomienia o przestępstwie, ale w interesie ofiary przestępstwa leży bezzwłoczne powiadomienie policji, tak by mogła ona pozyskać informacje o okolicznościach przestępstwa oraz poniesionej szkodzie. Jest to ważne również dlatego, że w przypadku większości przestępstw, po upływie określonego terminu organy nie mogą rozpocząć ścigania. Termin ten jest określony przepisami prawa i różni się w zależności od rodzaju przestępstwa – wynosi od sześciu miesięcy do piętnastu lat.

Policja przesłucha ofiarę przestępstwa i sporządzi protokół z przyjęcia zawiadomienia o przestępstwie. Podczas przesłuchania przysługują tej osobie określone prawa niezależnie od faktu jej przesłuchania w późniejszym czasie. Bez względu na to, czy jest ona przesłuchiwana w charakterze świadka czy ofiary przestępstwa, funkcjonariusz musi pouczyć ją, że:

  • może wnieść o zaprotokołowanie wszystkich pytań i odpowiedzi wyrażonych jej własnymi słowami;
  • może wnieść o przeprowadzenie określonych czynności dochodzeniowo-śledczych bądź o przesłuchanie określonej osoby;
  • jej zeznania mogą posłużyć jako dowód przed sądem;
  • może otrzymać bezpłatnie kopię protokołu swojego przesłuchania. Z prośbą o kopię protokołu należy zwrócić się na końcu przesłuchania. W większości przypadków otrzymuje się ją natychmiast.

W przypadku gdy ofiara przestępstwa posługuje się innym językiem niż język postępowania, policja zapewni jej zawodowego tłumacza ustnego, chyba że funkcjonariusz policji zdoła spisać jej zeznania w języku, którym się posługuje, bądź poprosi ją o spisanie zeznań samodzielnie w jej języku.

Zeznania te zostaną włączone do treści protokołu, który może zawierać następujące informacje:

  • imię i nazwisko, adres zamieszkania, numer telefonu i adres e-mail;
  • szczegóły przestępstwa – kto był zamieszany w przestępstwo, gdzie, kiedy i jak przestępstwo zostało popełnione, oraz jak wpłynęło na ofiarę przestępstwa;
  • dane kontaktowe ewentualnych świadków;
  • opis osób zamieszanych w przestępstwo, z wyszczególnieniem wzrostu, budowy ciała i ubioru. Bardzo przydatne są również informacje o wieku, kolorze włosów i fryzurze, akcencie oraz znakach szczególnych, takich jak brodawki, blizny, tatuaże lub przebarwienia skóry;
  • informacje o doznanych urazach (lekarz wystawi ofierze przestępstwa zaświadczenie lekarskie, które można przedstawić na policji nawet kilka dni po sporządzeniu protokołu wstępnego) można również poprosić lekarza o wydanie opinii lekarskiej o niezdolności do wykonywania pracy;
  • informacje o innych poniesionych (materialnych) szkodach na mieniu (przydatne jest zrobienie zdjęć uszkodzonego mienia).

W zeznaniu można również zaznaczyć potrzebę uzyskania pomocy doraźnej, socjalnej, psychologicznej bądź prawnej.

Ponieważ na późniejszym etapie – na przykład w kontaktach z ubezpieczycielem – potrzebne mogą być oryginały dokumentów, policji należy przekazać kopie dokumentów.

W przypadku gdy dana osoba jest ofiarą przemocy na tle seksualnym, może złożyć zeznania – w miarę możliwości – w specjalnym pomieszczeniu znajdującym się w jednostce policji, które gwarantuje odpowiedni poziom prywatności.

W większości przypadków policja przesyła protokół (proces-verbaal/procès-verbal) do prokuratury (parket/parquet). Następnie prokurator decyduje, czy policja ma wszcząć dochodzenie czy też nie. Dochodzenie może prowadzić prokurator królewski (procureur des Konings/procureur du Roi) (dochodzenie (opsporingsonderzoek/enquête pénale) ) lub, w sprawach o większej zawiłości lub w przypadkach, gdy konieczne jest zastosowanie bardziej inwazyjnych środków, takich jak przeszukanie domu, sędzia śledczy (śledztwo (gerechtelijk onderzoek/instruction judiciaire)). W niektórych sprawach policja może sama zadecydować o przeprowadzeniu dochodzenia i przekazać całość akt sprawy prokuraturze w celu podjęcia przez nią dalszych działań (dochodzenie policyjne (ambtshalve politioneel onderzoek/enquête policière d'office)). W przypadku wielu przestępstw mniejszej wagi (np. kradzieży roweru) i w zależności od okoliczności, (np. gdy nie można ustalić tożsamości sprawcy) policja sporządza protokół skrócony (vereenvoudigd proces-verbaal (VPV)/procès-verbal simplifié). Skrócony protokół jest przechowywany na komisariacie i nie jest przekazywany prokuraturze. Każdego miesiąca prokuraturze przesyłane jest zestawienie wszystkich protokołów skróconych; w ten sposób prokurator zostanie poinformowany o danej sprawie. Jeżeli pojawią się nowe informacje, które mogą mieć wpływ na sprawę (na przykład jeżeli ustalono tożsamość sprawcy) protokół zostanie przekazany prokuraturze, a policja przekaże ofierze przestępstwa stosowne informacje.

Jak mogę dowiedzieć się o czynnościach organów ścigania po złożeniu przeze mnie zawiadomienia o przestępstwie?

Po złożeniu zawiadomienia o przestępstwie otrzymuje się dokument potwierdzający złożenie zawiadomienia. Będzie on zawierał sygnaturę sprawy, imię i nazwisko funkcjonariusza, który udzielił pomocy ofierze przestępstwa, oraz dane kontaktowe prokuratury (w której możesz uzyskać informacje o przebiegu postępowania).

Z treści dokumentu będzie wyraźnie wynikało, czy postępowanie w sprawie twojego zawiadomienia potoczy się w trybie tzw. protokołu (proces-verbaal/procès-verbal normal), dochodzenia policyjnego (ambtshalve politieel onderzoek/enquête policière d'office) czy protokołu skróconego (vereenvoudigd proces-verbaal/enquête policière d'office).

Jak mogę uczestniczyć w dochodzeniu w sprawie karnej?

W razie wniesienia oskarżenia w sprawie, jeżeli oprócz zawiadomienia policji ofiara przestępstwa nie podejmie innych kroków, będzie przysługiwać jej wyłącznie prawo do otrzymania powiadomienia od prokuratora o dacie, godzinie i miejscu rozprawy przed sądem.

W przypadku gdy ofiara przestępstwa chce otrzymywać więcej informacji, jest uprawniona na podstawie przepisów prawa do ubiegania się o status pokrzywdzonego (benadeelde persoon/personne lésée). W tym celu można złożyć stosowne oświadczenie o statusie pokrzywdzonego, osobiście lub przez pełnomocnika, funkcjonariuszowi sporządzającemu protokół, lub też w sekretariacie prokuratury, na komisariacie lub listem poleconym wysłanym na adres sekretariatu prokuratury. W momencie otrzymania dokumentu potwierdzającego złożenie zawiadomienia o przestępstwie otrzymasz stosowny formularz oświadczenia.

Pokrzywdzony otrzymuje pisemne informacje o postanowieniach prokuratora (np. o postanowieniu o umorzeniu sprawy i motywach takiej decyzji bądź postanowieniu o wszczęciu śledztwa) oraz o dacie rozprawy przed sądem rozpoznającym sprawę. Pokrzywdzonemu przysługuje również prawo wnoszenia do akt sprawy dodatkowej dokumentacji, którą uzna za użyteczną. Ponadto ma również prawo złożenia wniosku o dostęp do akt oraz uzyskanie ich kopii.

Jeżeli chce wytoczyć powództwo o odszkodowanie, lub dochodzić innych praw, musi wnieść pozew jako powód cywilny w postępowaniu karnym (1) (burgerlijke partij/partie civile). Może tego dokonać, składając wyraźne oświadczenie w tej sprawie osobiście lub przez pełnomocnika na dowolnym etapie postępowania. Jako powód cywilny może złożyć wniosek o dostęp do akt sprawy oraz uzyskanie ich kopii, wnosić o przeprowadzenie dodatkowych czynności śledczych, wytoczyć powództwo o odszkodowanie, zaskarżyć orzeczenie (np. wnieść apelację) i zostać wysłuchanym oraz otrzymać powiadomienie o wykonywaniu kary pozbawienia wolności.

Zarówno jako powód cywilny w postępowaniu karnym, jak i pokrzywdzony, ofiara przestępstwa ma prawo do bycia reprezentowanym przez pełnomocnika w kontaktach z właściwymi organami. Postępowanie przygotowawcze jest prowadzone w Belgii w sposób utajniony, więc nie można uczestniczyć w czynnościach dochodzeniowo-śledczych (np. w przesłuchaniu sprawcy), z wyjątkiem oględzin miejsca przestępstwa w celu odtworzeniu przebiegu przestępstwa, podczas których powód cywilny może być obecny.

Nie istnieje konieczność przedstawienia dowodów popełnienia przestępstwa ani winy sprawcy.

Na tym etapie postępowania karnego nie istnieje możliwość uzyskania zwrotu kosztów lub uzyskania odszkodowania.

Po przekazaniu protokołu do prokuratury i wszczęciu czynności procesowych nie można już wstrzymać toku postępowania karnego. Dotyczy to również przestępstw skargowych, jak na przykład w przypadku uporczywego nękania.

Jakie mam prawa jako świadek?

W postepowania przygotowawczego ofiara przestępstwa zostanie prawdopodobnie przesłuchana w charakterze świadka (getuige/témoin).

Jeżeli obawia się ona, że występowanie w charakterze świadka może narazić ją (oraz członków jej rodziny i krewnych) na niebezpieczeństwo, w pewnych okolicznościach może skorzystać z następujących środków ochrony świadków:

  • porady w sprawie środków zapobiegawczych i pomocy w ich podjęciu;
  • prewencyjnych patroli policyjnych;
  • rejestracji przychodzących i wychodzących połączeń telefonicznych;
  • przydzielenia zastrzeżonego numeru telefonu lub telefonu komórkowego do połączeń w nagłych przypadkach i chronionych tablic rejestracyjnych pojazdu;
  • ochrony fizycznej; oraz
  • zmiany miejsca zamieszkania maksymalnie na okres 45 dni.

W bardzo wyjątkowych przypadkach, na przykład jeżeli dana osoba jest ofiarą lub świadkiem przestępstwa popełnionego przez organizację przestępczą, bądź ciężkiego przestępstwa, takiego jak porwanie nieletniego lub zabójstwo, a wyżej wymienione środki nie są wystarczające, może zostać jej przydzielona ochrona szczególna. Obejmuje ona:

  • zmianę miejsca zamieszkania na okres powyżej 45 dni; oraz
  • zmianę tożsamości.

Osoba występująca w charakterze świadka w postępowaniu karnym może złożyć wniosek o zwrot kosztów podróży i zakwaterowania poniesionych w celu złożenia zeznania w charakterze świadka w toku postepowania przygotowawczego. Świadkowie mogą również ubiegać się o zwrot połowy dziennego wynagrodzenia utraconego z powodu nieobecności w pracy. Koszty te pokrywane są z budżetu państwa, lecz oskarżony, w razie uznania za winnego, ma obowiązek je zwrócić.

Jeżeli ofiara przestępstwa korzysta z jakiegoś środka ochrony świadków lub przebywa poza granicami kraju, może zostać przesłuchana za pośrednictwem wideokonferencji lub telekonferencji.

Jestem nieletni. Czy przysługują mi dodatkowe prawa?

W przypadku gdy ofiara przestępstwa nie ukończyła jeszcze 18 lat podczas przesłuchania przysługują jej następujące prawa dodatkowe:

  • prawo do obecności na przesłuchaniu wskazanej przez nią osoby dorosłej; oraz
  • prawo do bycia przesłuchanym w pomieszczeniu odpowiednim do tych celów.

Aby zapobiec wielokrotnym przesłuchaniom, przesłuchanie może zostać utrwalone na nośniku dźwięku lub obrazu. W przypadku gdy ofiara przestępstwa nie ukończyła jeszcze 12 lat przesłuchanie może zostać utrwalone na nośniku obrazu; przed przeprowadzeniem przesłuchania zostanie ona odpowiednio pouczona. Jeżeli ofiara przestępstwa ukończyła 12 lat, przesłuchanie może zostać utrwalone na nośniku obrazu po uzyskaniu jej zgody. Takie przesłuchania odbywają się w specjalnie przystosowanych do tego pomieszczeniach.

W przypadku wykorzystywania seksualnego, zmuszania do prostytucji lub pornografii, okres przedawnienia karalności tego przestępstwa rozpoczyna bieg dopiero po ukończeniu przez ciebie 18 lat.

W sytuacji gdy ofiara przestępstwa jest nieletnia policja skieruje ją również do specjalistycznego ośrodka dla dzieci - ofiar wykorzystywania.

Uzyska ona również ochronę przed upublicznieniem jej tożsamości w mediach: zakazana zostanie publikacja lub rozpowszechnienie zdjęć, rysunków lub innych materiałów ujawniających jej tożsamość.

Jakie informacje mogę otrzymać w toku dochodzenia w sprawie karnej od policji lub organizacji udzielających pomocy ofiarom przestępstw?

Policja udziela informacji o:

  • służbach lub organizacjach, do których można zwrócić się o pomoc;
  • czynnościach następujących po złożeniu zawiadomienia o przestępstwie;
  • warunkach uzyskania odszkodowania.

Informacje te przekazywane są w ulotkach, broszurach lub ustnie. Ulotki i broszury są dostępne w trzech językach urzędowych (Link otworzy się w nowym oknieniderlandzkim, Link otworzy się w nowym okniefrancuskim oraz Link otworzy się w nowym oknieniemieckim). W praktyce informacje ustne mogą zostać udzielone również w innych językach (np. w języku angielskim).

Należy pamiętać, że informacje dotyczące dalszego przebiegu postępowania będą udzielane ofierze wyłącznie w przypadku jeżeli uzyskała ona status pokrzywdzonego lub złożyła pozew jako powód cywilny w postępowaniu karnym (1). Informacje te obejmują:

  • postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania i motywach takiej decyzji;
  • postanowienie prokuratora o przekazaniu sprawy do sędziego śledczego celem wszczęcia śledztwa;
  • postanowienie prokuratora dotyczące złożenia sprawcy zawarcia ugody lub przeprowadzaniu w toku postępowania mediacji; oraz
  • datę rozprawy przed sądem.
  • Pokrzywdzony lub powód cywilny w postępowaniu karnym ma prawo wnieść o udostępnienie akt sprawy oraz uzyskanie kopii akt. Wniosek ten musi być przekazany prokuraturze lub sędziemu śledczemu w toku postepowania przygotowawczego.

Masz prawo do sporządzenia kopii akt, odpłatnie za każdą stronę (ok. 0,25 do 0,50 EUR za stronę). W przypadku gdy sprawę rozpoznaje sąd przysięgłych (hof van assisen/cour d'assises), kopie akt są dostępne nieodpłatnie.

Czy uzyskam pomoc prawną?

W celu uzyskania wstępnych wskazówek możesz zwrócić się o podstawową pomoc prawną (juridische eerstelijnsbijstand/aide juridique de première ligne), w ramach której adwokaci udzielają bezpłatnych porad prawnych w określonych godzinach w niektóre dni. W razie takiej potrzeby mogą skierować daną osobę do wyspecjalizowanej służby lub organizacji. Konsultacje organizowane są w budynkach sądowych, sądach pokoju (vredegerecht/justice de paix), ośrodkach pomocy prawnej, niektórych administracjach gminnych, etc. Ośrodek pomocy prawnej (justitiehuis/maison de justice) można znaleźć w każdym okręgu sądowym (dane kontaktowe dostępne są w językach Link otworzy się w nowym okniefrancuskim i Link otworzy się w nowym oknieniderlandzkim); można również skontaktować się ze służbami udzielającymi pomocy ofiarom przestępstw.

Aby uzyskać szczegółową poradę prawną, pomoc prawną oraz usługi zastępstwa prawnego, konieczne jest skorzystanie z usług adwokata. W zależności od dochodów danej osoby będzie ona częściowo lub całkowicie nieodpłatna, w ramach systemu specjalistycznej pomocy prawnej (juridische tweedelijnsbijstand/aide juridique de deuxième ligne). Prawo do uzyskania nieodpłatnego zastępstwa procesowego przysługuje pewnym kategoriom osób znajdujących się w szczególnej sytuacji, takim jak osoby cierpiące na zaburzenia psychiczne i nieletni.

Aby uzyskać specjalistyczną pomoc prawną, należy udać się do jednego z biur pomocy prawnej (bureau voor juridische bijstand/bureau d’aide juridique) (szczegółowe informacje w języku Link otworzy się w nowym okniefrancuskim i Link otworzy się w nowym oknieniderlandzkim) mieszczących się w każdym sądzie. Konieczne jest przedstawienie dokumentów poświadczających przynależność do jednej ze szczególnych kategorii osób lub poświadczających niskie dochody netto. Biuro pomocy prawnej ma piętnaście dni na rozpatrzenie wniosku i ewentualne przesłanie danych kontaktowych ustanowionego adwokata Można też zwrócić się do wybranego adwokata o udzielnie pomocy w ramach systemu specjalistycznej pomocy prawnej. Jeżeli wspomniany adwokat wyrazi zgodę, wystąpi do biura w celu uzyskania pozytywnej decyzji w odniesieniu do złożonego wniosku.

Niskie dochody uprawniają również do złożenia pod pewnymi warunkami wniosku o zwolnienie z pewnych kosztów sądowych (np. kosztów komorniczych i opłat za sporządzenie kopii akt sprawy) w ramach systemu pomocy prawnej (rechtsbijstand/assistance judiciaire). Aby skorzystać z tej możliwości stosowny wniosek należy skierować do biura pomocy prawnej działającego przy sądzie rozpoznającym daną sprawę. Powód cywilny może wnieść taki wniosek ustnie lub pisemnie do sądu karnego rozpoznającego sprawę.

Należy też sprawdzić, czy polisa ubezpieczeniowa obejmuje ubezpieczenie ochrony prawnej. W tym celu należy skontaktować się z agentem ubezpieczeniowym.

Jak mogę uzyskać ochronę, jeżeli grozi mi niebezpieczeństwo?

W przypadku grożącego niebezpieczeństwa policja zapewnia bezpośrednią ochronę fizyczną, podejmując ogólne środki bezpieczeństwa. Jeżeli dana osoba uważa, że znajduje się w niebezpieczeństwie ze względu na zeznania, które złożyła bądź zamierza złożyć, i jest gotowa potwierdzić swoje zeznania w sądzie, Komisja ds. Ochrony Świadków (Getuigenbeschermingscommissie/ Commission de protection des témoins) może jej przyznać dodatkową ochronę. Jeżeli prokurator (w ramach dochodzenia) lub sędzia śledczy (w ramach śledztwa) uzna podjęcie środków ochrony za konieczne, skieruje wniosek do Komisji ds. Ochrony Świadków.

Ofiary zgwałcenia lub napaści na tle seksualnym otrzymują ochronę przed upublicznieniem ich tożsamości w mediach. Zakazana zostaje publikacja lub rozpowszechnianie zdjęć, portretów lub innych materiałów ujawniających ich tożsamość.

Ofiarom przemocy domowej bojącym się wrócić do domu (i ich dzieciom) policja zapewni bezpieczne schronienie.

Można również zwrócić się do funkcjonariusza o niezamieszczanie danych w protokole. Niemniej jednak policja ma obowiązek podania takich danych na wniosek prokuratora.

W sytuacjach szczególnie groźnych dla ofiary przestępstwa lub osoby z nią spokrewnionej, wynikających ze złożonych przez nią zeznań, sędzia śledczy może przyznać jej pełną lub częściową anonimowość (policja nie ma żadnych kompetencji w tym zakresie). Sędzia śledczy może również samodzielnie wystąpić o przyznanie jej anonimowości, ma ona również prawo sama wystąpić z takim wnioskiem. Na postanowienie sędziego śledczego o oddaleniu wniosku nie przysługuje jej zażalenie.

Częściowa anonimowość oznacza, że tożsamość ofiary przestępstwa nie zostanie ujawniona w oficjalnym protokole przesłuchania. Jej zapewnienie jest możliwe zarówno w toku dochodzenia, jak i śledztwa.

Pełna anonimowość oznacza, że tożsamość ofiary przestępstwa pozostanie utajniona przez cały czas trwania postępowania karnego. Pełna anonimowość może zostać przyznana jedynie wtedy, gdy:

  • śledztwo prowadzi sędzia śledczy;
  • zapewnienie częściowej anonimowości nie wystarczy, aby chronić ofiarę przestępstwa;
  • ofiara przestępstwa obawia się, że jej zeznania sprowadzą na nią i jej krewnych niebezpieczeństwo, i w związku z tym nie chce zeznawać; oraz
  • przestępstwo zostało popełnione przez organizację przestępczą lub należy do ciężkich przestępstw (np. uprowadzenie nieletniego, zabójstwo).

Na jakie usługi i pomoc mogę liczyć w toku dochodzenia w sprawie karnej?

Funkcjonariusze zatrudnieni w policji oraz służbach sądowych mają obowiązek udostępnić ci wszelkie potrzebne informacje i, w stosownych przypadkach, skierować cię do specjalistycznych służb. Istnieje kilka specjalistycznych służb pomocy ofiarom przestępstw. W toku całego postępowania karnego, a nawet po jego zakończeniu mogą one złożyć wniosek o otrzymanie następujących usług:

  • Policja zapewnia wstępne przyjęcie, praktyczną pomoc, stosowne informacje, przygotowanie protokołów i skierowanie do odpowiednich służb. W przypadku gdy dany funkcjonariusz policji nie jest w stanie zapewnić ofierze przestępstwa właściwego wsparcia (np. w sytuacjach kryzysowych lub bardzo poważnych), niezbędnej pomocy udzielą jej specjalistyczne policyjne służby pomocy ofiarom (politionele slachtofferbejegening/assistance policière aux victimes).
  • W punkcie porad prawnych działa ośrodek pomocy ofiarom przestępstw (slachtofferonthaal/accueil des victimes), w którym można uzyskać szczegółowe informacje dotyczące określonego przypadku. Taki punkt znajduje się w każdym okręgu sądowym (dane kontaktowe dostępne są w języku Link otworzy się w nowym okniefrancuskim i Link otworzy się w nowym oknieniderlandzkim). Ośrodek pomocy ofiarom przestępstw udziela niezbędnego wsparcia i pomocy w toku całego postępowania sądowego. W razie takiej konieczności oraz w zależności od problemu, pracownicy ośrodka pomocy ofiarom kierują ofiary przestępstw do specjalistycznych służb. Pracownicy ośrodka pomocy ofiarom mogą udzielić ofierze przestępstwa wsparcia podczas różnych etapów postępowania sądowego o dużym ładunku emocjonalnym oraz udzielić pomocy w zakresie dostępu do akt, postępowania w trakcie rozprawy, udzielić wsparcia w zakresie zwrotu dowodów lub pomocy w rekonstrukcji przebiegu zdarzenia. Pomagają oni również przy sporządzaniu oświadczenia ofiary przestępstwa w postępowaniu wykonawczym.
  • Służby ds. pomocy ofiarom przestępstw (diensten slachtofferhulp/services d'assistance aux victimes) udzielają dalszego wsparcia, tak aby ofiary przestępstw były w stanie poradzić sobie z konsekwencjami przestępstwa. Obejmuje ono: wsparcie emocjonalne i psychologiczne oraz udzielanie informacji (o prawach, naprawieniu poniesionych szkód, przebiegu postępowania sądowego oraz o dostępności pomocy prawnej), jak również pomoc w kontaktach z różnymi instytucjami (towarzystwami ubezpieczeniowymi, policją i organami sądowymi, adwokatami, szpitalami itp.). Zazwyczaj do służb ds. pomocy ofiarom przestępstw kierują policja lub prokuratura, ale można też skontaktować się z tymi służbami z własnej inicjatywy.

Dostęp do wszystkich wymienionych służb jest bezpłatny oraz dobrowolny.

W przypadku gdy dana osoba jest ofiarą handlu ludźmi, może się ona zwrócić o pomoc do różnych organizacji specjalizujących się w udzielaniu wsparcia ofiarom handlu ludźmi. Koordynacją tych służb i współpracą między nimi zajmuje się Link otworzy się w nowym oknieCentrum ds. Równości Szans i Zwalczania Rasizmu (Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding/Centre pour l’Egalité des chances et la lutte contre le racisme). Ofierze tego przestępstwa przysługuje również prawo do uzyskania uprawnień dotyczących pozwolenia na pobyt i pracę, jeżeli przyznano jej ochronę na podstawie statusu ofiary handlu ludźmi (2).

Ofiara przestępstwa może otrzymać pomoc medyczną, ale niewykluczone, że będzie musiała za nią zapłacić, chyba że posiada ważne ubezpieczenie zdrowotne (może jednak uwzględnić te koszty w powództwie odszkodowawczym). Obywatele 27 państw członkowskich UE, Islandii, Liechtensteinu, Norwegii i Szwajcarii mogą korzystać z Link otworzy się w nowym oknieEuropejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego.

Czy istnieje możliwość zawarcia ugody/pojednania bądź rozpoczęcia mediacji między sprawcą i mną?

Postępowanie mediacyjne można przeprowadzić na każdym etapie postępowania karnego: na etapie policyjnym (mediacja na szczeblu policyjnym); na szczeblu gminnym (mediacja w przypadku możliwości orzeczenia sankcji administracyjnych); na szczeblu prokuratury przed postanowieniem o wniesieniu oskarżenia (mediacja karna) oraz po wniesieniu oskarżenia przez prokuratora (mediacja w celu naprawienia szkody). Mediacja w celu naprawienia szkody jest również możliwa w trakcie wykonywania wyroku oraz po jego wykonaniu.

Mediacja jest możliwa przy wszystkich typach przestępstw. Prokurator, sędzia śledczy oraz sędzia powinni powiadomić cię o możliwości przeprowadzenia mediacji. Ofiara przestępstwa ma również prawo wnioskować o przeprowadzenie mediacji.

Mediacja na szczeblu policyjnym (politionele schadebemiddeling/médiation policière) proponowana jest w sprawach o przestępstwa mniejszej wagi (np. graffiti, drobne kradzieże, akty wandalizmu) i ma na celu uzgodnienie sposobu naprawienia szkody materialnej. Dostępna jest w okręgach policyjnych Leuven, Mechelen i Brukseli. Procedura mediacji odbywa się przed przekazaniem sprawy do prokuratury. Prokurator zostaje powiadomiony o wyniku mediacji, a w razie uzgodnienia sposobu naprawienia szkody sprawa zwykle zostaje umorzona.

Mediację wchodzącą w przypadku możliwości orzeczenia sankcji administracyjnych (3) prowadzi się przed nałożeniem kary administracyjnej. Jeżeli sprawca nie ukończył 16 lat, jej przeprowadzenie jest obligatoryjne. Celem mediacji, którą prowadzą urzędnicy gminni, jest naprawienie wyrządzonej szkody.

Mediacja karna (bemiddeling in strafzaken/médiation pénale) może zostać zaproponowana przez prokuratora w przypadku, gdy przestępstwo jest zagrożone karą nieprzekraczającą dwóch lat pozbawienia wolności. Odbywa się ona przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania przygotowawczego i przeprowadzają ją pracownicy asystenci ds. prawnych. Dla ofiary przestępstwa najbardziej korzystny jest udział w mediacji w celu naprawienia szkody. Prokurator może zaproponować dodatkowe środki, które należy podjąć w odniesieniu do sprawcy (pomoc psychologiczną lub skierowanie na terapię, szkolenia lub świadczenie usług). Jeżeli sprawca i ofiara osiągną porozumienie w odniesieniu do naprawienia szkody, oraz jeżeli sprawca przestrzegał nałożonych na niego dodatkowych środków, postępowanie zostaje umorzone. Jeżeli sprawca nie przestrzega ustanowionych warunków sprawa może zostać skierowana do sądu. Mediacja karna wymaga współpracy ofiary przestępstwa; w przypadku braku takiej współpracy sprawa trafi z powrotem do prokuratora, który podejmie decyzję o dalszych działaniach.

Mediacja w celu naprawienia szkody (herstelbemiddeling/médiation réparatrice) stosowana jest niezależnie od postępowania karnego ani go nie zastępuje. Organy sądowe są zatem nadal odpowiedzialne za wszelkie decyzje dotyczące postępowania karnego, wydawania wyroków oraz wykonywania wyroków. Nie oznacza to jednak, że nie można rozpocząć takiej mediacji na dowolnym etapie postępowania, tj. zanim sprawa trafi do sądu, kiedy sąd rozpoznaje sprawę lub po wydaniu wyroku przez sędziego, Każdy, kogo sprawa karna dotyczy bezpośrednio, może zażądać przeprowadzenia mediacji. Oznacza to, że nie tylko ofiara lub sprawca mogą zażądać mediacji, ale także na przykład partner, członek rodziny lub krewny. Mediacje w celu naprawienia szkody przeprowadza jedna z dwóch organizacji pozarządowych: Link otworzy się w nowym oknieSuggnomèwe Flamandii oraz Link otworzy się w nowym oknieMédiante w Walonii. Organizacje te dysponują lokalnymi oddziałami w każdym okręgu sądowym. Ugoda osiągnięta w wyniku mediacji jest poufna i w związku z tym jej treść nie jest przekazywana do sądu, chyba że zgodzą się na to obie strony Sędzia ma obowiązek zamieszczenia w wyroku wzmianki o ugodzie zawartej w wyniku mediacji, lecz nie jest zobowiązany do uwzględnienia treści ugody przy orzekaniu.

Mediację można również stosować w sprawach z udziałem nieletnich, a mediacja w celu naprawienia szkody jest dostępna na szczeblu prokuratury lub sądu rodzinnego. Mediacja wielostronna (herstelgericht groepsoverleg (hergo)/concertation restauratrice en groupe) może zostać zarządzona wyłączne przez sąd rodzinny. Oczekuje się, że sędzia traktować będzie mediację priorytetowo (jako alternatywę do skazania nieletniego sprawcy) oraz że poinformuje strony sporu o takiej możliwości. Jeżeli w wyniku mediacji w celu naprawienia szkody dojdzie do zawarcia ugody między ofiarą i sprawcą, sędzia musi co do zasady zatwierdzić tę ugodę. Sędzia nie może zmieniać treści ugody, lecz może odmówić jej zatwierdzenia w przypadkach, w których treść ugody niesie ze sobą pewne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. Mediacje w sprawach nieletnich i mediacje wielostronne przeprowadzają organizacje pozarządowe zajmujące się pomocą nieletnim.

Jak potoczy się moja sprawa po zakończeniu dochodzenia?

Decyzje podjęte na końcu dochodzenia różnią się w zależności od tego, czy było to śledztwo, czy dochodzenie.

W ramach prowadzonego przez siebie dochodzenia, prokurator może zadecydować o:

  • umorzeniu dochodzenia;
  • zaproponowaniu sprawcy rozwiązania polubownego (minnelijke schikking/résolution à l’aimable)– jeżeli sprawca przyjmie propozycję i naprawi szkodę, postępowanie zostanie umorzone;
  • zaproponowaniu mediacji karnej (bemiddeling in strafzaken/médiation dans les affaires pénales);
  • skierowaniu sprawy do sądu.

Pokrzywdzony lub powód cywilny w postępowaniu karnym zostanie powiadomiony o decyzji prokuratora.

Jeżeli prowadzone jest śledztwo, sędzia śledczy musi przekazać akta do wydziału przygotowawczego sądu, zwanego izbą doradczą (raadkamer/chambre du conseil). Rozprawa w wydziale przygotowawczym prowadzona jest w wyłączeniem jawności: przedstawiciele prasy i społeczeństwa nie są dopuszczeni do udziału w rozprawie. Oznacza to, że ofiara przestępstwa może uczestniczyć w rozprawie wraz ze swoim adwokatem, ale krewni i znajomi nie mają takiego prawa. Izba doradcza może postanowić o:

  • umorzeniu sprawy, jeżeli stwierdzi, że nie ma wystarczających dowodów przeciwko oskarżonemu lub że nie zostało popełnione przestępstwo;
  • skierowaniu sprawy do sądu, jeżeli stwierdzi, że istnieją dowody uzasadniające postawienie oskarżonego przed sądem;
  • umieszczeniu sprawcy w specjalistycznym zakładzie zamkniętym, jeżeli cierpi on na zaburzenia psychiczne uniemożliwiające mu kontrolowanie jego działań; w takim przypadku oskarżony może wnieść o posiedzenie jawne;
  • odroczeniu wydania wyroku: izba doradcza może postanowić o warunkowym umorzeniu postępowania tylko wówczas, gdy sprawca nie był uprzednio skazany na karę surowszą niż kara pozbawienia wolności w wymiarze sześciu miesięcy; izba doradcza ustali okres próby na maksymalnie pięć lat, w ciągu których sprawca musi spełniać określone obowiązki. W przypadku gdy sprawca nie przestrzega warunków okresu próby, sąd może postanowić o podjęciu warunkowo umorzonego postępowania.

Jeżeli izba doradcza podejmie decyzję o umieszczeniu sprawcy w zakładzie zamkniętym lub o odroczeniu wydania wyroku, decyzja ta uznawana jest za równoznaczną z wyrokiem sądu karnego i będzie dotyczyć również roszczeń cywilnoprawnych o odszkodowanie.

Pokrzywdzony lub powód cywilny w postępowaniu karnym (1) zostanie powiadomiony o dacie rozprawy. W przypadku skierowania sprawy do rozpoznania przez sąd karny zostanie on również powiadomiony o dacie rozprawy.

Czy mogę się odwoływać, jeżeli moja sprawa zostanie umorzona, zanim zostanie skierowana do sądu?

Od postanowienia prokuratora o umorzeniu sprawy nie można się odwołać. W zależności od faktów i okoliczności sprawy oraz powodów jej umorzenia, nadal istnieje jednak możliwość dochodzenia odszkodowania w sądzie karnym (oprócz postępowania przed sądem cywilnym):

  • W przypadku wykroczenia (contravention/overtreding) lub występku (délit/wanbedrijf) możliwe jest bezpośrednie wezwanie sprawcy do stawienia się przed sądem. W tym celu należy poprosić komornika sądowego o dostarczenie sprawcy wezwania do stawienia się przed sądem.
  • Istnieje również możliwość wniesienia wniosku o ściganie do sędziego śledczego oraz wytoczyć powództwo jako powód cywilny w postępowaniu karnym (1); sędzia ma wówczas obowiązek wszcząć śledztwo. Aby tego dokonać, należy wyraźnie oświadczyć przed sędzią śledczym, że wnosisz pozew jako powód cywilny w postępowaniu karnym. Takie oświadczenie można złożyć ustnie lub pisemnie. Sędzia śledczy sporządza następnie protokół potwierdzający status powoda cywilnego w postępowaniu karnym. Należy mieć świadomość, że sędzia śledczy może zażądać złożenia zabezpieczenia w celu pokrycia kosztów postępowania. Kwota zabezpieczenia jest ustalana przez sędziego. Należy mieć również świadomość, że pod koniec postępowania izba doradcza może zadecydować o umorzeniu postępowania, jeżeli – na przykład – nie ma wystarczających dowodów przeciwko oskarżonemu. Podczas procesu musisz potwierdzić swój status powoda cywilnego w postępowaniu karnym.

Jeżeli sprawca jest nieletni, powód cywilny nie może go wezwać bezpośrednio do stawienia się przed sądem, ani wnieść wniosku o ściganie.

Powód cywilny w postępowaniu karnym (1)może wnieść odwołanie od wszystkich orzeczeń izby doradczej, w tym postanowień o umorzeniu postępowania przez izbę oskarżeń sądu apelacyjnego (Kamer van inbeschuldigingstelling/Chambre des mises en accusation). Od orzeczeń izby oskarżeń nie przysługują środki zaskarżenia, przy czym nie istnieje później możliwość wezwania sprawcy do stawienia się przed sądem.

Jeżeli izba doradcza podejmie decyzję w przedmiocie szkody (w przypadku gdy sprawca zostaje umieszczony w zakładzie zamkniętym lub orzeka się o odroczeniu ogłoszenia wyroku) można wnieść środek zaskarżenia co do przyznanego odszkodowania, ale nie od wyroku sądowego. Środek zaskarżenia można wnieść w terminie piętnastu dni (lub trzech dni, gdy sprawca przebywa w areszcie śledczym) w sekretariacie sądu. Izba oskarżeń sądu apelacyjnego rozpatrzy wówczas roszczenie odszkodowawcze.

Jeżeli z jakiegoś powodu ofiara postępowania nie brała udziału w postępowaniu karnym, może dochodzić roszczeń przed sądem cywilnym. Możliwość taka istnieje również, jeżeli prokuratura wyda postanowienie o umorzeniu sprawy. Powództwo cywilne wytacza się w drodze wezwania osoby, która spowodowała szkodę, do stawienia się przed sądem, chyba że wszystkie strony postanowiły stawić się dobrowolnie. W przypadku gdy w sprawie bierze udział ubezpieczyciel (na przykład w wyniku wypadku samochodowego) do stawienia się przed sądem można wezwać również ubezpieczyciela. Postępowanie cywilne różni się znacznie od postępowania karnego. Jeżeli ofiara przestępstwa ma zamiar wnieść pozew do sądu cywilnego (burgerlijke rechtbank/tribunal civil) (na przykład jeżeli nie brała udziału w postępowaniu karnym lub postępowanie w jej sprawie zostało umorzone) musi być w stanie udowodnić, że został popełniony czyn zawiniony. Jeżeli nadal prowadzone jest postępowanie karne, sąd cywilny musi zawiesić postępowanie do czasu wydania wyroku przez sąd karny. Sąd cywilny jest związany ustaleniami sądu karnego. Wytoczenie powództwa do sądu cywilnego wiąże się również z poniesieniem kosztów.

Jestem cudzoziemcem. Jak chronione są moje prawa i interesy?

Cudzoziemiec możesz skorzystać ze wszystkich praw opisanych powyżej. Przysługują mu również pewne dodatkowe prawa mające ułatwić jego udział w postępowaniu karnym.

W przypadku gdy nie zna języka urzędowego, ma prawo wystąpić o nieodpłatną pomoc tłumacza ustnego. Dopuszcza się również, aby samodzielnie spisał swoje zeznania (lub by spisał je funkcjonariusz policji w jego języku ojczystym). Jeżeli przebywa on poza granicami kraju, prokurator lub sędzia śledczy mogą go przesłuchać za pośrednictwem wideokonferencji lub telekonferencji.

W sytuacji gdy ubiega się o azyl, ma prawo do ubiegania się o nieodpłatne ustanowienie pełnomocnika w ramach systemu specjalistycznej pomocy prawnej.

Więcej informacji:

  • Okólnik Kolegium Prokuratorów Generalnych COL nr 5/2009 w sprawie stosowania jednolitych zaświadczeń o złożeniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, wytycznych dotyczących wydawania tych zaświadczeń przez policję oraz zmiany okólnika COL nr 8/2005, wersja zmieniona z dnia 20 grudnia 2012 r.
  • Okólnik z dnia 26 września 2008 r. w sprawie wielodyscyplinarnej współpracy na rzecz ofiar handlu ludźmi lub ofiar drastycznych form przemytu ludzi - w języku Link otworzy się w nowym oknieniderlandzkim
  • Okólnik COL nr 16/2012 z dnia 12 listopada 2012 r. –Wspólny okólnik Ministra Sprawiedliwości, Ministra Spraw Wewnętrznych oraz Kolegium Prokuratorów Generalnych dotyczący traktowania ofiar przestępstw przez prokuraturę i sądy
  • Okólnik COL nr 17/2012 z dnia 12 listopada 2012 r. –Wspólny okólnik Ministra Sprawiedliwości, Ministra Spraw Wewnętrznych i Kolegium Prokuratorów Generalnych dotyczący odpowiedniego traktowania zwłok, zgłaszania zgonu, odpowiedniego opuszczania miejsca przestępstwa oraz stosownego uprzątnięcia miejsca przestępstwa w ramach działań organów sądowych.
  • Okólnik COL nr 18/2012 z 20 grudnia 2012 r. – Wspólny okólnik Ministra Sprawiedliwości, Ministra Spraw Wewnętrznych oraz Kolegium Prokuratorów Generalnych dotyczący tymczasowego zakazu wstępu do domu w przypadkach przemocy domowej
  • Dekret królewski z dnia 18 grudnia 2003 r. w sprawie warunków częściowo lub całkowicie bezpłatnej specjalistycznej pomocy prawnej i sądowej - w języku Link otworzy się w nowym oknieniderlandzkim
  • Dekret królewski z dnia 16 maja 2004 r. w sprawie zwalczania handlu ludźmi i przemytu ludzi - w języku Link otworzy się w nowym oknieniderlandzkim
  • Dekret królewski z dnia 13 czerwca 1999 r. w sprawie organizacji ośrodków pomocy prawnej przy Ministerstwie Sprawiedliwości - w języku Link otworzy się w nowym oknieniderlandzkim i Link otworzy się w nowym okniefrancuskim
  • Dekret królewski z 28 grudnia 1950 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących kosztów sądowych w sprawach karnych
  • Umowa o współpracy między państwem a społecznością flamandzką w sprawie pomocy dla ofiar przestępstw z dnia 7 kwietnia 1998 r. - w języku Link otworzy się w nowym oknieniderlandzkim
  • Protokół z dnia 5 czerwca 2009 r. między państwem a społecznością flamandzką, społecznością francuską, komitetem społeczności francuskiej oraz wspólnym komitetem na rzecz pomocy dla ofiar przestępstw – w języku niderlandzkim i francuskim
  • Protokół z dnia 5 czerwca 2009 r. między państwem, społecznością francuską, oraz regionem Walonii w sprawie pomocy dla ofiar przestępstw – w języku niderlandzkim i francuskim
  • Protokół z dnia 5 czerwca 2009 r. między państwem a niemieckojęzyczną społecznością w sprawie pomocy ofiarom przestępstw - w języku niderlandzkim, francuskim i niemieckim
1. Powód cywilny w postępowaniu karnym

Ofiara przestępstwa jest uprawniona do wytoczenia powództwa cywilnego do sądu karnego na każdym etapie postępowania karnego, nawet jeżeli nie złożyła zawiadomienia o przestępstwie na policji. Status powoda cywilnego w postępowaniu karnym zapewnia jej dodatkowe prawa poza prawami zwykle przysługującym ofiarom przestępstw, a mianowicie:

może wystąpić o odszkodowanie;
może zabierać głos na rozprawie;
może uzyskać zwrot kosztów po zakończeniu rozprawy; oraz
ma prawo do nieodpłatnej pomocy tłumacza ustnego w toku postępowania.
Jeżeli powództwo cywilne uznane zostanie za dopuszczalne i zasadne, przysługiwać jej będą również pewne prawa w postępowaniu karnym bez konieczności złożenia wniosku do sądu penitencjarnego o uzyskanie stosownego statusu.
Jeżeli postępowanie zostało już wszczęte przez prokuraturę, istnieje możliwość uzyskania statusu powoda cywilnego w postępowaniu karnym w drodze złożenia wyraźnego oświadczenia. Można tego dokonać na każdym etapie postępowania przygotowawczego i sądowego, ale nie jest to już możliwe w postępowaniu odwoławczym. Jeżeli przestępstwo stanowi wykroczenie (contravention/overtreding) lub występek (délit/wanbedrijf), można wnieść pozew cywilny do sędziego śledczego, który jest następnie zobowiązany do wszczęcia śledztwa. Należy pamiętać, że na końcu postępowania przygotowawczego izba doradcza nadal ma prawo stwierdzić, że nie istnieją dowody wystarczające do postawienia sprawcy przed sądem.
Jeżeli powód cywilny ma zamiar uzyskać odszkodowanie, musi udowodnić poniesioną szkodę. Sąd oceni dopuszczalność jego powództwa cywilnego i je przyjmie je bądź odrzuci.
Powodowi cywilnemu w postępowaniu karnym, w przypadku gdy śledztwo nie zakończy się w ciągu roku od daty jego wszczęcia, przysługuje prawo wniesienia sprawy do izby oskarżeń sądu apelacyjnego. Pozwoli mu to w sposób pośredni kontrolować przebieg postępowania przygotowawczego.
2. Ochrona ofiar handlu ludźmi
Od początku lat 90. ubiegłego wieku Belgia umożliwia ofiarom handlu ludźmi uzyskanie prawa pobytu. O uzyskanie tego prawa mogą ubiegać się następujące kategorie osób:
ofiary handlu ludźmi (np. handlu w celu wykorzystywania seksualnego, żebractwa, wyzysku ekonomicznego, pobierania organów, zmuszania do popełniania przestępstw);
ofiary drastycznych przypadków przemytu ludzi (polegającego na udzielaniu pomocy przy nielegalnej imigracji w celu osiągnięcia zysku). Ofiary aktów przemocy oraz osoby, których życie jest zagrożone, mają prawo do uzyskania tego statusu.
Posiadanie statusu ofiary handlu ludźmi powoduje, że można uzyskać specjalne uprawnienia dotyczące pozwoleń na pobyt i pracę) gdy:
opuszcza się środowisko, w którym dochodzi do wykorzystywania;
przyjmuje się obligatoryjną pomoc udzielaną przez upoważnione ośrodki specjalizujące się z zapewnianiu opieki i pomocy ofiarom handlu ludźmi;
współpracuje się z organami sądowymi, składając zawiadomienie lub zeznania.
3. Sankcje administracyjne
Sankcje administracyjne są nakładane przez organy administracji lokalnej i nie należy mylić ich z sankcjami karnymi. Organy administracji lokalnej mają prawo karać pewne rodzaje drobnych przestępstw lub naruszeń porządku publicznego za pomocą sankcji administracyjnych (grzywny, zawieszanie zezwoleń lub licencji oraz zamknięcie budynków lub lokali). Organy administracji lokalnej mogą nakładać sankcje za naruszenia przepisów, pewne akty wandalizmu itp. Nie podlegają one bezpośrednio ściganiu przez prokuratora.
Ostatnia aktualizacja: 16/12/2015

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Uwaga: niedawno wprowadzono na tej stronie zmiany w oryginalnej wersji językowej niderlandzki. Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Do tej pory przetłumaczono ją na następujące języki

2 – MOJE PRAWA W TRAKCIE ROZPRAWY

W jaki sposób mogę uczestniczyć w procesie?

Jakie są moje uprawnienia jako świadka?

Jestem nieletni. Czy mam dodatkowe prawa?

Czy mogę uzyskać bezpłatną pomoc prawną?

W jaki sposób mogę uzyskać pomoc, jeśli znajduję się w niebezpieczeństwie?

W jaki sposób mogę dochodzić odszkodowania od sprawcy lub otrzymać kompensatę od Państwa?

Czy istnieje możliwość dojścia do porozumienia/pojednania ze sprawcą lub przeprowadzenia postępowania mediacyjnego w tym celu?

Jestem cudzoziemcem. Jak chronione są moje prawa i interesy?

Informacje dodatkowe

W jaki sposób mogę uczestniczyć w procesie?

Pokrzywdzony lub powód cywilny w postępowaniu karnym (partie civile/burgerljke partij) zostanie poinformowany na piśmie o dacie rozprawy przed sądem. Na tym etapie postępowania można jeszcze wnieść pozew cywilny do sądu karnego; prawo wniesienia pozwu przysługuje na każdym etapie postępowania do momentu zamknięcia rozprawy. W celu wytoczenia powództwa cywilnego w trakcie rozprawy przed sądem karnym, gdy nie korzysta się z usług zastępcy procesowego, należy :

  • stawić się na czas;
  • zarejestrować się u urzędnika sądowego (huissier d'audience/zittingsdeurwachter) oraz zapytać, w której sali odbędzie się rozprawa
  • zwrócić się do przewodniczącego składu orzekającego, kiedy sędzia wyczyta nazwisko sprawcy, od którego dochodzi się odszkodowania;
  • przedstawić pozew sędziemu wraz z dokumentacją poświadczającą poniesioną szkodę;
  • wręczyć odpis pozwu obrońcy sprawcy;
  • zachować oryginał pisma dla siebie;
  • przewodniczący składu sędziowskiego może zażądać przedstawienia dodatkowych informacji, po czym odnotuje wniesienie powództwa odszkodowawczego.

Co do zasady rozprawy są jawne. Oznacza to, że każda osoba, która ukończyła 14 lat, może w nich uczestniczyć. Zatem na rozprawie mogą być obecni znajomi, sąsiedzi i rodzina, a także przedstawiciele prasy i osoby zainteresowane. Tylko w wyjątkowych okolicznościach (np. w sprawach o przestępstwa seksualne) jawność rozprawy zostanie wyłączona Oznacza to, że przedstawiciele mediów i społeczeństwa nie będą mogli wejść na salę rozpraw. Istnieje możliwość zwrócenia się do sędziego o wyłączenie jawności rozprawy. Prawo wyraźnie zezwala na to w przypadku ofiar niektórych rodzajów przestępstw seksualnych, takich jak zgwałcenie lub napaść na tle seksualnym. Sędzia może także zadecydować o wyłączeniu jawności ze względu na interes małoletniego lub w celu ochrony prawa do prywatności stron. Jednak wyrok jest zawsze ogłaszany publicznie.

Dochodzenie roszczeń odszkodowawczych przed sądem karnym (w drodze wniesienia powództwa cywilnego w toku postępowania karnego) pociąga za sobą obowiązek udowodnienia poniesionej szkody. Sędzia oceni zasadność powództwa cywilnego na końcu postępowania. W trakcie rozprawy powód cywilny musi być reprezentowany. W razie gdy powód cywilny ma zamiar uniknąć bezpośredniego kontaktu z oskarżonym może być reprezentowany przez pełnomocnika (nie istnieje jednak możliwość zgłoszenia sprzeciwu wobec obecności oskarżonego na sali rozpraw). Osobiste stawiennictwo powoda cywilnego wymagane jest wyłącznie w sytuacji, gdy zostaje on wezwany w charakterze świadka.

Nie istnieje możliwość osobistego przedstawienia argumentów prokuratorowi.

Jakie są moje uprawnienia jako świadka?

Złożenie zeznań w trakcie śledztwa nie oznacza to automatycznie konieczności ich powtórzenia w trakcie rozprawy. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy sprawa rozpatrywana jest przez sąd przysięgłych2 (cour d'assises/hof van assisen).

Jeżeli jednak dana osoba zostanie wezwana do osobistego stawiennictwa, a zarządzono zastosowanie środków chroniących świadka lub nie przebywa ona w kraju, może zostać przesłuchana za pośrednictwem wideokonferencji lub telekonferencji. W razie konieczności istnieje możliwość zmiany jej głosu lub zasłonięcia twarzy.

Świadek może ubiegać się o zwrot kosztów, składających się z ustalonej sumy (dieta za stawienie się) oraz zwrotu kosztów podróży w przeliczeniu na kilometr (dodatek na pokrycie kosztów podróży). Aby uzyskać zwrot kosztów, dana osoba musi zwrócić się do sekretariatu (greffe/griffie) sądu, w którym zeznawała jako świadek, i przedstawić otrzymane od urzędnika sądowego (huissier d'audience) wezwanie do stawienia się przed sądem wraz z dowodem tożsamości. Zwrot kosztów otrzymuje się bezzwłocznie w godzinach pracy sekretariatu.

Jestem nieletni. Czy mam dodatkowe prawa?

Nieletnim przysługuje ochrona przed ujawnieniem ich tożsamości. Publikacja lub rozpowszechnienie zdjęć, rysunków lub innych materiałów ujawniających ich tożsamość stanowi przestępstwo.

W sytuacji gdy ich przesłuchanie w toku śledztwa zostało zarejestrowane za pomocą technik audiowizualnych, ich osobiste stawiennictwo nie jest konieczne, chyba że sąd uzna je za konieczne do ustalenia prawdy. W takim przypadku sąd zażąda ich stawiennictwa i wyjaśni powody swojej decyzji. Istnieje jednak możliwość wystąpienia do sędziego o wyłączenie jawności rozprawy. Prawo wyraźnie przewiduje taką możliwość w przypadku przestępstw na tle seksualnym, takich jak zgwałcenie lub napaść na tle seksualnym. Sędzia może także zadecydować o wyłączeniu jawności ze względu na interes małoletniego lub w celu ochrony prawa do prywatności stron.

Czy mogę uzyskać bezpłatną pomoc prawną?

Jeżeli dana osoba wytoczyła powództwo cywilne jako powód cywilny w postępowaniu karnym, ma prawo uczestniczyć w rozprawie osobiście lub być reprezentowana przez adwokata.

W celu uzyskania wstępnych wskazówek można zwrócić się do zespołu udzielającego podstawowej pomocy prawnej (juridische eerstelijnsbijstand/aide juridique de première ligne), w ramach którego prawnicy udzielają bezpłatnych porad prawnych w określonych godzinach w niektóre dni. Konsultacje organizowane są w budynkach sądowych, sądach pokoju, ośrodkach pomocy prawnej, niektórych organach administracji gminnej, etc. Ośrodki pomocy prawnej ((maisons de justice/justitiehuizen) można znaleźć w każdym okręgu sądowym (dane kontaktowe dostępne są w języku Link otworzy się w nowym oknie francuskim i Link otworzy się w nowym oknieniderlandzkim); możesz również skontaktować się ze Link otworzy się w nowym okniesłużbami udzielającymi pomocy ofiarom przestępstw.

Aby uzyskać szczegółową poradę prawną, pomoc prawną oraz zastępstwo procesowe, konieczne jest skorzystanie z usług adwokata (avocat). W zależności od dochodów danej osoby pomoc ta będzie częściowo lub całkowicie nieodpłatna, w ramach systemu specjalistycznej pomocy prawnej. Prawo do uzyskania nieodpłatnego zastępstwa procesowego przysługuje zawsze pewnym kategoriom osób znajdujących się w szczególnej sytuacji, takim jak osoby cierpiące na zaburzenia psychiczne i nieletni.

Aby ubiegać się o specjalistyczną pomoc prawną, należy skontaktować się z Link otworzy się w nowym okniebiurem pomocy prawnej (bureau voor juridische bijstand/bureau d’aide juridique), które znajduje się w każdym sądzie. Konieczne jest przedstawienie dokumentów poświadczających przynależność do jednej ze szczególnych kategorii osób lub poświadczających niski dochód netto. Biuro pomocy prawnej ma piętnaście dni na rozpatrzenie złożonego wniosku i ewentualne przesłanie danych kontaktowych powołanego adwokata. Można też zwrócić się do wybranego adwokata o udzielnie pomocy w ramach systemu specjalistycznej pomocy prawnej. Jeżeli wspomniany adwokat wyrazi zgodę, wystąpi do biura pomocy prawnej w celu uzyskania pozytywnej decyzji w sprawie złożonego wniosku.

Niskie dochody uprawniają również do złożenia – pod pewnymi warunkami – wniosku o zwolnienie z niektórych kosztów sądowych (np. kosztów komorniczych i opłat za sporządzenie kopii z akt sprawy) w ramach systemu pomocy prawnej. Aby skorzystać z tej możliwości stosowny wniosek należy skierować do biura pomocy prawnej działającego przy sądzie rozpoznającym twoją sprawę. Jeżeli dana osoba uczestniczy już w postępowaniu jako powód cywilny, wniosek taki może złożyć ustnie lub pisemnie w sądzie karnym rozstrzygającym daną sprawę.

Powinna też sprawdzić, czy jej polisa ubezpieczeniowa obejmuje koszty sądowe. W tym celu powinna skontaktować się z agentem ubezpieczeniowym.

Pracownicy ośrodka pomocy prawnej lub służb pomocy ofiarom przestępstw mogą udzielić jej pomocy w toku postępowania sądowego.

W jaki sposób mogę uzyskać pomoc, jeśli znajduję się w niebezpieczeństwie?

W przypadku grożącego niebezpieczeństwa oraz zapewnieniu przez prokuratora całkowitej lub częściowej anonimowości na etapie śledztwa, w toku rozprawy można przesłuchać daną osobę za pośrednictwem wideokonferencji lub telekonferencji. W razie konieczności istnieje możliwość zmiany jej głosu lub zasłonięcia twarzy.

Kiedy zajdzie konieczność stawiennictwa tej osoby przed sądem w charakterze świadka, a nie była przesłuchiwana w trakcie śledztwa, sędzia może postanowić o nieujawnianiu jej tożsamości w protokole przesłuchania.

Jeżeli jest ona ofiarą przestępstwa zgwałcenia lub napaści na tle seksualnym, przysługuje jej ochrona przed ujawnieniem tożsamości w mediach. Publikacja lub rozpowszechnienie zdjęć, rysunków lub innych materiałów ujawniających jej tożsamość stanowi przestępstwo.

W razie gdy oskarżony nie został aresztowany na etapie śledztwa i osoba ta obawia się, że może spotkać się z nim twarzą w twarz podczas oczekiwania na rozprawę, zaleca się kontakt z pracownikiem ośrodka pomocy prawnej. W niektórych gmachach sądów przewidziano osobne poczekalnie, aby takie osoby mogły uniknąć bezpośredniej styczności z oskarżonym.

W jaki sposób mogę dochodzić odszkodowania od sprawcy lub otrzymać kompensatę od Państwa?

Aby dochodzić naprawienia szkody majątkowej w toku postępowania karnego, należy wnieść powództwo cywilne w postępowaniu karnym. Można dochodzić różnych roszczeń, takich jak roszczenia z powodu uszczerbku na zdrowiu i wydatków na leczenie, zadośćuczynienie za krzywdę moralną, odszkodowanie za szkodę materialną (np. utratę zarobków, stracenie roku akademickiego, utratę pracy, uszkodzenia pojazdów lub odzieży), zwrot kosztów pogrzebu itp.

Sąd karny rozpozna powództwo cywilne i zasądzi od sprawcy obowiązek naprawienia szkody w razie przypisania mu winy. Następnie sąd zbada treść powództwa odszkodowawczego.

Jeżeli z jakiegoś powodu nie brałeś udziału w postępowaniu karnym, masz możliwość dochodzenia roszczeń przed sądem cywilnym. Możliwość taka istnieje również jeżeli prokuratura podejmie decyzję o umorzeniu sprawy karnej. Pozew cywilny należy wnieść do sądu cywilnego wzywając osobę (citation), która spowodowała szkodę, do stawienia się przed sądem, chyba że wszystkie strony postanowiły stawić się dobrowolnie. W przypadku, gdy w sprawie bierze udział ubezpieczyciel (na przykład w wyniku wypadku samochodowego) do stawienia się przed sądem można wezwać również ubezpieczyciela. Postępowanie przed sądem cywilnym znacznie się różni od postępowania karnego. Na przykład należy udowodnić, że strona przeciwna jest odpowiedzialna za naprawienie szkody, ale można wykorzystać w tym celu dowody przedstawione w ramach postępowania karnego, nawet jeżeli zostało ono umorzone. Jeżeli postępowanie karne jest w toku, sąd cywilny rozpozna powództwo dopiero z chwilą wydania przez sąd karny orzeczenia co do winy oskarżonego. Sąd cywilny jest związany wyrokiem sądu karnego. Należy pamiętać, że wszczęcie postępowania przed sądem cywilnym wiąże się z opłatami sądowymi.

Jeżeli prokurator podejmie decyzję o umorzeniu postępowania publicznoskargowego (proponując ugodę lub mediację karną), od sprawcy można uzyskać odszkodowanie także w ten sposób. Odszkodowanie od sprawcy możesz także uzyskać w drodze mediacji. W większości przypadków możesz na przykład uzyskać odszkodowanie, jeżeli prokurator zaproponuje sprawcy przeprowadzenie mediacji karnej lub zawarcie ugody.

Nie zawsze możliwe jest uzyskanie odszkodowania od sprawcy (na przykład gdy niemożliwe jest zidentyfikowanie lub zatrzymanie sprawcy) bądź uzyskanie od towarzystwa ubezpieczeniowego zwrotu kosztów. W przypadku gdy dana osoba jest ofiarą umyślnego aktu przemocy, pod pewnymi warunkami może uzyskać od państwa odszkodowanie. Więcej informacji o prawie do odszkodowania od państwa znajduje się w arkuszu informacyjnym na temat odszkodowań dla ofiar przestępstw w Belgii (dostępnym w języku Link otworzy się w nowym okniefrancuskim, Link otworzy się w nowym oknieniderlandzkim, Link otworzy się w nowym oknieniemieckim, Link otworzy się w nowym oknieangielskim i innych językach) w ramach Europejskiej Sieci Sądowej.

Skazanie i ukaranie sprawcy oznacza, że będzie on musiał zwrócić stronie przeciwnej koszty, które poniosła w związku powództwem cywilnym, w tym część honorarium adwokata. O wysokości odszkodowania decyduje sąd w wyroku kończącym postępowanie w sprawie.

W przypadku gdy postępowanie zostało wszczęte w drodze bezpośredniego wezwania sprawcy do stawienia się przed sądem (citation directe) lub postępowanie publicznoskargowe zostało wszczęte ze względu na wytoczenie powództwa cywilnego, a oskarżony zostanie uniewinniony, sąd może nakazać zwrot całości lub części poniesionych przez państwo oraz oskarżonego kosztów.

Czy istnieje możliwość dojścia do porozumienia/pojednania ze sprawcą lub przeprowadzenia postępowania mediacyjnego w tym celu?

Istnieje możliwość wystąpienia o mediację w sprawie naprawienia szkody (médiation réparatrice/herstelbemiddeling) na każdym etapie postępowania: zanim sprawa trafi do sądu, gdy sąd rozpoznaje sprawę lub po wydaniu wyroku przez sąd. Mediacja w sprawie naprawienia szkody stosowana jest niezależnie od postępowania karnego i go nie zastępuje. Organy sądowe są zatem nadal odpowiedzialne za wszelkie decyzje dotyczące postępowania karnego, wydawania wyroków oraz wykonywania wyroków.

Mediacje w sprawie naprawienia szkody nie są przeprowadzane przez państwo, lecz dwie organizacje non-profit: Link otworzy się w nowym oknieSuggnomè we Flandrii oraz Link otworzy się w nowym oknieMédiante w Walonii. Organizacje te dysponują lokalnymi oddziałami w każdym okręgu sądowym.

Ugoda zawarta w wyniku mediacji jest poufna i w związku z tym jej treść nie jest przekazywana do sądu, chyba że zgodzą się na to obie strony. Sędzia ma obowiązek zamieszczenia w wyroku wzmianki o ugodzie zawartej w wyniku mediacji w sprawie naprawienia szkody, lecz nie jest zobowiązany do uwzględnienia treści ugody przy orzekaniu.

Sędzia sądu ds. nieletnich może podjąć decyzję o przeprowadzeniu mediacji w sprawie naprawienia szkody lub mediacji wielostronnej (concertation restauratrice en groupe/hergo).

Jestem cudzoziemcem. Jak chronione są moje prawa i interesy?

W sytuacji gdy powód cywilny w postępowaniu karnym lub świadek uczestniczy w postępowaniu, ale nie mówi w języku w którym prowadzone jest postępowanie, może skorzystać z pomocy tłumacza ustnego. Nie przysługuje mu jednak prawo do nieodpłatnego tłumaczenia pism procesowych i sądowych.

Informacje dodatkowe:

  • Ustawa z dnia 1 sierpnia 1985 r. o instrumentach podatkowych i innych środkach - w języku Link otworzy się w nowym oknieniderlandzkim i Link otworzy się w nowym okniefrancuskim
  • Ustawa z dnia 8 kwietnia 1965 r. o ochronie młodocianych, odpowiedzialności karnej nieletnich w przypadku popełnienia czynu stanowiącego przestępstwo oraz naprawianiu szkody z niego wynikającej - w języku Link otworzy się w nowym oknieniderlandzkim
  • Konstytucja - w języku Link otworzy się w nowym oknieniderlandzkim i Link otworzy się w nowym okniefrancuskim
  • Kodeks postępowania karnego - w języku Link otworzy się w nowym oknieniderlandzkim, Link otworzy się w nowym okniefrancuskim i Link otworzy się w nowym oknieangielskim
  • Kodeks sądowy - w języku Link otworzy się w nowym oknieniderlandzkim i Link otworzy się w nowym okniefrancuskim
  • Dekret królewski z 28 grudnia 1950 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących kosztów sądowych w postępowaniu karnym

1. Powód cywilny w postępowaniu karnym
Na każdym etapie postępowania istnieje możliwość wystąpienia z powództwem cywilnym, nawet jeżeli nie złożyło się zawiadomienia o przestępstwie na policji. Status powoda cywilnego w postępowaniu karnym zapewnia dodatkowe prawa poza prawami zwykle przysługującym ofiarom przestępstw, a mianowicie:
można wystąpić o odszkodowanie;
można zabierać głos na rozprawie;
można uzyskać zwrot kosztów po zakończeniu rozprawy;
przysługuje prawo do nieodpłatnej pomocy tłumacza ustnego w toku postępowania.
Jeżeli powództwo cywilne uznane zostanie za dopuszczalne i zasadne, wówczas przysługują również pewne prawa w postępowaniu karnym bez konieczności wniesienia wniosku o przyznanie odpowiedniego statusu (demande de reconnaissance) do sędziego wykonawczego (juge de l'exécution des peines).
Jeżeli postępowanie zostało już wszczęte przez prokuraturę, istnieje możliwość uzyskania statusu powoda cywilnego w postępowaniu karnym w drodze złożenia wyraźnego oświadczenia. Można tego dokonać na każdym etapie postępowania przygotowawczego i postępowania przed sądem, ale nie jest to już możliwe w postępowaniu odwoławczym. Jeżeli przestępstwo stanowi wykroczenie (contravention/overtreding) lub występek (délit/wanbedrijf), można wnieść pozew cywilny do sędziego śledczego, który jest następnie zobowiązany do wszczęcia śledztwa. Należy pamiętać, że na końcu postępowania przygotowawczego izba doradcza nadal ma prawo stwierdzić, że nie istnieją dowody wystarczające do postawienia sprawcy przed sądem.
Jeżeli powód cywilny ma zamiar uzyskać odszkodowanie, musi udowodnić szkodę będącą podstawą jego roszczeń. Sąd oceni dopuszczalność jego powództwa cywilnego i przyjmie je bądź odmówi jego przyjęcia.
W przypadku gdy dana osoba działa w charakterze powoda cywilnego, a śledztwo nie zakończy się w ciągu roku od daty jego wszczęcia, przysługuje jej prawo wniesienia sprawy do izby oskarżeń sądu apelacyjnego. Pozwala to w sposób pośredni kontrolować przebieg dochodzenia.

2. Sąd przysięgłych
Sąd przysięgłych (dane kontaktowe są dostępne w językuLink otworzy się w nowym oknie niderlandzkim i Link otworzy się w nowym okniefrancuskim) to tymczasowy sąd karny zwoływany w każdej z prowincji Belgii lub w okręgu sądowym Brukseli. Sąd ten jest właściwy w sprawach o wszystkie zbrodnie (crimes/misdaden, np. zabójstwa i inne ciężkie przestępstwa zagrożone w najniższym wymiarze karą pięciu lat pozbawienia wolności) przestępstwa polityczne, przestępstwa prasowe (z wyjątkiem przestępstw na tle rasizmu i ksenofobii). Inaczej niż w przypadku stałych sądów karnych, sąd przysięgłych jest zwoływany w każdej sprawie z osobna. Sędzia przewodniczący obradom jest radcą sądu apelacyjnego (conseiller de la cour d’appel). Wspomagają go dwaj sędziowie sądu pierwszej instancji. Ława przysięgłych składa się z 12 przysięgłych, wybieranych losowo spośród obywateli; liczba przedstawicieli ławy należących do tej samej płci nie może przekraczać dwóch trzecich składu ławy. Członkowie ławy przysięgłych muszą być uprawnieni do głosowania, korzystać z pełni praw cywilnych i politycznych, być w wieku od 28 do 65 lat, posiadać umiejętność czytania i pisania oraz nie mogą być uprzednio karani za przestępstwa zagrożone wyrokiem powyżej czterech miesięcy pozbawienia wolności lub wykonywania prac społecznych przekraczających pułap 60 godzin. Ława przysięgłych samodzielnie rozstrzyga o winie lub niewinności sprawcy. Wymiar kary ława przysięgłych ustala wspólnie z sędziami zawodowymi. Od orzeczenia sądu przysięgłych można wnieść jedynie skargę kasacyjną.
Ostatnia aktualizacja: 16/12/2015

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Uwaga: niedawno wprowadzono na tej stronie zmiany w oryginalnej wersji językowej niderlandzki. Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Do tej pory przetłumaczono ją na następujące języki

3 – MOJE PRAWA PO ZAKOŃCZENIU ROZPRAWY

Czy mogę złożyć odwołanie od wyroku skazującego lub uniewinniającego oskarżonego?

Czy istnieje środek odwoławczy od orzeczenia sądu drugiej instancji?

Jakie prawa przysługują mi po uprawomocnieniu się wyroku?

Informacje dodatkowe

Czy mogę złożyć odwołanie od wyroku skazującego lub uniewinniającego oskarżonego?

Powodowi cywilnemu w postępowaniu karnym (partie civile/burgerlijke partij) występującemu z roszczeniem przysługuje prawo do apelacji, jeżeli sąd odrzuci powództwo odszkodowawcze lub jeżeli przyznane odszkodowanie jest za niskie. Zaskarżenie wymiaru kary lub orzeczenia o braku winy oskarżonego nie jest możliwe. (Jedynie prokurator może wnieść apelację ze względu na te przesłanki).

Decyzja o wniesieniu apelacji powinna zostać podjęta jak najszybciej, ponieważ w sprawach karnych należy ją wnieść w terminie 15 dni od ogłoszenia wyroku. Apelację należy wnieść do sekretariatu (greffe/griffie) sądu, który wydał zaskarżony wyrok. Więcej informacji można uzyskać w sekretariacie sądu. Jeżeli wniesiono apelację, sprawa zostanie rozpatrzona ponownie przez sąd wyższej instancji. Osoba wnosząca apelację zostanie poinformowana o dacie i miejscu rozprawy. Postępowanie apelacyjne jest zasadniczo podobne do postępowania pierwszoinstancyjnego. Ponowne ubieganie się o uzyskanie statusu powoda cywilnego w postępowaniu karnym nie jest konieczne. W toku postępowania apelacyjnego nie można ubiegać się o uzyskanie statusu powoda cywilnego.

Od orzeczenia sądu przysięgłych nie można wnieść apelacji (appel/hoger beroep), ale można wnieść skargę (pourvoi/voorziening) do Sądu Kasacyjnego.

Czy istnieje środek odwoławczy od orzeczenia sądu drugiej instancji?

Nie jest możliwe wniesienie środka zaskarżenia od wyroku wydanego w instancji apelacyjnej (appel/hoger beroep).

Od orzeczenia sądu przysięgłych nie można wnieść apelacji, ale można wnieść skargę do Link otworzy się w nowym oknieSądu Kasacyjnego.

Sąd Kasacyjny nie bada okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, sprawdza tylko, czy nie doszło do uchybień procesowych polegających na błędnym zastosowaniu lub błędnej wykładni prawa. Sąd Kasacyjny może jedynie utrzymać wyrok w mocy albo go uchylić. Nie może przeprowadzić postępowania co do istoty sprawy i wydać nowego wyroku. Jeżeli Sąd uchyla wyrok w całości lub w części, przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania do sądu tej samej instancji, co sąd, który wydał uchylony wyrok. Orzeczenie Sąd Kasacyjnego nie wiąże sądu rozpoznającego sprawę ponownie.

Jakie prawa przysługują mi po uprawomocnieniu się wyroku?

Należy pamiętać, że informacje dotyczące wyroku nie są przekazywane automatycznie (chyba że powód cywilny w postępowaniu karnym złożył stosowny wniosek). Jeżeli powód lub jego pełnomocnik nie był obecny podczas ogłaszania wyroku, powinien on skontaktować się z organami sądowymi osobiście lub zwrócić się o informację do pracowników ośrodka pomocy prawnej (justitiehuis/maison de justice).

Ofiara przestępstwa może z zastrzeżeniem określonych warunków złożyć wniosek o prawo do otrzymywania informacji lub bycia wysłuchanym w związku z postanowieniami dotyczącymi wykonania kary, np. urlopu przyznanego skazanemu, kary pozbawienia wolności w ograniczonym wymiarze, dozoru elektronicznego, tymczasowego zwolnienia w celu wydalenia lub wydania do państwa trzeciego lub zwolnienia warunkowego.

Jeżeli powództwo cywilne zostało uwzględnione, z zastrzeżeniem określonych warunków można złożyć wniosek o prawo do otrzymywania informacji lub bycia wysłuchanym w toku postępowania, w którym ustala się sposób wykonania kary.

Możliwe jest również ubieganie się o status ofiary przestępstwa na podstawie pisemnego wniosku złożonego do sądu penitencjarnego (tribunal d’application des peines/strafuitvoeringsrechtbank). Sąd przyjmie wniosek, jeżeli stwierdzi istnienie uzasadnionego interesu prawnego.

Z zastrzeżeniem określonych warunków ofiarom przestępstw przysługują następujące prawa:

  • prawo do otrzymywania informacji o postanowieniach dotyczących wykonania kary (w tym w szczególności pierwszego urlopu przyznanego skazanemu, dozoru elektronicznego, zwolnienia warunkowego itp.);
  • prawo do proponowania szczególnych warunków, jakie można nałożyć na skazanego w interesie ofiary przestępstwa;
  • prawo do bycia wysłuchanym w związku ze szczególnymi warunkami, jakie można nałożyć na skazanego w interesie ofiary przestępstwa.

Przykłady

  • ofiara przestępstwa może złożyć wniosek o bycie wysłuchaną przez sąd penitencjarny w odniesieniu do warunków, jakie mogą zostać nałożone na skazanego, jeżeli dozwolony jest nadzór elektroniczny;
  • może złożyć wniosek do sądu dotyczący otrzymania informacji o uzyskaniu przez skazanego zwolnienia warunkowego;
  • może złożyć wniosek dotyczący otrzymania informacji w przypadku podjęcia przez Ministra Sprawiedliwości decyzji o urlopie przyznanym skazanemu.

Jeżeli dana osoba chce skorzystać z wymienionych powyżej praw, musi wypełnić formularz oświadczenia ofiary przestępstwa i przekazać go bądź przesłać pocztą do sekretariatu sądu penitencjarnego lub ośrodka pomocy prawnej (maison de justice).

W trakcie postępowania w sądzie penitencjarnym można korzystać z pomocy adwokata lub być przez niego reprezentowanym. Ponadto w przypadku planowanego wysłuchania w sądzie penitencjarnym, można również ubiegać się o pomoc oferowaną przez uznane organizacje wspierające ofiary przestępstw, służbę wsparcia dla ofiar lub biuro obsługi ofiar przestępstw znajdujące się w budynku sądu.

Więcej informacji można uzyskać w ośrodku porad prawnych, biurze obsługi ofiar przestępstw lub za pośrednictwem adwokata.

Podczas wykonywania wyroku i po jego wykonaniu, niezależnie od faktu, czy skazany odbywa karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym czy poza nim, można zawsze skorzystać z możliwości mediacji.

Informacje dodatkowe:

  • Ustawa o sytuacji prawnej osób skazanych na karę pozbawienia wolności oraz o prawach ofiar przestępstw w związku ze sposobem wykonywania wyroków - Link otworzy się w nowym okniew języku francuskim lub niderlandzkim.
Ostatnia aktualizacja: 16/12/2015

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Uwaga: niedawno wprowadzono na tej stronie zmiany w oryginalnej wersji językowej niderlandzki. Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Do tej pory przetłumaczono ją na następujące języki

4 – POMOC I WSPARCIE DLA POKRZYWDZONYCH PRZESTĘPSTWEM

Organy policji lokalnej i federalnej

Federalna Służba Publiczna Wymiaru Sprawiedliwości

Komisja ds. Pomocy Finansowej na rzecz ofiar Umyślnych Aktów Przemocy

Ośrodki opieki społecznej

Świeckie służby udzielające pomocy obywatelom

Ośrodek Wsparcia Socjalnego i Psychologicznego

Centra Pomocy Dzieciom

Służby SOS Dzieciom

Służba Wsparcia Młodzieży

Organy policji lokalnej i federalnej

Policja lokalna i federalna podlega Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Organy policji lokalnej wykonują podstawowe zadania policyjne i działają na zasadzie „współpracy ze społeczeństwem”. Organy policji federalnej zajmują się wyspecjalizowanymi działaniami policyjnymi.

Organy policji lokalnej i federalnej

  • traktują ofiary przestępstw uprzejmie i z szacunkiem;
  • udzielają ofiarom przestępstw praktycznej pomocy, informacji oraz kierują je do odpowiednich służb;
  • poprawnie odnotowują w protokole dane osobowe ofiar przestępstw, zaznaczając ewentualną wolę otrzymywania informacji na temat postępowania karnego;
  • podejmują kontakt z ofiarą przestępstwa krótko po złożeniu przez nią zawiadomienia o przestępstwie.

DANE KONTAKTOWE:

E-mail: Link otworzy się w nowym oknieibznet@ibz.fgov.be

Federalna Służba Publiczna Wymiaru Sprawiedliwości

W skład Federalnej Służby Publicznej Wymiaru Sprawiedliwości wchodzi kilka dyrekcji i komisji zajmujących się ochroną interesów ofiar przestępstw, w tym Dyrekcja Generalna ds. Legislacji, Praw Podstawowych i Wolności (Direction Générale „Législation, droits fondamentaux et libertés) oraz Dyrekcja Generalna ds. Ośrodków Pomocy Prawnej (Direction Générale „Maisons de justice”).

Dyrekcja Generalna ds. Legislacji, Praw Podstawowych i Wolności odpowiada za:

  • przygotowywanie projektów ustawodawstwa;
  • doradzanie Ministrowi Sprawiedliwości i innym zainteresowanym podmiotom, przygotowywanie odpowiedzi na pytania posłów oraz uczestnictwo w negocjacjach międzynarodowych;
  • bliską współpracę z innymi odpowiednimi dyrekcjami np. Dyrekcją Generalną ds. Ośrodków Pomocy Prawnej i podmiotami zewnętrznymi.

Dyrekcja Generalna ds. Ośrodków Pomocy Prawnej:

  • zarządza 28 ośrodkami pomocy prawnej (maisons de justice/justitiehuizen), które podlegają Ministerstwu Sprawiedliwości (we Flandrii i Walonii istnieje ich po 13, a w Brukseli 2, jeden francuskojęzyczny i drugi niderlandzkojęzyczny);
  • zatrudnia w każdym ośrodku pomocy prawnej wyspecjalizowany personel, stanowiący służbę obsługi ofiar przestępstw.

DANE KONTAKTOWE:

Federalna Służba Publiczna Wymiaru Sprawiedliwości Strona internetowa:  Link otworzy się w nowym okniehttps://justitie.belgium.be

Dane kontaktowe ośrodków porad prawnych są dostępne pod tymLink otworzy się w nowym oknielinkiem.

Komisja ds. Pomocy Finansowej na rzecz Ofiar Umyślnych Aktów Przemocy

Komisja ds. Pomocy Finansowej na rzecz Ofiar Umyślnych Aktów Przemocy (Commission pour l'aide financière aux victimes d'actes intentionnels de violence/Commissie voor financiële hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden) została powołana na mocy ustawy z dnia 1 sierpnia 1985 r. Głównym jej zadaniem jest zapewnianie ofiarom przestępstw z użyciem przemocy wsparcia finansowego od państwa.

Komisja:

  • zapewnia wsparcie finansowe ofiarom umyślnych aktów przemocy oraz w pewnych przypadkach ich rodzinom;
  • udziela wsparcia finansowego ofiarom przestępstw, do których doszło w państwie członkowskim Unii Europejskiej;
  • może udzielać pomocy, nawet jeśli sprawca pozostaje nieznany lub nie odpowiada za swoje czyny;
  • nie może udzielać pomocy w przypadku gdy przestępstwo popełniono w następstwie lekkomyślności lub niedbalstwa.

DANE KONTAKTOWE:

Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttps://justice.belgium.be/fr

Ośrodki opieki społecznej

We Flandrii i w Brukseli działa łącznie 11 ośrodków pomocy socjalnej (Centra Algemeen Welzijnswerk — CAWs), a w każdy z nich obejmuje wydział ds. pomocy ofiarom przestępstw.

Ośrodki:

  • za pośrednictwem organu pomocniczego pod nazwą Steunpunt Algemeen Welzijnswerk należą do organizacji Victim Support Europe;
  • udzielają odpowiedzi na wszelkie pytania i wątpliwości;
  • zapewniają pomoc na rzecz ofiar w każdym okręgu sądowym Flandrii i w regionie stołecznym Brukseli;
  • oferują pomoc psychospołeczną ofiarom wszystkich rodzajów przestępstw i ich rodzinom, rodzinom osób, które popełniły samobójstwo, poszkodowanym w katastrofach i kataklizmach oraz ich rodzinom, a także poszkodowanym w wypadkach drogowych i ich krewnym;
  • udzielają ofiarom przestępstw prawnej, praktycznej i psychologicznej pomocy.

DANE KONTAKTOWE:

Strona internetowa: http://Link otworzy się w nowym okniehttp://www.archipel.be/

Dane kontaktowe wszystkich 25 oddziałów CAW są dostępne pod tym Link otworzy się w nowym oknielinkiem.

Świeckie służby pomocy obywatelom

Świeckie służby pomocy obywatelom (Services Laïques d'Aide aux Justiciables) w Walonii udzielają pomocy nie tylko ofiarom, ale również osadzonym i zwolnionym z zakładów karnych.

Służby:

  • dzielą się na pięć lokalnych oddziałów, po jednym w każdej prowincji Walonii;
  • są finansowane przez Wspólnotę Francuskojęzyczną;
  • udzielają pomocy psychologicznej, psychiatrycznej i socjalnej podejrzanym; aresztowanym, skazanym, ofiarom przestępstw oraz ich bliskim;
  • zatrudniają profesjonalistów pracujących w wielozadaniowych zespołach.

DANE KONTAKTOWE:

Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.ulb.ac.be/

Dane kontaktowe lokalnych oddziałów są dostępne pod tymLink otworzy się w nowym oknielinkiem.

Ośrodek Wsparcia Socjalnego i Psychologicznego

Ośrodek Wsparcia Socjalnego i Psychologicznego (Sozial-Psychologisches Zentrum — SPZ) jest organizacją działającą w niemieckojęzycznej części kraju, udzielającą wparcia ofiarom przestępstw.

Ośrodek:

  • jest organizacją pozarządową działającą w niemieckojęzycznej części Belgii;
  • posiada oddziały w miastach St. Vith i Eupen;
  • gwarantuje ofiarom przestępstw indywidualną pomoc udzielaną przez wielozadaniowe zespoły składające się z psychologów, terapeutów, pracowników pomocy społecznej i psychiatrów.

DANE KONTAKTOWE:

SPZ Eupen: Link otworzy się w nowym oknieinfo.eupen@spz.be

SPZ St. Vith: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.ulb.ac.be/

Ośrodki pomocy dzieciom

Ośrodki pomocy dzieciom (Vertrouwenscentra Kindermishandeling) to specjalistyczne ośrodki utworzone przez władze Flandrii, które stosują wypracowane przez siebie metody zmierzające do poprawy bezpieczeństwa i dobrostanu dzieci.

Ośrodki:

  • znajdują się w każdej prowincji Flandrii i w regionie stołecznym Brukseli;
  • składają się z wielozadaniowych zespołów oferujących pomoc psychologiczną, socjalną, edukacyjną i społeczną;
  • udzielają porad i wsparcia w przypadku podejrzenia, że dzieci są ofiarą przemocy ;
  • udzielają bezpłatnej pomocy i informacji;
  • mogą podejmować działania w sytuacji gdy dziecko jest ofiarą ofiarą bezpośredniej lub pośredniej przemocy fizycznej, psychicznej lub seksualnej;
  • przyjmują anonimowe zgłoszenia wszelkich przypadków przemocy wobec dzieci.

DANE KONTAKTOWE:

Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.kindinnood.org/

Dane kontaktowe ośrodków są dostępne pod tym Link otworzy się w nowym oknielinkiem.

Zespoły SOS Dzieciom

Federacja Zespołów SOS Dzieciom (Fédération des Équipes SOS-Enfants) udziela specjalistycznej pomocy pomocy małoletnim ofiarom przemocy w Walonii.

Zespoły SOS Dzieciom

  • podejmują działania profilaktyczne i zapewniają indywidualne traktowanie każdego przypadku przemocy wobec dzieci;
  • dokonują wieloaspektowej oceny sytuacji dziecka i jego środowiska;
  • udzielają pomocy psychiatrycznej, psychologicznej i socjalnej dzieciom i ich rodzinom;
  • podejmują działania w celu rozpowszechniania wiedzy w zakresie profilaktyki i postępowania w przypadkach przemocy wobec dzieci.

DANE KONTAKTOWE:

Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.federationsosenfants.be/

Służba Wsparcia Młodzieży

Służba Wsparcia Młodzieży (Jugendhilfedienst— JHD) udziela specjalistycznej pomocy nieletnim ofiarom przestępstw na terenie niemieckojęzycznej części Belgii.

Służba:

  • udziela porad i wsparcia w przypadkach przemocy wobec dzieci;
  • oferuje pomoc dzieciom, nastolatkom i ich rodzicom na terenie niemieckojęzycznej części Belgii;
  • w razie potrzeby kieruje sprawy do prokuratury lub sądów rodzinnych.

DANE KONTAKTOWE:

Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.dglive.be/desktopdefault.aspx/tabid-300/537_read-3830/

Ostatnia aktualizacja: 16/12/2015

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Prawa ofiar przestępstw w postępowaniu karnym - Czechy

Za „pokrzywdzonego” (poškozený - termin używany w kodeksie postępowania karnego (trestní řád)) uznaje się osobę, która poniosła szkodę w następstwie czynu uznanego za przestępstwo w kodeksie karnym (trestní zákon). Szkoda może przybierać różne formy, na przykład zniszczenia lub kradzieży mienia. Pokrzywdzonemu przysługują pewne prawa przed procesem, w jego trakcie i po jego zakończeniu.

Postępowanie karne w Republice Czeskiej rozpoczyna się od sprawdzenia okoliczności faktycznych sprawy oraz przeprowadzenia dochodzenia. Na tym etapie postępowania policja przeprowadza dochodzenie pod nadzorem prokuratora. Jeżeli na tym etapie postępowania zgromadzono wystarczająco dużo dowodów potwierdzających popełnienie przestępstwa przez konkretną osobę, prokurator wydaje postanowienie o przedstawieniu zarzutów, a sprawa zostaje skierowana do sądu. Na etapie postępowania sądowego sąd rozpoczyna przewód sądowy, następnie na podstawie poczynionych ustaleń uznaje oskarżonego za winnego lub niewinnego. Jeżeli sąd uzna oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa, wymierza mu karę. W przypadku uznania oskarżonego za niewinnego akt oskarżenia zostaje wycofany. Postępowanie karne może trwać dalej po wniesienia środka zaskarżenia do sądu wyższej instancji, jeżeli pokrzywdzony dochodzi odszkodowania.

Pokrzywdzony może przystąpić do postępowania w każdym czasie.

Aby uzyskać potrzebne informacje, proszę kliknąć na poniższe linki

Link otworzy się w nowym oknie1 - Moje prawa jako ofiary przestępstwa

Link otworzy się w nowym oknie2 - Składanie zawiadomienia o przestępstwie oraz moje prawa podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu

Link otworzy się w nowym oknie3 - Moje prawa po zakończeniu procesu

Link otworzy się w nowym oknie4 - Odszkodowanie

Link otworzy się w nowym oknie5 - Moje prawa do wsparcia i pomocy

Ostatnia aktualizacja: 02/07/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

1 - Moje prawa jako ofiary przestępstwa

Jakie informacje uzyskam od odpowiedniego organu (np. policji, prokuratury) w okresie między popełnieniem przestępstwa a złożeniem przeze mnie zawiadomienia o tym przestępstwie?

Od momentu pierwszego kontaktu z policją ofiara będzie otrzymywała informacje umożliwiające właściwe wykonywanie przysługujących jej praw. W szczególności ofiara otrzyma informacje o:

  • organie, do którego może złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa; ofiara otrzyma również jego dane kontaktowe;
  • podmiotach, do których może się zwrócić w celu uzyskania specjalistycznej pomocy, oraz o przesłankach nieodpłatnego udzielenia tego rodzaju pomocy; ofiara otrzyma również dane kontaktowe specjalistów udzielających pomocy;
  • przesłankach zastosowania środków mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa ofierze;
  • podmiotach uprawnionych do udzielania informacji o postępach w sprawie dotyczącej ofiary;
  • etapach postępowania karnego i roli ofiary na tych etapach;
  • organie, od którego może uzyskać bardziej szczegółowe informacje; ofiara otrzyma również dane kontaktowe tego organu;
  • przesłankach uzyskania wsparcia finansowego przez ofiarę;
  • najbliższych schroniskach, ośrodkach interwencyjnych lub podobnych placówkach, z którymi ofiara może się skontaktować;
  • najbliższym zakładzie opieki zdrowotnej, z którym ofiara może się skontaktować;
  • sposobie dochodzenia roszczeń w przypadku naruszenia praw przysługujących ofierze przez organ publiczny;
  • środkach, o jakie ofiara może się zwrócić w celu ochrony jej interesów, jeżeli zamieszkuje w innym państwie członkowskim UE;
  • innych prawach przysługujących ofierze na mocy ustawy o ofiarach przestępstw.

Nie mieszkam w państwie UE, w którym popełniono przestępstwo (w przypadku obywateli UE i obywateli państw trzecich). Jak chronione są moje prawa?

W takiej sytuacji ofierze przysługują te same prawa co obywatelom Republiki Czeskiej i osobom zamieszkującym w Republice Czeskiej. Jeżeli ofiara oświadczy, że nie posługuje się językiem czeskim, zostanie pouczona o przysługujących jej prawach w zrozumiałym dla niej języku lub w języku urzędowym państwa jej obywatelstwa.

Jakie informacje uzyskam, jeżeli złożę zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa?

W przypadku złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa na policji organ ten podczas pierwszego kontaktu musi przekazać ofierze wszystkie wskazane powyżej informacje.

W przypadku złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa w prokuraturze ofiara musi zawsze otrzymać informacje o:

  • podmiotach, do których może się zwrócić w celu uzyskania specjalistycznej pomocy, oraz przesłankach nieodpłatnego udzielenia tego rodzaju pomocy; ofiara otrzyma również dane kontaktowe specjalistów udzielających pomocy;
  • przesłankach zastosowania środków mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa ofierze;
  • podmiotach uprawnionych do udzielania informacji o postępach w sprawie dotyczącej ofiary.

Czy mam prawo skorzystać z bezpłatnego tłumaczenia pisemnego lub ustnego (na potrzeby kontaktów z policją bądź innymi organami, w trakcie śledztwa/dochodzenia lub w czasie procesu)?

Ofiara niewładająca językiem czeskim może posługiwać się w kontaktach z organami ścigania swoim językiem ojczystym lub językiem, którym włada zgodnie ze złożonym oświadczeniem.

Jeżeli istnieje taka możliwość, na wniosek ofiary otrzyma ona tłumaczenie prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. W zakresie niezbędnym do wykonywania przez ofiarę przysługujących jej praw w postępowaniu może ona również, na uzasadniony wniosek, otrzymać tłumaczenie innych pism procesowych.

W jaki sposób organ zajmujący się sprawą dopilnuje, żebym zrozumiał, co się dzieje oraz by właściwie mnie zrozumiano (jeżeli jestem dzieckiem; jeżeli jestem osobą niepełnosprawną)?

Organy mają obowiązek udzielania ofiarom informacji w sposób zrozumiały, uwzględniając ich wiek, dojrzałość intelektualną i wolicjonalną, umiejętność czytania i pisania oraz stan zdrowia, w tym stan psychiczny. W miarę możliwości przesłuchania dzieci i osób niepełnosprawnych powinny być przeprowadzane przez osoby specjalnie w tym celu przeszkolone.

Usługi wsparcia dla ofiar przestępstw

Kto udziela wsparcia ofiarom przestępstw?

Wsparcia na rzecz ofiar udziela kilka grup podmiotów. Obejmują one państwowe ośrodki prowadzone przez Służby Probacyjne i Mediacyjne, jak również podmioty prywatne akredytowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości do udzielania informacji prawnych lub prowadzenia programów sprawiedliwości naprawczej, a także podmioty upoważnione na mocy ustawy o usługach społecznych do świadczenia usług w zakresie doradztwa psychologicznego i społecznego. Pomocy prawnej na rzecz ofiar udzielają określeni adwokaci (advokáti). Są oni wpisani do prowadzonego przez Ministerstwo Sprawiedliwości rejestru podmiotów świadczących usługi pomocy na rzecz ofiar, który jest dostępny na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości pod adresem Link otworzy się w nowym okniehttps://www.justice.cz/.

Czy policja skieruje mnie automatycznie do podmiotu udzielającego wsparcia ofiarom przestępstw?

Tak, ofiara zostanie z urzędu poinformowana o usługach wsparcia na rzecz ofiar podczas pierwszego kontaktu z policją. Ofiara otrzyma dane kontaktowe organów udzielających pomocy.

Jak chroni się moją prywatność?

Co do zasady organy ścigania nie mogą publikować informacji, które nie są bezpośrednio związane z działalnością przestępczą. W postępowaniu przygotowawczym nie można ujawniać żadnych informacji, które mogą doprowadzić do ujawnienia tożsamości ofiary. Szczególną ochroną objęta jest prywatność osób poniżej 18. roku życia. Na wniosek ofiary informacje na temat jej życia prywatnego (adresu zamieszkania i adresu do doręczeń, miejsca pracy lub prowadzenia działalności oraz sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej) będą przechowywane w taki sposób, aby były dostępne wyłącznie dla organów ścigania, funkcjonariuszy policji oraz funkcjonariuszy Służb Probacyjnych i Mediacyjnych zaangażowanych w sprawę. Można je udostępnić wyłącznie wówczas, gdy jest to konieczne do osiągnięcia celu postępowania karnego lub do właściwego wykonywania przez osobę, przeciwko której prowadzone jest postępowanie karne, przysługującego jej prawa do obrony.

Czy muszę złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przed uzyskaniem dostępu do wsparcia dla ofiar przestępstw?

Nie, specjalistyczna pomoc jest dostępna przed wszczęciem postępowania karnego. Ofiara może uzyskać specjalistyczną pomoc nawet przed złożeniem zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, jeżeli jest to konieczne i celowe.

Środki ochrony osobistej – jeśli znajduję się w niebezpieczeństwie

Jakie rodzaje ochrony są dostępne?

Istnieje szereg możliwości ochrony ofiar.

Policja może zapewnić ofierze „ochronę krótkoterminową”, jeżeli może być ona narażona na niebezpieczeństwo doznania uszczerbku na zdrowiu lub na inne poważne niebezpieczeństwo. Tego rodzaju ochrona może obejmować ochronę fizyczną, zmianę miejsca zamieszkania lub działania doradcze i zapobiegawcze. Policja może również nakazać oskarżonemu opuszczenie lokalu zajmowanego wspólnie z ofiarą oraz jego sąsiedztwa na okres 10 dni w przypadku zagrożenia życia lub zdrowia ofiary.

W przypadku zagrożenia bezpieczeństwa ofiary funkcjonariusz policji przeprowadza działania lub stosuje środki w celu zapewnienia ofierze bezpieczeństwa. Na funkcjonariuszach Służby Więziennej, funkcjonariuszach Żandarmerii Wojskowej oraz funkcjonariuszach straży gminnej spoczywa ten sam obowiązek.

W poważniejszych sytuacjach pod pewnymi warunkami ofiara kwalifikuje się do uzyskania szczególnej ochrony udzielanej świadkom i innym osobom, które mogą być narażone na niebezpieczeństwo doznania uszczerbku na zdrowiu lub na inne poważne niebezpieczeństwo w związku z postępowaniem karnym. Tego rodzaju ochrona obejmuje ochronę osobistą, zmianę miejsca zamieszkania i pomoc w integracji społecznej w nowym środowisku, utajnienie prawdziwej tożsamości itd. Jest to bardzo poważny środek, który należy stosować wyłącznie w razie konieczności.

Ochrona zapewniana przez sądy lub prokuraturę przybiera formę środków zapobiegawczych stosowanych w postępowaniu karnym, na przykład nałożenia na oskarżonego zakazu kontaktowania się z ofiarą lub zakazu wstępu do lokalu zajmowanego wspólnie z ofiarą. Podobne środki sąd może orzec również w postępowaniu cywilnym. W przypadku gdy ochrona ofiary lub pokrzywdzonego wymaga tymczasowego aresztowania oskarżonego, można zastosować ten środek zapobiegawczy, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że dokończy popełnianie przestępstwa, oskarżony popełni przestępstwo, które przygotowywał lub którego popełnieniem groził, lub popełni przestępstwo ponownie.

Ponadto ofiara ma prawo do wniesienia o zastosowanie środków w postępowaniu karnym mających na celu uniemożliwienie kontaktu ofiary z domniemanym sprawcą.

Na wniosek ofiara uzyskuje prawo do otrzymania informacji o zwolnieniu lub ucieczce oskarżonego z aresztu śledczego, zakładu karnego lub ośrodka detencyjnego, a także innych tego rodzaju informacji.

Jeżeli ofiara występuje w postępowaniu w charakterze świadka, pod pewnymi warunkami może uzyskać status świadka anonimowego.

Organ sądowy może również wydać europejski nakaz ochrony w celu zapewnienia ochrony ofierze.

Kto może mi zapewnić ochronę?

Ochronę zapewniają organy wskazane powyżej, w szczególności policja i sądy przez wydawane postanowienia.

Czy ktoś dokona oceny mojej sprawy, żeby sprawdzić, czy grozi mi dalsze niebezpieczeństwo ze strony sprawcy?

Sytuację zawsze oceniają organy ścigania. Jeżeli uznają, że ofierze grozi jakiekolwiek niebezpieczeństwo, podejmą konieczne działania.

Czy ktoś dokona oceny mojej sprawy, żeby sprawdzić, czy grozi mi dalsze niebezpieczeństwo ze strony systemu wymiaru sprawiedliwości (w toku dochodzenia/śledztwa lub procesu)?

Organy ścigania muszą zawsze postępować w taki sposób, by zapobiec pogłębieniu krzywdy wyrządzonej ofierze w wyniku przestępstwa lub jej wtórnej wiktymizacji.

Jeżeli organ ścigania naruszył prawa ofiary lub jeżeli ofierze uniemożliwiono pełne wykonywanie przysługujących jej praw, może ona dochodzić swoich roszczeń. Przede wszystkim ofierze przysługuje prawo do wniesienia skargi na czynności policji lub wytoczenia powództwa o odszkodowanie za poniesioną szkodę bądź o odpowiednie zadośćuczynienie za krzywdę wyrządzoną przez organ publiczny w ramach wykonywania przysługujących mu uprawnień.

Jakie środki ochrony są dostępne dla najbardziej bezbronnych ofiar przestępstw?

Ofiary wymagające szczególnego traktowania obejmują dzieci, osoby starsze i osoby niepełnosprawne oraz ofiary określonych przestępstw, takich jak handel ludźmi, ataki terrorystyczne, przestępstwa przeciwko wolności seksualnej naruszające godność ludzką i określone przestępstwa z użyciem przemocy. Ofiary wymagające szczególnego traktowania mogą oczywiście korzystać ze wszystkich możliwości ochrony, o których mowa powyżej, przy czym często się zdarza, że właściwy organ jest co do zasady zobowiązany do uwzględnienia wniosku ofiary wymagającej szczególnego traktowania. Zakres praw przysługujących ofiarom wymagającym szczególnego traktowania jest co do zasady szerszy; zasada ta nie ma jednak zastosowania bezpośrednio do ochrony ofiar, która zależy w większym stopniu od tego, czy ofiara jest narażona na niebezpieczeństwo doznania uszczerbku na zdrowiu lub na inne poważne niebezpieczeństwo.

Jestem małoletni – czy przysługują mi szczególne prawa?

Tak, ofiara małoletnia (poniżej 18. roku życia) jest uznawana za ofiarę wymagającą szczególnego traktowania, dzięki czemu przysługują jej szczególne prawa. Obejmują one prawo do nieodpłatnej pomocy prawnej w postępowaniu karnym, prawo do przesłuchania w sposób uwzględniający potrzeby ofiary przez przeszkoloną osobę, prawo do ograniczenia liczby powtórnych przesłuchań i prawo do zapobiegania bezpośredniemu kontaktowi wzrokowemu ze sprawcą, jak również prawo do ograniczenia możliwości stosowania wyjątków od niektórych innych praw przysługujących wszystkim ofiarom.

W wyniku przestępstwa zmarł członek mojej rodziny – jakie prawa mi przysługują?

Jeżeli osoba doznała krzywdy w związku ze śmiercią członka rodziny, do której doszło w wyniku przestępstwa, sama jest uznawana za ofiarę i przysługują jej prawa wynikające ze statusu ofiary.

Członek mojej rodziny jest ofiarą przestępstwa – jakie prawa mi przysługują?

Osoba znajdująca się w takiej sytuacji nie jest uznawana za ofiarę. Może jednak uzyskać status zaufanej osoby ofiary, jeżeli zostanie wskazana przez ofiarę. Ofiara ma prawo do obecności zaufanej osoby w toku postępowania karnego oraz podczas składania zeznań. Zaufanej osobie można odmówić uczestnictwa w postępowaniu w takim charakterze wyłącznie w wyjątkowych przypadkach.

Czy mogę uzyskać dostęp do mediacji? Jakie są warunki korzystania z mediacji? Czy będę bezpieczny/bezpieczna podczas mediacji?

Tak. Służby Probacyjne i Mediacyjne, które są jednym z podmiotów świadczących usługi pomocy na rzecz ofiar, świadczą usługi mediacyjne. Mediacja jest nieodpłatna i oparta na zgodzie obu stron, tj. ofiary i sprawcy. Mediację przeprowadza specjalista ds. rozwiązywania konfliktów, który zachowuje przyjazne i wyważone podejście do obu stron oraz pomaga w znalezieniu rozwiązania. Służby Probacyjne i Mediacyjne są państwową jednostką organizacyjną, której zadaniem jest m.in. prowadzenie mediacji w celu skutecznego i korzystnego ze społecznego punktu widzenia rozstrzygania sporów wynikających z popełnionego przestępstwa i która może zapewnić bezpieczeństwo ofierze w toku negocjacji mediacyjnych.

Gdzie mogę znaleźć przepisy, w których określono moje prawa?

Główne przepisy są zawarte w ustawie nr 45/2013 o ofiarach przestępstw. Z treścią dziennika urzędowego można się zapoznać w dni robocze w każdym urzędzie gminy lub kraju (w tym w Urzędzie Miasta w Pradze). Podobnie jak inne przepisy ustawa ta jest również dostępna online, na przykład Link otworzy się w nowym okniena portalu administracji publicznej lub na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.

Ostatnia aktualizacja: 02/07/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

2 - Składanie zawiadomienia o przestępstwie oraz moje prawa podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu

Jak złożyć zawiadomienie o przestępstwie?

Ofiara może złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa na każdym posterunku policji lub w każdej prokuraturze na piśmie, ustnie do protokołu lub w formie elektronicznej. W zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa ofiara powinna wskazać dowody, które jej zdaniem potwierdzają popełnienie przestępstwa.

W jaki sposób mogę uzyskać informacje o przebiegu sprawy?

Jeżeli ofiara zwróci się o to w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa, właściwy organ powinien ją poinformować o podjętych działaniach w terminie jednego miesiąca od dnia złożenia zawiadomienia. Co do zasady ofiara występuje w postępowaniu w charakterze pokrzywdzonego, a zatem przysługuje jej prawo do wglądu do akt sprawy. Ofiara może się również zwrócić o informacje na temat etapu, na jakim znajduje się postępowanie. Właściwy organ ma obowiązek udzielić takich informacji; zasada ta nie ma zastosowania wówczas, gdy takie informacje mogą zaszkodzić osiągnięciu celu postępowania karnego.

Czy przysługuje mi pomoc prawna (w toku dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu)? Na jakich warunkach?

Tak. Ofiara może uzyskać pomoc prawną nawet przed wszczęciem postępowania karnego, przez cały czas trwania postępowania, jak również po jego zakończeniu. Pomoc prawna jest świadczona przez adwokatów. Ofiary wymagające szczególnego traktowania mogą otrzymać pomoc prawną w postępowaniu karnym nieodpłatnie. Ponadto pomocy prawnej można udzielić nieodpłatnie lub za niższą opłatą ofierze, która doznała ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w wyniku umyślnego przestępstwa, lub osobie pozostałej przy życiu po śmierci ofiary, która zginęła w wyniku przestępstwa. Osoby te muszą wykazać, że nie dysponują wystarczającymi środkami pieniężnymi. Pozostałym ofiarom przysługuje prawo do odpłatnej pomocy prawnej.

Czy mogę ubiegać się o zwrot kosztów (z tytułu uczestnictwa w dochodzeniu/śledztwie/procesie)? Na jakich warunkach?

Jeżeli ofiara występuje w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonego i wniesie o zasądzenie odszkodowania za poniesioną szkodę lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub o orzeczenie obowiązku wydania korzyści uzyskanych z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, a jej powództwo zostanie przynajmniej w części uwzględnione, skazany ma obowiązek zwrotu kosztów poniesionych przez ofiarę w celu skutecznego wytoczenia odnośnego powództwa. Jeżeli ofiara złoży wniosek o zwrot tego rodzaju kosztów, sąd może go uwzględnić nawet w przypadku oddalenia powództwa.

Jeżeli ofiara występuje w postępowaniu w charakterze świadka, jest również uprawniona do otrzymania zwrotu kosztów poniesionych w związku ze stawiennictwem. Świadek musi wnieść o zwrot tych kosztów w terminie 3 dni od dnia przesłuchania.

Moja sprawa została umorzona, zanim trafiła do sądu. Czy mogę się odwołać?

Ofiara może zaskarżyć postanowienie o umorzeniu postępowania w drodze zażalenia. Zażalenie jest środkiem zaskarżenia decyzji policji i niektórych decyzji prokuratora w postępowaniu przygotowawczym, które mają formę postanowienia. W ten sposób pokrzywdzony może zaskarżyć na przykład postanowienie o umorzeniu lub zawieszeniu postępowania.

Czy mogę uczestniczyć w procesie?

Tak. Ofiara (jako pokrzywdzony) zostanie poinformowana o terminach rozpraw sądowych w postępowaniu głównym.

Jaka jest moja rola w systemie wymiaru sprawiedliwości? Czy jestem na przykład: ofiarą przestępstwa, świadkiem, powodem cywilnym, oskarżycielem prywatnym? Czy mogę wybrać swoją rolę?

W czeskim porządku prawnym rozróżnia się terminy „ofiara” i „pokrzywdzony”. Pokrzywdzony jest jedną ze stron postępowania karnego. Co do zasady pojęcie to obejmuje wszystkie ofiary z wyjątkiem osób uznawanych za ofiary z uwagi na relacje rodzinne łączące je z osobą, która zginęła w wyniku przestępstwa.

W czeskim systemie sądowym ofiara będzie zatem pokrzywdzonym (a więc stroną postępowania karnego, z wyjątkiem sytuacji, o której mowa powyżej). Ofierze przysługuje prawo do wniesienia o zasądzenie odszkodowania lub zadośćuczynienia bądź o orzeczenie obowiązku wydania korzyści uzyskanych z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Co do zasady ofiara uczestniczy w postępowaniu również w charakterze świadka. W czeskim porządku prawnym nie istnieje postępowanie prywatnoskargowe; ofiara nie może zatem występować w postępowaniu w charakterze oskarżyciela prywatnego.

Jakie są moje prawa i obowiązki wynikające z tej roli?

Prawa ofiar są uregulowane przede wszystkim w ustawie o ofiarach przestępstw. Opisano je w odpowiedziach na inne pytania.

Pokrzywdzonemu przysługuje szereg praw zgodnie z Link otworzy się w nowym oknieustawą nr 141/1961, kodeks postępowania karnego, w tym prawo do wniesienia o odszkodowanie za szkodę oraz o zadośćuczynienie za krzywdę wyrządzoną przestępstwem lub o orzeczenie obowiązku wydania korzyści uzyskanych z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, jak również prawo do zaskarżenia sentencji orzeczenia w przedmiocie odszkodowania, zadośćuczynienia lub obowiązku wydania korzyści uzyskanych z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Pokrzywdzonemu przysługuje również prawo do składania wniosków o przeprowadzenie dodatkowych dowodów, wglądu do akt sprawy, uczestnictwa w rozprawach w postępowaniu pierwszo- i drugoinstancyjnym, wyrażenia opinii na temat sprawy przed zakończeniem postępowania, uczestnictwa w negocjowaniu z oskarżonym ugody sądowej w sprawie winy i wymiaru kary oraz w rozprawie w celu jej zatwierdzenia, prawo do reprezentacji przez pełnomocnika oraz prawo do wnoszenia środków zaskarżenia i składania wniosków w określonych przypadkach.

Czy mogę składać oświadczenia przed sądem lub przedstawiać dowody? Na jakich warunkach?

Tak, ofiara może złożyć oświadczenie dotyczące wpływu przestępstwa na jej życie na każdym etapie postępowania karnego – zarówno ustnie, jak i pisemnie. Ofiara jako jedna ze stron postępowania może pozyskiwać dowody, przedstawiać je oraz składać wnioski dowodowe.

Jakie informacje uzyskam w czasie procesu?

Na wniosek ofiara otrzyma informacje o:

  • odmowie wszczęcia postępowania karnego;
  • etapie, na jakim znajduje się postępowanie karne;
  • klasyfikacji czynu, którego popełnienie zarzuca się oskarżonemu;
  • terminie i miejscu rozprawy sądowej;

ofiara otrzyma również odpis prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.

Czy będę mieć dostęp do akt sądowych?

Tak, ofierze jako pokrzywdzonemu przysługuje prawo do wglądu do akt sprawy. Z uzasadnionych powodów prokuratura lub policja mogą jednak odmówić ofierze tego prawa w postępowaniu przygotowawczym.

Ostatnia aktualizacja: 02/07/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

3 - Moje prawa po zakończeniu procesu

Czy mogę zaskarżyć orzeczenie?

Tak, ofiara może jednak zaskarżyć wyłącznie sentencję orzeczenia w przedmiocie odszkodowania, zadośćuczynienia lub obowiązku wydania korzyści uzyskanych z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.

Jakie prawa przysługują mi po wydaniu wyroku?

Zob. inne odpowiedzi.

Czy mam prawo do ochrony po zakończeniu procesu? Przez jaki okres?

Prawo do uzyskania wsparcia (pomocy specjalistycznej) przysługuje ofierze nawet po zakończeniu postępowania sądowego – przez taki czas, jaki będzie konieczny ze względu na jego cel. Szczególna ochrona (o której mowa powyżej) może często oznaczać trwałą zmianę stylu życia, a zatem ze względu na swój charakter jest udzielana nawet po zakończeniu postępowania karnego.

Jakie informacje uzyskam, jeżeli sprawca zostanie skazany?

Na wniosek ofiara otrzyma odpis orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, zawierającego informacje na temat wymiaru i rodzaju orzeczonej kary. Jeżeli ofiara wniosła o odszkodowanie lub zadośćuczynienie bądź o orzeczenie obowiązku wydania korzyści uzyskanych z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, odpis orzeczenia zostanie jej doręczony obowiązkowo.

Ponadto zakład karny lub placówka, w której przebywają osoby objęte środkiem zabezpieczającym (zabezpečovací detence) lub przymusowym leczeniem (ochranné léčení), udziela ofierze dodatkowych informacji dotyczących w szczególności:

  • zwolnienia lub ucieczki skazanego z zakładu karnego lub placówki, w której przebywają osoby objęte środkiem leczniczo-zabezpieczającym bądź przymusowym leczeniem;
  • warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności;
  • ekstradycji skazanego do państwa trzeciego lub jego wydania do państwa członkowskiego UE.

Jeżeli oskarżony został zwolniony lub dopuścił się ucieczki, a ofiara znajduje się w niebezpieczeństwie w związku z jej statusem świadka w postępowaniu, właściwe organy mają obowiązek bezzwłocznego poinformowania o tym zdarzeniu policji, która zastosuje konieczne środki w celu zapewnienia bezpieczeństwa ofierze oraz udzieli jej stosownych informacji.

Czy uzyskam informację o tym, że sprawca został zwolniony (w tym o wcześniejszym lub warunkowym zwolnieniu) lub że zbiegł z zakładu karnego?

Tak, zob. powyżej.

Czy będę brać udział w wydaniu postanowienia o zwolnieniu lub warunkowym zwolnieniu? Czy mogę na przykład złożyć oświadczenie lub wnieść odwołanie?

Tak, na dowolnym etapie postępowania karnego ofiara może złożyć oświadczenie dotyczące dotychczasowego wpływu przestępstwa na jej życie.

Ofiara nie może jednak zaskarżyć orzeczenia o warunkowym przedterminowym zwolnieniu ani orzeczenia stwierdzającego pomyślny przebieg okresu próby w przypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary orzeczonej wobec skazanego.

Ostatnia aktualizacja: 02/07/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

4 - Odszkodowanie

W jaki sposób można dochodzić naprawienia szkody od sprawcy (np. w czasie procesu, w drodze dochodzenia roszczenia cywilnego, w postępowaniu adhezyjnym)?

Ofiara może wytoczyć powództwo odszkodowawcze przeciwko sprawcy w postępowaniu cywilnym; ofiara może również wytoczyć powództwo odszkodowawcze w toku postępowania karnego prowadzonego przeciwko domniemanemu sprawcy („postępowanie adhezyjne”).

Sąd zobowiązał sprawcę do wypłacenia mi odszkodowania/zadośćuczynienia. Jak mam skłonić sprawcę do wypłaty odszkodowania?

Jeżeli sprawca nie wykona dobrowolnie obowiązku naprawienia szkody orzeczonego przez sąd, roszczącemu (ofierze) przysługuje prawo do wniesienia do sądu o wyegzekwowanie tego obowiązku. Ustawa, która weszła w życie dnia 1 stycznia 2018 r., uprawnia również ofiary przestępstw do wniesienia o to, by ich prawo do naprawienia szkody zostało zaspokojone przez państwo ze środków finansowych odzyskanych od sprawcy w ramach środków karnych o charakterze majątkowym.

Jeżeli sprawca nie wypłaci mi odszkodowania, czy mogę uzyskać zaliczkę od Skarbu Państwa? Na jakich warunkach?

Republika Czeska nie wypłaca zaliczek na poczet żadnych świadczeń wynikających ze spoczywającego na sprawcy obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem. W czeskim systemie prawnym dokonuje się ścisłego rozróżnienia między prawem ofiary do naprawienia przez sprawcę wyrządzonej szkody, co uznaje się za zobowiązanie z tytułu odpowiedzialności deliktowej, a kompensatą przewidzianą w ustawie nr 45/2013 o ofiarach przestępstw, która stanowi świadczenie pieniężne od Skarbu Państwa mające na celu złagodzenie społecznych skutków wiktymizacji.

Czy mam prawo do odszkodowania od państwa?

Jak wskazano powyżej, państwo nie wypłaca odszkodowań w ścisłym tego słowa znaczeniu (nie ingeruje w zobowiązania majątkowe sprawcy ani ich nie przejmuje), lecz oferuje ofiarom przestępstw kompensatę. Zgodnie z ustawą nr 45/2013 o ofiarach przestępstw państwo może wypłacić kompensatę ofiarom, które w wyniku przestępstwa poniosły określony w ustawie minimalny uszczerbek na zdrowiu, ofiarom przestępstw przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności naruszających godność ludzką, małoletnim ofiarom znęcania się oraz osobom pozostałym przy życiu (należącym do grupy określonej w ustawie) po śmierci ofiary, która zginęła w wyniku przestępstwa. Kwota kompensaty wynosi najczęściej od 10 000 CZK (około 370 EUR) do 200 000 CZK (około 7400 EUR), przy czym oblicza się ją według ustawowej stawki ryczałtowej albo w oparciu o kwotę wykazanych utraconych zarobków oraz kosztów leczenia lub – w stosownych przypadkach – kosztów specjalistycznej terapii zastosowanej w celu złagodzenia skutków poniesionej krzywdy. Ministerstwo Sprawiedliwości rozpatruje wnioski o wypłatę kompensaty, które należy składać w terminie 2 lat od dnia uzyskania przez ofiarę informacji o szkodzie wyrządzonej przestępstwem, lecz nie później niż w terminie 5 lat od dnia popełnienia przestępstwa.

Czy przysługuje mi odszkodowanie, jeżeli sprawca nie został skazany?

Ofiara nie może dochodzić naprawienia szkody wyrządzonej przez sprawcę (tj. z tytułu odpowiedzialności deliktowej), jeżeli sprawcy nie skazano po prostu z powodu jego niewykrycia, w związku z czym nie można ustalić osoby zobowiązanej, ponieważ nie udowodniono popełnienia czynu niedozwolonego lub ponieważ sprawca nie ponosi odpowiedzialności karnej za swoje czyny, tj. oskarżonego nie można pociągnąć do odpowiedzialności za żadną szkodę/krzywdę wyrządzoną czynem, którego nie popełnił, który nie nosi znamion przestępstwa lub za który oskarżony nie odpowiada. Z drugiej jednak strony ofiara może uzyskać uprawnienie do kompensaty od Skarbu Państwa (zob. powyżej) jeszcze przed skazaniem sprawcy; takie uprawnienie przysługuje ofierze nawet wówczas, gdy sprawcy nie wykryto lub gdy nie ponosi on odpowiedzialności karnej za swoje czyny, pod warunkiem że nie ulega wątpliwości, iż ofiara poniosła szkodę/krzywdę wyrządzoną czynem noszącym znamiona przestępstwa (lub że krewny ofiary zmarł w wyniku przestępstwa).

Czy mam prawo do uzyskania doraźnej płatności w czasie oczekiwania na orzeczenie w sprawie odszkodowania?

W ustawie nr 45/2013 o ofiarach przestępstw nie przewidziano możliwości wypłaty przez Ministerstwo Sprawiedliwości zaliczki na poczet kompensaty, jeżeli nie rozpatrzono jeszcze wniosku o jej przyznanie; pilne potrzeby życiowe ofiar są zaspokajane w inny sposób – za pośrednictwem państwowego systemu opieki społecznej lub pomocy społecznej.

Ostatnia aktualizacja: 02/07/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

5 - Moje prawa do wsparcia i pomocy

Jestem ofiarą przestępstwa. Z kim mam się skontaktować, aby uzyskać wsparcie i pomoc?

Podmioty, z którymi ofiara może się skontaktować, figurują w rejestrze podmiotów świadczących usługi pomocy na rzecz ofiar przestępstw. Rejestr jest dostępny na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych pod adresem: Link otworzy się w nowym okniehttp://portal.justice.cz/Justice2/MS/ms.aspx?o=23&j=33&k=6115&d=330753.

Rejestr jest podzielony na 4 sekcje, które zawierają informacje na temat wszystkich rodzajów podmiotów świadczących usługi pomocy na rzecz ofiar przestępstw, tj.:

  1. podmiotów świadczących usługi społeczne;
  2. akredytowanych podmiotów udzielających informacji prawnych lub prowadzących programy sprawiedliwości naprawczej;
  3. adwokatów (advokáti) oraz
  4. ośrodków prowadzonych przez Służby Probacyjne i Mediacyjne.

Rejestr zawiera stosunkowo szczegółowe informacje na temat podmiotów świadczących usługi pomocy na rzecz ofiar przestępstw oraz umożliwia wyszukiwanie tych podmiotów według nazwy i powiatu, jak również wyszukiwanie zaawansowane w oparciu o inne kryteria.

Infolinia udzielająca wsparcia ofiarom przestępstw

(+420) 116 006 (telefon zaufania dla ofiar przestępstw – uniwersalna linia wykorzystywana również w innych państwach członkowskich UE)

Czy wsparcie dla ofiar przestępstw jest udzielane bezpłatnie?

W określonym zakresie specjalistyczna pomoc jest udzielana nieodpłatnie na rzecz ofiar wymagających szczególnego traktowania, które jej potrzebują. Ofiary takie otrzymują również nieodpłatną pomoc prawną w określonym zakresie. Pozostałe ofiary nie są uprawnione do nieodpłatnej pomocy specjalistycznej, świadczeniodawca może jednak podjąć decyzję o jej nieodpłatnym udzieleniu ofierze. Pomoc udzielana przez Służby Probacyjne i Mediacyjne jest natomiast zawsze nieodpłatna.

Jakiego rodzaju wsparcie mogę otrzymać od organów państwowych?

Służby Probacyjne i Mediacyjne, będące organem państwowym, udzielają ofiarom informacji prawnych i wsparcia psychologicznego, a także oferują programy sprawiedliwości naprawczej obejmujące np. mediację, które mogą pomóc ofierze w rozwiązaniu problemu za pośrednictwem nieformalnych, pozasądowych negocjacji ze sprawcą. Na terenie całej Republiki Czeskiej działają 74 ośrodki prowadzone przez Służby Probacyjne i Mediacyjne, które świadczą swoje usługi nieodpłatnie.

Jakiego rodzaju wsparcie mogę otrzymać od organizacji pozarządowych?

W zależności od charakteru prowadzonej działalności organizacje pozarządowe i osoby fizyczne udzielają informacji prawnych, porad psychologicznych i społecznych lub pomocy prawnej lub oferują programy sprawiedliwości naprawczej.

Ostatnia aktualizacja: 02/07/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Prawa ofiar przestępstw w postępowaniu karnym - Estonia

Za ofiarę przestępstwa (pokrzywdzonego) uznaje się każdego, kto poniósł bezpośrednią szkodę na osobie, szkodę na mieniu lub doznał krzywdy w wyniku działania niezgodnego z prawem, na przykład poniósł uszczerbek na zdrowiu lub doszło do zniszczenia lub kradzieży jego mienia wskutek zdarzenia stanowiącego przestępstwo w świetle prawa krajowego. Ofierze przestępstwa przysługują szczególne prawa przed rozpoczęciem, w trakcie oraz po zakończeniu postępowania sądowego.

Postępowanie karne w Estonii rozpoczyna się postępowaniem przygotowawczym, które prowadzi zazwyczaj policja i prokurator. Na tym etapie zbierane są dowody służące ustaleniu, czy doszło do popełnienia przestępstwa oraz kto jest jego domniemanym sprawcą. Jeżeli zebrane dowody są wystarczające, sprawa kierowana jest na drogę sądową. Postępowanie sądowe kończy się wydaniem orzeczenia stwierdzającego winę lub uniewinniającego oskarżonego. W przypadku stwierdzenia winy oskarżonego sąd orzeknie także w przedmiocie wniesionego powództwa cywilnego, ale w przypadku uniewinnienia powództwo to zostanie oddalone. W takiej sytuacji istnieje możliwość dochodzenia roszczeń w postępowaniu cywilnym. Sąd może uznać powództwo cywilne w całości lub w części, odmówić jego uznania lub oddalić takie powództwo. Jeżeli pokrzywdzony nie zgadza się z treścią orzeczenia, może je zaskarżyć do sądu wyższej instancji.

Aby uzyskać potrzebne informacje, proszę kliknąć na poniższe linki

Link otworzy się w nowym oknie1 - Moje prawa jako ofiary przestępstwa

Link otworzy się w nowym oknie2 - Składanie zawiadomienia o przestępstwie oraz moje prawa podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu

Link otworzy się w nowym oknie3 - Moje prawa po zakończeniu procesu

Link otworzy się w nowym oknie4 - Odszkodowanie

Link otworzy się w nowym oknie5 - Moje prawa do wsparcia i pomocy

Ostatnia aktualizacja: 03/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

1 - Moje prawa jako ofiary przestępstwa

Jakie informacje uzyskam od odpowiedniego organu (np. policji, prokuratury) w okresie między popełnieniem przestępstwa a złożeniem przeze mnie zawiadomienia o tym przestępstwie?

Kontaktując się z właściwym organem, ofiara otrzyma informacje na temat:

  • sposobu złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa; oraz
  • wszelkich usług wsparcia dla ofiar przestępstw, z których można skorzystać bez konieczności składania zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

Wskazówki są również dostępne na stronie internetowej Link otworzy się w nowym oknieBiura Policji i Straży Granicznej.

Nie mieszkam w państwie UE, w którym popełniono przestępstwo (w przypadku obywateli UE i obywateli państw trzecich). Jak chronione są moje prawa?

Prawa ofiary są chronione niezależnie od kraju, w którym zostało popełnione przestępstwo. Ofiara może złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa i – w razie potrzeby – skorzystać z usług wsparcia dla ofiar przestępstw zarówno w kraju, w którym popełniono przestępstwo, jak i w kraju zamieszkania ofiary.

Jakie informacje uzyskam, jeżeli złożę zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa?

Osoba składająca zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa ma prawo do otrzymania następujących informacji:

  • na wniosek – pisemnego potwierdzenia złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa;
  • w ciągu dziesięciu dni – zawiadomienia o wydaniu postanowienia o wszczęciu / odmowie wszczęcia postępowania karnego;
  • jeżeli postępowanie karne zostanie wszczęte, osoba składająca zawiadomienie zostanie przesłuchana w charakterze ofiary i zapytana, czy chce otrzymywać informacje na temat aresztowania/zwolnienia podejrzanego oraz o terminie i miejscu rozprawy; ponadto
  • po zakończeniu postępowania przygotowawczego prokurator powiadomi osobę składającą zawiadomienie, że ma ona prawo zapoznać się z treścią akt sprawy.

Czy mam prawo skorzystać z bezpłatnego tłumaczenia pisemnego lub ustnego (na potrzeby kontaktów z policją bądź innymi organami, w trakcie śledztwa/dochodzenia lub w czasie procesu)?

Każda osoba, która nie rozumie języka estońskiego lub się nim nie posługuje, ma prawo do tłumaczenia ustnego w toku postępowania. Ofiara ma prawo otrzymać – na wniosek – tłumaczenie każdego dokumentu, który jest niezbędny do zrozumienia postanowienia o umorzeniu postępowania karnego lub wyroku sądu bądź do zapewnienia rzetelności postępowania.

W jaki sposób organ zajmujący się sprawą dopilnuje, żebym zrozumiał, co się dzieje oraz by właściwie mnie zrozumiano (jeżeli jestem dzieckiem; jeżeli jestem osobą niepełnosprawną)?

Organy muszą zagwarantować, że ofiara rozumie wyjaśnienia i jest rozumiana przez innych. W tym celu na komisariatach policji i w prokuraturze udostępnia się karty informacyjne sporządzone w łatwo zrozumiałym języku oraz dostępna jest pomoc przeszkolonych specjalistów. Ponadto ofiara ma zawsze prawo do skorzystania z usług tłumacza języka migowego.

Usługi wsparcia dla ofiar przestępstw

Kto udziela wsparcia ofiarom przestępstw?

Wsparcia ofiarom przestępstw udziela Link otworzy się w nowym oknieestoński Krajowy Urząd Ubezpieczeń Społecznych.

Kobiety będące ofiarami przemocy mogą również zwrócić się o pomoc do Link otworzy się w nowym oknieschronisk dla kobiet.

Czy policja skieruje mnie automatycznie do podmiotu udzielającego wsparcia ofiarom przestępstw?

Policja przekaże ofierze informacje na temat usług wsparcia dla ofiar przestępstw i, w razie konieczności, skieruje ją do pracownika udzielającego wsparcia ofiarom. W wielu komisariatach policji przez całą dobę dyżuruje pracownik udzielający wsparcia ofiarom.

Jak chroni się moją prywatność?

Wszystkie informacje zebrane w toku postępowania karnego są poufne i nie będą udostępniane publicznie przed rozpoczęciem rozprawy. Sąd może również wyłączyć jawność rozprawy; wówczas informacje pojawiające się w trakcie rozprawy także nie będą udostępniane publicznie.

Czy muszę złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przed uzyskaniem dostępu do wsparcia dla ofiar przestępstw?

Nie, każdy ma dostęp do usług ogólnego wsparcia dla ofiar, bez względu na to, czy złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Istnieją jednak również specjalne usługi wsparcia dla ofiar przestępstw, np. kompensaty dla ofiar przemocy czy świadczenie na pokrycie kosztów pomocy psychologicznej, z których można skorzystać wyłącznie po złożeniu zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

Środki ochrony osobistej, jeżeli znajduję się w niebezpieczeństwie

Jakie rodzaje ochrony są dostępne?

Ofiara może zwrócić się do prokuratora o złożenie do sądu wniosku o wydanie tymczasowego zakazu zbliżania się wobec podejrzanego. Tymczasowy zakaz zbliżania się oznacza, że podejrzany nie może przebywać w miejscach określonych przez sąd ani zbliżać się do wskazanych przez sąd osób i komunikować się z nimi.

Ofiara może również skorzystać ze środków ochrony świadków, które wdraża policja na wniosek prokuratury.

Kto może mi zapewnić ochronę?

W razie zagrożenia należy skontaktować się z policją, która zapewni ofierze bezpieczeństwo.

Czy ktoś dokona oceny mojej sprawy, żeby sprawdzić, czy grozi mi dalsze niebezpieczeństwo ze strony sprawcy?

Policja musi ocenić każdą sprawę, zapewniając, by ofiara nie doznała żadnej szkody.

Czy ktoś dokona oceny mojej sprawy, żeby sprawdzić, czy grozi mi dalsze niebezpieczeństwo ze strony systemu wymiaru sprawiedliwości (w trakcie dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu)?

Wszystkie organy prowadzące postępowanie zawsze muszą uwzględnić interesy ofiary i zapobiec jej wtórnej wiktymizacji w postępowaniu karnym.

Jakie środki ochrony są dostępne dla ofiar przestępstw najbardziej potrzebujących szczególnego traktowania?

Ofiara poważnego przestępstwa ma prawo do odmowy składania zeznań w sądzie; zamiast tego sąd może zezwolić na złożenie zeznań w trybie telekonferencji lub zastosowanie przesłony, która zasłania sprawcę przed ofiarą w trakcie składania zeznań w sądzie.

Jestem małoletni - czy przysługują mi szczególne prawa?

Organ prowadzący postępowanie może zarządzić, aby przesłuchanie małoletniej ofiary odbyło się w obecności urzędnika ds. ochrony dzieci, pracownika społecznego lub psychologa. Obecność taka jest obowiązkowa w poważnych przypadkach, jeżeli osoba prowadząca postępowanie nie została właściwie przeszkolona.

Jeżeli interesy małoletniej ofiary są sprzeczne z interesami jej przedstawiciela ustawowego lub jej rodziców, organ prowadzący postępowanie może nieodpłatnie wyznaczyć adwokata dla ofiary w ramach pomocy prawnej.

Małoletni z zaburzeniami psychicznymi i wszystkie dzieci w wieku poniżej 10 lat lub dzieci w wieku poniżej 14 lat w sprawach dotyczących przemocy domowej lub na tle seksualnym nie składają zeznań w sądzie. Zamiast tego rejestruje się zapis wideo z przesłuchania małoletniego na policji, który może zostać wykorzystany jako materiał dowodowy w sądzie.

W wyniku przestępstwa zmarł członek mojej rodziny – jakie prawa mi przysługują?

Osobie, której członek rodziny zmarł w rezultacie przestępstwa, przysługują wszystkie prawa ofiary w toku postępowania.

Członek mojej rodziny jest ofiarą przestępstwa – jakie prawa mi przysługują?

W razie potrzeby członek rodziny ofiary przestępstwa ma takie samo prawo do korzystania z usług służb udzielających wsparcia ofiarom przestępstw jak ofiara.

Czy mogę uzyskać dostęp do mediacji? Na jakich warunkach korzysta się z mediacji? Czy w trakcie mediacji będę bezpieczny/bezpieczna?

Za zgodą ofiary i podejrzanego prokuratura może postanowić o zakończeniu postępowania karnego przez rozstrzygnięcie polubowne (mediację). Mediację prowadzi pracownik udzielający wsparcia ofiarom.

Ofiara ma prawo zrezygnować z postępowania mediacyjnego w dowolnym momencie.

Gdzie mogę znaleźć przepisy, w których określono moje prawa?

Link otworzy się w nowym oknieKodeks postępowania karnego

Link otworzy się w nowym oknieUstawa o pomocy ofiarom przestępstw

Ostatnia aktualizacja: 03/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Uwaga: niedawno wprowadzono na tej stronie zmiany w oryginalnej wersji językowej estoński. Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.

2 - Składanie zawiadomienia o przestępstwie oraz moje prawa podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu

Jak złożyć zawiadomienie o przestępstwie?

Ofiara może złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, dzwoniąc na policyjny numer alarmowy 112 (również jeśli niezbędna jest pilna pomoc policji), składając pisemne zawiadomienie na najbliższym komisariacie policji lub wysyłając zawiadomienie pocztą elektroniczną do właściwej komendy policji. Więcej informacji na temat możliwości złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa znajduje się Link otworzy się w nowym oknietutaj.

W jaki sposób mogę uzyskać informacje o przebiegu sprawy?

Po złożeniu zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa ofiara otrzyma informacje na temat dalszych czynności (np. zostanie wezwana do złożenia zeznań, przekazania informacji na temat możliwych świadków, pomocy w zgromadzeniu materiału dowodowego itd.). W razie konieczności ofiara otrzyma również informacje na temat możliwości otrzymania wsparcia dla ofiar i innych środków ochrony.

Po przesłuchaniu należy zapisać sobie sygnaturę sprawy karnej i dane funkcjonariusza prowadzącego tę sprawę. Ułatwi to późniejsze kierowanie do policji wniosków o udzielenie informacji.

Czy przysługuje mi pomoc prawna (podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu)? Na jakich warunkach?

Ofiara ma prawo do korzystania z usług adwokata w toku postępowania. Jeżeli ofiary nie stać na zatrudnienie adwokata, może wnieść do sądu o przyznanie pomocy prawnej z urzędu.

Wszystkie małoletnie ofiary, których interesy stoją w sprzeczności z interesami ich przedstawicieli ustawowych, mają prawo do nieodpłatnej pomocy prawnej z urzędu.

Czy mogę ubiegać się o zwrot kosztów (z tytułu uczestnictwa w dochodzeniu/śledztwie/procesie)? Na jakich warunkach?

Ofiary i świadkowie mają prawo do otrzymania zwrotu poniesionych kosztów lub utraconego dochodu w związku z postępowaniem karnym. Przykładowo ofiara może dochodzić zwrotu poniesionych kosztów podróży lub utraty zarobku w związku ze stawiennictwem w celu złożenia zeznań. Aby dochodzić zwrotu kosztów, należy skontaktować się z wzywającym organem, który udzieli pouczenia, w jaki sposób można zgłosić taki wniosek.

Moja sprawa została umorzona zanim trafiła do sądu. Czy mogę się odwołać?

Po umorzeniu postępowania karnego odpis stosownego postanowienia zostanie przesłany bezzwłocznie ofierze lub jej pełnomocnikowi. Ofiara może zażądać dostępu do akt sprawy karnej w ciągu 10 dni od otrzymania postanowienia o umorzeniu postępowania karnego. W tym dziesięciodniowym terminie ofiara ma również prawo do złożenia zażalenia na to postanowienie do prokuratury.

Czy mogę uczestniczyć w procesie?

Ofiara jest stroną postępowania na równi z innymi stronami i ma prawo do uczestniczenia w procesie.

Jaka jest moja rola w systemie wymiaru sprawiedliwości? Czy jestem na przykład: ofiarą przestępstwa, świadkiem, powodem cywilnym, oskarżycielem prywatnym?

Ofiara przestępstwa jest pokrzywdzonym w postępowaniu karnym. W ramach tego samego postępowania ofiara ma również prawo do wytoczenia powództwa adhezyjnego.

Czy mogę wybrać swoją rolę? Jakie są moje prawa i obowiązki wynikające z tej roli?

Zgodnie z kodeksem postępowania karnego ofiara ma prawo do:

  1. zaskarżenia postanowienia o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania karnego;
  2. wytoczenia powództwa adhezyjnego za pośrednictwem organu śledczego lub prokuratury;
  3. złożenia zeznań lub odmowy złożenia zeznań przeciwko swoim bliskim;
  4. przedstawiania dowodów;
  5. zgłaszania wniosków i skarg;
  6. zapoznania się z protokołem postępowania i przedstawienia uwag na temat warunków, przebiegu, wyników i protokołu postępowania (uwagi zostaną spisane);
  7. zapoznania się z treścią akt sprawy karnej po zakończeniu postępowania przygotowawczego;
  8. wzięcia udziału w rozprawie sądowej;
  9. wyrażenia zgody lub odmowy wyrażenia zgody na zastosowanie postępowania ugodowego oraz wyrażenia swojej opinii na temat zarzutów i kary, wysokości odszkodowania określonego w zarzutach i powództwa adhezyjnego;
  10. wyrażenia zgody na zastosowanie tymczasowego zakazu zbliżania się i złożenia wniosku o wydanie zakazu zbliżania się;
  11. złożenia wniosku o przesłuchanie przez osobę tej samej płci w przypadku przemocy seksualnej, przemocy ze względu na płeć lub przestępstwa popełnionego wobec osoby pozostającej w bliskim związku ze sprawcą, chyba że przesłuchanie przeprowadza prokurator lub sędzia lub jeżeli uwzględnienie takiego wniosku byłoby niekorzystne dla przebiegu postępowania.

Ofiara ma obowiązek:

  1. stawiać się na wezwanie organu śledczego, prokuratury lub sądu;
  2. uczestniczyć w postępowaniu i stosować się do poleceń organu śledczego, prokuratury i sądu.

Czy mogę składać oświadczenia przed sądem lub przedstawiać dowody? Na jakich warunkach?

Ofiara ma prawo składać oświadczenia i wyrażać swoją opinię w trakcie rozprawy. Ofiara ma prawo składać zeznania w sądzie, jeżeli prokuratura wniesie o jej przesłuchanie.

Jakie informacje uzyskam w czasie procesu?

Sąd powiadomi ofiarę o terminie i miejscu posiedzeń sądu oraz o wydanym orzeczeniu, które zostanie przesłane ofierze pocztą, chyba że ofiara stawi się osobiście w sądzie podczas ogłoszenia wyroku.

Czy będę mieć dostęp do akt sądowych?

Ofiara ma prawo do zapoznania się z aktami sądowymi w prokuraturze po zakończeniu postępowania przygotowawczego lub umorzeniu postępowania karnego. Prokuratura pouczy ofiarę o tym prawie i wyjaśni, jak można zapoznać się z aktami.

Ostatnia aktualizacja: 03/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

3 - Moje prawa po zakończeniu procesu

Czy mogę zaskarżyć orzeczenie?

Jako strona postępowania ofiara ma prawo odwołać się od orzeczenia do sądu okręgowego w terminie 30 dni od daty wydania orzeczenia.

Jakie są moje prawa po wydaniu wyroku?

Ofiara ma prawo do otrzymania informacji o przedterminowym zwolnieniu skazanego sprawcy z zakładu karnego, jeżeli złożyła stosowny wniosek w toku postępowania.

Czy mam prawo do ochrony po zakończeniu procesu? Przez jaki okres?

Przebieg postępowania karnego nie wpływa na to, jak długo ofiara może korzystać z usług wsparcia dla ofiar przestępstw. Ofiara może korzystać z takich usług bez ograniczeń czasowych po zakończeniu postępowania karnego.

Jakie informacje uzyskam, jeżeli sprawca zostanie skazany?

Ofiara zostanie powiadomiona o orzeczeniu sądu określającym wymiar kary nałożonej na skazanego. Ofiara zostanie również powiadomiona w razie przedterminowego zwolnienia skazanego sprawcy z zakładu karnego, jeżeli złożyła odpowiedni wniosek.

Czy uzyskam informację o tym, że sprawca został zwolniony (w tym o wcześniejszym lub warunkowym zwolnieniu) lub że zbiegł z zakładu karnego?

Jeżeli ofiara wniosła o to w trakcie przesłuchania, zostanie powiadomiona o zwolnieniu lub ucieczce skazanego sprawcy z zakładu karnego.

Czy będę brać udział w wydaniu postanowienia o zwolnieniu lub warunkowym zwolnieniu? Czy mogę na przykład złożyć oświadczenie lub wnieść odwołanie?

Ofiara może zostać poproszona o przedstawienie swojej opinii w postępowaniu w sprawie o przedterminowe zwolnienie, ale nie może zaskarżyć takiego postanowienia.

Ostatnia aktualizacja: 03/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

4 - Odszkodowanie

W jaki sposób można dochodzić naprawienia szkody od sprawcy? (np. w czasie procesu, w drodze dochodzenia roszczenia cywilnego, w postępowaniu adhezyjnym)

Ofiara ma prawo do wytoczenia powództwa adhezyjnego przeciwko oskarżonemu w celu dochodzenia odszkodowania/zadośćuczynienia w toku postępowania karnego. Ofiara może wytoczyć powództwo adhezyjne w terminie 10 dni po zapoznaniu się z aktami sprawy. Ofiara może również złożyć wniosek do prokuratury o przedłużenie tego terminu.

Sąd zobowiązał sprawcę do wypłacenia mi odszkodowania/zadośćuczynienia. Jak mam skłonić sprawcę do wypłaty odszkodowania?

Jeżeli skazany sprawca nie wypłaci kwoty zasądzonej w orzeczeniu sądu, ofiara ma prawo skontaktować się z komornikiem sądowym, który zorganizuje postępowanie egzekucyjne.

Jeżeli sprawca nie wypłaci mi odszkodowania, czy mogę uzyskać zaliczkę od Skarbu Państwa? Na jakich warunkach?

Nie, państwo nie wypłaca odszkodowania należnego od skazanego sprawcy.

Czy mam prawo do odszkodowania od państwa?

Osoba, której bliski zmarł w rezultacie popełnienia przestępstwa lub która padła ofiarą przemocy, wskutek którego odniosła uszczerbek na zdrowiu trwający co najmniej cztery miesiące, może dochodzić od państwa kompensaty za:

  1. szkody wynikające z niezdolności do pracy lub ograniczonej zdolności do pracy;
  2. koszty poniesione w związku z uszczerbkiem na zdrowiu;
  3. szkody wynikające ze śmierci ofiary;
  4. uszkodzenie okularów, protezy stomatologicznej, soczewek kontaktowych lub innych przedmiotów zaopatrzenia protetyczno-ortotycznego bądź ubrań;
  5. koszty pogrzebu ofiary.

Aby kwalifikować się do otrzymania kompensaty, należy złożyć na policji zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w ciągu 15 dni od popełnienia przestępstwa lub po uzyskaniu możliwości złożenia takiego zawiadomienia.

Wniosek o przyznanie kompensaty należy złożyć do estońskiego Krajowego Urzędu Ubezpieczeń Społecznych w ciągu trzech lat od popełnienia przestępstwa lub daty śmierci ofiary, chyba że:

  1. osoba pozostająca na utrzymaniu ofiary powzięła wiadomość o jej śmierci po ponad roku od śmierci, a wniosek zostaje złożony w terminie trzech lat od daty powzięcia wiadomości o śmierci ofiary;
  2. wnioskodawca ubiegający się o kompensatę odniósł uszczerbek na zdrowiu, który trwał ponad jeden rok, a złożenie wniosku w terminie nie było możliwe ze względu na stan zdrowia wnioskodawcy, zaś wniosek zostaje złożony w terminie trzech lat po poprawie stanu zdrowia wnioskodawcy;
  3. podstawą dochodzenia kompensaty jest przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności, którego ofiarą jest osoba małoletnia, a wniosek zostaje złożony w terminie trzech lat po osiągnięciu przez ofiarę pełnoletności, chyba że podstawa wszczęcia postępowania karnego stała się oczywista przed osiągnięciem pełnoletności przez ofiarę.

Czy przysługuje mi odszkodowanie, jeżeli sprawca nie został skazany?

Ofiara może ubiegać się o państwową kompensatę dla ofiar przestępstw, jeżeli w toku postępowania karnego nie wykryto sprawcy przestępstwa.

Jeżeli sąd uniewinni oskarżonego, a ofiara nadal uważa, że osoba ta wyrządziła jej szkodę, ofiara może wytoczyć powództwo cywilne.

Czy mam prawo do uzyskania doraźnej płatności w czasie oczekiwania na orzeczenie w sprawie odszkodowania?

Decyzja w sprawie przyznania kompensaty ofierze przemocy może zostać odroczona do czasu wydania wyroku przez sąd rejonowy, jeżeli:

  1. nie jest pewne, czy wnioskodawcy przysługuje prawo do odszkodowania/zadośćuczynienia od osoby odpowiedzialnej za szkodę wyrządzoną przestępstwem, lub
  2. oczywiste jest, że osoba odpowiedzialna za szkodę wyrządzoną przestępstwem zgadza się na wypłacenie odszkodowania/zadośćuczynienia i jest w stanie to zrobić.

Jeżeli odroczono przyznanie kompensaty, estoński Krajowy Urząd Ubezpieczeń Społecznych może wypłacić zaliczkę na wniosek osoby ubiegającej się o kompensatę, jeżeli wyraźnie kwalifikuje się ona do otrzymania kompensaty lub jeżeli ma trudną sytuację finansową.

Ostatnia aktualizacja: 03/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

5 - Moje prawa do wsparcia i pomocy

Jestem ofiarą przestępstwa. Z kim mam się skontaktować aby uzyskać wsparcie i pomoc?

  1. Link otworzy się w nowym oknieDepartament Wsparcia Ofiar Estońskiego Krajowego Urzędu Ubezpieczeń Społecznych
  2. Link otworzy się w nowym oknieOśrodki wsparcia dla kobiet
  3. Link otworzy się w nowym oknieBiuro Policji i Straży Granicznej

Infolinia wsparcia dla ofiar przestępstw

  1. Infolinia wsparcia dla ofiar przestępstw: 6121360 lub 16106 (czynna od poniedziałku do piątku w godz. 9.00–17.00).
  2. Infolinia wsparcia dla dzieci: 16111 (do zgłaszania dzieci, które potrzebują pomocy; infolinia czynna non-stop).

Czy wsparcie dla ofiar przestępstw jest udzielane bezpłatnie?

Tak, służby udzielające wsparcia ofiarom przestępstw oferują pomoc nieodpłatnie.

Jakiego rodzaju wsparcie mogę otrzymać od organów państwowych?

Państwowe służby udzielające wsparcia ofiarom przestępstw oferują następujące usługi:

  1. poradnictwo dla ofiar;
  2. pomoc ofiarom w kontaktach z organami państwowymi i samorządowymi oraz z osobami prawnymi;
  3. zapewnienie bezpiecznego zakwaterowania;
  4. zapewnienie wyżywienia;
  5. zapewnienie dostępu do niezbędnej opieki zdrowotnej;
  6. zapewnienie niezbędnej pomocy materialnej;
  7. zapewnienie niezbędnej pomocy psychologicznej;
  8. zorganizowanie usług tłumaczenia pisemnego i ustnego, które są niezbędne do otrzymania wsparcia dla ofiar przestępstw;
  9. świadczenie innych usług niezbędnych do rehabilitacji fizycznej i psychospołecznej ofiar.

Jakiego rodzaju wsparcie mogę otrzymać od organizacji pozarządowych?

Państwowe służby udzielające wsparcia ofiarom przestępstw mogą skierować ofiarę do odpowiednich organizacji pozarządowych.

Link otworzy się w nowym oknieSchroniska dla kobiet

Ostatnia aktualizacja: 03/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Prawa ofiar przestępstw w postępowaniu karnym - Grecja

Za ofiarę przestępstwa uznaje się osobę, która doznała szkody, np. uszczerbku na zdrowiu czy uszkodzenia lub kradzieży mienia, w następstwie zdarzenia, które zgodnie z prawem greckim stanowi przestępstwo. Zgodnie z prawem ofierze przestępstwa przysługują pewne indywidualne prawa przed rozpoczęciem postępowania, w jego trakcie oraz po jego zakończeniu.

Postępowanie karne w Grecji rozpoczyna się postępowaniem przygotowawczym (dierévnisi). Czasami postępowanie przygotowawcze dzieli się na wstępne postępowanie przygotowawcze (prokatarktikí exétasi) i sądowe postępowanie przygotowawcze (anákrisi). Celem wstępnego postępowania przygotowawczego jest zbadanie okoliczności sprawy i postanowienie o wszczęciu bądź odmowie wszczęcia postępowania karnego.

Postępowanie przygotowawcze prowadzi policja i urzędnicy sądowi – prokurator (eisangeléas), sędzia śledczy (anakritís) lub obydwaj. Na zakończenie postępowania przygotowawczego prowadzący sprawę funkcjonariusz policji przekazuje całość zebranego materiału dowodowego prokuratorowi. Następnie prokurator bada dotychczas zebrane dowody i przekazuje sprawę do sądu wraz z zaleceniami dotyczącymi jej dalszego przebiegu.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy i zaleceniami prokuratora sąd może rozpocząć przewód sądowy lub umorzyć postępowanie.

W toku przewodu sądowego sąd bada wszystkie zgromadzone dowody i orzeka o winie lub niewinności oskarżonego. Jeżeli oskarżony zostanie uznany za winnego, zostaje skazany i sąd wymierza mu karę. Jeżeli oskarżony zostanie uznany za niewinnego, sąd go uniewinnia.

Aby uzyskać potrzebne informacje, należy kliknąć poniższe linki:

Link otworzy się w nowym oknie1 - Moje prawa jako ofiary przestępstwa

Link otworzy się w nowym oknie2 - Składanie zawiadomienia o przestępstwie oraz moje prawa podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu

Link otworzy się w nowym oknie3 - Moje prawa po zakończeniu procesu

Link otworzy się w nowym oknie4 - Odszkodowanie

Link otworzy się w nowym oknie5 - Moje prawa do wsparcia i pomocy

Ostatnia aktualizacja: 24/06/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

1 - Moje prawa jako ofiary przestępstwa

Jakie informacje uzyskam od odpowiedniego organu (np. policji, prokuratury) w okresie między popełnieniem przestępstwa a złożeniem przeze mnie zawiadomienia o tym przestępstwie?

Od momentu pierwszego kontaktu z policją lub innym właściwym organem ofiara będzie otrzymywała – bez zbędnej zwłoki oraz za pomocą wszelkich dostępnych środków – informacje o warunkach i przesłankach dopuszczalności zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa oraz o prawie do występowania w postępowaniu karnym jako powód cywilny (politikós enágon); o sposobach i przesłankach uzyskania pomocy prawnej, wytoczenia powództwa odszkodowawczego lub skorzystania z usług tłumacza ustnego lub pisemnego; o dostępnych środkach sprawiedliwości naprawczej oraz organach, które mogą podjąć działania na rzecz naprawienia szkody poprzez mediację między ofiarą a sprawcą; o sposobach i przesłankach otrzymania zwrotu kosztów poniesionych w związku z uczestnictwem w postępowaniu karnym; oraz o sposobach wniesienia skargi na czynności organu, który – zdaniem ofiary – naruszył jej prawa.

Ofiara zostanie pouczona nie tylko o prawach przysługujących jej w postępowaniu karnym, lecz również o

dostępie do opieki medycznej i wszelkiego specjalistycznego wsparcia, w tym pomocy psychologicznej i zakwaterowania zastępczego, oraz o sposobach i przesłankach zastosowania środków ochrony.

Jeżeli ofiara zamieszkuje w innym państwie członkowskim UE, zostanie szczegółowo pouczona o sposobach i warunkach wykonywania przysługujących jej praw.

Zakres i treść przekazanych informacji będą zależały od konkretnych potrzeb i sytuacji osobistej ofiary, a także od rodzaju i charakteru przestępstwa. W toku postępowania ofiara otrzyma dodatkowe i bardziej szczegółowe informacje – wedle uznania organu – w zależności od jej potrzeb (art. 57 ustawy nr 4478/2017 dotyczący prawa do otrzymywania informacji od momentu pierwszego kontaktu z właściwym organem (art. 4 dyrektywy 2012/29/UE)).

Nie mieszkam w państwie UE, w którym popełniono przestępstwo (w przypadku obywateli UE i obywateli państw trzecich). Jak chronione są moje prawa?

Jeżeli ofiara zamieszkuje w państwie członkowskim UE innym niż państwo, w którym popełniono przestępstwo, zostanie wezwana do złożenia zeznań bezzwłocznie po złożeniu przez nią zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Czynność tę można przeprowadzić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania karnego (Kódikas Poinikís Dikonomías, „KPD”) dopuszczającymi możliwość korzystania z technologii komunikacyjnych, np. wideokonferencji, telefonu czy internetu (art. 233 ust. 1 KPD).

Jeżeli ofiara zamieszkuje w Grecji, a przestępstwo popełniono w innym państwie członkowskim UE, może złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa w prokuraturze działającej przy sądzie pokoju (eisangeléas plimmeleiodikón) właściwej ze względu na miejsce zamieszkania ofiary, która bezzwłocznie przekaże zawiadomienie właściwemu organowi ścigania w odpowiednim państwie członkowskim za pośrednictwem prokuratury działającej przy sądzie apelacyjnym (eisangeléas efetón), chyba że sądy greckie mają jurysdykcję w sprawie. Prokuratura nie ma obowiązku przekazania zawiadomienia państwu członkowskiemu, w którym popełniono przestępstwo, jeżeli prawo greckie jest właściwe i postępowanie karne wszczęto w Grecji. W tym przypadku w celu zapewnienia otrzymania przez ofiarę odpowiednich informacji oraz wspierania wzajemnej pomocy prawnej prokuratura działająca przy sądzie pokoju, która prowadzi postępowanie, zawiadamia o tym bez zbędnej zwłoki właściwy organ ścigania w państwie członkowskim, w którym popełniono przestępstwo, za pośrednictwem prokuratury działającej przy sądzie apelacyjnym.

(Art. 64 ustawy nr 4478/2017 dotyczący praw ofiar mających miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim (art. 17 dyrektywy 2012/29/UE))

Jakie informacje uzyskam, jeżeli złożę zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa?

Przy składaniu przez ofiarę zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa właściwy funkcjonariusz ma obowiązek pouczenia ofiary o przysługującym jej prawie do otrzymania kopii zawiadomienia.

(Art. 58 ustawy nr 4478/2017 dotyczący praw ofiar w chwili składania zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa (art. 5 dyrektywy 2012/29/UE))

Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa otrzymuje w chwili złożenia niepowtarzalny numer rejestracyjny (arithmós vivlíou mínysis). Numer ten umożliwia ofierze śledzenie przebiegu postępowania za pośrednictwem rejestru prowadzonego przez prokuraturę lub przez skontaktowanie się z właściwym wydziałem ds. zawiadomień. Ofiara może się również zwrócić o wydanie zaświadczenia o postępach w sprawie (pistopoiitikó poreías) wskazującego obecny etap postępowania (np. trwa badanie dopuszczalności zawiadomienia lub wstępne postępowanie przygotowawcze jest w toku) oraz zawierającego opis wyników każdego etapu (np. prokurator umorzył postępowanie; prokurator przedstawił zarzuty podejrzanemu i wniósł do sądu akt oskarżenia, w którym to przypadku ofiarę informuje się o terminie i miejscu rozprawy oraz o charakterze przedstawionych zarzutów; przedsądowe postępowanie przygotowawcze (kyría anákrisi) jest w toku lub wydano postanowienie o oddaleniu zarzutów bądź o umorzeniu postępowania; sąd wydał orzeczenie – w przypadku wytoczenia przez ofiarę powództwa adhezyjnego).

(Art. 59 ustawy nr 4478 dotyczący praw ofiar do otrzymania informacji o sprawie (art. 6 dyrektywy 2012/29/UE))

Jeżeli sprawa należy do właściwości Sądu Pierwszej Instancji w Atenach (Protodikeío Athinón), od momentu, w którym zostanie skierowana do tego sądu, pełnomocnik ofiary może śledzić jej przebieg za pośrednictwem strony internetowej Izby Adwokackiej w Atenach (Dikigorikós Sýllogos Athinón, Link otworzy się w nowym okniehttp://www.dsa.gr/). Możliwość ta nie jest dostępna dla samych ofiar, ponieważ wymagane jest podanie danych uwierzytelniających.

Czy mam prawo skorzystać z bezpłatnego tłumaczenia pisemnego lub ustnego (na potrzeby kontaktów z policją bądź innymi organami, w trakcie śledztwa/dochodzenia lub w czasie procesu)?

Jeżeli ofiara nie rozumie języka greckiego lub nie mówi w tym języku, może złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa w języku, którym się posługuje, lub może otrzymać pomoc językową, jednak bezwzględnie z zastrzeżeniem warunków i przesłanek określonych w kodeksie postępowania karnego i we wszelkich przepisach szczególnych prawa karnego, o czym zostanie odpowiednio pouczona przez właściwych funkcjonariuszy. Ofiara może się zwrócić o nieodpłatne tłumaczenie składanego zawiadomienia.

(Art. 58 ustawy nr 4478 dotyczący praw ofiar w chwili składania zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa (art. 5 dyrektywy 2012/29/UE))

Jeżeli ofiara ma zostać przesłuchana w charakterze świadka na dowolnym etapie postępowania i nie mówi wystarczająco dobrze w języku greckim lub nie rozumie tego języka, uzyska bezzwłocznie możliwość skorzystania z usług tłumacza ustnego. Prawo do skorzystania z usług tłumacza ustnego obejmuje również prawo do uzyskania odpowiedniej pomocy przez osoby cierpiące na zaburzenia słuchu lub mowy. W stosownych przypadkach można wykorzystać technologie komunikacyjne, takie jak wideokonferencja, telefon lub internet, chyba że przesłuchujący uzna, iż konieczna jest fizyczna obecność tłumacza ustnego (art. 233 ust. 1 KPD).

W jaki sposób organ zajmujący się sprawą dopilnuje, żebym zrozumiał, co się dzieje oraz by właściwie mnie zrozumiano (jeżeli jestem dzieckiem; jeżeli jestem osobą niepełnosprawną)?

Podczas pierwszego kontaktu z ofiarą policja lub inne organy komunikują się z ofiarą w prostym i przystępnym języku, ustnie albo pisemnie, uwzględniając jej cechy osobiste, takie jak przede wszystkim wiek, stopień dojrzałości, zdolności intelektualne i umysłowe, wykształcenie, umiejętności językowe, wszelkie zaburzenia słuchu lub mowy czy też doznanie ciężkiego urazu emocjonalnego przez ofiarę, który wpływa na jej zdolność rozumienia lub bycia rozumianą. Przewodnik dotyczący praw ofiar jest dostępny w najpowszechniejszych językach oraz w języku Braille’a (art. 56 ust. 2 ustawy nr 4478/2017 (art. 3 dyrektywy 2012/29/UE)). Ponadto jeżeli ofiara cierpi na zaburzenia słuchu lub mowy, uzyska odpowiednie wsparcie tłumacza ustnego (art. 233 ust. 1 KPD).

Jestem małoletni - czy przysługują mi szczególne prawa?

Jeżeli ofiara jest osobą małoletnią (poniżej 18. roku życia), jej przedstawiciel ustawowy (rodzic lub opiekun) może złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa w jej imieniu. Jeżeli ofiara ukończyła 12 lat, może złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa w towarzystwie swojego przedstawiciela ustawowego (art. 118 ust. 2 kodeksu karnego (Poinikós Kódikas, „PK”)).

To, czy ofierze przysługują szczególne prawa w postępowaniu karnym, zależy od charakteru przestępstwa. Przykładowo ofierze naruszenia wolności osobistej lub seksualnej, handlu ludźmi, turystyki seksualnej, uprowadzenia, porwania bądź przestępstwa przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności przysługuje prawo do:

  • wglądu do akt sprawy, nawet jeżeli nie wytoczyła powództwa adhezyjnego (art. 108A KPD);
  • skorzystania z możliwości zarejestrowania przesłuchania, tak aby zapis ten mógł zostać następnie wykorzystany w postępowaniu karnym, w celu zwolnienia ofiary z obowiązku ponownego stawienia się w prokuraturze lub sądzie (art. 226A KPD);
  • skorzystania z pomocy psychologa lub psychiatry dziecięcego podczas przesłuchania w charakterze świadka;
  • uzyskania informacji o ewentualnym zwolnieniu sprawcy z zakładu karnego (art. 108A KPD);
  • wniesienia o orzeczenie wobec sprawcy środka zabezpieczającego polegającego na zakazie kontaktowania się z ofiarą lub zbliżania się do jej miejsca zamieszkania.
  • Ponadto ofiara jest w każdym przypadku uprawniona do:
  • indywidualnej oceny w celu ustalenia, czy należy zastosować szczególne środki ochrony, jeżeli istnieje ryzyko ponownej wiktymizacji ofiary (art. 68 ustawy nr 4478/2017 dotyczący indywidualnej oceny służącej ustaleniu szczególnych potrzeb ofiar w zakresie ochrony (art. 22 dyrektywy 2012/29/UE));
  • zwrócenia się do organów ścigania lub organów sądowych o wyznaczenie kuratora procesowego dla małoletnich (epimelitís anilikón) w celu ich reprezentowania na każdym etapie postępowania karnego, jeżeli ich rodzice nie mogą ich reprezentować lub jeżeli małoletni są pozbawieni opieki lub odseparowani od rodziny (art. 69 ust. 7 ustawy nr 4478/2017 dotyczący prawa do ochrony ofiar o szczególnych potrzebach w zakresie ochrony podczas postępowania karnego (art. 23 i 24 dyrektywy 2012/29/UE);
  • wytoczenia powództwa adhezyjnego – przy wsparciu ze strony przedstawiciela ustawowego (art. 82 ust. 2 KPD).

Jakie informacje mogę otrzymać w toku dochodzenia w sprawie karnej od policji lub organizacji udzielających pomocy ofiarom przestępstw?

Ofiara może uzyskać informacje na temat etapu, na jakim obecnie znajduje się postępowanie, w prokuraturze, jeżeli akta sprawy (dikografía) zostały przekazane prokuraturze.

Jeżeli ofiara wytoczyła powództwo adhezyjne, z chwilą wezwania oskarżonego do odpowiedzi na przedstawione zarzuty (apología), wydania nakazu aresztowania (éntalma sýllipsis) lub nakazu przymusowego doprowadzenia (éntalma viaías prosagogís) (art. 108 KPD) bądź wezwania podejrzanego przez właściwe organy do złożenia wyjaśnień uzyskuje ona prawo do wglądu do akt sprawy oraz uzyskania odpisów dokumentów wchodzących w skład tych akt. Do tego momentu postępowanie ma charakter poufny.

Służby udzielające wsparcia i ochrony ofiarom przestępstw mogą udzielać informacji, porad i wskazówek dotyczących sposobu, w jaki ofiara może wykonywać przysługujące jej prawa, w tym prawo do naprawienia szkody poniesionej w wyniku przestępstwa, oraz roli ofiary występującej w postępowaniu karnym w charakterze powoda cywilnego lub w charakterze świadka (art. 62 ustawy nr 4478/2017 dotyczący wsparcia ze strony służb udzielających wsparcia ofiarom (art. 9 dyrektywy 2012/29/UE)).

Jakie mam prawa jako świadek?

Jeżeli ofiara ma zostać przesłuchana w charakterze świadka, zostanie jej doręczone wezwanie do stawiennictwa sporządzone przez prokuratora lub funkcjonariusza policji prowadzącego postępowanie przygotowawcze bądź przez sędziego sądu rejonowego w sprawach karnych (ptaismatodíkis) lub sędziego śledczego (anakritís). Po otrzymaniu wezwania do stawiennictwa świadek ma obowiązek bezzwłocznego stawienia się przed tymi organami i złożenia zeznań. Świadek zostanie zapytany o to, co wiadomo mu w sprawie, oraz ewentualnie poproszony o udzielenie odpowiedzi na kilka dodatkowych pytań. Jeżeli świadek jest spokrewniony z podejrzanym, może odmówić złożenia zeznań (art. 222 KPD).

Jeżeli świadek cierpi na zaburzenia słuchu lub mowy, przesłuchanie może zostać przeprowadzone w formie pisemnej. Jeżeli świadek nie posługuje się językiem greckim, ma prawo do nieodpłatnej pomocy tłumacza ustnego.

Jeżeli świadek jest ofiarą handlu ludźmi, należy do szczególnej kategorii świadków: psycholog lub psychiatra we współpracy z funkcjonariuszami policji prowadzącymi postępowanie przygotowawcze lub z urzędnikami sądowymi pomogą mu w przygotowaniu do przesłuchania, wykorzystując odpowiednie metody diagnostyczne w celu ustalenia jego zdolności intelektualnych i stanu psychicznego. Psycholog lub psychiatra będzie uczestniczyć w przesłuchaniu. Świadkowi może również towarzyszyć przedstawiciel ustawowy, chyba że sędzia śledczy wyda uzasadniony zakaz jego uczestnictwa w przesłuchaniu.

Sporządzony zostanie protokół przesłuchania, a w miarę możliwości, zostanie ono zarejestrowane w formie audiowizualnej, tak aby zapis mógł zostać przekazany sądowi w formie elektronicznej, w celu zwolnienia świadka z obowiązku fizycznego uczestnictwa w kolejnych etapach postępowania.

Jeżeli sprawa dotyczy przemocy domowej, a ofiara jest członkiem rodziny, sąd nie odbiera od niej przyrzeczenia. Ofiary małoletniej nie wzywa się do stawienia się przed sądem w charakterze świadka. W zamian za to może ona złożyć pisemne oświadczenie, które zostanie odczytane na sali rozpraw, chyba że jej fizyczna obecność zostanie uznana za konieczną.

Po zakończeniu przesłuchania świadek może się ubiegać o zwrot wszelkich poniesionych wydatków (kosztów podróży lub zakwaterowania) od organu, który wezwał go do złożenia zeznań (art. 288 KPD).

Jak mogę uzyskać ochronę, jeżeli grozi mi niebezpieczeństwo?

Dostępne są różne rodzaje ochrony, w zależności od charakteru przestępstwa oraz roli ofiary w postępowaniu karnym.

Ofiara przestępczości zorganizowanej lub terroryzmu, którą wezwano do złożenia zeznań w charakterze kluczowego świadka w toku postępowania przygotowawczego dotyczącego działalności przestępczej, może się ubiegać o udzielenie szczególnej ochrony przed możliwym odwetem lub zastraszaniem. W zależności od sprawy rodzaj dostępnej ochrony może obejmować ochronę policyjną, utajnienie danych osobowych (usunięcie imienia i nazwiska ofiary, jej miejsca urodzenia, adresu zamieszkania i miejsca pracy, zawodu, wieku itd. z wszelkich pisemnych rejestrów), a nawet zmianę tożsamości oraz pomoc w przeprowadzce do innego państwa. Ofiara może się zwrócić o zapewnienie możliwości złożenia zeznań za pośrednictwem technologii audiowizualnej. Jeżeli ofiara pracuje w podmiocie publicznym, może się również zwrócić o tymczasowe lub stałe przeniesienie na inne stanowisko. Zastosowanie środków ochrony jest uzależnione od zgody ofiary, przy czym środki te będą ograniczać wolność ofiary wyłącznie w zakresie koniecznym do zapewnienia jej bezpieczeństwa; można zawiesić ich stosowanie na pisemny wniosek ofiary lub w przypadku braku współpracy ze strony ofiary w zapewnianiu ich skutecznej realizacji (art. 9 ustawy nr 2928/2001 dotyczący ochrony świadków).

Jeżeli chodzi o ofiary przemocy domowej, funkcjonariusze policji prowadzący postępowanie nie mogą w żadnym wypadku ujawniać tożsamości ofiary, tożsamości sprawcy, adresu zamieszkania ofiary ani jakichkolwiek informacji, które mogłyby się przyczynić do ujawnienia tożsamości ofiary (art. 20 ustawy nr 3500/2006).

Ofiara może zwrócić się na piśmie o zastosowanie środków mających na celu zapobieżenie jakimkolwiek kontaktom ofiary lub członków jej rodziny ze sprawcą w miejscach, w których prowadzone są czynności związane z postępowaniem karnym. Wniosek ofiary zostanie rozpatrzony w trybie przyspieszonym przez sąd pokoju orzekający w składzie trzyosobowym (trimelés plimmeleiodikeío) właściwy ze względu na miejsce prowadzenia postępowania karnego na dowolnym etapie postępowania.

(Art. 65 ustawy nr 4478/2017 dotyczący prawa ofiary do unikania kontaktu ze sprawcą (art. 19 dyrektywy 2012/29/UE)).

Ostatnia aktualizacja: 24/06/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

2 - Składanie zawiadomienia o przestępstwie oraz moje prawa podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu

Jak złożyć zawiadomienie o przestępstwie?

Ofiara przestępstwa może złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa prokuratorowi lub policji (énklisi lub mínysi). (Ściśle rzecz ujmując, énklisi jest zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa, które składa ofiara. W niektórych przypadkach postępowanie karne zostanie wszczęte wyłącznie pod warunkiem złożenia takiego zawiadomienia, np. w przypadku przestępstw przeciwko godności i dobremu imieniu danej osoby. Pojęcie mínysi odnosi się do zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa lub do zgłoszenia popełnienia przestępstwa, które składa osoba inna niż ofiara; takie zawiadomienie dotyczy przestępstw, które organy ścigają z urzędu bez względu na to, czy ofiara złoży zawiadomienie. W praktyce jednak termin mínysi odnosi się do obu rodzajów zawiadomień. W związku z tym każde zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, które składa się w prokuraturze, otrzymuje niepowtarzalny numer rejestracyjny zawiadomienia, który nosi nazwę arithmós vivlíou minýseon, zawierającą wyraz minýsi).

Ofiara może również poprosić inną osobę o zgłoszenie popełnienia przestępstwa w jej imieniu. Wówczas ofiara musi podpisać pisemne oświadczenie (dílosi lub exousiodótisi), wskazując osobę, która ma złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa w jej imieniu. Nie istnieje standardowy format takiego oświadczenia, ale należy je podpisać w obecności urzędnika organu administracji centralnej lub samorządu terytorialnego lub w obecności adwokata (w tym pełnomocnika ofiary, jeżeli korzysta ona z jego usług), który poświadczy podpis ofiary. Osobą zgłaszającą popełnienie przestępstwa w imieniu ofiary może być adwokat lub inna osoba, do której ofiara ma zaufanie. Jeżeli do wszczęcia postępowania karnego w danej sprawie konieczne jest złożenie przez ofiarę zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, a ofiara nie żyje, prawo do złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przechodzi na żyjącego małżonka ofiary i jej dzieci lub jej rodziców (art. 118 ust. 4 kodeksu postępowania karnego (Kódikas Poinikís Dikonomías, KPD)). Jeżeli ofiara zmarła wskutek tego przestępstwa, wymienione wyżej osoby mogą również wziąć udział w postępowaniu karnym we własnym imieniu jako powód cywilny ubiegający się o zadośćuczynienie za doznany ból i cierpienie.

Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa można złożyć ustnie lub na piśmie. W przypadku zawiadomienia ustnego urzędnik lub funkcjonariusz przyjmujący zawiadomienie sporządza protokół, w którym spisuje treść zawiadomienia.

Złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa podlega opłacie; wysokość opłaty jest ustalana okresowo w drodze wspólnej decyzji Ministra Finansów i Ministra Sprawiedliwości, Przejrzystości i Praw Człowieka. W wyjątkowych sytuacjach wniesienie opłaty jest możliwe po złożeniu zawiadomienia, jednak nie później niż w ciągu trzech dni. Nieuiszczenie opłaty skutkuje odmową przyjęcia zawiadomienia jako niedopuszczalnego. Osoby uprawnione do pomocy prawnej nie muszą wnosić opłaty. Z opłaty zwolnione są również ofiary przestępstw przeciwko wolności seksualnej lub sutenerstwa, przemocy domowej lub dyskryminacji na tle rasowym (art. 81A i 361B kodeksu karnego (Poinikós Kódikas, PK)) lub naruszenia zasady równego traktowania (art. 46 ust. 2 KPD).

W przypadku przestępstw, które są ścigane z urzędu bez względu na to, czy ofiara złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, nie ma określonego terminu na złożenie zawiadomienia; wyjątkiem są przestępstwa średniej ciężkości (plimmelímata), które przedawniają się po upływie pięciu lat. W niektórych przypadkach przestępstwo może być jednak ścigane wyłącznie na wniosek ofiary. Wówczas ofiara musi złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa (énklisi) w ciągu trzech miesięcy od dnia, w którym dowiedziała się o przestępstwie i poznała tożsamość sprawcy (jeżeli ją zna).

Nie istnieje standardowy formularz zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa.

Zawiadomienie musi zawierać następujące informacje:

  • pełne dane identyfikujące osobę, która składa zawiadomienie;
  • informacje o sprawcy oraz jego dane do kontaktu, jeżeli są znane osobie, która składa zawiadomienie;
  • szczegółowy opis okoliczności faktycznych;
  • wszelkie dostępne dowody z dokumentów uzasadniające zawiadomienie;
  • informacje o wszelkich świadkach, którzy zdaniem osoby składającej zawiadomienie powinni zostać przesłuchani;
  • dane kontaktowe pełnomocnika osoby składającej zawiadomienie, jeżeli korzysta z usług takiej osoby.

Jeżeli ofiara nie rozumie języka greckiego lub nie mówi w tym języku, może złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa w języku, którym się posługuje, lub może otrzymać pomoc językową, jednak bezwzględnie z zastrzeżeniem warunków i przesłanek określonych w kodeksie postępowania karnego i we wszelkich przepisach szczególnych prawa karnego. Ofiara może złożyć wniosek o nieodpłatne przetłumaczenie dokumentów (art. 58 ustawy 4478/2017 dotyczący praw ofiar w chwili składania zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa (art. 5 dyrektywy 2012/29/UE)).

W jaki sposób mogę uzyskać informacje o przebiegu sprawy?

Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa otrzymuje w chwili złożenia niepowtarzalny numer rejestracyjny. Numer ten umożliwia ofierze śledzenie przebiegu postępowania za pośrednictwem rejestru prowadzonego przez prokuraturę lub przez skontaktowanie się z właściwym wydziałem ds. zawiadomień. Ofiara może się również zwrócić o wydanie zaświadczenia o postępach w sprawie (pistopoiitikó poreías) wskazującego obecny etap postępowania.

Jeżeli sprawa należy do właściwości Sądu Pierwszej Instancji w Atenach (Protodikeío Athinón), od momentu, w którym zostanie skierowana do tego sądu, pełnomocnik ofiary może śledzić jej przebieg za pośrednictwem strony internetowej Izby Adwokackiej w Atenach (Dikigorikós Sýllogos Athinón, Link otworzy się w nowym okniehttp://www.dsa.gr/). Możliwość ta nie jest dostępna dla samych ofiar, ponieważ wymagane jest podanie danych uwierzytelniających.

Czy przysługuje mi pomoc prawna (w toku dochodzenia/śledztwa lub procesu)? Na jakich warunkach?

W trakcie rozprawy ofiara może korzystać z usług adwokata, musi jednak ponieść koszty świadczonych przez niego usług.

Jeżeli roczny dochód rodziny ofiary wynosi mniej niż dwie trzecie rocznego minimalnego dochodu osobistego określonego w ogólnokrajowym układzie zbiorowym pracy, ofiara będzie mogła skorzystać nieodpłatnie z usług adwokata, który sporządzi i złoży zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa oraz będzie reprezentował ofiarę jako powoda cywilnego na każdym etapie postępowania, pod warunkiem że dana osoba jest ofiarą jednego z następujących przestępstw: tortur lub innego przestępstwa przeciwko godności ludzkiej (art. 137A i 137B kodeksu karnego); dyskryminacji lub nierównego traktowania, przestępstwa przeciwko życiu, wolności osobistej lub wolności seksualnej; sutenerstwa; przestępstwa przeciwko mieniu lub prawom własności; uszczerbku na zdrowiu lub przestępstwa związanego z małżeństwem lub rodziną. Przestępstwo musi być poważnym przestępstwem (kakoúrgima) lub przestępstwem średniej wagi (plimmélima), w którego przedmiocie orzeka sąd pokoju orzekający w składzie trzyosobowym (trimeloús plimmeleiodikeío), a minimalny wymiar kary wynosi sześć miesięcy pozbawienia wolności (ustawa 3226/2004, dziennik urzędowy 24/A/ 4/4.2.2004, zmieniona i uzupełniona ustawą 4274/2014). Osobą, która rozpatruje wniosek o pomoc prawną w sprawie karnej, jest przewodniczący składu orzekającego sądu, który prowadzi sprawę lub do którego ma być wniesione odwołanie.

Pełnomocnik działający w imieniu ofiary pomaga jej przygotować i złożyć dokumenty niezbędne do wytoczenia powództwa adhezyjnego, a także świadczy pomoc w toku postępowania.

Moja sprawa została umorzona, zanim trafiła do sądu. Czy mogę się odwołać?

Jeżeli prokurator w sądzie pokoju (eisangeléas plimmeleiodikón) wyda postanowienie o odmowie przyjęcia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa jako pozbawione podstaw prawnych, oczywiście bezzasadne lub niemożliwe do oceny przez sąd, ofiara może zaskarżyć takie postanowienie przed odpowiednim prokuratorem w sądzie apelacyjnym (eisangeléas efetón) (art. 47 i 48 KPD) w ciągu trzech miesięcy od daty wydania postanowienia, przy czym ten termin nie podlega przedłużeniu. W celu zaskarżenia postanowienia należy wnieść opłatę, która zostanie zwrócona, jeżeli prokurator je uwzględni.

Czy mogę uczestniczyć w procesie?

Ofiara może uczestniczyć w procesie wyłącznie, jeżeli występuje w charakterze powoda cywilnego (politikó enágon), który wnosi do sądu o zarządzenie odszkodowania lub zadośćuczynienia za straty moralne lub doznany ból i cierpienie. Ofiara może wnieść do właściwego prokuratora o udział w postępowaniu karnym w charakterze powoda cywilnego albo w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa, albo w drodze odrębnego pisma procesowego, do czasu zakończenia postępowania przygotowawczego (art. 308 KPD), osobiście albo za pośrednictwem adwokata, który posiada pełnomocnictwo ogólne lub pełnomocnictwo szczególne do tego celu. Powództwo adhezyjne odnotowuje się w protokole wraz z dołączonym pełnomocnictwem (art. 83 KPD). Jeżeli ofiara nie wniosła w złożonym zawiadomieniu o udział w postępowaniu w charakterze powoda cywilnego, może wciąż to zrobić przed sądem prowadzącym postępowanie karne (art. 82 KPD), zanim rozpocznie on ocenę materiału dowodowego.

Wniosek o wytoczenie powództwa adhezyjnego zostanie odrzucony jako niedopuszczalny, jeżeli nie zawiera zwięzłego opisu sprawy lub podstaw powództwa lub – w przypadku gdy ofiara nie ma stałego miejsca zamieszkania na obszarze właściwości miejscowej sądu – jeżeli nie wyznaczono pełnomocnika na tym obszarze. Pełnomocnik będzie upoważniony do odbioru wszystkich pism sądowych doręczanych ofierze jako powodowi cywilnemu (art. 84 KPD). Aby móc zeznawać jako powód cywilny przed sądem prowadzącym postępowanie karne, należy wyznaczyć pełnomocnika procesowego i uiścić stałą opłatę na rzecz Skarbu Państwa, która obejmuje wszystkie etapy postępowania do czasu wydania orzeczenia, od którego nie przysługuje już środek zaskarżenia. Wysokość opłaty jest ustalana okresowo w drodze wspólnej decyzji Ministra Gospodarki i Ministra Sprawiedliwości, Przejrzystości i Praw Człowieka.

Powód cywilny jest stroną postępowania, której przysługuje szereg praw. Powód cywilny może uczestniczyć we wszystkich posiedzeniach, w tym posiedzeniach niejawnych, i ma prawo wglądu we wszystkie dokumenty wchodzące w skład akt sprawy. Powód cywilny ma prawo zabierać głos przed sądem w celu przedstawienia swoich roszczeń, przedstawiać swoje uwagi po przesłuchaniu świadka oraz składać oświadczenia lub wyjaśnienia dotyczące wszystkich innych zeznań lub przedstawionych środków dowodowych (art. 358 KPD). Za pośrednictwem pełnomocnika powód może zadawać pytania sprawcy, świadkom i pozostałym uczestnikom postępowania (np. biegłym powołanym w sprawie). Powód zostaje wezwany do złożenia zeznań w charakterze świadka (jednak nie pod przyrzeczeniem) i może również powoływać świadków, pod warunkiem zawiadomienia o tym sądu z odpowiednim wyprzedzeniem. Powód cywilny ma prawo wnieść o odroczenie rozprawy lub zmianę sędziego.

Niezależnie od powyższego ofiara przestępstwa może zostać wezwana przez sąd do stawienia się w charakterze świadka. Wówczas ofiara ma obowiązek stawienia się w sądzie. W trakcie przesłuchiwania w charakterze świadka ofiara może wyjaśnić przed sądem okoliczności faktyczne przestępstwa. Ponadto sędzia może zadać ofierze dodatkowe pytania.

Jaka jest moja rola w systemie wymiaru sprawiedliwości? Czy jestem na przykład: ofiarą przestępstwa, świadkiem, powodem cywilnym, oskarżycielem prywatnym? Czy mogę wybrać swoją rolę?
Jakie są moje prawa i obowiązki wynikające z tej roli?

Ofiara może zdecydować, czy chce wziąć udział w postępowaniu karnym w charakterze powoda cywilnego, przez co staje się stroną całego postępowania o szerokim zakresie praw procesowych, czy też chce po prostu zeznawać jako kluczowy świadek, zważywszy że postępowanie karne zostało wszczęte w rezultacie popełnienia przestępstwa wobec tej osoby. W greckim systemie prawnym nie istnieje instytucja oskarżenia prywatnego.

Czy mogę składać oświadczenia przed sądem lub przedstawiać dowody? Na jakich warunkach?

Ofiara może przekazać dokumenty, które zostaną odczytane w sądzie (art. 364 KPD) i dołączone do akt sprawy, oraz powoływać świadków, o czym musi odpowiednio powiadomić sąd (art. 326 ust. 1 i 2 KPD).

Jakie informacje uzyskam w czasie procesu?

Ofiara może uczestniczyć w posiedzeniach jawnych na każdym etapie postępowania, podczas przeprowadzania dowodu, mowy końcowej oskarżonego, jego obrońcy i strony skarżącej oraz ogłoszenia wyroku.

Czy będę mieć dostęp do akt sądowych?

Powód cywilny ma prawo wglądu do akt sprawy i może otrzymać odpisy wyroku sądu.

Ostatnia aktualizacja: 24/06/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

3 - Moje prawa po zakończeniu procesu

Czy mogę zaskarżyć orzeczenie?

Po zakończeniu rozprawy sąd wyda wobec oskarżonego wyrok skazujący lub uniewinniający w zależności od przedstawionego materiału dowodowego. Jeżeli sąd uzna oskarżonego za niewinnego, oczyszcza go z zarzutów, a jeżeli ofiara uczestniczyła w postępowaniu w charakterze powoda cywilnego (politikós enágon), sąd nie będzie orzekać w przedmiocie naprawienia szkody ani zadośćuczynienia za straty moralne oraz doznany ból i cierpienie. Wówczas oskarżony ma prawo wytoczyć powództwo wzajemnie wobec ofiary, aby dochodzić odszkodowania i pokrycia wszelkich kosztów poniesionych w związku ze sprawą (art. 71 kodeksu postępowania karnego (Kódikas Poinikís Dikonomías, KPD). Jeżeli sąd uzna oskarżonego za winnego, wyda wyrok skazujący i orzeknie o wysokości odszkodowania/zadośćuczynienia, które ofiara otrzyma od oskarżonego na podstawie swojego powództwa adhezyjnego.

Jeżeli sąd uniewinni oskarżonego, zgodnie z art. 486 ust. 1 lit. b) KPD ofiara może odwołać się od wyroku tylko wtedy, gdy sąd zasądził od niej odszkodowanie i pokrycie kosztów poniesionych przez oskarżonego, i tylko w tym zakresie. Ponadto jeżeli ofiara jest powodem cywilnym, może odwołać się od części wyroku, w której oddalono jej powództwo jako pozbawione podstawy prawnej, lub części, w której sąd zasądził odszkodowanie lub zadośćuczynienie na rzecz ofiary (art. 488 KPD).

Ofiara może również wystąpić z wnioskiem do prokuratora o wniesienie środka zaskarżenia od wyroku.

Jakie prawa przysługują mi po wydaniu wyroku?

Co do zasady rola ofiary w postępowaniu karnym kończy się po uprawomocnieniu się wyroku sądu. W prawie greckim nie przewidziano praw, które przysługiwałyby ofiarom przestępstw na etapie wykonywania wyroku. Istnieje tylko jeden wyjątek: osoba małoletnia, która jest ofiarą przestępstwa przeciwko wolności osobistej i seksualnej, ma wszelkie wynikające z tego prawa, nawet jeżeli nie uczestniczyła w postępowaniu jako powód cywilny, w tym prawo do otrzymywania informacji od prokuratora na temat tego, czy sprawca został zwolniony tymczasowo lub po odbyciu kary oraz na temat wszelkich udzielonych osadzonemu przepustek (art. 108A KPD).

Czy mam prawo do ochrony po zakończeniu procesu? Przez jaki okres?

Ofiara ma prawo do nieodpłatnych i poufnych usług w zakresie ogólnego i specjalistycznego wsparcia i opieki w zależności od jej potrzeb, przed wszczęciem postępowania karnego, w jego trakcie oraz przez rozsądny okres po jego zakończeniu. Prawa te mogą przysługiwać również członkom rodziny ofiary w zależności od ich potrzeb i od powagi szkód, które ponieśli wskutek przestępstwa popełnionego przeciwko ofierze. Policja lub inny właściwy organ przyjmujący zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa może udzielić ofierze informacji na jej wniosek lub skierować ją do: organów pomocy społecznej podlegających władzom samorządowym pierwszego i drugiego szczebla; placówek zdrowia psychicznego; ośrodków gminnych (Kéntra Koinótitas), ośrodków doradczych (symvoulevtiká kéntra) Sekretariatu Generalnego ds. Równości Płci; struktur wsparcia Krajowego Ośrodka Solidarności Społecznej (Ethnikó Kéntro Koinonikís Allilengýis); niezależnych urzędów ds. ochrony małoletnich ofiar (Avtotelí Grafeía Prostasías Anílikon Thymáton) Ministerstwa Sprawiedliwości, Przejrzystości i Praw Człowieka lub organów prywatnych oraz stowarzyszeń zawodowych i wolontariackich. W przypadku kobiet, które są ofiarami przestępstw przeciwko wolności osobistej i seksualnej lub sutenerstwa, przemocy domowej, handlu ludźmi, w tym w celach seksualnych, oraz przestępstw na tle rasistowskim, ich dzieci również mają prawo do korzystania z usług wsparcia i opieki (art. 61 ustawy 4478/2017 dotyczący prawa do korzystania z usług wsparcia i opieki dla ofiar przestępstw (art. 8 dyrektywy 2012/29/UE)).

Służby zapewniające ogólne wsparcie i opiekę mogą zapewnić ofierze m.in. informacje i porady dotyczące jej praw oraz jej prawa do dochodzenia odszkodowania/zadośćuczynienia z tytułu szkód poniesionych wskutek przestępstwa; informacje na temat możliwości udziału w postępowaniu karnym w charakterze powoda cywilnego lub świadka; informacje na temat istniejących służb wsparcia specjalistycznego lub bezpośrednie skierowanie do takich służb; wsparcie emocjonalne i psychologiczne; porady dotyczące kwestii finansowych i praktycznych wynikających z przestępstwa; porady dotyczące zapobiegania wtórnej i ponownej wiktymizacji, zastraszaniu i odwetowi.

Służby zapewniające specjalistyczne wsparcie i opiekę kierują ofiary do schronisk lub zapewniają inne właściwe tymczasowe zakwaterowanie dla ofiar, które potrzebują bezpiecznego miejsca ze względu na nieuchronne ryzyko wtórnej lub ponownej wiktymizacji, zastraszania lub odwetu, a także mogą zapewniać zintegrowane wsparcie, w tym wsparcie i doradztwo dla ofiar urazów, ofiar o szczególnych potrzebach, np. ofiar przemocy na tle rasowym lub seksualnym, ofiar przemocy ze względu na tożsamość lub płeć oraz ofiar przemocy będących w bliskim związku ze sprawcą (art. 62 ustawy 4478/2017 dotyczący wsparcia zapewnianego przez służby udzielające pomocy ofiarom przestępstw (art. 9 dyrektywy 2012/29/UE)).

Jakie informacje uzyskam, jeżeli sprawca zostanie skazany?

Na swój wniosek ofiara zostanie bezzwłocznie powiadomiona o przebiegu postępowania karnego i o orzeczeniu sądu zgodnie z właściwymi przepisami kodeksu postępowania karnego, pod warunkiem że ofiara uczestniczyła w postępowaniu karnym w charakterze powoda cywilnego. Ofiara, która uczestniczyła w postępowaniu karnym w charakterze powoda cywilnego, może otrzymać informacje o postępowaniu pocztą elektroniczną, osobiście lub za pośrednictwem pełnomocnika procesowego (art. 59 ustawy 4478/2017 dotyczący praw ofiar do otrzymania informacji o sprawie (art. 6 dyrektywy 2012/29/UE)).

Czy uzyskam informację o tym, że sprawca został zwolniony (w tym o wcześniejszym lub warunkowym zwolnieniu) lub że zbiegł z zakładu karnego?

Ofiara ma prawo do otrzymania informacji na temat cofnięcia lub zmiany nakazu tymczasowego aresztowania przez właściwy organ sądowy, zwolnienia sprawcy po zakończeniu odbywania kary lub ucieczki sprawcy z więzienia bądź udzielenia sprawcy przepustki przez właściwych funkcjonariuszy w zakładzie karnym, w tym informacji na temat wszelkich środków, które można podjąć w celu ochrony ofiary, na wypadek gdyby sprawca został zwolniony lub zbiegł z zakładu karnego. Ofiara musi otrzymać takie informacje, z zastrzeżeniem zgody prokuratora, jeżeli istnieje rzeczywiste lub potencjalne zagrożenie dla jej bezpieczeństwa, pod warunkiem że ujawnienie takich informacji nie skutkuje ryzykiem poniesienia szkody przez sprawcę (art. 59 ustawy 4478/2017 dotyczący praw ofiar do otrzymania informacji o sprawie (art. 6 dyrektywy 2012/29/UE)).

Czy będę brać udział w wydaniu postanowienia o zwolnieniu lub warunkowym zwolnieniu? Czy mogę na przykład złożyć oświadczenie lub wnieść odwołanie?

Nie. Sąd może jednak nakazać naprawienie szkody wyrządzonej ofierze przestępstwa (art. 100 ust. 3 lit. a) kodeksu karnego (Poinikós Kódikas, PK) zamiast wymierzenia kary lub jako warunek konieczny do zawieszenia wykonania kary, przy czym sprawca pozostaje wówczas pod kuratelą lub nadzorem pracownika opieki społecznej (epimelitís koinonikís arogís) (art. 100 PK). Przestrzeganie przez sprawcę wymogów określonych przez sąd monitoruje pracownik opieki społecznej, a jeżeli sprawca nie stosuje się do tych wymogów, właściwy prokurator może wnieść do sądu, który zarządził zawieszenie kary, o odwołanie zawieszenia wykonania kary.

Ostatnia aktualizacja: 24/06/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

4 - Odszkodowanie

Ofiara może dochodzić odszkodowania/zadośćuczynienia od sprawcy, wytaczając powództwo cywilne. W postępowaniu karnym można wytoczyć powództwo adhezyjne w toku postępowania przygotowawczego lub podczas rozprawy. Wytaczający powództwo adhezyjne staje się powodem cywilnym (politikós enágon) w postępowaniu karnym. Ofiara może dochodzić odszkodowania finansowego z tytułu szkody majątkowej lub zadośćuczynienia za doznane straty moralne, ból i cierpienie. Powód cywilny może domagać się również zwrotu wszystkich wydatków poniesionych w związku ze sprawą (honoraria adwokackie, wynagrodzenie dla komorników sądowych, koszty podróży itd.).

Jeżeli sąd uzna oskarżonego za winnego, zasądzi od niego zapłatę odszkodowania. W praktyce takie odszkodowanie jest najczęściej symboliczne i niższe od wartości faktycznie poniesionej szkody. Aby uzyskać pozostałą część kwoty, należy wnieść odrębny pozew do sądu cywilnego.

Ewentualnie można wnieść pozew bezpośrednio do sądu cywilnego. Sąd cywilny zasądzi od sprawcy zapłatę odszkodowania w wysokości odpowiadającej wartości faktycznie poniesionej szkody.

Jeżeli ofiara wniosła pozew do sądu cywilnego, a sąd nie wydał jeszcze orzeczenia w jego przedmiocie, ofiara może wytoczyć powództwo adhezyjne w postępowaniu karnym; skutkuje to umorzeniem postępowania przed sądem cywilnym.

Ofiara umyślnego przestępstwa z użyciem przemocy ma prawo do kompensaty państwowej. Więcej informacji na temat odszkodowań dla ofiar przestępstw w Grecji znajduje się na stronie europejskiej sieci sądowej (sprawiedliwość naprawcza) (dostępnej w języku angielskim, greckim oraz innych).

Ostatnia aktualizacja: 24/06/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

5 - Moje prawa do wsparcia i pomocy

Sekretariat Generalny ds. Równości Płci (Genikí Grammateía Isótitas ton Fýlon), który podlega Ministerstwu Spraw Wewnętrznych, prowadzi ośrodki doradcze dla kobiet będących ofiarami przemocy.

Ustanowił on zintegrowaną sieć 62 struktur w celu udzielania pomocy takim kobietom.

Sieć obejmuje działającą non stop infolinię (SOS 15900), 40 ośrodków doradczych i 21 hostelów dla kobiet i ich dzieci.

Z infolinią SOS 15900 można skontaktować się poprzez adres e-mail Link otworzy się w nowym okniesos15900@isotita.gr. Infolinia jest obsługiwana non stop przez wszystkie dni w roku w językach greckim i angielskim. Koszty połączeń są naliczane zgodnie z krajową taryfą telefoniczną.

Ośrodki doradcze oferują nieodpłatne wsparcie psychologicznie i porady prawne. Zakres usług jest obecnie rozszerzany, aby uwzględnić w nim zatrudnienie kobiet i kobiety cierpiące z powodu różnych rodzajów dyskryminacji (wsparcie dla uchodźców, samotnych rodziców, członków społeczności romskiej itd.). Dane kontaktowe ośrodków doradczych są dostępne pod adresem Link otworzy się w nowym okniehttp://www.womensos.gr/ i na Facebooku: WomenSOS.gr

DANE KONTAKTOWE:

Strona internetowa Sekretariatu Generalnego ds. Równości Płci: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.isotita.gr/

Ośrodek Badań nad Równością Płci (Kéntro Erevnón gia Thémata Isótitas, KEThI)

Ośrodek Badań nad Równością Płci oferuje wsparcie psychologiczne i pomoc prawną dla ofiar przemocy domowej, prowadzi też hostel dla kobiet, które padły ofiarą przemocy, oraz dla ich dzieci.

Ośrodek Badań nad Równością Płci:

  • jest powołanym w 1994 r. podmiotem prawa prywatnego, który działa pod nadzorem Sekretariatu Generalnego ds. Równości Płci;
  • posiada regionalne i lokalne oddziały udzielające wsparcia psychologicznego i pomocy prawnej ofiarom przemocy domowej;
  • udziela wsparcia psychologicznego i pomocy prawnej nieodpłatnie;
  • udziela informacji, porad i wsparcia kobietom, które borykają się z problemami związanymi z zatrudnieniem i wyłączeniem społecznym;
  • we współpracy z prefekturą Aten od 1993 r. prowadzi hostel dla kobiet, które padły ofiarą przemocy, oraz dla ich dzieci.
  • DANE KONTAKTOWE:

Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttps://kethi.gr/

Krajowy Ośrodek Solidarności Społecznej (Ethnikó Kéntro Koinonikís Allilengýis, EKKA)

Krajowy Ośrodek Solidarności Społecznej prowadzi sieć udzielającą wsparcia socjalnego osobom, rodzinom i grupom społecznym borykającym się z problemami psychospołecznymi lub potrzebującym pilnej pomocy socjalnej.

Krajowy Ośrodek Solidarności Społecznej:

  • jest podmiotem prawa prywatnego z siedzibą w Atenach, który funkcjonuje pod nadzorem Ministerstwa Pracy, Zabezpieczenia Społecznego i Solidarności Społecznej;
  • obejmuje następujące służby:
  • bezpośrednią infolinię pomocy społecznej 197 dla wszystkich obywateli, która działa non stop. Połączenia są bezpłatne;
  • krajową interwencyjną infolinię 1107 służącą ochronie dzieci, do której można kierować pytania dotyczące dzieci i która działa non stop;
  • ośrodki pomocy społecznej w Atenach, Pireusie i Salonikach;
  • hostele dla obywateli borykających się z poważnymi problemami społeczno-finansowymi w regionie Attyki;
  • prowadzi schroniska dla kobiet w sytuacji zagrożenia i ich dzieci w Attyce i Salonikach;
  • oferuje następujące usługi:
  • porady i informacje na temat kwestii związanych z pomocą społeczną;
  • wsparcie socjalne i psychologiczne dla pojedynczych osób i rodzin, oferowanie schronienia kobietom w sytuacji zagrożenia i ich dzieciom (głównie ofiarom przemocy domowej i handlu ludźmi);
  • krótkoterminowe zakwaterowanie dla osób, które przechodzą kryzys lub mają problemy socjalne;
  • współpraca i pośrednictwo w celu ułatwienia dostępu do usług, które oferują inne organizacje w ramach solidarności społecznej;
  • ponadto ośrodek deleguje interwencyjne zespoły wsparcia psychologicznego, w skład których wchodzą przede wszystkim psychologowie i pracownicy socjalni, w sytuacjach klęsk żywiołowych (trzęsienia ziemi, powodzie, pożary), wypadków, katastrof statków, w przypadku których występuje duża liczba ofiar, i innych sytuacji kryzysowych, które dotyczą wielu ludzi i w których obecność takich zespołów zostanie uznana za konieczną.

DANE KONTAKTOWE:

Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.ekka.org.gr/

Ośrodek Rehabilitacji Medycznej dla Ofiar Znęcania się (Iatrikó Kéntro Apokatástasis Thymáton Vasanistiríon)

Ośrodek Rehabilitacji Medycznej dla Ofiar Znęcania się prowadzi ośrodek rehabilitacji dla ofiar znęcania się i ich rodzin; szkoli greckich i zagranicznych pracowników opieki zdrowotnej w zakresie badań i leczenia ofiar znęcania się, prowadzi badania naukowe i oferuje środki zachęcające do badań nad problematyką znęcania się i jego konsekwencjami.

Ośrodek Rehabilitacji Medycznej dla Ofiar Znęcania się:

  • prowadzi ośrodek rehabilitacji dla ofiar znęcania się i ich rodzin;
  • szkoli greckich i zagranicznych pracowników opieki zdrowotnej w zakresie badań i leczenia ofiar znęcania się;
  • przyczynia się do szerokiego rozpowszechniania wiedzy na temat praktycznych aspektów znęcania się i różnych form tego zjawiska oraz możliwości rehabilitacji ofiar znęcania się;
  • prowadzi badania naukowe i oferuje środki zachęcające do badań nad problematyką znęcania się i jego konsekwencjami;
  • prowadzi i rozwija ośrodek informacyjny (dokumentacyjny);
  • przyczynia się do zapobiegania występowaniu przypadków znęcania się dzięki realizacji powyższych celów.

DANE KONTAKTOWE:

Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.mrct.org/

Ośrodek Badań i Pomocy Ofiarom Maltretowania i Wykluczenia Społecznego (Kéntro Érevnas kai Ypostírixis Thymáton Kakopoíisis kai Koinonikoú Apokleismoú, EKYThKKA)

Ośrodek Badań i Pomocy Ofiarom Maltretowania i Wykluczenia Społecznego oferuje pomoc medyczną, psychologiczną, socjalną i prawną ofiarom znęcania się i zorganizowanej przemocy, a także ofiarom maltretowania i wykluczenia społecznego.

Ośrodek Badań i Pomocy Ofiarom Maltretowania i Wykluczenia Społecznego:

  • jest organizacją nienastawioną na zysk, która podlega prawu cywilnemu;
  • oferuje pomoc medyczną, psychologiczną, socjalną i prawną ofiarom znęcania się i zorganizowanej przemocy, a także ofiarom maltretowania i wykluczenia społecznego;
  • uwrażliwia społeczeństwo na kwestie praw człowieka i upowszechnia wiedzę na temat istnienia zjawiska przemocy i wykluczenia społecznego, jak również metod ich zwalczania w Grecji i za granicą;
  • oferuje pomoc humanitarną grupom społecznym, które są ofiarami zorganizowanej przemocy, znęcania się, maltretowania i wykluczenia społecznego zarówno w Grecji, jak i za granicą;
  • prowadzi badania naukowe w zakresie problematyki przemocy, znęcania się, maltretowania i wykluczenia społecznego;
  • przyczynia się do zapobiegania występowaniu przypadków znęcania się, maltretowania i wykluczenia społecznego.


DANE KONTAKTOWE:

Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.cvme.gr/

Grecka Rada ds. Uchodźców (Ellinikó Symvoúlio gia tous Prósfyges)

Grecka Rada ds. Uchodźców jest organizacją pozarządową, która świadcząc różnego rodzaju pomoc psychologiczno-społeczną i prawną, wspiera uchodźców i osoby ubiegające się o azyl w Grecji.

Grecka Rada ds. Uchodźców:

  • jest organizacją pozarządową, utworzoną w 1989 r. w celu wspierania uchodźców i osób ubiegających się o azyl w Grecji;
  • pomaga uchodźcom w sprawnej integracji w Grecji, świadcząc różnego rodzaju pomoc psychologiczno-społeczną i prawną;
  • jest jedyną w Grecji nienastawioną na zysk organizacją pozarządową, która zajmuje się wyłącznie osobami ubiegającymi się o azyl w Grecji i uznawanymi za uchodźców;
  • jest wpisana do rejestru prowadzonego przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych oraz Ministerstwo Zdrowia i Solidarności Społecznej jako szczególna organizacja dobroczynna;
  • jest jedną z sześciu organizacji pozarządowych w Grecji zajmujących się ochroną praw człowieka i ma status członka Krajowej Komisji ds. Praw Człowieka (Ethnikí Epitropí gia ta Dikaiómata tou Anthrópou);
  • jest partnerem wykonawczym Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców oraz członkiem Europejskiej Rady ds. Uchodźców i Wypędzonych.

DANE KONTAKTOWE:

Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.gcr.gr/

Grecki Monitor Helsiński (Ellinikó Paratiritírio ton Symfonión tou Elsínki)

Grecki Monitor Helsiński monitoruje kwestie przestrzegania praw człowieka, wydaje publikacje na ten temat oraz prowadzi działania na rzecz praw człowieka w Grecji.

Grecki Monitor Helsiński:

  • powstał w 1992 r.;
  • jest greckim członkiem Międzynarodowej Helsińskiej Federacji Praw Człowieka;
  • monitoruje kwestie przestrzegania praw człowieka, wydaje publikacje na ten temat oraz prowadzi działania na rzecz praw człowieka w Grecji oraz sporadycznie na Bałkanach;
  • uczestniczy w procesie monitorowania greckich i bałkańskich środków masowego przekazu pod kątem rozpowszechniania stereotypów i nawoływania do nienawiści oraz często koordynuje jego przebieg, a także przygotowuje szczegółowe sprawozdania roczne, równoległe/nieoficjalne sprawozdania dla organów traktatowych ONZ, a także specjalistyczne sprawozdania na temat niewłaściwego traktowania oraz wspólnot etnicznych, językowo-etnicznych, wyznaniowych i społeczności imigrantów.

DANE KONTAKTOWE:

Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttps://greekhelsinki.wordpress.com/

Amnesty International Grecja (Diethnís Amnistía Ellinikó Tmíma)

Amnesty International zajmuje się działalnością rządów, organizacji międzyrządowych, zbrojnych ugrupowań politycznych, przedsiębiorstw i innych podmiotów niepaństwowych oraz systematycznie i bezstronnie bada zarówno indywidualne przypadki, jak i powtarzające się przypadki naruszania praw człowieka.

Amnesty International:

  • jest globalnym, niezależnym ruchem ochotników walczących o ochronę praw człowieka;
  • staje w obronie więźniów sumienia, przemocy i ubóstwa;
  • dąży do zlikwidowania przemocy wobec kobiet;
  • zabiega o zniesienie kary śmierci, tortur i ograniczania wolności w imię „wojny z terroryzmem”;
  • walczy z dyskryminacją uchodźców, imigrantów, mniejszości oraz obrońców praw człowieka.

DANE KONTAKTOWE:

Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.amnesty.org.gr/

Ostatnia aktualizacja: 24/06/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Prawa ofiar przestępstw w postępowaniu karnym - Hiszpania

Zgodnie z ustawą nr 4/2015 z dnia 27 kwietnia 2015 r. za ofiary przestępstw uznaje się wszystkie osoby, wobec których popełniono przestępstwo, o ile przestępstwo popełniono w Hiszpanii lub może ono podlegać ściganiu w tym kraju, niezależnie od posiadanego obywatelstwa, wieku (czy są to osoby dorosłe czy niepełnoletnie) oraz niezależnie od tego, czy zamieszkują w Hiszpanii legalnie. Przepisy tej ustawy mają zastosowanie:

a) do ofiary bezpośredniej, którą jest każda osoba fizyczna, która doznała szkody na osobie lub szkody majątkowej, zwłaszcza urazu fizycznego lub psychicznego, cierpienia psychicznego lub straty majątkowej bezpośrednio wynikających z przestępstwa;

b) do ofiary pośredniej, w przypadku śmierci lub zaginięcia bezpośrednio wynikających z przestępstwa, z wyjątkiem sytuacji gdy czyny te można bezpośrednio przypisać tej osobie, którą może być:

1. małżonek ofiary, o ile małżonkowie nie pozostają w separacji prawnej lub faktycznej, oraz dzieci ofiary lub małżonka ofiary, o ile małżonkowie nie pozostają w separacji prawnej lub faktycznej, i o ile dzieci te zamieszkują z nimi w chwili śmierci lub zaginięcia ofiary; każdy, kto w chwili śmierci lub zaginięcia ofiary pozostawał z nią w porównywalnym stosunku uczuciowym oraz dzieci tej osoby, które zamieszkiwały z ofiarą w chwili jej śmierci lub zaginięcia; rodzice ofiary lub bezpośredni krewni lub krewni trzeciego stopnia, w odniesieniu do których ofiara wykonywała władzę rodzicielską oraz osoby znajdujące się pod opieką ofiary lub przez nią przysposobione;

2. w razie braku wspomnianych osób, inni bezpośredni krewni oraz rodzeństwo ofiary, przy czym preferencyjne traktowanie dotyczy przedstawiciela prawnego ofiary.

  • Podstawowe prawa ofiary: wszystkie ofiary przestępstw mają prawo do ochrony, informacji, wsparcia, pomocy i opieki, są również uprawnione do aktywnego uczestnictwa w postępowaniu karnym oraz do tego, aby być traktowane z szacunkiem, w sposób profesjonalny, uwzględniający ich sytuację osobistą oraz wolny od dyskryminacji, począwszy od momentu pierwszego kontaktu z przedstawicielami władz lub urzędnikami, przy czym usługi w zakresie wsparcia i pomocy dla ofiar oraz sprawiedliwości naprawczej świadczy się przez cały czas trwania postępowania karnego oraz przez wystarczający okres czasu po jego zakończeniu, niezależnie od tego, czy znana jest osoba sprawcy oraz niezależnie od wyniku postępowania.
  • Punkt kontaktowy: biura wsparcia dla ofiar

Przepisy prawa przyznają ofiarom przestępstw pewne indywidualne prawa przed wszczęciem postępowania (przewodu sądowego), w jego trakcie oraz po jego zakończeniu.

Postępowanie karne w Hiszpanii rozpoczyna się od postępowania przygotowawczego prowadzonego przez policję sądową pod nadzorem sędziego. Po zakończeniu tego etapu sędzia przekazuje sprawę prokuratorowi, który podejmuje decyzję o dalszym przebiegu postępowania. W braku wystarczających przesłanek do wniesienia sprawy przeciwko sprawcy czynu do sądu i jeżeli prokurator nie zdecyduje się na wniesienie oskarżenia, sędzia nadzorujący postępowanie umarza sprawę. W przeciwnym razie sprawa jest kierowana do właściwego sądu i rozpoczyna się przewód sądowy.

Na tym etapie sąd dokonuje oceny dowodów i podejmuje decyzję o uznaniu oskarżonego za winnego lub o jego uniewinnieniu. W przypadku stwierdzenia winy oskarżonego sąd orzeknie karę. Postępowanie karne może jednak trwać nadal ze względu na możliwość wniesienia środka zaskarżenia do sądu wyższej instancji.

Ofiara przestępstwa może uczestniczyć w postępowaniu karnym jako świadek lub odegrać bardziej aktywną rolę jako oskarżyciel prywatny, korzystając w ten sposób z dodatkowych uprawnień wynikających z tego, że jest ona wówczas stroną postępowania. Zgodnie z art. 124 konstytucji Hiszpanii prokurator stoi w każdym przypadku i w trakcie całego procesu na straży interesów ofiary lub ofiar przestępstwa.

Ofiary przestępstw związanych z przemocą ze względu na płeć otrzymują pomoc świadczoną przez wyspecjalizowanego adwokata począwszy od etapu postępowania przygotowawczego. Na skutek nowelizacji ustawy organicznej o sądownictwie (LOPJ) przez ustawę organiczną nr 7/2015, sądy właściwe do rozstrzygania spraw dotyczących przemocy wobec kobiet zajmują się również przestępstwami przeciwko prywatności, prawu do wizerunku oraz czci kobiet oraz przestępstwem obrazy sądu lub wynikającym z nieprzestrzegania środka tymczasowego.

Aby uzyskać potrzebne informacje, proszę kliknąć na poniższe linki

Link otworzy się w nowym oknie1 - Moje prawa jako ofiary przestępstwa

Link otworzy się w nowym oknie2 - Składanie zawiadomienia o przestępstwie oraz moje prawa podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu

Link otworzy się w nowym oknie3 - Moje prawa po zakończeniu procesu

Link otworzy się w nowym oknie4 - Odszkodowanie

Link otworzy się w nowym oknie5 - Moje prawa do wsparcia i pomocy

Ostatnia aktualizacja: 12/03/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

1 - Moje prawa jako ofiary przestępstwa

Jakie informacje uzyskam od odpowiedniego organu (np. policji, prokuratury) w okresie między popełnieniem przestępstwa a złożeniem przeze mnie zawiadomienia o tym przestępstwie?

Co do zasady od momentu pierwszego kontaktu z organami lub funkcjonariuszami oraz podczas świadczenia usług pomocy i wsparcia przez organy administracji publicznej, w tym przed złożeniem zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, ofierze przysługuje prawo do ochrony, informacji, wsparcia, pomocy i opieki.

Ofiara może zwrócić się do organów lub funkcjonariuszy, z którymi się początkowo skontaktuje, o skierowanie do Urzędów ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw (Oficinas de Asistencia a las Víctimas del delito), które udzielą ofierze pomocy nieodpłatnie oraz z zachowaniem poufności, nawet jeżeli nie złożyła ona uprzednio zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa.

Od momentu pierwszego kontaktu z organami lub funkcjonariuszami ofierze może również towarzyszyć wskazana przez nią osoba.

Ponadto ofierze przysługuje prawo do rozumienia i bycia rozumianą w toku wszelkich czynności, jakie należy przeprowadzić po złożeniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, w tym w odniesieniu do informacji pochodzących z okresu sprzed złożenia zawiadomienia, a także do tłumaczenia na prawnie uznane języki migowe oraz do środków wspomagających komunikację ustną w przypadkach, w których okaże się to konieczne.

Wszelka komunikacja – zarówno ustna, jak i pisemna – będzie prowadzona z użyciem jasnego, prostego i przystępnego języka, z uwzględnieniem cech osobowych i potrzeb ofiary, w szczególności jeżeli ofiara jest dotknięta jakąkolwiek niepełnosprawnością sensoryczną lub intelektualną, cierpi na zaburzenia psychiczne bądź jest małoletnia.

Informacje, do których ofiara jest uprawniona i które będzie otrzymywała od momentu pierwszego kontaktu z organami lub funkcjonariuszami oraz podczas świadczenia usług pomocy i wsparcia, dotyczą głównie:

  • procedury stosowanej w celu złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa oraz uzyskania porady prawnej i pomocy adwokata, a także – w stosownych przypadkach – przesłanek ich uzyskania na zasadzie nieodpłatności;
  • dostępnych środków pomocy i wsparcia, zarówno medycznych, psychologicznych, jak i materialnych, a także procedury stosowanej w celu ich przyznania;
  • możliwości wnioskowania o zastosowanie środków ochrony, a także – w stosownych przypadkach – procedury składania tego rodzaju wniosków;
  • odszkodowania, do jakiego ofiara może być uprawniona, oraz – w stosownych przypadkach – procedury ubiegania się o to odszkodowanie;
  • usług w zakresie sprawiedliwości naprawczej, jeżeli przepisy przewidują taką możliwość;
  • przesłanek zwrotu kosztów sądowych oraz – w stosownych przypadkach – procedury dochodzenia ich zwrotu.

W razie potrzeby ofiara może również otrzymać informacje na temat dostępnych usług w zakresie tłumaczenia ustnego i pisemnego, a także środków wspomagających komunikację.

Jeżeli ofiara nie zamieszkuje w Hiszpanii, może otrzymać informacje na temat procedury wykonywania przysługujących jej praw.

Nie mieszkam w państwie UE, w którym popełniono przestępstwo (w przypadku obywateli UE i obywateli państw trzecich). Jak chronione są moje prawa?

Ofiara przestępstwa zamieszkująca w Hiszpanii ma prawo do składania zawiadomień o przestępstwach popełnionych w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej do organów hiszpańskich.

Jeżeli organy hiszpańskie odmówią wszczęcia postępowania przygotowawczego z powodu braku właściwości, bezzwłocznie przekażą zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa właściwym organom państwa, w którym popełniono czyn, i poinformują o tym ofiarę jako składającego zawiadomienie.

Jeżeli ofiara jest obywatelem państwa członkowskiego UE posiadającym miejsce zwykłego pobytu w Hiszpanii, a przestępstwo na szkodę ofiary popełniono w państwie członkowskim UE innym niż Hiszpania (ofiara przestępstwa w sytuacji transgranicznej), może zgłosić się do Urzędów ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw, które mogą jej udzielić informacji na temat postępowania sądowego, które zostanie wszczęte w państwie popełnienia przestępstwa, oraz odszkodowania lub kompensaty, do których ofiara może być uprawniona. Jeżeli czyn nosi znamiona przestępstwa o charakterze terrorystycznym, ofiara powinna się skontaktować z Dyrekcją Generalną ds. Wspierania Ofiar Terroryzmu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych (Dirección General de Apoyo a las Víctimas del Terrorismo del Ministerio del Interior).

Jeżeli ofiara nie zamieszkuje w Hiszpanii, przysługuje jej prawo do nieodpłatnej pomocy tłumacza ustnego, w przypadku gdy nie posługuje się ona językiem hiszpańskim ani odpowiednim językiem regionalnym. Policja może zaproponować ofierze formularz zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa w języku, którym ofiara się posługuje, oraz pomoc tłumacza ustnego – telefoniczną lub osobistą. W sądach działają służby udzielające pomocy w zakresie tłumaczeń ustnych, których działania są skoordynowane z działaniami Urzędów ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw. Jeżeli ofiara nie zamieszkuje w Hiszpanii, może otrzymać informacje na temat procedury wykonywania przysługujących jej praw.

Jeżeli w jednym z państw członkowskich wydano na rzecz ofiary nakaz ochrony, może się ona zwrócić o wydanie europejskiego nakazu ochrony. W toku uproszczonego oraz przyspieszonego postępowania ofiara uzyska ochronę za pośrednictwem nowego środka ochrony zastosowanego przez państwo członkowskie, do którego podróżuje lub się przeprowadza.

Jakie informacje uzyskam, jeżeli złożę zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa?

Przy składaniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa ofiara ma prawo do otrzymania należycie poświadczonej kopii zawiadomienia. Ofiara jest również uprawniona do nieodpłatnej pomocy językowej i otrzymania pisemnego tłumaczenia kopii składanego zawiadomienia, jeżeli nie rozumie żadnego języka urzędowego obowiązującego w miejscu składania zawiadomienia ani nie mówi w żadnym z tych języków.

Ofiara będzie również uprawniona do otrzymania informacji dotyczących:

  • dostępnych środków opieki i wsparcia – zarówno medycznych, psychologicznych, jak i materialnych, a także procedury stosowanej w celu ich przyznania, w tym w stosownych przypadkach informacji dotyczących możliwości uzyskania zakwaterowania zastępczego;
  • prawa do dostarczania materiału dowodowego organom prowadzącym postępowanie przygotowawcze;
  • możliwości wnioskowania o zastosowanie środków ochrony, a także – w stosownych przypadkach – procedury składania tego rodzaju wniosków;
  • odszkodowania, do jakiego ofiara może być uprawniona, oraz – w stosownych przypadkach – procedury ubiegania się o to odszkodowanie;
  • dostępnych usług w zakresie tłumaczenia ustnego i pisemnego;
  • wszelkich dostępnych środków i usług wspomagających komunikację;
  • procedury, zgodnie z którą ofiara musi postępować w celu wykonania przysługujących jej praw, jeżeli zamieszkuje poza granicami Hiszpanii;
  • środków zaskarżenia przysługujących ofierze wobec wszelkich orzeczeń, które – zdaniem ofiary – naruszają jej prawa;
  • danych kontaktowych organu odpowiedzialnego za prowadzenie postępowania oraz kanałów komunikacji z tym organem;
  • usług w zakresie sprawiedliwości naprawczej, jeżeli przepisy przewidują taką możliwość;
  • przesłanek zwrotu kosztów sądowych oraz – w stosownych przypadkach – procedury dochodzenia ich zwrotu;
  • prawa do złożenia ogólnego wniosku o powiadomienie o określonych decyzjach, takich jak m.in. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania karnego, orzeczenie kończące postępowanie w sprawie, postanowienie o osadzeniu sprawcy w zakładzie karnym lub o późniejszym zwolnieniu z takiego zakładu oraz informacji o jego możliwej ucieczce, orzeczenie dowolnego organu sądowego lub decyzja dowolnych organów penitencjarnych dotyczące osób skazanych za przestępstwa popełnione z użyciem przemocy lub noszące znamiona zastraszania, które stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa ofiary.

Ponadto ofiara zostanie poinformowana o terminie, godzinie i miejscu rozprawy, jak również o treści aktu oskarżenia wniesionego przeciwko domniemanemu sprawcy.

Ofiara przemocy ze względu na płeć zostanie z urzędu poinformowana o postanowieniu o osadzeniu sprawcy w zakładzie karnym lub o późniejszym zwolnieniu z takiego zakładu oraz informacji o jego możliwej ucieczce, a także o zastosowaniu środków zapobiegawczych o charakterze osobowym lub o zmianie orzeczonych już środków, jeżeli mają one na celu zapewnienie bezpieczeństwa ofierze, chyba że ofiara wyraźnie wniesie o nieudzielanie tego rodzaju informacji.

Ofiara uzyska również dostęp do usług pomocy i wsparcia świadczonych przez Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw na zasadzie nieodpłatności i poufności. Ofiara może zostać skierowana do tych Urzędów w stosownych przypadkach, w zależności od powagi przestępstwa lub na wniosek.

Jeżeli przedmiotowe przestępstwa doprowadziły do wyrządzenia szczególnie poważnej szkody, organy administracji publicznej i Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw mogą rozszerzyć zakres prawa dostępu do usług pomocy i wsparcia na członków rodziny ofiary. Do tych celów członkowie rodziny oznaczają osoby pozostające z ofiarą w związku małżeńskim lub w podobnym związku oraz krewnych do drugiego stopnia pokrewieństwa (dziadków, rodzeństwo i wnuki).

Czy mam prawo skorzystać z bezpłatnego tłumaczenia pisemnego lub ustnego (na potrzeby kontaktów z policją bądź innymi organami, w trakcie śledztwa/dochodzenia lub w czasie procesu)?

Jeżeli ofiara nie zamieszkuje w Hiszpanii, przysługuje jej prawo do nieodpłatnej pomocy tłumacza ustnego, w przypadku gdy nie posługuje się ona językiem hiszpańskim ani odpowiednim językiem regionalnym. Policja może zaproponować ofierze formularz zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa w języku, którym ofiara się posługuje, oraz pomoc tłumacza ustnego – telefoniczną lub osobistą. W sądach działają służby udzielające pomocy w zakresie tłumaczeń ustnych, których działania są skoordynowane z działaniami Urzędu ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw.

Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw udzielą ofierze informacji o przysługującym jej prawie do nieodpłatnej pomocy językowej i otrzymania pisemnego tłumaczenia kopii zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, jeżeli nie rozumie ona żadnego języka urzędowego obowiązującego w miejscu składania zawiadomienia ani nie mówi w żadnym z tych języków.

Ofiara przestępstwa ma w szczególności prawo do:

  • nieodpłatnej pomocy tłumacza ustnego języka, którym ofiara się posługuje, podczas składania zeznań w sądzie, prokuraturze lub na policji na etapie postępowania przygotowawczego bądź podczas stawiennictwa w charakterze świadka podczas procesu lub na rozprawie.

Prawo to przysługuje ofierze również wówczas, gdy cierpi ona na zaburzenia słuchu lub mowy;

  • nieodpłatnego tłumaczenia określonych decyzji, takich jak m.in. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania karnego, orzeczenie kończące postępowanie w sprawie, postanowienie o osadzeniu sprawcy w zakładzie karnym lub o późniejszym zwolnieniu z takiego zakładu oraz informacji o jego możliwej ucieczce, orzeczenie dowolnego organu sądowego lub decyzja dowolnych organów penitencjarnych dotyczące osób skazanych za przestępstwa popełnione z użyciem przemocy lub noszące znamiona zastraszania, które stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa ofiary, a także postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego.

Ofiara może się zwrócić o to, by tłumaczenie obejmowało krótkie streszczenie uzasadnienia wydanej decyzji;

  • nieodpłatnego tłumaczenia wszelkich informacji kluczowych dla uczestnictwa ofiary w postępowaniu karnym. W tym celu ofiara może złożyć uzasadniony wniosek o uznanie danego dokumentu za kluczowy;
  • uzyskania informacji – w języku zrozumiałym przez ofiarę – o terminie, godzinie i miejscu rozprawy.

Pomoc tłumacza ustnego może zostać zapewniona za pośrednictwem wideokonferencji lub dowolnego środka telekomunikacji, chyba że sędzia lub sąd – z urzędu lub na wniosek jednej ze stron – zgodzi się na fizyczną obecność tłumacza ustnego w celu ochrony praw ofiary.

Pisemne tłumaczenie dokumentów może zostać w wyjątkowych sytuacjach zastąpione ustnym podsumowaniem ich treści w języku zrozumiałym przez ofiarę w celu zapewnienia sprawiedliwości postępowania.

Jeżeli ofiara zgłosi potrzebę tłumaczenia ustnego czynności policji lub tłumaczenia pisemnego protokołów tych czynności i tłumaczenie to nie zostanie jej zapewnione, może ona wnieść zażalenie do sędziego śledczego (Juez de Instrucción). Zażalenie uznaje się za wniesione w chwili wyrażenia sprzeciwu wobec odmowy zapewnienia usług w zakresie tłumaczenia ustnego lub pisemnego, o które zwróciła się ofiara.

W jaki sposób organ zajmujący się sprawą dopilnuje, żebym zrozumiał, co się dzieje oraz by właściwie mnie zrozumiano (jeżeli jestem dzieckiem; jeżeli jestem osobą niepełnosprawną)?

Co do zasady od momentu pierwszego kontaktu z organami lub funkcjonariuszami oraz podczas świadczenia usług pomocy i wsparcia przez organy administracji publicznej, w tym przed złożeniem zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, ofierze przysługuje prawo do ochrony, informacji, wsparcia, pomocy i opieki.

Ofiara może zwrócić się do organów lub funkcjonariuszy, z którymi się początkowo skontaktuje, o skierowanie do Urzędów ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw, które udzielą ofierze pomocy nieodpłatnie oraz z zachowaniem poufności, nawet jeżeli nie złożyła ona uprzednio zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa.

Od momentu pierwszego kontaktu z organami lub funkcjonariuszami ofierze może również towarzyszyć wskazana przez nią osoba.

Ponadto ofierze przysługuje prawo do rozumienia i bycia rozumianą w toku wszelkich czynności, jakie należy przeprowadzić po złożeniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, w tym w odniesieniu do informacji pochodzących z okresu sprzed złożenia zawiadomienia, a także do tłumaczenia na prawnie uznane języki migowe oraz do środków wspomagających komunikację ustną w przypadkach, w których okaże się to konieczne.

Wszelka komunikacja – zarówno ustna, jak i pisemna – będzie prowadzona z użyciem jasnego, prostego i przystępnego języka, z uwzględnieniem cech osobowych i potrzeb ofiary, w szczególności jeżeli ofiara jest dotknięta jakąkolwiek niepełnosprawnością sensoryczną lub intelektualną, cierpi na zaburzenia psychiczne bądź jest małoletnia.

Usługi wsparcia dla ofiar przestępstw

Kto udziela wsparcia ofiarom przestępstw?

Ofierze przestępstwa przysługuje prawo dostępu do usług pomocy i wsparcia świadczonych przez organy administracji publicznej oraz Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw na zasadzie nieodpłatności i poufności.

Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw są publicznymi, międzydyscyplinarnymi służbami działającymi na zasadzie nieodpłatności w celu zaspokajania potrzeb ofiar, powołanymi przez Ministerstwo Sprawiedliwości.

Urzędy działają we wszystkich Link otworzy się w nowym okniewspólnotach autonomicznych, w niemal wszystkich stolicach prowincji, a także w innych miastach.

Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw udzielają ofiarom przestępstw wszechstronnego, skoordynowanego i specjalistycznego wsparcia, zaspokajając ich szczególne potrzeby prawne, psychologiczne i społeczne.

Ofiary terroryzmu mogą się skontaktować z Urzędem ds. Informacji i Wsparcia dla Ofiar Terroryzmu przy Krajowym Sądzie Karnym i Administracyjnym (Oficina de Información y Asistencia a Víctimas del Terrorismo de la Audiencia Nacional), chociaż mogą się również zgłosić do Urzędu ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw działającego w ich prowincji, jeżeli wyrażają taką wolę. W takim przypadku Urząd ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw skoordynuje swoje działania z Urzędem ds. Informacji i Wsparcia dla Ofiar Terroryzmu przy Krajowym Sądzie Karnym i Administracyjnym.

Prawo dostępu do usług przysługuje ofierze podczas świadczenia usług pomocy i wsparcia oraz – w stosownych przypadkach – usług w zakresie sprawiedliwości naprawczej, przez cały czas trwania postępowania karnego, a także przez odpowiedni okres po jego zakończeniu, niezależnie od tego, czy znana jest tożsamość sprawcy oraz czy znany jest wynik postępowania, w tym przed złożeniem zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa.

Jeżeli przedmiotowe przestępstwa doprowadziły do wyrządzenia szczególnie poważnej szkody, organy administracji publicznej i Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw mogą rozszerzyć zakres prawa dostępu do usług pomocy i wsparcia na członków rodziny ofiary. Do tych celów członkowie rodziny oznaczają osoby pozostające z ofiarą w związku małżeńskim lub w podobnym związku oraz krewnych do drugiego stopnia pokrewieństwa (dziadków, rodzeństwo i wnuki).

Jeżeli ofiara posiada małoletnie dzieci lub jest osobą małoletnią umieszczoną pod opieką lub w pieczy kobiety będącej ofiarą przemocy ze względu na płeć lub osób będących ofiarami przemocy domowej, przysługuje jej prawo do szczególnych środków pomocy i ochrony przewidzianych w przepisach.

Ponadto ofiarom przestępstw o charakterze terrorystycznym lub przemocy ze względu na płeć oraz ofiarom małoletnim przysługują również prawa uznane w przepisach szczególnych dotyczących każdego rodzaju przestępstwa.

Czy policja skieruje mnie automatycznie do podmiotu udzielającego wsparcia ofiarom przestępstw?

Funkcjonariusze policji państwowej oraz w stosownych przypadkach funkcjonariusze policji działającej we wspólnocie autonomicznej, w której popełniono przestępstwo, przeprowadzą wstępną indywidualną ocenę sytuacji ofiary w chwili składania przez nią zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, ocenią jej potrzeby w zakresie ochrony oraz przyznają jej w stosownych przypadkach status ofiary wymagającej szczególnego traktowania. Podczas tej wstępnej oceny ofiara zostanie pouczona o możliwości zgłoszenia się do Urzędu ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw.

Każdy funkcjonariusz lub organ, który będzie miał kontakt z ofiarą, musi w stosownych przypadkach skierować ją do Urzędów ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw – w zależności od powagi przestępstwa lub w każdym przypadku na wniosek ofiary.

Jak chroni się moją prywatność?

Dostęp do usług pomocy i wsparcia świadczonych przez organy administracji publicznej oraz Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw będzie we wszystkich przypadkach poufny.

Informacje przekazane przez ofiarę funkcjonariuszom policji lub dowolnemu organowi bądź urzędnikowi udzielającym ofierze pomocy od pierwszej chwili mogą zostać przekazane innym służbom udzielającym pomocy i wsparcia, takim jak Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw, wyłącznie za uprzednią świadomą zgodą ofiary.

Służby udzielające wsparcia ofiarom przestępstw przekazują osobom trzecim uzyskane informacje dotyczące ofiary wyłącznie za jej uprzednią świadomą zgodą.

Jeżeli chodzi o sferę sądową, sędziowie, sądy, prokuratorzy oraz inne organy i inni funkcjonariusze prowadzący postępowanie karne, jak również wszelkie inne podmioty, które są w jakikolwiek sposób zaangażowane w postępowanie lub w nim uczestniczą, zastosują konieczne środki przewidziane w przepisach w celu ochrony prywatności ofiary i członków jej rodziny, w szczególności w celu zapobieżenia rozpowszechnianiu jakichkolwiek informacji mogących się przyczynić do ujawnienia tożsamości ofiary, jeżeli jest ona osobą małoletnią lub niepełnosprawną, która potrzebuje szczególnej ochrony.

Ponadto organ sądowy może zakazać pozyskiwania, ujawniania lub publikowania zdjęć ofiary bądź członków jej rodziny, w szczególności jeżeli jest ona małoletnia lub niepełnosprawna i potrzebuje szczególnej ochrony.

Czy muszę złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przed uzyskaniem dostępu do wsparcia dla ofiar przestępstw?

Każdej ofierze przysługuje prawo dostępu do usług pomocy i wsparcia świadczonych przez Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw na zasadzie nieodpłatności i poufności.

Prawo dostępu do usług pomocy i wsparcia nie jest uzależnione od uprzedniego złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa.

Środki ochrony osobistej - jeśli jestem w niebezpieczeństwie

Jakie rodzaje ochrony są dostępne?

Organy i funkcjonariusze odpowiedzialni za prowadzenie postępowań przygotowawczych, ściganie przestępstw oraz ich sądzenie zastosują konieczne środki przewidziane w przepisach w celu ochrony życia ofiary i członków jej rodziny, jej samopoczucia psychicznego fizycznego, wolności, bezpieczeństwa, wolności seksualnej i obyczajności, jak również w celu odpowiedniej ochrony jej prywatności i godności, w szczególności podczas składania oświadczeń lub składania zeznań przed sądem.

Prokurator zapewni przestrzeganie tego prawa do ochrony w szczególności w przypadku ofiar małoletnich, stosując w stosownych przypadkach właściwe środki służące dobru małoletnich ofiar w celu zapobieżenia ich wtórnej wiktymizacji lub jej ograniczenia.

W przypadku małoletnich lub niepełnosprawnych ofiar przestępstwa (ofiary potrzebujące szczególnej ochrony) istnieje możliwość przeprowadzenia przedprocesowych czynności dowodowych (prueba preconstituida) oraz zarejestrowania przesłuchania ofiary przez specjalnie przeszkolony zespół w specjalnie przeznaczonym do tego pomieszczeniu.

Kto może mi zapewnić ochronę?

Aby ustalić, jakie środki ochrony należy zastosować, oceniona zostanie szczególna sytuacja ofiary.

Następujące podmioty odpowiadają zarówno za dokonanie oceny, jak i za podejmowanie decyzji w sprawie tego rodzaju środków:

  • w toku postępowania przygotowawczego – sędzia śledczy lub sędzia ds. przemocy wobec kobiet (Juez de Violencia sobre la Mujer), bez uszczerbku dla tymczasowej oceny, która musi zostać przeprowadzona, oraz decyzji, która musi zostać podjęta przez:
  • prokuratora – w toku postępowania przygotowawczego lub w postępowaniu dotyczącym małoletnich ofiar; lub
  • funkcjonariuszy policji uczestniczących w początkowym etapie postępowania przygotowawczego;
  • podczas procesu – sędzia lub sąd prowadzący postępowanie.

Czy ktoś dokona oceny mojej sprawy, żeby sprawdzić, czy grozi mi dalsze niebezpieczeństwo ze strony sprawcy?

Tak, ponieważ aby ustalić, jakie środki ochrony należy zastosować, zawsze ocenia się szczególną sytuację ofiary.

Funkcjonariusze policji państwowej oraz w stosownych przypadkach funkcjonariusze policji działającej we wspólnocie autonomicznej, w której popełniono przestępstwo, przeprowadzą wstępną indywidualną ocenę sytuacji ofiary w chwili składania przez nią zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, ocenią jej potrzeby w zakresie ochrony oraz przyznają jej w stosownych przypadkach status ofiary wymagającej szczególnego traktowania. Podczas tej wstępnej oceny ofiara zostanie pouczona o możliwości zgłoszenia się do Urzędu ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw.

Jeżeli ofiara zgłosi się do Urzędu ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw, służba ta również dokona indywidualnej oceny jej sprawy. Za zgodą ofiary informacje zgromadzone w ramach oceny policyjnej mogą zostać przekazane Urzędowi.

W indywidualnej ocenie uwzględnione zostaną wyrażone przez ofiarę potrzeby i oczekiwania, przy czym zostanie ona przeprowadzona przy pełnym poszanowaniu integralności fizycznej, psychicznej oraz moralnej ofiary.

W szczególności uwzględnione zostaną:

  • cechy osobowe, sytuacja, doraźne potrzeby, płeć, niepełnosprawność i poziom dojrzałości ofiary, przy czym ustalone zostanie w szczególności, czy ofiara jest osobą niepełnosprawną lub pozostaje w stosunku zależności z domniemanym sprawcą przestępstwa, czy jest małoletnia lub potrzebuje szczególnej ochrony bądź czy występują inne czynniki świadczące o tym, że wymaga ona szczególnego traktowania;
  • charakter przestępstwa popełnionego na szkodę ofiary oraz waga wyrządzonej szkody, jak również ryzyko powrotu sprawcy do przestępstwa. Potrzeby w zakresie ochrony zostaną ocenione w szczególności w przypadku ofiar przestępstw o charakterze terrorystycznym, przestępstw popełnionych przez organizację przestępczą, przemocy ze względu na płeć i przemocy domowej, przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, handlu ludźmi, wymuszonego zaginięcia oraz przestępstw popełnionych z pobudek rasistowskich, antysemickich lub z innych pobudek dotyczących ideologii, religii lub przekonań, sytuacji rodzinnej, przynależności do grupy etnicznej, rasy lub narodu, pochodzenia, płci, orientacji seksualnej lub tożsamości seksualnej, a także z innych pobudek dotyczących płci, choroby lub niepełnosprawności;
  • okoliczności popełnienia przestępstwa, w szczególności w przypadku przestępstw z użyciem przemocy.

Jeżeli ofiara jest osobą małoletnią lub niepełnosprawną i potrzebuje szczególnej ochrony, organ weźmie pod uwagę również jej opinie i interesy, a także sytuację osobistą oraz uwzględni w szczególny sposób zasady dobra osoby małoletniej lub niepełnosprawnej potrzebującej szczególnej ochrony oraz przysługujące jej prawo do informacji, niedyskryminacji, poufności i prywatności, jak również prawo do ochrony.

Czy ktoś dokona oceny mojej sprawy, żeby sprawdzić, czy grozi mi dalsze niebezpieczeństwo ze strony systemu wymiaru sprawiedliwości (w trakcie dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu)?

Tak, w toku postępowania przygotowawczego to sędzia śledczy lub sędzia ds. przemocy wobec kobiet bądź – jeżeli czyn nosi znamiona przemocy ze względu na płeć – prokurator lub funkcjonariusze policji uczestniczący w początkowym etapie postępowania przygotowawczego przeprowadzą ocenę i określą środki ochrony, które mogą być odpowiednie dla ofiary.

Jeżeli ofiara znajduje się w niebezpieczeństwie, otrzyma ochronę policyjną.

Ofiara może złożyć zeznania za pośrednictwem wideokonferencji ze względów bezpieczeństwa, porządku publicznego, ze względów praktycznych lub w celu ochrony godności ofiary.

Ofiarom określonych szczególnych przestępstw, które uprawniają do przyznania szczególnych środków ochrony, takich jak przemoc ze względu na płeć, przemoc domowa, handel ludźmi do celów seksualnego wykorzystywania oraz wyzysku pracowników, spowodowanie uszczerbku na zdrowiu, przestępstwa przeciwko wolności, tortury, przestępstwa przeciwko osobie, przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, prywatności, prawu do ochrony wizerunku, nienaruszalności miru domowego, czci i porządkowi społeczno-gospodarczemu, przysługuje prawo do tego, by sąd orzekł wobec sprawcy jeden z następujących zakazów, jeżeli jest to bezwzględnie konieczne w celu zapewnienia ofierze ochrony: zakaz przebywania w określonym miejscu, w określonej dzielnicy, określonym mieście lub regionie lub zakaz zbliżania się do tych miejsc, zakaz zbliżania się do ofiary lub kontaktowania się z określonymi osobami.

W toku postępowania przygotowawczego organ może zastosować następujące środki w celu ochrony ofiary:

  • ofiara może zostać przesłuchana w specjalnie zaprojektowanych lub dostosowanych pomieszczeniach przez specjalnie w tym celu przeszkolonych specjalistów;
  • jeżeli ofiara musi złożyć zeznania kilkukrotnie, zostaną one odebrane przed tę samą osobę, chyba że mogłoby to znacząco zakłócić przebieg postępowania lub że istnieje obowiązek bezpośredniego odebrania zeznań przez sędziego lub prokuratora;
  • w przypadku ofiar przemocy ze względu na płeć, przemocy domowej oraz przestępstw przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na wniosek ofiary zeznania może odebrać osoba tej samej płci, chyba że mogłoby to znacząco zakłócić przebieg postępowania lub że istnieje obowiązek bezpośredniego odebrania zeznań przez sędziego lub prokuratora.

Jeżeli ofiara została wezwana do stawienia się przed sądem celem złożenia zeznań i sąd uzna, że grozi jej poważne niebezpieczeństwo lub że wolność, majątek lub rodzina ofiary znajdują się w niebezpieczeństwie, sąd może podjąć następujące działania:

  • utajnić na czas postępowania tożsamość, adres, zawód oraz miejsce pracy ofiary;
  • utajnić wizerunek ofiary podczas jej stawiennictwa w sądzie i ustanowić adres sądu adresem do doręczeń;
  • zakazać rejestracji wizerunku ofiary w jakikolwiek sposób;
  • zarządzić ochronę policyjną w toku postępowania i po jego zakończeniu;
  • zapewnić przewiezienie ofiary do sądu pojazdem służbowym;
  • umieścić ofiarę w poczekalni sądowej strzeżonej przez policję;
  • w wyjątkowych okolicznościach – zapewnić ofierze nową tożsamość i pomoc materialną umożliwiającą zmianę miejsca zamieszkania lub miejsca pracy.

Ofiary przemocy ze względu na płeć lub przemocy domowej mogą otrzymać „nakaz ochrony” obejmujący zastosowanie wobec sprawcy ogólnych środków zapobiegawczych (zakazu przebywania w określonych miejscach, dzielnicach, miastach lub regionach lub zbliżania się do nich, a także zakazu zbliżania się do określonych osób lub kontaktowania się z nimi).

W toku postępowania sądowego sędzia lub prezes sądu mogą wyłączyć jawność rozprawy (ograniczyć obecność mediów audiowizualnych podczas rozprawy oraz zakazać rejestracji wszystkich lub niektórych rozpraw) w celu ochrony moralności, porządku publicznego oraz ofiary lub jej rodziny. Mogą również utajnić tożsamość biegłych lub wszelkich innych osób uczestniczących w procesie.

Jeżeli ofiara występuje w postępowaniu w charakterze oskarżyciela indywidualnego, może się zwrócić o wyłączenie jawności rozprawy.

W toku postępowania organ może zastosować następujące środki w celu ochrony ofiary:

  • środki zapobiegające kontaktowi wzrokowemu z domniemanym sprawcą oraz zapewniające możliwość przesłuchania świadka bez konieczności fizycznego stawiennictwa na sali rozpraw; w tym celu można wykorzystać technologie komunikacyjne (ustawienie ekranu na sali rozpraw i składanie zeznań za pośrednictwem wideokonferencji);
  • środki zapobiegające zadawaniu pytań dotyczących życia prywatnego ofiary lub niemających związku z czynem będącym przedmiotem prowadzonego postępowania, chyba że sędzia lub sąd wyjątkowo uznają, iż ofiara musi odpowiedzieć na takie pytanie;
  • wyłączenie jawności rozprawy, chociaż sędzia lub prezes sądu mogą zezwolić na obecność osób, które są w stanie wykazać szczególny interes w rozpatrywanej sprawie.

Środki zapobiegające kontaktowi wzrokowemu z domniemanym sprawcą oraz zadawaniu pytań dotyczących życia prywatnego ofiary można zastosować również w toku postępowania przygotowawczego.

Jakie środki ochrony są dostępne dla najbardziej bezbronnych ofiar przestępstw?

W przypadku ofiar wymagających szczególnego traktowania, takich jak ofiary małoletnie i niepełnosprawne potrzebujące szczególnej ochrony, oprócz środków określonych w sekcji: „Czy ktoś dokona oceny mojej sprawy, żeby sprawdzić, czy grozi mi dalsze niebezpieczeństwo ze strony systemu wymiaru sprawiedliwości (w trakcie dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu)?” w toku postępowania zastosowane mogą zostać następujące środki:

  • złożone zeznania zostaną zarejestrowane na nośnikach audiowizualnych i mogą zostać odtworzone podczas rozprawy w przypadkach oraz na warunkach określonych w przepisach;
  • przesłuchanie może zostać przeprowadzone z wykorzystaniem biegłych.

W przypadku małoletnich lub niepełnosprawnych ofiar przestępstwa (ofiary potrzebujące szczególnej ochrony) istnieje możliwość przeprowadzenia przedprocesowych czynności dowodowych (prueba preconstituida) oraz zarejestrowania przesłuchania ofiary przez specjalnie przeszkolony zespół w specjalnie przeznaczonym do tego pomieszczeniu.

Ponadto na wniosek prokuratora sąd może ustanowić kuratora procesowego, jeżeli ofiara wymaga szczególnego traktowania, oraz w określonych sytuacjach, na przykład w przypadku zaistnienia konfliktu interesów między ofiarą a jej przedstawicielem ustawowym lub z jednym z rodziców, pod warunkiem że drugie z rodziców nie jest w stanie właściwie wykonywać swoich obowiązków w zakresie reprezentowania i wsparcia ofiary. 

Jestem małoletni - czy przysługują mi szczególne prawa?

Na etapie postępowania przygotowawczego małoletni są traktowani zgodnie z protokołami opracowanymi specjalnie w celu ich ochrony. W przypadku konieczności złożenia zeznań przez małoletniego zastosowane zostaną szczególne środki ostrożności. Przesłuchanie małoletniego należy zawsze przeprowadzać w obecności prokuratora, na którym spoczywa szczególny obowiązek ochrony małoletnich. Kontakt wzrokowy między małoletnią ofiarą a domniemanym sprawcą zostanie uniemożliwiony za pośrednictwem dowolnego środka technicznego.

Małoletnia ofiara zostanie przesłuchana przez specjalnie przeszkolony zespół w specjalnie przeznaczonym do tego pomieszczeniu, w którym powinna czuć się swobodnie, przy czym istnieje możliwość przeprowadzenia przedprocesowych czynności dowodowych (prueba preconstituida) z wykorzystaniem biegłych oraz zarejestrowania przesłuchania ofiary.

Ofierze należy zapewnić możliwość jednokrotnego złożenia zeznań w obecności sędziego śledczego, urzędnika sądowego (Letrado de la Administración de Justicia) i wszystkich stron postępowania oraz zwolnienie z obowiązku powtarzania zeznań na rozprawie.

W toku postępowania sądowego jeżeli ofiara składająca zeznania jest małoletnia, kontakt wzrokowy między ofiarą a oskarżonym zostanie uniemożliwiony za pośrednictwem dowolnego możliwego środka technicznego.

Ogranicza się również możliwość przeprowadzenia konfrontacji.

Oprócz środków określonych w sekcji: „Czy ktoś dokona oceny mojej sprawy, żeby sprawdzić, czy grozi mi dalsze niebezpieczeństwo ze strony systemu wymiaru sprawiedliwości (w trakcie dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu)?” w toku postępowania zastosowane mogą zostać następujące środki:

  • złożone zeznania zostaną zarejestrowane na nośnikach audiowizualnych i mogą zostać odtworzone podczas rozprawy w przypadkach oraz na warunkach określonych w przepisach;
  • przesłuchanie może zostać przeprowadzone z wykorzystaniem biegłych.

Ponadto na wniosek prokuratora sąd może ustanowić kuratora procesowego, jeżeli ofiara wymaga szczególnego traktowania, oraz w określonych sytuacjach, na przykład w przypadku zaistnienia konfliktu interesów między ofiarą a jej przedstawicielem ustawowym lub z jednym z rodziców, pod warunkiem że drugie z rodziców nie jest w stanie właściwie wykonywać swoich obowiązków w zakresie reprezentowania lub wsparcia ofiary. 

W wyniku przestępstwa zmarł członek mojej rodziny – jakie prawa mi przysługują?

Jeżeli członek rodziny danej osoby zginął w wyniku przestępstwa, osoba ta otrzymuje status ofiary pośredniej przestępstwa popełnionego na szkodę członka jej rodziny (ofiary bezpośredniej) w określonych przypadkach przewidzianych w przepisach (z bezwzględnym wyłączeniem osoby winnej popełnienia przestępstwa), jak również m.in. wówczas, gdy osoba ta była małżonkiem ofiary bezpośredniej, jeżeli małżonkowie nie pozostawali w separacji sądowej ani nie zamieszkiwali osobno; gdy była dzieckiem ofiary bezpośredniej lub jej małżonka, jeżeli małżonkowie nie pozostawali w separacji sądowej ani nie zamieszkiwali osobno, oraz zamieszkiwała z małżonkami; gdy pozostawała z ofiarą bezpośrednią we wspólnym pożyciu w związku podobnym do małżeństwa oraz z nią zamieszkiwała.

Należy pamiętać, że wszystkie ofiary są uprawnione do wniesienia oskarżenia i wytoczenia powództwa cywilnego zgodnie z przepisami oraz do stawiennictwa przed organami prowadzącymi postępowanie przygotowawcze w celu dostarczenia materiału dowodowego oraz istotnych informacji służących ustaleniu okoliczności faktycznych sprawy.

Ofierze pośredniej przysługuje prawo dostępu do usług pomocy i wsparcia świadczonych przez organy administracji publicznej oraz Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw na zasadzie nieodpłatności i poufności, pod warunkiem że za stosowne uznane zostanie rozszerzenie zakresu tego uprawnienia na członków rodziny ofiary bezpośredniej ze względu na fakt, że przestępstwa doprowadziły do wyrządzenia bardzo poważnej szkody. Do tych celów członkowie rodziny oznaczają wyłącznie osoby pozostające z ofiarą bezpośrednią w związku małżeńskim lub w podobnym związku oraz krewnych do drugiego stopnia pokrewieństwa (dziadków, rodzeństwo i wnuki).

Ofiara pośrednia może uzyskać informacje na temat dostępnych środków pomocy i wsparcia, zarówno medycznych, psychologicznych, jak i materialnych, a także procedury stosowanej w celu ich przyznania, na temat odszkodowania, do jakiego ofiara może być uprawniona, oraz – w stosownych przypadkach – procedury ubiegania się o to odszkodowanie.

Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw pouczą ofiarę o uprawnieniach majątkowych związanych z postępowaniem, w szczególności o prawie do kompensaty za szkody wyrządzone przestępstwem oraz o procedurze ubiegania się o tę kompensatę, a także zaoferują wsparcie emocjonalne i terapeutyczne, którego ofiara potrzebuje, zapewniając jej tym samym odpowiednią pomoc psychologiczną w celu wyleczenia traumy spowodowanej przestępstwem.

Jeżeli chodzi o kompensatę, do której uprawnione są pośrednie ofiary przestępstwa, w Hiszpanii istnieje system kompensat państwowych na rzecz pośrednich ofiar umyślnych przestępstw z użyciem przemocy popełnionych w Hiszpanii, skutkujących śmiercią bądź poważnym rozstrojem zdrowia psychicznego.

Aby osoba mogła zostać uznana za ofiarę pośrednią do celów kompensaty (osobę uprawnioną), musi spełnić określone wymagania:

  • posiadać obywatelstwo Hiszpanii lub dowolnego innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej bądź – jeżeli nie spełnia żadnej z powyższych przesłanek – posiadać miejsce zwykłego pobytu w Hiszpanii lub obywatelstwo innego państwa, w którym prawo przewiduje możliwość przyznania podobnej kompensaty obywatelom Hiszpanii. W przypadku śmierci obywatelstwo ani miejsce zwykłego pobytu zmarłego nie mają znaczenia;
  • być małżonkiem zmarłego, jeżeli małżonkowie nie pozostawali w separacji sądowej ani nie zamieszkiwali osobno, lub osobą, z którą zmarły pozostawał we wspólnym pożyciu w związku podobnym do małżeństwa przez co najmniej dwa lata przed śmiercią, chyba że osoby te posiadały wspólne dzieci, w którym to przypadku wystarczy sam fakt pozostawania w wspólnego zamieszkiwania. Ofiarami pośrednimi są również dzieci wymienionych powyżej osób, nawet jeżeli nie są dziećmi zmarłego, jeżeli pozostawały na utrzymaniu zmarłego i wspólnie z nim zamieszkiwały;
  • do osób uprawnionych w żadnym wypadku nie zalicza się osób skazanych za umyślne zabójstwo, w jakiejkolwiek formie, jeżeli zmarły był małżonkiem skazanego lub osobą, z którą skazany pozostawał we wspólnym pożyciu w związku podobnym do małżeństwa;
  • być dzieckiem zmarłego, które pozostawało na jego utrzymaniu i wspólnie z nim zamieszkiwało – przy założeniu, że na utrzymaniu pozostają dzieci będące osobami małoletnimi lub pełnoletnimi osobami niepełnosprawnymi;
  • być rodzicem zmarłego, który pozostawał na jego utrzymaniu, o ile nie ma osób spełniających powyższe przesłanki;
  • rodzice małoletnich, którzy zginęli bezpośrednio wskutek przestępstwa, również są uznawani za ofiary pośrednie do celów kompensaty przewidzianej w prawie hiszpańskim.

Ofiara musi złożyć wniosek o kompensatę w terminie jednego roku od dnia popełnienia przestępstwa. Jeżeli bezpośrednio w wyniku uszczerbku na zdrowiu lub rozstroju zdrowia doszło do śmierci ofiary, rozpoczyna się bieg nowego terminu złożenia wniosku o kompensatę, który również wynosi jeden rok.

Co do zasady przyznanie kompensaty jest uzależnione od wydania prawomocnego orzeczenia sądowego kończącego postępowanie karne.

Wypłaty kompensaty nie można łączyć z wypłatą odszkodowania zasądzonego w orzeczeniu, chociaż całość lub część kompensaty zostanie wypłacona w przypadku uznania sprawcy za częściowo niewypłacalnego, z wypłatą odszkodowania lub pomocy w ramach systemu ubezpieczenia prywatnego, jeżeli kwota kompensaty jest wyższa od kwoty zasądzonej w orzeczeniu, ani z wypłatą zasiłku w ramach systemu zabezpieczenia społecznego, który może przysługiwać z tytułu tymczasowej niepełnosprawności ofiary.

Kwota kompensaty nie może w żadnym przypadku przekraczać kwoty odszkodowania zasądzonej w orzeczeniu.

Czy mogę uzyskać dostęp do mediacji? Na jakich warunkach korzysta się z mediacji? Czy w trakcie mediacji będę bezpieczny/bezpieczna?

Ofiara przestępstwa ma prawo do uzyskania informacji na temat metod pozasądowego rozstrzygania sporów z wykorzystaniem – w stosownych przypadkach – mediacji i innych środków sprawiedliwości naprawczej oraz na temat dostępnych usług w zakresie sprawiedliwości naprawczej – w przypadkach, w których przepisy przewidują taką możliwość. Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw udzielą ofierze tych informacji.

Ponadto Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw mogą zaproponować organowi sądowemu przeprowadzenie mediacji w sprawach karnych, jeżeli uznają, że byłaby ona korzystna dla ofiary, oraz zapewnią ofierze wsparcie w ramach usług w zakresie sprawiedliwości naprawczej oraz w toku innych procedur pozasądowego rozstrzygania sporów określonych w przepisach.

Ofiara może skorzystać z usług w zakresie sprawiedliwość naprawczej w celu otrzymania odpowiedniego odszkodowania za szkodę i zadośćuczynienia za krzywdę wyrządzoną przestępstwem, jeżeli spełnione są następujące przesłanki:

  • sprawca uznał kluczowe fakty, z których wynika jego odpowiedzialność;
  • ofiara wyraziła zgodę na uczestnictwo, otrzymawszy wyczerpujące i bezstronne informacje o ich zakresie, możliwych wynikach oraz obowiązujących procedurach egzekwowania;
  • sprawca wyraził zgodę na uczestnictwo;
  • postępowanie mediacyjne nie wiąże się z zagrożeniem dla bezpieczeństwa ofiary oraz nie istnieje żadne ryzyko, że jego przeprowadzenie może spowodować wyrządzenie ofierze nowej szkody lub krzywdy;
  • w przypadku tego rodzaju przestępstwa prawo nie zabrania przeprowadzenia mediacji.

Rozmowy prowadzone w toku postępowania mediacyjnego są poufne, a ich treść nie może zostać ujawniona bez zgody ofiary oraz sprawcy.

Mediatorzy i inni specjaliści uczestniczący w postępowaniu mediacyjnym podlegają obowiązkowi zachowania tajemnicy służbowej w odniesieniu do faktów poznanych oraz zawartych w oświadczeniach informacji uzyskanych w ramach wykonywania swoich obowiązków.

Zarówno ofiara, jak i sprawca mogą w dowolnym momencie wycofać swoją zgodę na uczestnictwo w postępowaniu mediacyjnym.

Mediację przeprowadza się zazwyczaj w przypadku przestępstw mniejszej wagi.

W systemie wymiaru sprawiedliwości dla nieletnich (14–18 lat) wyraźnie przewidziano, że mediacja jest środkiem resocjalizacji nieletniego. W tym obszarze mediację prowadzą zespoły wspierające prokuraturę do spraw nieletnich (Fiscalía de Menores), chociaż mogą ją również prowadzić agencje ze wspólnot autonomicznych oraz inne podmioty, takie jak niektóre stowarzyszenia wyspecjalizowane w tej dziedzinie.

W systemie wymiaru sprawiedliwości dla pełnoletnich mediacja jest jedną z usług w zakresie sprawiedliwości naprawczej, w ramach której od kilku lat prowadzone są różne programy pilotażowe.

Jeżeli chodzi o bezpieczeństwo mediacji dla ofiary, przez cały czas trwania mediacji będzie ona mogła korzystać z wszelkich wymaganych środków ochrony fizycznej oraz z wszelkich innych środków wymaganych z uwagi na okoliczności, które może przyznać organ sądowy.

Gdzie mogę znaleźć przepisy, w których określono moje prawa?

  • Kodeks karnyLink otworzy się w nowym okniew języku hiszpańskim
  • Kodeks cywilnyLink otworzy się w nowym okniew języku hiszpańskim
  • Kodeks postępowania karnego Link otworzy się w nowym okniew języku hiszpańskim
  • Ustawa 4/2015 z dnia 27 kwietnia 2015 r. o statusie ofiar przestępstw Link otworzy się w nowym okniew języku hiszpańskim
  • Dekret królewski 1109/2015 z dnia 11 grudnia 2015 r. wdrażający ustawę 4/2015 z dnia 27 kwietnia 2015 r. o statusie ofiar przestępstw oraz regulujący działalność Urzędów ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw Link otworzy się w nowym okniew języku hiszpańskim
  • Ustawa organiczna 8/2015 z dnia 22 lipca 2015 r. oraz ustawa 26/2015 z dnia 22 lipca 2015 r. o zmianie systemu ochrony dzieci i młodzieży Link otworzy się w nowym okniew języku hiszpańskim
  • Ustawa 23/2014 z dnia 20 listopada 2014 r. o wzajemnym uznawaniu orzeczeń w sprawach karnych w Unii Europejskiej Link otworzy się w nowym okniew języku hiszpańskim
  • Dekret królewski 671/2013 z dnia 6 września 2013 r. ustanawiający szczegółowe warunki wykonania ustawy 29/2011 Link otworzy się w nowym okniew języku hiszpańskim
  • Ustawa 29/2011 z dnia 22 września 2011 r. o uznawaniu i kompleksowej ochronie ofiar terroryzmu Link otworzy się w nowym okniew języku hiszpańskim
  • Ustawa organiczna 1/2004 z dnia 28 grudnia 2004 r. o środkach kompleksowej ochrony przed przemocą ze względu na płeć Link otworzy się w nowym okniew języku hiszpańskim
  • Ustawa organiczna 5/2000 z dnia 12 stycznia 2000 r. o odpowiedzialności karnej nieletnich Link otworzy się w nowym okniew języku hiszpańskim
  • Ustawa organiczna 1/1996 z dnia 15 stycznia 1996 r. o ochronie prawnej dzieci Link otworzy się w nowym okniew języku hiszpańskim
  • Ustawa 1/1996 z dnia 10 stycznia 1996 r. o pomocy prawnej Link otworzy się w nowym okniew języku hiszpańskim
  • Ustawa 35/1995 z dnia 11 grudnia 1995 r. o kompensacie i wsparciu dla ofiar przestępstw z użyciem przemocy i przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności Link otworzy się w nowym okniew języku hiszpańskim
  • Dekret królewski 738/1997 z dnia 23 maja 1997 r. zatwierdzający rozporządzenie w sprawie kompensaty na rzecz ofiar przestępstw z użyciem przemocy i przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności Link otworzy się w nowym okniew języku hiszpańskim
  • Ustawa organiczna 19/1994 z dnia 23 grudnia 1994 r. o ochronie świadków i biegłych w postępowaniu karnym Link otworzy się w nowym okniew języku hiszpańskim
Ostatnia aktualizacja: 12/03/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

2 - Składanie zawiadomienia o przestępstwie oraz moje prawa podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu

Jak złożyć zawiadomienie o przestępstwie?

Ofiara przestępstwa ma prawo, od pierwszego kontaktu z właściwymi organami lub funkcjonariuszami, do uzyskania informacji o przysługujących jej prawach do złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa i, w stosownych przypadkach, o odpowiedniej procedurze.

Ofiara może złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa na policji, stając się tym samym świadkiem w postępowaniu, które zostanie wszczęte w związku z zawiadomieniem. Ofiara może się również zwrócić do policji o skierowanie do właściwego Urzędu ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw (Oficina de Asistencia a las Víctimas del delito), które udzieli jej informacji na temat sposobu składania zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa.

Dostęp do usług opieki i wsparcia, takich jak usługi udzielane przez Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw, jest nieodpłatny i poufny; w celu jego uzyskania nie jest konieczne uprzednie złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa.

Jako osobie składającej zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa ofierze przysługują następujące prawa:

  • do otrzymania należycie poświadczonej kopii zawiadomienia;
  • do nieodpłatnej pomocy językowej i otrzymania pisemnego tłumaczenia kopii składanego zawiadomienia, jeżeli ofiara nie rozumie żadnego języka urzędowego obowiązującego w miejscu składania zawiadomienia ani nie mówi w żadnym z tych języków. Jeżeli ofiara nie mówi w języku hiszpańskim ani w języku urzędowym, w którym prowadzone jest dotyczące jej postępowanie, ani nie rozumie tych języków, przysługuje jej prawo do nieodpłatnej pomocy tłumacza ustnego języka, którym ofiara się posługuje, podczas składania zeznań w sądzie, prokuraturze lub na policji na etapie postępowania przygotowawczego;
  • jeżeli ofiara zwróciła się o powiadomienie o określonych decyzjach, takich jak postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania karnego czy orzeczenie kończące postępowanie w sprawie, przysługuje jej prawo do otrzymania informacji o terminie, godzinie i miejscu rozprawy, jak również o treści aktu oskarżenia wniesionego przeciwko domniemanemu sprawcy.

Ofiara może również wnieść oskarżenie przeciwko domniemanemu sprawcy, w którym to przypadku otrzymuje status strony postępowania jako oskarżyciel indywidualny (acusador particular), którego zakres uprawnień jest bardzo podobny do zakresu uprawnień prokuratora (Ministerio Fiscal).

Oprócz spraw toczących się w trybie publicznoskargowym, w których prokurator wnosi oskarżenie przeciwko domniemanemu sprawcy, istnieją dwa inne rodzaje postępowań karnych, w których ofiara pełni bardzo istotną rolę na etapie wszczęcia postępowania:

  • postępowanie w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatno-publicznego (delitos semi-públicos), w których ofiara musi złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa (denuncia) lub wnieść pismo oskarżające (querella) w celu wszczęcia postępowania; prokurator przejmuje następnie odpowiedzialność za oskarżenie wniesione przeciwko domniemanemu sprawcy. Wszczęcie i przebieg postępowania w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego (delitos privados) (np. o zniesławienie) zależy natomiast wyłącznie od ofiary: prokurator nie ponosi żadnej odpowiedzialności za oskarżenie wniesione przeciwko domniemanemu sprawcy, a ofiara może w dowolnym czasie odstąpić od oskarżenia, co powoduje umorzenie postępowania.

Ofiara może złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa w dowolnym języku, a jeżeli nie posługuje się językiem hiszpańskim ani żadnym odpowiednim językiem regionalnym, przysługuje jej prawo do nieodpłatnej pomocy tłumacza ustnego. W praktyce jeżeli na komisariacie policji żaden z funkcjonariuszy nie posługuje się językiem, którym włada ofiara, policja zaoferuje ofierze następujące możliwości:

  • jeżeli czyn nie nosi znamion poważnego przestępstwa, ofiara może go zgłosić za pomocą formularza sporządzonego w jej języku;
  • jeżeli czyn nosi znamiona poważnego przestępstwa, ofierze zostanie zapewniona pomoc tłumacza ustnego – telefonicznie lub osobiście.

Na niektórych komisariatach policji, szczególnie w lecie, dostępni są tłumacze ustni języków angielskiego, francuskiego i niemieckiego.

Prawo nie przewiduje terminu na złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, ale przewiduje terminy, po upływie których ustaje karalność przestępstwa: 10–20 lat, w zależności od powagi przestępstwa. Organy nie wymagają żadnej szczególnej formy zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Zawiadomienie można złożyć na piśmie lub ustnie, w którym to przypadku organ przyjmujący zawiadomienie sporządzi stosowny protokół. Ofiara musi podać swoje imię i nazwisko, adres, numer dowodu tożsamości, numer telefonu itp. oraz podpisać zawiadomienie.

Podczas składania zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa ofiara przemocy ze względu na płeć lub przemocy domowej może zwrócić się do policji wydanie nakazu ochrony (orden de protección). Ofiara może również zwrócić się o nakaz ochrony bezpośrednio do organu sądowego lub prokuratora, Urzędów ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw lub służb społecznych bądź placówek opiekuńczych działających pod nadzorem administracji publicznej.

We wszystkich przypadkach ofiara otrzyma formularz wniosku o wydanie nakazu ochrony oraz informacje na temat tego nakazu.

W jaki sposób mogę uzyskać informacje o przebiegu sprawy?

Po złożeniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa ofiara otrzyma jego poświadczony odpis opatrzony numerem referencyjnym.

Ofiara może uzyskać od policji informacje na temat postępów w sprawie, chyba że jest to niewskazane ze względu na dobro postępowania. W praktyce lepiej jest zadzwonić do właściwej jednostki policji i poprosić o udzielenie informacji.

Co do zasady ofierze przysługuje prawo – jeżeli złożyła stosowny wniosek – do otrzymania informacji o terminie, godzinie i miejscu rozprawy, o treści aktu oskarżenia wniesionego przeciwko domniemanemu sprawcy, jak również do otrzymania następujących decyzji:

  • postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania karnego;
  • prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie;
  • postanowienia o osadzeniu sprawcy w zakładzie karnym lub o zwolnieniu z takiego zakładu oraz informacji o jego możliwej ucieczce, a także postanowienia o zastosowaniu środków zapobiegawczych w celu ochrony ofiary.

Jeżeli ofiara zwróciła się o skierowanie do Urzędu ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw lub jeżeli otrzymuje pomoc od jednego z tych Urzędów, ma prawo do otrzymania danych kontaktowych organu odpowiedzialnego za prowadzenie postępowania oraz informacji o kanałach komunikacji z tym organem, a także o terminie, godzinie i miejscu rozprawy oraz o treści aktu oskarżenia wniesionego przeciwko domniemanemu sprawcy.

Ofiara przemocy ze względu na płeć ma prawo do uzyskania z urzędu informacji o sytuacji procesowej sprawcy oraz o zastosowanych środkach zapobiegawczych. Ofiara może w dowolnym momencie zwrócić się o nieudzielanie tego rodzaju informacji.

Ofiara przestępstwa z użyciem przemocy przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności ma prawo do uzyskania informacji o kompensacie od państwa, która przysługuje ofierze, jeżeli nie uzyska ona odszkodowania od sprawcy lub jeżeli będzie ono niewystarczające.

Czy przysługuje mi pomoc prawna (podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu)? Na jakich warunkach?

Podczas pierwszego kontaktu z właściwymi organami lub funkcjonariuszami ofiara ma prawo do otrzymania informacji o procedurze stosowanej w celu uzyskania porady prawnej i ochrony prawnej oraz – w stosownych przypadkach – o przesłankach ich uzyskania na zasadzie nieodpłatności. Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw również udzielą ofierze tych informacji.

Ofiara może się zwrócić o uznanie uprawnienia do pomocy prawnej do organu lub funkcjonariusza, który udzielił jej informacji na temat procedury stosowanej w celu uzyskania porady prawnej i ochrony prawnej oraz – w stosownych przypadkach – przesłanek ich uzyskania na zasadzie nieodpłatności. Funkcjonariusz lub organ przekażą wniosek ofiary – wraz z dostarczoną dokumentacją – właściwej izbie adwokackiej (Colegio de Abogados).

Wnioski można również składać w Urzędach ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw przy Urzędzie ds. Wymiaru Sprawiedliwości, które przekażą je właściwej izbie adwokackiej.

Ofiara może skorzystać z usług służb informacji prawnej, które udzielają informacji prawnych wszystkim obywatelom. Pracę tych służb organizują w każdym okręgu sądowym izby adwokackie.

W tym celu ofiara musi wypełnić stosowny formularz, który jest dostępny w sądach, w Ministerstwie Sprawiedliwości i w innych urzędach administracji publicznej, oraz wykazać, że nie dysponuje wystarczającymi środkami utrzymania. Jeżeli postępowanie karne nie zostało jeszcze wszczęte, ofiara musi złożyć wniosek do izby adwokackiej działającej w okręgu sądu właściwego do prowadzenia postępowania lub do sądu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania ofiary.

Ofiary przemocy ze względu na płeć nie muszą uprzednio wykazywać, że nie dysponują wystarczającymi środkami, aby uzyskać pomoc prawną.

Ofiary terroryzmu również mogą otrzymać pomoc prawną.

Ofiara może wnieść o pomoc prawną w Hiszpanii, jeżeli spełnia jedną z następujących przesłanek – m.in.:

  • jest obywatelem dowolnego państwa członkowskiego UE i wykaże, że nie dysponuje wystarczającymi środkami;
  • jest obywatelem państwa trzeciego i posiada prawo legalnego pobytu w Hiszpanii lub prawo uznane na mocy umów międzynarodowych (np. umów w sprawie uprowadzenia dziecka za granicę). W tym przypadku ofierze przysługuje prawo do pomocy prawnej w Hiszpanii na takich samych warunkach jak obywatelom Unii;
  • niezależnie od tego, czy ofiara posiada wystarczające środki, by uczestniczyć w postępowaniu sądowym, jej prawo do pomocy prawnej zostanie uznane i pomoc ta zostanie bezzwłocznie przyznana, jeżeli jest ofiarą przemocy ze względu na płeć, terroryzmu lub handlu ludźmi – we wszystkich postępowaniach związanych z jej statusem ofiary lub wynikających z tego statusu, bądź jeżeli jest małoletnia, zmaga się z trudnościami w uczeniu się lub cierpi na chorobę psychiczną – gdy sprawa dotyczy wykorzystywania lub znęcania.

Prawo to będzie przysługiwało również następcom prawnym ofiary w przypadku jej śmierci, o ile nie uczestniczyli w zdarzeniu.

Do celów przyznania pomocy prawnej status ofiary uzyskuje się w momencie złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa (denuncia) lub wniesienia pisma oskarżającego (querella) lub w momencie wszczęcia postępowania karnego w przedmiocie każdego wspomnianego powyżej przestępstwa, przy czym ofiara zachowuje ten status przez cały czas trwania postępowania karnego lub jeżeli po jego zakończeniu sąd wyda wyrok skazujący.

Prawo do pomocy prawnej wygasa z chwilą uprawomocnienia się wyroku uniewinniającego lub po zawieszeniu bądź umorzeniu postępowania ze względu na nieudowodnienie popełnienia czynu zabronionego, przy czym ofiara nie musi zwracać kosztów pomocy, z której do tej chwili korzystała nieodpłatnie.

W poszczególnych postępowaniach, które mogą zostać wszczęte w związku ze statusem ofiary wyżej wymienionych przestępstw, w szczególności w postępowaniu w przedmiocie przestępstwa przemocy ze względu na płeć, ofiarę musi wspierać adwokat (abogado), pod warunkiem że w ten sposób przysługujące jej prawo do obrony zostanie należycie zagwarantowane.

Ofierze przysługuje prawo do pomocy prawnej, jeżeli jej roczny dochód oraz dochód na gospodarstwo domowe nie przekracza:

  • dwukrotności wielofunkcyjnego publicznego wskaźnika dochodów (indicador público de renta de efectos múltiples – IPREM) w wysokości obowiązującej w momencie składania wniosku w przypadku osób, które nie należą do żadnego gospodarstwa domowego. Wskaźnik IPREM jest ustalany corocznie i wykorzystywany w celu wyznaczenia kwoty określonych świadczeń lub progu uprawniającego do otrzymania określonych świadczeń, uprawnień lub dostępu do usług publicznych;
  • dwuipółkrotności wskaźnika IPREM w wysokości obowiązującej w momencie składania wniosku w przypadku osób, które należą do dowolnego rodzaju gospodarstwa domowego składającego się z mniej niż czterech członków;
  • trzykrotności IPREM w przypadku gospodarstw domowych składających się z co najmniej czterech osób.

W 2016 r. roczna wartość wskaźnika IPREM wynosiła 6 390,13 EUR.

W przypadku przyznania pomocy prawnej ofiara jest zwolniona z następujących kosztów:

  1. wstępnej porady prawnej;
  2. honorariów adwokata (abogado) i pełnomocnika (procurador);
  3. publikacji ogłoszeń w dziennikach urzędowych;
  4. zaliczek na poczet określonych postępowań apelacyjnych;
  5. wynagrodzeń biegłych;
  6. ofiara uzyska 80-procentową obniżkę opłaty za akty notarialne oraz za wypisy z rejestru gruntów i rejestru działalności gospodarczej.

Czy mogę ubiegać się o zwrot kosztów (z tytułu uczestnictwa w dochodzeniu/śledztwie/procesie)? Na jakich warunkach?

Co do zasady w przypadku uczestnictwa ofiary przestępstwa w postępowaniu jest ona uprawniona do zwrotu kosztów poniesionych w celu wykonania przysługujących jej praw oraz poniesionych kosztów sądowych, przy czym koszty te są zwracane przed kosztami poniesionymi na rzecz Skarbu Państwa.

W tym celu sąd musi zasądzić zwrot kosztów w orzeczeniu, a ponadto oskarżony musi zostać skazany z oskarżenia ofiary w sprawach, w których prokurator nie wniósł aktu oskarżenia, lub musi zostać skazany po uchyleniu postanowienia o umorzeniu postępowania w wyniku zażalenia wniesionego przez ofiarę.

Służby udzielające pomocy i wsparcia, w szczególności Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw, udzielą ofierze informacji na temat przesłanek zwrotu kosztów sądowych oraz – w stosownych przypadkach – procedury dochodzenia ich zwrotu.

Moja sprawa została umorzona zanim trafiła do sądu. Czy mogę się odwołać?

Jeżeli ofiara nie zgłosiła uczestnictwa w postępowaniu, a prokurator odstąpi od oskarżenia domniemanego sprawcy, sąd może poinformować o tym ofiarę i wezwać ją do wniesienia pisma oskarżającego (querella) w celu przystąpienia do postępowania w charakterze oskarżyciela indywidualnego w terminie 15 dni. W przypadku postępowania przyspieszonego sąd ma obowiązek udzielenia ofierze tego rodzaju informacji i wezwania jej do przystąpienia do postępowania.

Jeżeli prokurator wniesie oskarżenie przeciwko domniemanemu sprawcy, ofiara nie może podjąć żadnych czynności w celu zakończenia postępowania, z wyjątkiem przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego.

Jeżeli ofiara przystąpiła już do postępowania i uzyskała status oskarżyciela indywidualnego, może zwrócić się o wyznaczenie rozprawy oraz wnieść oskarżenie przeciwko domniemanemu sprawcy. Jeżeli sędzia śledczy wyda postanowienie o zakończeniu postępowania, tj. o jego umorzeniu, ofiara może je zaskarżyć.

Jeżeli prokurator wniesie oskarżenie przeciwko domniemanemu sprawcy, ofiara może wnieść o umorzenie postępowania i odstąpić od oskarżenia jako oskarżyciel indywidualny. Prokurator może jednak postanowić o kontynuowaniu postępowania.

Czy mogę uczestniczyć w procesie?

Podczas pierwszego stawiennictwa ofiary przed sądem urzędnik sądowy (Letrado de la Administración de Justicia) pouczy ofiarę o prawach przysługujących jej w postępowaniu karnym oraz o możliwości przystąpienia do postępowania w charakterze oskarżyciela indywidualnego lub powoda cywilnego, posługując się jasnym, prostym i zrozumiałym językiem oraz uwzględniając cechy i potrzeby ofiary.

Ofierze przestępstwa w postępowaniu karnym przysługują następujące uprawnienia:

  • do wniesienia oskarżenia oraz do wytoczenia powództwa adhezyjnego zgodnie z obowiązującymi przepisami karnoprocesowymi;
  • do stawiennictwa przed organami prowadzącymi postępowanie przygotowawcze w celu dostarczenia materiału dowodowego oraz istotnych informacji służących ustaleniu okoliczności faktycznych sprawy.

Ponadto podczas pierwszego stawiennictwa sąd zwróci się do ofiary z pytaniem, czy chciałaby otrzymywać pisma lub zawiadomienia określone w przepisach, w którym to przypadku ofiara musi podać swój adres e-mail lub – w jego braku – adres zamieszkania bądź adres do korespondencji.

Niezależnie od roli ofiary w postępowaniu karnym co do zasady może ona uczestniczyć w rozprawach, nawet jeżeli sąd wyłączył ich jawność. Jedynym obowiązkiem ofiary jest stawienie się przed sądem w celu złożenia zeznań w charakterze świadka.

Jeżeli ofiara nie przystąpiła do postępowania karnego, zostanie poinformowana o terminie i miejscu rozprawy. Jej główne zadanie będzie polegało na złożeniu zeznań w charakterze świadka. Aby uzyskać informacje na temat terminu i miejsca rozprawy, ofiara musi powiadomić sąd o każdej zmianie adresu w toku postępowania.

Ofiara może przystąpić do postępowania w charakterze oskarżyciela indywidualnego przed sporządzeniem pisma określającego kwalifikację prawną czynu (escrito de calificación), tj. przed rozpoczęciem przewodu sądowego, z wyjątkiem postępowań karnych przeciwko nieletnim. Pismo określające kwalifikację prawną czynu sporządzają prokurator, oskarżyciel indywidualny – o ile przystąpił do postępowania – oraz obrońca. Pismo to zawiera klasyfikację prawną czynu oraz proponowany wymiar kary. W praktyce każda ze stron ma pięć dni na przedstawienie swojego stanowiska na piśmie.

Co do zasady ofiara będzie reprezentowana przez adwokata, który poprowadzi jej sprawę, a także przez uprawnionego do występowania przed sądem pełnomocnika, który będzie reprezentował ją formalnie w postępowaniu.

Jeżeli jest wiele ofiar, co do zasady mogą one uczestniczyć w postępowaniu osobno, chociaż sąd może nakazać ich połączenie w jedną grupę lub ich większą liczbę. Stowarzyszenia ofiar przestępstw również mogą uczestniczyć w postępowaniu karnym, pod warunkiem że ofiara przestępstwa wyrazi zgodę na ich uczestnictwo.

Jeżeli ofiara przystąpiła już do postępowania w charakterze oskarżyciela indywidualnego, jej adwokatowi będzie przysługiwało prawo wglądu w dokument podsumowujący czynności podjęte w postępowaniu przygotowawczym (sumario) oraz w pozostałe dokumenty należące do akt sprawy, a także inne uprawnienia zbliżone do uprawnień prokuratora, w tym:

  • do wniesienia o zgromadzenie dodatkowych dowodów;
  • do wniesienia o powołanie nowych świadków lub biegłych w celu poparcia oskarżenia;
  • wniesienia o przeprowadzenie konfrontacji itd.

W przypadku skazania oskarżonego sąd może nałożyć na niego obowiązek zwrotu następujących kosztów: honorarium adwokatów i pełnomocników, wynagrodzeń biegłych, opłat za wypisy z rejestrów publicznych i opłat notarialnych itd.

W toku postępowania karnego ofiara może wytoczyć powództwo adhezyjne (występować w charakterze powoda cywilnego), jeżeli zgłasza roszczenie petytoryjne, domaga się naprawienia szkody bądź odszkodowania za szkodę lub zadośćuczynienia za krzywdę wyrządzoną przestępstwem. W tym przypadku ofiara będzie reprezentowana przez adwokata, który poprowadzi jej sprawę, a także przez uprawnionego do występowania przed sądem pełnomocnika, który będzie reprezentował ją formalnie w postępowaniu.

W przypadku wydania postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego postanowienie to zostanie doręczone bezpośrednim ofiarom przestępstwa, które je zgłosiły, jak również pozostałym ofiarom bezpośrednim, których tożsamość i miejsce zamieszkania są znane. W przypadku śmierci lub zaginięcia ofiary bezpośrednio w wyniku przestępstwa postanowienie zostanie doręczone pośrednim ofiarom przestępstwa.

Jaka jest moja rola w systemie wymiaru sprawiedliwości? Czy jestem na przykład: ofiarą przestępstwa, świadkiem, powodem cywilnym, oskarżycielem prywatnym?

Ofierze przestępstwa w postępowaniu karnym przysługują następujące uprawnienia:

  • do wniesienia oskarżenia oraz do wytoczenia powództwa adhezyjnego zgodnie z obowiązującymi przepisami karnoprocesowymi;
  • do stawiennictwa przed organami prowadzącymi postępowanie przygotowawcze w celu dostarczenia materiału dowodowego oraz istotnych informacji służących ustaleniu okoliczności faktycznych sprawy.

Ofiara może pełnić w systemie wymiaru sprawiedliwości następujące role:

  • ofiary bezpośredniej lub pośredniej: w zależności od zgłoszonego przestępstwa lub – w przypadku ubiegania się o dostęp do usług wsparcia i pomocy na rzecz ofiar przestępstw – bez uprzedniego zgłoszenia przestępstwa, ponieważ dostęp do tych usług nie jest uzależniony od złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa;
  • świadka: w przypadku złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Ofiara uczestniczy w postępowaniu wyłącznie wówczas, gdy otrzyma wezwanie do stawiennictwa;
  • oskarżyciela indywidualnego: status ten przysługuje ofierze, która przystąpi do postępowania w charakterze oskarżyciela indywidualnego poprzez wniesienie pisma oskarżającego przeciwko sprawcy (w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatno-publicznego oraz prywatnego), przed sporządzeniem pisma określającego kwalifikację prawną czynu, tj. przed rozpoczęciem przewodu sądowego, z wyjątkiem postępowań karnych przeciwko nieletnim;
  • powoda cywilnego: co do zasady status ten przysługuje ofierze, która postanowi wytoczyć powództwo adhezyjne w toku postępowania karnego, tj. zgłosić roszczenie petytoryjne, domagać się naprawienia szkody bądź odszkodowania za szkodę lub zadośćuczynienia za krzywdę wyrządzoną przestępstwem.

Co do zasady ofiara może uczestniczyć w rozprawach, nawet jeżeli sąd wyłączył ich jawność. Jedynym obowiązkiem ofiary jest stawienie się przed sądem w celu złożenia zeznań w charakterze świadka.

Czy mogę wybrać swoją rolę? Jakie są moje prawa i obowiązki wynikające z tej roli?

Co do zasady od momentu pierwszego kontaktu z właściwymi organami lub funkcjonariuszami oraz podczas świadczenia usług pomocy i wsparcia przez organy administracji publicznej, w tym przed złożeniem zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, ofierze przysługuje prawo do ochrony, informacji, wsparcia, pomocy i opieki.

Ofiara może zwrócić się do właściwych organów lub funkcjonariuszy, z którymi się początkowo skontaktuje, o skierowanie do Urzędów ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw, które udzielą ofierze pomocy nieodpłatnie oraz z zachowaniem poufności, nawet jeżeli nie złożyła ona uprzednio zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa.

Od momentu pierwszego kontaktu z organami lub funkcjonariuszami ofierze może również towarzyszyć wskazana przez nią osoba.

Ponadto ofierze przysługuje prawo do rozumienia i bycia rozumianą w toku wszelkich czynności, jakie należy przeprowadzić po złożeniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, w tym w odniesieniu do informacji pochodzących z okresu sprzed złożenia zawiadomienia. Zapewnione zostanie tłumaczenie na prawnie uznane języki migowe, jak również środki wspomagające komunikację ustną w przypadkach, w których okaże się to konieczne.

Wszelka komunikacja – zarówno ustna, jak i pisemna – będzie prowadzona z użyciem jasnego, prostego i przystępnego języka, z uwzględnieniem cech osobowych i potrzeb ofiary, w szczególności jeżeli ofiara jest dotknięta jakąkolwiek niepełnosprawnością sensoryczną lub intelektualną, cierpi na zaburzenia psychiczne bądź jest małoletnia.

Ofierze przysługuje prawo do uzyskania informacji dotyczących w szczególności:

  • dostępnych środków pomocy i wsparcia, zarówno medycznych, psychologicznych, jak i materialnych, a także procedury ich uzyskania. W stosownych przypadkach środki te obejmują informacje na temat możliwości otrzymania zakwaterowania zastępczego;
  • prawa do złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa oraz – w stosownych przypadkach – procedury składania tego zawiadomienia, a także prawa do dostarczania materiału dowodowego organom prowadzącym postępowanie przygotowawcze;
  • procedury stosowanej w celu uzyskania porady prawnej i ochrony prawnej, a także – w stosownych przypadkach – przesłanek ich uzyskania na zasadzie nieodpłatności;
  • możliwości wnioskowania o zastosowanie środków ochrony, a także – w stosownych przypadkach – procedury składania tego rodzaju wniosków;
  • odszkodowania, do jakiego ofiara może być uprawniona, oraz – w stosownych przypadkach – procedury ubiegania się o to odszkodowanie;
  • dostępnych usług w zakresie tłumaczenia ustnego i pisemnego;
  • dostępnej dodatkowej pomocy oraz dostępnego dodatkowego wsparcia w zakresie komunikacji;
  • procedury stosowanej w celu umożliwienia ofierze wykonywania przysługujących jej praw, jeżeli zamieszkuje ona poza granicami Hiszpanii;
  • środków zaskarżenia przysługujących ofierze wobec wszelkich orzeczeń, które – zdaniem ofiary – naruszają jej prawa;
  • danych kontaktowych organu odpowiedzialnego za prowadzenie postępowania oraz kanałów komunikacji z tym organem;
  • usług w zakresie sprawiedliwości naprawczej, jeżeli przepisy przewidują taką możliwość;
  • przesłanek zwrotu kosztów sądowych oraz – w stosownych przypadkach – procedury dochodzenia ich zwrotu;
  • prawa do wystąpienia o powiadomienie o określonych decyzjach, takich jak postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania karnego, orzeczenie kończące postępowanie w sprawie itd.

Niezależnie od roli ofiary w postępowaniu karnym co do zasady może ona uczestniczyć w rozprawach, nawet jeżeli sąd wyłączył ich jawność. Jedynym obowiązkiem ofiary jest stawienie się przed sądem w celu złożenia zeznań w charakterze świadka.

Jeżeli ofiara nie przystąpiła do postępowania karnego, zostanie poinformowana o terminie i miejscu rozprawy. Jej główne zadanie będzie polegało na złożeniu zeznań w charakterze świadka. Aby uzyskać informacje na temat terminu i miejsca rozprawy, ofiara musi powiadomić sąd o każdej zmianie adresu w toku postępowania.

Ofiara może przystąpić do postępowania w charakterze oskarżyciela indywidualnego przed sporządzeniem pisma określającego kwalifikację prawną czynu, tj. przed rozpoczęciem przewodu sądowego, z wyjątkiem postępowań karnych przeciwko nieletnim. Ofiara będzie reprezentowana przez adwokata, który poprowadzi jej sprawę, a także przez uprawnionego do występowania przed sądem pełnomocnika, który będzie reprezentował ją formalnie w postępowaniu.

Jeżeli ofiara przystąpiła już do postępowania w charakterze oskarżyciela indywidualnego, jej adwokatowi będzie przysługiwało prawo wglądu w dokument podsumowujący czynności podjęte w postępowaniu przygotowawczym oraz w pozostałe dokumenty należące do akt sprawy, a także inne uprawnienia zbliżone do uprawnień prokuratora, w tym:

  • do wniesienia o zgromadzenie dodatkowych dowodów;
  • do wniesienia o powołanie nowych świadków lub biegłych w celu poparcia oskarżenia;
  • wniesienia o przeprowadzenie konfrontacji itd.

W przypadku skazania oskarżonego sąd może nałożyć na niego obowiązek zwrotu następujących kosztów: honorarium adwokatów i pełnomocników, wynagrodzeń biegłych, opłat za wypisy z rejestrów publicznych i opłat notarialnych itd.

Ofierze występującej w postępowaniu w charakterze świadka przysługuje prawo do nieodpłatnej pomocy tłumacza ustnego, jeżeli nie posługuje się ona językiem hiszpańskim ani żadnym odpowiednim językiem regionalnym, lecz nie przysługuje jej prawo do pisemnego tłumaczenia dokumentów. Chociaż co do zasady trudno jest unikać kontaktu wzrokowego z oskarżonym, a w budynkach sądowych nie ma zazwyczaj osobnych poczekalni dla świadków, ofiara napaści na tle seksualnym ma prawo do:

  • korzystania z ekranu na sali rozpraw; lub
  • złożenia zeznań za pośrednictwem wideokonferencji.

Jeżeli ofiara została wezwana do złożenia zeznań w charakterze świadka i grozi jej niebezpieczeństwo, prezes sądu może wyłączyć jawność rozprawy w celu ochrony moralności, porządku publicznego oraz samej ofiary lub jej rodziny. Jeżeli ofiara występuje w postępowaniu w charakterze oskarżyciela indywidualnego, może się zwrócić o wyłączenie jawności rozprawy.

Jeżeli ofiara została wezwana do stawienia się przed sądem celem złożenia zeznań i sąd uzna, że grozi jej poważne niebezpieczeństwo lub że wolność, majątek lub rodzina ofiary znajdują się w niebezpieczeństwie, sąd może podjąć jedno z następujących działań:

  • utajnić na czas postępowania tożsamość, adres, zawód oraz miejsce pracy ofiary;
  • utajnić wizerunek ofiary podczas jej stawiennictwa w sądzie i ustanowić adres sądu adresem do doręczeń;
  • zakazać rejestracji wizerunku ofiary na jakimkolwiek nośniku;
  • zarządzić ochronę policyjną w toku postępowania i po jego zakończeniu;
  • zapewnić przewiezienie ofiary do sądu pojazdem służbowym;
  • umieścić ofiarę w poczekalni sądowej strzeżonej przez policję;
  • w wyjątkowych okolicznościach – zapewnić ofierze nową tożsamość i pomoc materialną umożliwiającą zmianę miejsca zamieszkania lub miejsca pracy.

Jeżeli ofiara składająca zeznania jest małoletnia, kontakt wzrokowy między ofiarą a oskarżonym zostanie uniemożliwiony za pośrednictwem dowolnego możliwego środka technicznego. Ograniczona jest również możliwość przeprowadzenia konfrontacji. W przypadku zaistnienia konfliktu interesów między ofiarą a jej przedstawicielami ustawowymi, który uniemożliwia zagwarantowanie, że interesy ofiary będą odpowiednio chronione w postępowaniu przygotowawczym lub karnego, lub jeżeli konflikt ten dotyczy jednego z rodziców ofiary, przy czym drugie z rodziców nie jest w stanie właściwie wykonywać swoich obowiązków m.in. w zakresie reprezentowania lub wsparcia ofiary, prokurator zwróci się do sędziego lub sądu o ustanowienie kuratora procesowego, którego obowiązkiem będzie reprezentowanie ofiary w toku postępowania przygotowawczego oraz karnego.

Jeżeli ofiara jest cudzoziemcem, przysługuje jej prawo do nieodpłatnej pomocy tłumacza ustnego, o ile nie posługuje się językiem hiszpańskim ani odpowiednim językiem regionalnym. Policja może zaproponować ofierze formularz zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa w języku, którym ofiara się posługuje, oraz pomoc tłumacza ustnego – telefoniczną lub osobistą. W sądach działają służby udzielające pomocy w zakresie tłumaczeń ustnych, których działania są skoordynowane z działaniami Urzędu ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw.

Jeżeli ofiara ma zamiar wytoczyć powództwo adhezyjne w postępowaniu karnym (występować w charakterze powoda cywilnego), musi stawić się przed sądem z adwokatem i pełnomocnikiem w terminie właściwym do wytoczenia tego rodzaju powództwa, lecz zawsze przed dokonaniem klasyfikacji prawnej przestępstwa. W tym przypadku ofiara będzie reprezentowana przez adwokata, który poprowadzi jej sprawę, a także przez uprawnionego do występowania przed sądem pełnomocnika, który będzie reprezentował ją formalnie w postępowaniu.

Jeżeli ofiara otrzymała dowolne świadczenie lub dowolną pomoc ze względu na posiadany status ofiary i została objęta dowolnym środkiem ochrony przewidzianym w przepisach, ciąży na niej obowiązek zwrotu kwoty świadczenia lub pomocy w przypadku skazania za fałszywe oskarżenie (denuncia falsa) lub fałszywe zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa (simulación de delito), jak również obowiązek zwrotu kosztów poniesionych przez właściwe organy z tytułu działań w zakresie uznawania, ochrony i wsparcia, a także zapewnionych usług, przy czym sankcja ta pozostaje bez uszczerbku dla możliwości pociągnięcia ofiary do wszelkich innych rodzajów odpowiedzialności cywilnej lub karnej.

Czy mogę składać oświadczenia przed sądem lub przedstawiać dowody? Na jakich warunkach?

Niezależnie od roli ofiary w postępowaniu karnym co do zasady może ona uczestniczyć w rozprawach, nawet jeżeli sąd wyłączył ich jawność. Jedynym obowiązkiem ofiary jest stawienie się przed sądem w celu złożenia zeznań w charakterze świadka.

Jeżeli ofiara uczestniczy w postępowaniu, może nadal korzystać z usług świadczonych przez Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw.

Jeżeli ofiara nie przystąpiła do postępowania karnego, zostanie poinformowana o terminie i miejscu rozprawy. Jej główne zadanie będzie polegało na złożeniu zeznań w charakterze świadka. Aby uzyskać informacje na temat terminu i miejsca rozprawy, ofiara musi powiadomić sąd o każdej zmianie adresu w toku postępowania.

Ofiara może przystąpić do postępowania w charakterze oskarżyciela indywidualnego przed sporządzeniem pisma określającego kwalifikację prawną czynu, tj. przed rozpoczęciem przewodu sądowego, z wyjątkiem postępowań karnych przeciwko nieletnim. Ofiara będzie reprezentowana przez adwokata, który poprowadzi jej sprawę, a także przez uprawnionego do występowania przed sądem pełnomocnika, który będzie reprezentował ją formalnie w postępowaniu.

Jeżeli ofiara przystąpiła już do postępowania w charakterze oskarżyciela indywidualnego, jej adwokatowi będzie przysługiwało prawo wglądu w dokument podsumowujący czynności podjęte w postępowaniu przygotowawczym oraz w pozostałe dokumenty należące do akt sprawy, a także inne uprawnienia zbliżone do uprawnień prokuratora, w tym:

  • do wniesienia o zgromadzenie dodatkowych dowodów;
  • do wniesienia o powołanie nowych świadków lub biegłych w celu poparcia oskarżenia;
  • wniesienia o przeprowadzenie konfrontacji itd.

W przypadku skazania oskarżonego sąd może nałożyć na niego obowiązek zwrotu następujących kosztów: honorarium adwokatów i pełnomocników, wynagrodzeń biegłych, opłat za wypisy z rejestrów publicznych i opłat notarialnych itd.

Ofierze występującej w postępowaniu w charakterze świadka przysługuje prawo do nieodpłatnej pomocy tłumacza ustnego, jeżeli nie posługuje się ona językiem hiszpańskim ani żadnym odpowiednim językiem regionalnym, lecz nie przysługuje jej prawo do pisemnego tłumaczenia dokumentów. Chociaż co do zasady trudno jest unikać kontaktu wzrokowego z oskarżonym, a w budynkach sądowych nie ma zazwyczaj osobnych poczekalni dla świadków, ofiara napaści na tle seksualnym ma prawo do:

  • korzystania z ekranu na sali rozpraw; lub
  • złożenia zeznań za pośrednictwem wideokonferencji.

Jeżeli ofiara została wezwana do złożenia zeznań w charakterze świadka i grozi jej niebezpieczeństwo, prezes sądu może wyłączyć jawność rozprawy w celu ochrony moralności, porządku publicznego oraz samej ofiary lub jej rodziny. Jeżeli ofiara występuje w postępowaniu w charakterze oskarżyciela indywidualnego, może się zwrócić o wyłączenie jawności rozprawy.

Jeżeli ofiara została wezwana do stawienia się przed sądem celem złożenia zeznań i sąd uzna, że grozi jej poważne niebezpieczeństwo lub że wolność, majątek lub rodzina ofiary znajdują się w niebezpieczeństwie, sąd może podjąć jedno z następujących działań:

  • utajnić na czas postępowania tożsamość, adres, zawód oraz miejsce pracy ofiary;
  • utajnić wizerunek ofiary podczas jej stawiennictwa w sądzie i ustanowić adres sądu adresem do doręczeń;
  • zakazać rejestracji wizerunku ofiary na jakimkolwiek nośniku;
  • zarządzić ochronę policyjną w toku postępowania i po jego zakończeniu;
  • zapewnić przewiezienie ofiary do sądu pojazdem służbowym;
  • umieścić ofiarę w poczekalni sądowej strzeżonej przez policję;
  • w wyjątkowych okolicznościach – zapewnić ofierze nową tożsamość i pomoc materialną umożliwiającą zmianę miejsca zamieszkania lub miejsca pracy.

Jeżeli ofiara składająca zeznania jest małoletnia, kontakt wzrokowy między ofiarą a oskarżonym zostanie uniemożliwiony za pośrednictwem dowolnego możliwego środka technicznego. Ograniczona jest również możliwość przeprowadzenia konfrontacji. W przypadku zaistnienia konfliktu interesów między ofiarą a jej przedstawicielami ustawowymi, który uniemożliwia zagwarantowanie, że interesy ofiary będą odpowiednio chronione w postępowaniu przygotowawczym lub karnego, lub jeżeli konflikt ten dotyczy jednego z rodziców ofiary, przy czym drugie z rodziców nie jest w stanie właściwie wykonywać swoich obowiązków m.in. w zakresie reprezentowania lub wsparcia ofiary, prokurator zwróci się do sędziego lub sądu o ustanowienie kuratora procesowego, którego obowiązkiem będzie reprezentowanie ofiary w toku postępowania przygotowawczego oraz karnego.

Jeżeli ofiara jest cudzoziemcem, przysługuje jej prawo do nieodpłatnej pomocy tłumacza ustnego, o ile nie posługuje się językiem hiszpańskim ani odpowiednim językiem regionalnym. W sądach działają służby udzielające pomocy w zakresie tłumaczeń ustnych, których działania są skoordynowane z działaniami Urzędu ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw.

Jakie informacje uzyskam w czasie procesu?

Jeżeli ofiara złożyła stosowny wniosek, przysługuje jej prawo do otrzymania informacji o terminie, godzinie i miejscu rozprawy, o treści aktu oskarżenia wniesionego przeciwko domniemanemu sprawcy, jak również do otrzymania następujących decyzji:

  • postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania karnego;
  • prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie;
  • postanowienia o osadzeniu sprawcy w zakładzie karnym lub o zwolnieniu z takiego zakładu oraz informacji o jego możliwej ucieczce;
  • orzeczenia o zastosowaniu środków zapobiegawczych o charakterze osobowym lub o zmianie orzeczonych już środków, jeżeli zostały one nałożone w celu zapewnienia bezpieczeństwa ofierze;
  • orzeczenia dowolnego organu sądowego lub decyzji organów penitencjarnych dotyczących osób skazanych za przestępstwa popełnione z użyciem przemocy lub noszące znamiona zastraszania, które stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa ofiary;
  • decyzji, które wiążą się z udziałem ofiary w wykonywaniu kary i które dotyczą kwestii związanych z osadzeniem, np. w sprawie zaklasyfikowania sprawcy jako osadzonego 3. kategorii (zakład karny typu otwartego), nagród, przepustek, warunkowego przedterminowego zwolnienia itd.

Przy składaniu wniosku o doręczenie powyższych orzeczeń i decyzji ofiara musi podać swój adres e-mail lub – w przypadku jego braku – adres do korespondencji lub adres zamieszkania, na który organ będzie wysyłał pisma i zawiadomienia.

W wyjątkowych przypadkach – jeżeli ofiara nie posiada adresu e-mail – otrzyma przesyłkę zwykłą na adres, który podała.

Jeżeli ofiara jest obywatelem zamieszkującym poza granicami Unii Europejskiej i nie posiada adresu e-mail ani adresu do korespondencji, na który można wysyłać korespondencję, zostanie ona przekazana hiszpańskiej placówce dyplomatycznej lub hiszpańskiemu urzędowi konsularnemu w celu jej publikacji.

Ofierze doręcza się przynajmniej sentencję orzeczenia wraz z podstawą prawną.

Jeżeli ofiara przystąpiła formalnie do postępowania, orzeczenia zostaną doręczone jej pełnomocnikowi, a także samej ofierze – na adres e-mail, który podała.

Ofiara może w dowolnym momencie zwrócić się o niedoręczanie wskazanych powyżej orzeczeń, a wniosek, który uprzednio złożyła, przestanie wywoływać skutki prawne.

Jeżeli ofiara zwróciła się o skierowanie do Urzędu ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw lub jeżeli otrzymuje pomoc od jednego z tych Urzędów, ma prawo do otrzymania danych kontaktowych organu odpowiedzialnego za prowadzenie postępowania oraz informacji o kanałach komunikacji z tym organem, a także o terminie, godzinie i miejscu rozprawy oraz o treści aktu oskarżenia wniesionego przeciwko domniemanemu sprawcy.

Ofiara przemocy ze względu na płeć ma prawo do uzyskania z urzędu informacji o sytuacji procesowej sprawcy oraz o zastosowanych środkach zapobiegawczych. Ofiara może w dowolnym momencie zwrócić się o nieudzielanie tego rodzaju informacji.

Czy będę mieć dostęp do akt sądowych?

Jeżeli ofiara przystąpiła już do postępowania w charakterze oskarżyciela indywidualnego, jej adwokatowi będzie przysługiwało prawo wglądu w dokument podsumowujący czynności podjęte w postępowaniu przygotowawczym oraz w pozostałe dokumenty należące do akt sprawy.

Obowiązki adwokatów obejmują zapoznawanie się z informacjami prawnymi i z aktami, w szczególności w sprawach, w których ich klienci nie są stroną postępowania.

Zgodnie z prawem hiszpańskim strony postępowania mogą być informowane o przebiegu postępowania oraz mogą uczestniczyć we wszystkich czynnościach procesowych.

Ostatnia aktualizacja: 12/03/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

3 - Moje prawa po zakończeniu procesu

Czy mogę zaskarżyć orzeczenie?

Jeżeli ofiara ma zamiar zaskarżyć orzeczenie uniewinniające oskarżonego, musi pamiętać, że osobie, która nie jest stroną postępowania, nie przysługuje prawo wniesienia środka zaskarżenia.

Jeżeli ofiara jest stroną postępowania, a dokładnie oskarżycielem indywidualnym (acusador particular), może wnieść następujące środki zaskarżenia:

  • apelację od wyroku – w terminie dziesięciu dni od dnia jego doręczenia; podstawą apelacji mogą być różne zarzuty apelacyjne oraz możliwa jest ponowna ocena materiału dowodowego. Jest to zwyczajny środek zaskarżenia;
  • kasację w terminie pięciu dni od dnia doręczenia orzeczenia; podstawą kasacji może być naruszenie prawa lub konstytucji hiszpańskiej bądź względy formalne. Jest to nadzwyczajny środek zaskarżenia.

Jako powód cywilny ofiara może wnieść kasację wyłącznie w odniesieniu do kwestii związanych z odszkodowaniem.

Jeżeli chodzi o możliwość wniesienia innych środków zaskarżenia, należy w pierwszej kolejności wnieść zwyczajny środek zaskarżenia, aby uzyskać uprawnienie do wniesienia kasacji jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Kasację rozstrzyga Sąd Najwyższy (Tribunal Supremo).

Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw udzielą ofierze informacji na temat środków zaskarżenia przysługujących jej wobec orzeczeń, które – zdaniem ofiary – naruszają jej prawa.

Jakie są moje prawa po wydaniu wyroku?

Jeżeli ofiara złożyła stosowny wniosek, przysługuje jej prawo do otrzymania zawiadomienia o wydaniu następujących orzeczeń:

  • postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania karnego;
  • prawomocnego wyroku kończącego postępowanie w sprawie;
  • postanowienia o osadzeniu sprawcy w zakładzie karnym lub o zwolnieniu z takiego zakładu oraz informacji o jego możliwej ucieczce;
  • orzeczenia o zastosowaniu środków zapobiegawczych o charakterze osobowym lub o zmianie orzeczonych już środków, jeżeli ich celem jest zapewnienie bezpieczeństwa ofierze;
  • orzeczenia dowolnego organu sądowego lub decyzji organów penitencjarnych dotyczących osób skazanych za przestępstwa popełnione z użyciem przemocy lub noszące znamiona zastraszania, które stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa ofiary;
  • decyzji, które wiążą się z udziałem ofiary w wykonywaniu kary i które dotyczą kwestii związanych z osadzeniem, np. w sprawie zaklasyfikowania sprawcy jako osadzonego 3. kategorii (zakład karny typu otwartego), udogodnień w odbywaniu kary pozbawienia wolności, przepustek, warunkowego przedterminowego zwolnienia itd.

Główne prawa ofiary w trakcie wykonywania wyroku obejmują prawo do uzyskania informacji o skazaniu oskarżonego. Co do zasady informacja dotycząca zwolnienia sprawcy z zakładu karnego jest uznawana za poufną, a tym samym nie może zostać ujawniona ofierze.

W wyjątkowych sytuacjach ofiara przemocy ze względu na płeć będzie otrzymywała informacje na temat statusu procesowego oskarżonego oraz sposobu odbywania przez niego kary w czasie obowiązywania nakazu ochrony (orden de protección) lub środka zabezpieczającego.

Jeżeli ofiara występowała w postępowaniu w charakterze oskarżyciela indywidualnego, może uczestniczyć w posiedzeniu, na którym sąd orzeka o warunkowym zawieszeniu wykonania kary orzeczonej wobec oskarżonego. Wykonanie kary pozbawienia wolności w wymiarze poniżej dwóch lat może zostać zawieszone, pod warunkiem że w wyznaczonym okresie próby skazany nie powróci do przestępstwa. Po upływie tego okresu skazanie ulega zatarciu. O zawieszeniu wykonania kary orzeka sąd, przy czym ofiara zostanie wysłuchana przez sąd przed wydaniem orzeczenia.

Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw udzielą ofierze informacji na temat możliwości uczestnictwa w wykonywaniu kary pozbawienia wolności oraz podejmą wszelkie konieczne działania wspierające w celu umożliwienia ofierze wykonywania praw uznanych przez prawo.

Ofiary terroryzmu zostaną poinformowane przez Urząd ds. Informacji i Wsparcia dla Ofiar Terroryzmu przy Krajowym Sądzie Karnym i Administracyjnym (Oficina de Información y Asistencia a Víctimas del Terrorismo de la Audiencia Nacional) o kanałach informacyjnych potrzebnych w celu otrzymywania wszystkich informacji dotyczących wykonywania kary pozbawienia wolności do chwili pełnego wykonania kary, w szczególności w przypadku przyznania skazanym udogodnień w odbywaniu kary pozbawienia wolności lub ich zwolnienia.

Czy mam prawo do ochrony po zakończeniu procesu? Przez jaki okres?

Jeżeli orzeczenie zostało wykonane i zachodzi taka konieczność, ofiara może nadal korzystać z ochrony, jeżeli sąd tak postanowi. Ofiara może uzyskać ochronę policyjną lub, w wyjątkowych okolicznościach, nową tożsamość lub pomoc materialną w celu ułatwienia zmiany miejsca zamieszkania lub miejsca pracy.

W przypadku niektórych przestępstw, takich jak przemoc ze względu na płeć lub przemoc domowa, ofiara może się zwrócić o nakaz ochrony, którego tymczasowy okres obowiązywania zostanie wyznaczony postanowieniem organu sądowego.

Ofiara może również zwrócić się o nakaz ochrony bezpośrednio do organu sądowego lub prokuratora, organów ścigania, Urzędów ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw lub służb społecznych bądź placówek opiekuńczych działających pod nadzorem administracji publicznej.

Nakaz ochrony oznacza kompleksowy status ochrony obejmujący określone w przepisach środki służące zabezpieczeniu interesu prawnego o charakterze cywilnym oraz środki zapobiegawcze o charakterze karnym, a także wszelkie inne środki wsparcia i środki ochrony socjalnej przewidziane w systemie prawnym.

Wydanie nakazu ochrony oznacza obowiązek bieżącego informowania ofiary o statusie procesowym oskarżonego lub podejrzanego, jak również o zakresie i okresie obowiązywania zastosowanych środków zapobiegawczych. W szczególności ofiara będzie zawsze informowana o sytuacji domniemanego sprawcy w zakładzie karnym. W tym celu nakaz ochrony zostanie przekazany administracji zakładu karnego.

Ochronę ofiary można zapewnić również za pośrednictwem określonych środków karnych lub zabezpieczających nałożonych na sprawcę: zakazu zbliżania się (orden de alejamiento), pozbawienia władzy rodzicielskiej lub prawa do pieczy nad dzieckiem, pozbawienia prawa do posiadania i użytkowania broni itd. Ponadto w przypadku zawieszenia wykonania kary przed osadzeniem w zakładzie karnym sędzia może nałożyć na sprawcę zakaz przebywania w określonych miejscach lub zbliżania się do ofiary, nakaz uczestnictwa w określonych programach edukacyjnych itd.

Ofiara przestępstwa ma prawo do:

a) wniesienia o nałożenie na warunkowo zwolnionego obowiązków lub zasad postępowania w celu zapewnienia bezpieczeństwa ofiary, jeżeli warunkowo zwolniony został skazany za czyny, które mogą się wiązać z uzasadnionym niebezpieczeństwem dla ofiary;

b) dostarczenia sędziemu lub sądowi wszelkich informacji mających znaczenie przy orzekaniu w sprawie wykonania orzeczonej kary, odpowiedzialności cywilnej z tytułu przestępstwa lub uzgodnionego przepadku.

Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw będą współpracowały i koordynowały swoje działania z podmiotami, instytucjami i służbami, które mogą być zaangażowane w pomoc ofiarom: organami sądowymi, prokuraturą i organami ścigania, w szczególności w przypadku ofiar wymagających szczególnego traktowania narażonych na wysokie ryzyko wiktymizacji. Ponadto jeżeli ofiara wymaga szczególnych środków ochrony, Urzędy ocenią jej sprawę w celu ustalenia, które środki ochrony, pomocy i wsparcia należy zastosować, przy czym mogą one obejmować:

  • zapewnienie wsparcia psychologicznego lub pomocy psychologicznej w celu wyleczenia zaburzeń spowodowanych przestępstwem, z wykorzystaniem najwłaściwszych metod opieki psychologicznej;
  • zapewnienie obecności zaufanej osoby podczas procesu;
  • informowanie o dostępnych służbach świadczących pomoc psychospołeczną i opiekę oraz kierowanie do tych służb na wniosek ofiary;
  • wszelkie szczególne środki wsparcia, które mogą być konieczne, jeżeli ofiara posiada szczególne potrzeby w zakresie ochrony;
  • kierowanie do wyspecjalizowanych służb zapewniających wsparcie.

Przez jaki okres?

Środki ochrony o charakterze sądowym będą obowiązywały przez okres wyznaczony w odpowiednim orzeczeniu organu sądowego.

Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw będą monitorowały sytuację ofiary, w szczególności jeżeli wymaga ona szczególnego traktowania, przez cały czas trwania postępowania karnego, a także przez odpowiedni okres po jego zakończeniu, niezależnie od tego, czy znana jest tożsamość sprawcy oraz czy znany jest wynik postępowania.

Jakie informacje uzyskam, jeżeli sprawca zostanie skazany?

Główne prawa ofiary w trakcie wykonywania wyroku obejmują prawo do uzyskania informacji o skazaniu oskarżonego. Co do zasady informacja dotycząca zwolnienia sprawcy z zakładu karnego jest uznawana za poufną, a tym samym nie może zostać ujawniona ofierze.

W wyjątkowych sytuacjach ofiara przemocy ze względu na płeć będzie otrzymywała informacje na temat statusu procesowego oskarżonego oraz sposobu odbywania przez niego kary w czasie obowiązywania nakazu ochrony lub środka zabezpieczającego, chyba że zwróci się o nieotrzymywanie tego rodzaju informacji.

Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw udzielą ofierze informacji na temat możliwości uczestnictwa w wykonywaniu kary pozbawienia wolności oraz podejmą wszelkie konieczne działania wspierające w celu umożliwienia ofierze wykonywania praw uznanych przez prawo.

Ofiary terroryzmu zostaną poinformowane przez Urząd ds. Informacji i Wsparcia dla Ofiar Terroryzmu przy Krajowym Sądzie Karnym i Administracyjnym o kanałach informacyjnych potrzebnych w celu otrzymywania wszystkich informacji dotyczących wykonywania kary pozbawienia wolności do chwili pełnego wykonania kary, w szczególności w przypadku przyznania skazanym udogodnień w odbywaniu kary pozbawienia wolności lub ich zwolnienia.

Czy uzyskam informację o tym, że sprawca został zwolniony (w tym o wcześniejszym lub warunkowym zwolnieniu) lub że zbiegł z zakładu karnego?

Jeżeli ofiara złożyła stosowny wniosek, przysługuje jej prawo do otrzymania m.in. następujących decyzji:

  • postanowienia o osadzeniu sprawcy w zakładzie karnym lub o zwolnieniu z takiego zakładu oraz informacji o jego możliwej ucieczce;
  • orzeczenia dowolnego organu sądowego lub decyzji organów penitencjarnych dotyczących osób skazanych za przestępstwa popełnione z użyciem przemocy lub noszące znamiona zastraszania, które stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa ofiary;
  • decyzji, które wiążą się z udziałem ofiary w wykonywaniu kary i które dotyczą kwestii związanych z osadzeniem, np. w sprawie zaklasyfikowania sprawcy jako osadzonego 3. kategorii (zakład karny typu otwartego), udogodnień w odbywaniu kary pozbawienia wolności, przepustek, warunkowego przedterminowego zwolnienia itd.

Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw udzielą ofierze informacji na temat możliwości uczestnictwa w wykonywaniu kary pozbawienia wolności oraz podejmą wszelkie konieczne działania wspierające w celu umożliwienia ofierze wykonywania praw uznanych przez prawo.

Ofiary terroryzmu zostaną poinformowane przez Urząd ds. Informacji i Wsparcia dla Ofiar Terroryzmu przy Krajowym Sądzie Karnym i Administracyjnym o kanałach informacyjnych potrzebnych w celu otrzymywania wszystkich informacji dotyczących wykonywania kary pozbawienia wolności do chwili pełnego wykonania kary, w szczególności w przypadku przyznania skazanym udogodnień w odbywaniu kary pozbawienia wolności lub ich zwolnienia.

Czy będę brać udział w wydaniu postanowienia o zwolnieniu lub warunkowym zwolnieniu?

Ofiara przestępstwa ma prawo do:

  • wniesienia o nałożenie na warunkowo zwolnionego obowiązków lub zasad postępowania w celu zapewnienia bezpieczeństwa ofiary, jeżeli warunkowo zwolniony został skazany za czyny, które mogą się wiązać z uzasadnionym niebezpieczeństwem dla ofiary;
  • dostarczenia sędziemu lub sądowi wszelkich informacji mających znaczenie przy orzekaniu w sprawie wykonania orzeczonej kary, odpowiedzialności cywilnej z tytułu przestępstwa lub uzgodnionego przepadku.

Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw udzielą ofierze informacji na temat możliwości uczestnictwa w wykonywaniu kary pozbawienia wolności oraz podejmą wszelkie konieczne działania wspierające w celu umożliwienia ofierze wykonywania praw uznanych przez prawo.

Ofiary terroryzmu zostaną poinformowane przez Urząd ds. Informacji i Wsparcia dla Ofiar Terroryzmu przy Krajowym Sądzie Karnym i Administracyjnym o kanałach informacyjnych potrzebnych w celu otrzymywania wszystkich informacji dotyczących wykonywania kary pozbawienia wolności do chwili pełnego wykonania kary, w szczególności w przypadku przyznania skazanym udogodnień w odbywaniu kary pozbawienia wolności lub ich zwolnienia.

Czy mogę na przykład złożyć oświadczenie lub wnieść odwołanie?

Jeżeli ofiara zwróciła się o doręczenie określonych decyzji, które dotyczą kwestii związanych z osadzeniem, np. w sprawie zaklasyfikowania sprawcy jako osadzonego 3. kategorii (zakład karny typu otwartego), udogodnień w odbywaniu kary pozbawienia wolności, przepustek, warunkowego przedterminowego zwolnienia itd., może je zaskarżyć nawet wówczas, gdy nie jest stroną postępowania. Ofiara musi zgłosić chęć wniesienia środka zaskarżenia właściwemu urzędnikowi sądowemu (Letrado de la Administración de Justicia), która to czynność nie wymaga obecności adwokata (abogado), w terminie maksymalnie pięciu dni od dnia doręczenia decyzji i wnieść środek zaskarżenia w terminie piętnastu dni od dnia jej doręczenia.

Prawo do zaskarżenia możliwej decyzji o zaklasyfikowaniu sprawcy jako osadzonego 3. kategorii (zakład karny typu otwartego) przysługuje ofiarom następujących przestępstw:

  • zabójstwa;
  • przerwania ciąży bez zgody kobiety;
  • spowodowania uszczerbku na zdrowiu;
  • przestępstw przeciwko wolności;
  • tortur i przestępstw przeciwko integralności moralnej;
  • przestępstw przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności;
  • rozboju;
  • przestępstw o charakterze terrorystycznym;
  • handlu ludźmi.

Zanim organ penitencjarny wyda którąkolwiek z decyzji, o których mowa powyżej, poinformuje o niej ofiarę, aby mogła ona przedstawić wszelkie argumenty, jakie uzna za zasadne, pod warunkiem że ofiara złożyła stosowny wniosek o powiadomienie o tych decyzjach.

Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw udzielą ofierze wszelkich koniecznych informacji na temat środków zaskarżenia przysługujących jej wobec orzeczeń, które – zdaniem ofiary – naruszają jej prawa.

Ostatnia aktualizacja: 12/03/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

4 - Odszkodowanie

W jaki sposób można dochodzić naprawienia szkody od sprawcy? (np. w czasie procesu, w drodze dochodzenia roszczenia cywilnego, w postępowaniu adhezyjnym)

Jako oskarżyciel indywidualny (acusador particular) ofiara może dochodzić odszkodowania w drodze powództwa adhezyjnego wytoczonego w tym samym postępowaniu karnym lub odroczyć dochodzenie tego roszczenia do chwili zakończenia postępowania karnego. Jeżeli postępowanie karne i cywilne toczą się odrębnie, rozpoznanie powództwa cywilnego zostanie odroczone do czasu zakończenia postępowania karnego.

Ofiara może również przystąpić do postępowania jedynie w charakterze powoda cywilnego, któremu nie przysługują żadne uprawnienia w postępowaniu. Jeżeli ofiara nie wytoczy powództwa adhezyjnego w celu dochodzenia odszkodowania, prokurator wytoczy powództwo cywilne w jej imieniu. Jeżeli sąd uniewinni oskarżonego lub nie zasądzi odszkodowania na rzecz ofiary, ofiara może zawsze wytoczyć powództwo odszkodowawcze przed sądem cywilnym.

Odpowiedzialność cywilna oskarżonego obejmuje obowiązek wydania rzeczy, obowiązek naprawienia szkody oraz wypłaty odszkodowania, w tym z tytułu szkód wyrządzonych partnerowi i dzieciom ofiary.

Istnieje również możliwość otrzymania kompensaty od państwa.

Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw są organami udzielającymi pomocy ofiarom przestępstw w sytuacjach transgranicznych, jeżeli przestępstwo na szkodę ofiary popełniono w państwie członkowskim Unii Europejskiej innym niż Hiszpania, a ofiara posiada miejsce zwykłego pobytu w Hiszpanii. W przypadku przestępstw o charakterze terrorystycznym w sytuacjach transgranicznych organem udzielającym wsparcia jest Ministerstwo Spraw Wewnętrznych za pośrednictwem Dyrekcji Generalnej ds. Wspierania Ofiar Terroryzmu.

Co do zasady, z wyjątkiem przestępstw o charakterze terrorystycznym, organ udzielający wsparcia będzie współpracował przy wszczynaniu i prowadzeniu postępowań w sprawie przyznania kompensaty przez państwo członkowskie Unii Europejskiej, w którym przestępstwo zostało popełnione, tak by ofiara wnioskująca o kompensatę, przebywając na terytorium Hiszpanii, mogła uzyskać kompensatę od państwa, na którego terytorium popełniono przestępstwo.

W tym celu Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw udzielą ofierze – jako osobie wnioskującej o kompensatę –:

  • informacji dotyczących możliwości ubiegania się o kompensatę lub naprawienie szkody, stosowanych procedur lub wymaganych formularzy, w tym sposobu ich wypełniania, oraz dokumentów potwierdzających, które mogą być wymagane;
  • ogólnych wskazówek dotyczących sposobu wypełniania wniosków o dodatkowe informacje.

Ponadto Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw – jako organ udzielający wsparcia – mają obowiązek:

  • przekazania wniosku ofiary wraz z dokumentami potwierdzającymi, jak również wszelkich innych dokumentów, które w stosownych przypadkach mogą być wymagane w późniejszym terminie, organowi decyzyjnemu wyznaczonemu przez państwo, na którego terytorium przestępstwo zostało popełnione;
  • współpracy z organem decyzyjnym w sytuacjach, w których organ ten postanowi – zgodnie z przepisami krajowymi – przesłuchać wnioskodawcę lub dowolną inną osobę.

Organem decyzyjnym jest Dyrekcja Generalna ds. Kosztów Personelu oraz Emerytur i Rent Państwowych w Ministerstwie Gospodarki i Finansów, jeżeli wniosek dotyczący przewidzianej w przepisach kompensaty państwowej jest rozpatrywany przez organ udzielający wsparcia w państwie miejsca zwykłego pobytu wnioskodawcy.

Organ decyzyjny musi przekazać zarówno ofierze jako wnioskodawcy, jak i organowi udzielającemu wsparcia:

  • potwierdzenie otrzymania wniosku o kompensatę państwową, informacje na temat organu wszczynającego postępowanie, terminu wydania decyzji oraz – w miarę możliwości – przewidywanego terminu jej wydania;
  • decyzję kończącą postępowanie.

W przypadku przestępstw o charakterze terrorystycznym Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (Dyrekcja Generalna ds. Wspierania Ofiar Terroryzmu) będzie działało w charakterze organu udzielającego wsparcia w sprawach, w których przestępstwo popełniono w państwie członkowskim Unii Europejskiej innym niż Hiszpania, a ofiara wnioskująca o kompensatę ma miejsce zwykłego pobytu w Hiszpanii, tak by ofiara, przebywając na terytorium Hiszpanii, w stosownych przypadkach mogła uzyskać odpowiednią kompensatę od państwa, na którego terytorium popełniono przestępstwo. Działania, które musi podjąć Dyrekcja Generalna ds. Wspierania Ofiar Terroryzmu jako organ udzielający wsparcia lub organ decyzyjny, są równoważne z działaniami podejmowanymi przez Dyrekcję Generalną ds. Kosztów Personelu oraz Emerytur i Rent Państwowych w Ministerstwie Gospodarki i Finansów.

Sąd zobowiązał sprawcę do wypłacenia mi odszkodowania/zadośćuczynienia. Jak mam skłonić sprawcę do wypłaty odszkodowania?

Państwo wypłaci całość lub część kwoty kompensaty, jeżeli sprawca został uznany za częściowo niewypłacalnego.

Państwo wstępuje w prawa ofiary przysługujące jej wobec strony ponoszącej odpowiedzialność cywilną za popełnione przestępstwo, do wysokości pełnej kwoty tymczasowej lub ostatecznej kompensaty przyznanej ofierze lub osobie uprawnionej.

Państwo może zgłosić roszczenie regresowe przeciwko stronie ponoszącej odpowiedzialność cywilną za popełnienie czynu zabronionego w celu uzyskania całkowitego lub częściowego zwrotu wypłaconej kwoty kompensaty.

W stosownych przypadkach odbędzie się to w drodze administracyjnego postępowania egzekucyjnego, które będzie wszczynane m.in. w następujących sytuacjach:

  • jeżeli w prawomocnym orzeczeniu sądowym stwierdzone zostanie, że nie popełniono przestępstwa;
  • jeżeli po wypłacie kwoty kompensaty zarówno ofiara, jak i osoby uprawnione otrzymają – na jakiejkolwiek podstawie – pełne lub częściowe odszkodowanie za poniesione szkody w terminie trzech lat od dnia przyznania kompensaty;
  • jeżeli kompensatę otrzymano na podstawie fałszywych lub umyślnie niekompletnych informacji lub w jakikolwiek inny nieuczciwy sposób, jak również przez celowe pominięcie okoliczności, które doprowadziłyby do odrzucenia wniosku lub obniżenia kwoty wnioskowanej kompensaty;
  • jeżeli kwota zasądzona w orzeczeniu sądowym jest niższa od kwoty tymczasowej kompensaty.

Państwo może zgłosić tego rodzaju roszczenie przez przystąpienie do toczącego się postępowania karnego lub cywilnego, bez uszczerbku dla możliwości wytoczenia powództwa cywilnego przez prokuratora.

Jeżeli sprawca nie wypłaci mi odszkodowania, czy mogę uzyskać zaliczkę od Skarbu Państwa? Na jakich warunkach?

Państwo wypłaci całość lub część kwoty kompensaty, jeżeli skazany za przestępstwo został uznany za częściowo niewypłacalnego.

Tymczasowa kompensata może zostać przyznana przed wydaniem prawomocnego orzeczenia sądowego kończącego postępowanie karne, jeżeli wykazane zostanie, że ofiara lub osoba uprawniona znajdują się w trudnej sytuacji finansowej.

O tymczasową kompensatę można się ubiegać w przypadku zgłoszenia zdarzenia właściwym organom lub wówczas, gdy w związku z tym zdarzeniem prowadzone jest z urzędu postępowanie karne.

Czy mam prawo do odszkodowania od państwa?

Istnieje możliwość otrzymania kompensaty od państwa.

W Hiszpanii istnieje system kompensat na rzecz ofiar umyślnych przestępstw z użyciem przemocy popełnionych w Hiszpanii, skutkujących śmiercią, ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu bądź poważnym rozstrojem zdrowia fizycznego lub psychicznego. Kompensata przyznawana jest również ofiarom przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, nawet jeżeli przestępstwa te popełniono bez użycia przemocy.

Co do zasady ofiara może uzyskać dostęp do przewidzianej w przepisach kompensaty, jeżeli w chwili popełnienia przestępstwa posiada obywatelstwo Hiszpanii lub dowolnego innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej bądź – jeżeli nie spełnia żadnej z powyższych przesłanek – posiada miejsce zwykłego pobytu w Hiszpanii lub obywatelstwo innego państwa, w którym prawo przewiduje możliwość przyznania podobnej kompensaty obywatelom Hiszpanii.

W przypadku śmierci ofiary wymienione powyżej przesłanki dotyczące obywatelstwa lub miejsca pobytu muszą być spełnione przez osoby uprawnione, a nie przez zmarłego.

W przypadku ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub poważnego rozstroju zdrowia fizycznego lub psychicznego osobami uprawnionymi będą ofiary bezpośrednie, tj. te, które poniosły obrażenia lub szkodę/krzywdę.

W przypadku śmierci ofiary bezpośredniej osobami uprawnionymi będą ofiary pośrednie, tj.:

  • małżonek zmarłego, jeżeli małżonkowie nie pozostawali w separacji sądowej, lub osoba, z którą zmarły pozostawał we wspólnym pożyciu w związku podobnym do małżeństwa przez co najmniej dwa lata przed śmiercią, chyba że osoby te posiadały wspólne dzieci, w którym to przypadku wystarczy sam fakt wspólnego zamieszkiwania. Ofiarami pośrednimi są również dzieci wymienionych powyżej osób, nawet jeżeli nie są dziećmi zmarłego, jeżeli pozostawały na utrzymaniu zmarłego i wspólnie z nim zamieszkiwały.

Do osób uprawnionych w żadnym wypadku nie zalicza się osób skazanych za umyślne zabójstwo, w jakiejkolwiek formie, jeżeli zmarły był małżonkiem skazanego lub osobą, z którą skazany pozostawał we wspólnym pożyciu w związku podobnym do małżeństwa.

  • dzieci zmarłego, które pozostawały na jego utrzymaniu i wspólnie z nim zamieszkiwały – przy założeniu, że na utrzymaniu pozostają dzieci będące osobami małoletnimi lub pełnoletnimi osobami niepełnosprawnymi;
  • rodzice zmarłego, którzy pozostawali na jego utrzymaniu, o ile nie ma osób spełniających powyższe przesłanki;
  • rodzice małoletniego, który zginął bezpośrednio wskutek przestępstwa, również są uznawani za ofiary pośrednie do celów kompensaty przewidzianej w prawie hiszpańskim.

Obrażenia, które uprawniają ofiary do kompensaty, obejmują naruszenie czynności narządu ciała bądź rozstrój zdrowia fizycznego lub psychicznego powodujące u ofiary niepełnosprawność czasową – trwającą nie dłużej niż sześć miesięcy – lub trwałą, w stopniu co najmniej 33 %.

Co do zasady przyznanie kompensaty jest uzależnione od wydania prawomocnego orzeczenia sądowego kończącego postępowanie karne. Biorąc pod uwagę terminy wydawania orzeczeń w sprawach karnych, prawo przewiduje możliwość przyznania tymczasowej kompensaty z uwagi na trudną sytuację finansową ofiary przestępstwa lub osób uprawnionych przed wydaniem prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie karne. Ofiara może się ubiegać o tymczasową kompensatę w przypadku zgłoszenia zdarzenia właściwym organom lub w przypadku wszczęcia postępowania karnego przez właściwe organy – bez konieczności składania zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa.

Kwota kompensaty nie może w żadnym przypadku przekraczać kwoty odszkodowania zasądzonej w orzeczeniu.

W przypadku śmierci małoletniego lub osoby niepełnosprawnej bezpośrednio wskutek przestępstwa rodzice lub opiekunowie małoletniego będą uprawnieni wyłącznie do zwrotu kosztów pogrzebu, które faktycznie musieli ponieść – do wysokości określonej w przepisach.

W przypadku przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności skutkujących rozstrojem zdrowia psychicznego ofiary kwota kompensaty pokryje koszty terapii dowolnie wybranej przez ofiarę – do wysokości określonej w przepisach.

Co do zasady termin wnoszenia o kompensatę wynosi jeden rok od dnia popełnienia przestępstwa. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą wszczęcia postępowania karnego i wznowiony z chwilą wydania prawomocnego orzeczenia sądowego i jego doręczenia ofierze.

Nie dopuszcza się możliwości wypłaty kompensaty w przypadku:

  • zasądzenia odszkodowania przez sąd. Państwo wypłaci jednak całość lub część kwoty kompensaty, jeżeli sprawca został uznany za częściowo niewypłacalnego;
  • wypłaty odszkodowania lub pomocy w ramach systemu ubezpieczenia prywatnego oraz zasiłku w ramach systemu zabezpieczenia społecznego, który może przysługiwać z tytułu tymczasowej niepełnosprawności ofiary. Do otrzymania kompensaty są jednak uprawnieni ubezpieczeni w ramach systemu ubezpieczenia prywatnego, jeżeli kwota odszkodowania, która miałaby zostać wypłacona w ramach tego systemu, byłaby niższa kwota zasądzona w orzeczeniu;
  • w żadnym razie nie dopuszcza się możliwości przyznania omawianej kompensaty w przypadku otrzymania odszkodowania dla ofiar ugrupowań zbrojnych i terrorystów.

Otrzymanie kompensaty pozostaje bez uszczerbku dla możliwości:

  • otrzymania emerytury lub renty państwowej, do której ma prawo uprawniona osoba – w przypadku trwałej niepełnosprawności lub śmierci;
  • otrzymania pomocy społecznej przewidzianej w art. 27 ustawy organicznej 1/2004 z dnia 28 grudnia 2004 r. o środkach kompleksowej ochrony przed przemocą ze względu na płeć (Ley Orgánica 1/2004 de 28 de diciembre, de Medidas de Protección Integral contra la Violencia de Género).

W przypadku przyznania kompensaty z tytułu trwałej niepełnosprawności nie dopuszcza się możliwości przyznania kompensaty z tytułu czasowej niepełnosprawności.

Właściwość do rozpatrywania wniosków i wydawania decyzji w sprawie przewidzianej w prawie kompensaty państwowej przysługuje Dyrekcji Generalnej ds. Kosztów Personelu oraz Emerytur i Rent Państwowych w Ministerstwie Gospodarki i Finansów w przypadku ofiar wszystkich przestępstw, z wyjątkiem ofiar terroryzmu, w przypadku których właściwe jest Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (Dyrekcja Generalna ds. Wspierania Ofiar Terroryzmu).

W przypadku ofiar terroryzmu istnieje szereg rodzajów kompensat państwowych mających na celu naprawienie szkód wyrządzonych tego rodzaju przestępstwami, pod warunkiem że występuje bezsporny związek między aktem terrorystycznym a poniesionymi szkodami.

Kompensata wypłacana jest z tytułu:

  • uszczerbku na zdrowiu – zarówno fizycznego, jak i psychicznego – oraz na pokrycie kosztów leczenia, protez i operacji.

Koszty te zostaną zwrócone zainteresowanej osobie wyłącznie wówczas, gdy nie podlegają całkowitemu lub częściowemu zwrotowi w ramach publicznego bądź prywatnego systemu zabezpieczenia społecznego;

  • szkód materialnych wyrządzonych w budynkach mieszkalnych osób fizycznych lub w przedsiębiorstwach handlowych oraz przemysłowych, a także siedzibach partii politycznych, związków zawodowych i organizacji społecznych;
  • kosztów zakwaterowania zastępczego podczas wykonywania prac naprawczych w głównym lokalu mieszkalnym osoby fizycznej;
  • szkód wyrządzonych w pojazdach prywatnych, jak również w pojazdach wykorzystywanych do transportu naziemnego osób lub towarów, z wyjątkiem pojazdów publicznych.

Kompensata z tytułu wyżej wymienionych szkód, z wyjątkiem uszczerbku na zdrowiu, będzie miała charakter uzupełniający wobec odszkodowań wypłacanych z tego samego tytułu przez wszelkie inne podmioty publiczne lub wynikających z umów ubezpieczenia. W tych przypadkach zwrócone zostaną wszelkie kwoty, które mogą wynikać z różnicy między kwotą wypłaconą przez te organy administracji publicznej lub zakłady ubezpieczeń a oficjalną wyceną.

Kwota kompensaty zostanie ustalona w oparciu o wyrządzoną szkodę (ciężkość obrażeń i rodzaj niepełnosprawności, który spowodowała, śmierć itd.).

Inne rodzaje pomocy:

  • pomoc naukowa: jeżeli akt terrorystyczny wyrządzi szkody na osobie o szczególnym znaczeniu dla ucznia, jego rodziców lub opiekunów lub jeżeli szkody te spowodują niezdolność do wykonywania przez nich stałego zawodu;
  • natychmiastowa pomoc psychologiczna i poradnictwo psychologiczne – zarówno dla ofiar, jak i członków ich rodzin;
  • nadzwyczajna pomoc w celu zaspokojenia – w wyjątkowych sytuacjach – potrzeb osobistych lub rodzinnych ofiary, które nie są objęte zwykłą pomocą lub są nią objęte w zdecydowanie niewystarczającym stopniu.

Osoby uprawnione do pomocy:

  • w przypadku uszczerbku na zdrowiu – osoby, które go doznały;
  • w przypadku śmierci:
    • małżonek zmarłego;
    • konkubent, z którym zmarły pozostawał w konkubinacie przez co najmniej dwa lata;
    • konkubent, z którym zmarły miał dzieci;
    • rodzice zmarłego, jeżeli pozostawali na jego utrzymaniu. W przypadku braku rodziców – wnuki, rodzeństwo i dziadkowie zmarłego, którzy pozostawali na jego utrzymaniu – we wskazanym porządku;
    • w przypadku braku którejkolwiek z powyższych osób – dzieci zmarłego, a w przypadku ich braku – rodzice zmarłego, którzy nie pozostawali na jego utrzymaniu.

Co do zasady termin złożenia wniosku o kompensatę za szkody na osobie lub szkody materialne wynosi jeden rok, przy czym jego bieg rozpoczyna się z chwilą wyrządzenia szkody.

Urząd ds. Informacji i Wsparcia dla Ofiar Terroryzmu przy Krajowym Sądzie Karnym i Administracyjnym (Oficina de Información y Asistencia a Víctimas del Terrorismo de la Audiencia Nacional) we współpracy z Dyrekcją Generalną ds. Wspierania Ofiar Terroryzmu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych udziela pomocy ofiarom terroryzmu w procesie ubiegania się o kompensatę: w uzyskaniu zaświadczeń stwierdzających prawomocność orzeczenia, nakazów niewykonania zobowiązań cywilnoprawnych oraz innych dokumentów wymaganych do rozpatrzenia wniosku o pomoc.

Czy przysługuje mi odszkodowanie, jeżeli sprawca nie został skazany?

Prawomocne orzeczenie kończące postępowanie karne, niepodlegające zaskarżeniu, musi stwierdzać, że śmierć, uszczerbek na zdrowiu oraz poważny rozstrój zdrowia fizycznego lub psychicznego stanowią umyślne przestępstwo z użyciem przemocy, w związku z czym orzeczenie musi nakładać na sprawcę obowiązek wypłaty odpowiedniego odszkodowania.

Aby uzyskać kompensatę, ofiara musi dołączyć do wniosku odpis prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie karne, niezależnie od tego, czy jest to wyrok, wyrok zaoczny, postanowienie o umorzeniu postępowania w związku ze śmiercią oskarżonego czy postanowienie o umorzeniu postępowania z innych przyczyn.

Kwota przyznanej kompensaty nie może w żadnym przypadku przekraczać kwoty odszkodowania zasądzonej w orzeczeniu.

Czy mam prawo do uzyskania doraźnej płatności w czasie oczekiwania na orzeczenie w sprawie odszkodowania?

Tymczasowa kompensata może zostać przyznana przed wydaniem prawomocnego orzeczenia sądowego kończącego postępowanie karne, jeżeli wykazane zostanie, że ofiara lub osoby uprawnione znajdują się w trudnej sytuacji finansowej.

O tymczasową kompensatę można się ubiegać w przypadku zgłoszenia zdarzenia właściwym organom lub wówczas, gdy w związku z tym zdarzeniem prowadzone jest z urzędu postępowanie karne.

Ostatnia aktualizacja: 12/03/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

5 - Moje prawa do wsparcia i pomocy

Jestem ofiarą przestępstwa. Z kim mam się skontaktować, aby uzyskać wsparcie i pomoc?

Ofiara przestępstwa może się zgłosić do Urzędów ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw (Oficinas de Asistencia a las Víctimas del delito).

Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw są publicznymi, międzydyscyplinarnymi służbami działającymi na zasadzie nieodpłatności w celu zaspokajania potrzeb ofiar, prowadzonymi przez Ministerstwo Sprawiedliwości.

Urzędy działają we wszystkich Link otworzy się w nowym okniewspólnotach autonomicznych, w prawie wszystkich stolicach prowincji, a także w innych miastach.

Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw udzielają ofiarom przestępstw wszechstronnego, skoordynowanego i specjalistycznego wsparcia, zaspokajając ich szczególne potrzeby prawne, psychologiczne i społeczne.

Ofiary terroryzmu mogą się skontaktować z Urzędem ds. Informacji i Wsparcia dla Ofiar Terroryzmu przy Krajowym Sądzie Karnym i Administracyjnym (Oficina de Información y Asistencia a Víctimas del Terrorismo de la Audiencia Nacional), chociaż mogą się również zgłosić do Urzędu ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw działającego w ich prowincji, jeżeli wyrażają taką wolę. W takim przypadku Urząd ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw skoordynuje swoje działania z Urzędem ds. Informacji i Wsparcia dla Ofiar Terroryzmu przy Krajowym Sądzie Karnym i Administracyjnym.

Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw zapewniają opiekę i wsparcie w kilku etapach:

  • Etap przyjęcia i orientacji: etap orientacji obejmuje udzielenie ofierze przez Urząd wyczerpujących informacji o działaniach, jakie ofiara musi podjąć, o problemach, z jakimi będzie musiała się zmierzyć, oraz ich możliwych konsekwencjach. Etap ten polega co do zasady na przeprowadzeniu wywiadu z ofiarą – osobiście albo telefonicznie – podczas którego ofiara wyjaśnia swoje problemy i potrzeby. Na podstawie udzielonych wyjaśnień Urząd udzieli ofierze wskazówek, oceni możliwość przeprowadzenia interwencji przez inne podmioty, a także w stosownych przypadkach skieruje do nich ofiarę.
  • Etap informacji: od momentu pierwszego kontaktu z organami i urzędnikami, a nawet przed złożeniem zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa (denuncia), ofierze przysługuje prawo do otrzymywania informacji dostosowanych do jej sytuacji osobistej i warunków osobistych, a także do charakteru przestępstwa popełnionego na szkodę ofiary oraz poniesionej szkody/krzywdy. Informacje te obejmują określone aspekty, takie jak:
  • sposób i procedura złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa;
  • specjalistyczne usługi oraz wsparcie psychospołeczne i opiekuńcze dostępne niezależnie od tego, czy ofiara złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, oraz sposób uzyskania dostępu do tych usług;
  • dostępne środki opieki i wsparcia (medyczne, psychologiczne lub materialne), a także procedura stosowana w celu ich przyznania, w tym w stosownych przypadkach informacje dotyczące możliwości uzyskania zakwaterowania zastępczego;
  • sposób uzyskania porady prawnej i ochrony prawnej, a także – w stosownych przypadkach – przesłanki ich uzyskania na zasadzie nieodpłatności;
  • obecność zaufanej osoby przez cały czas trwania postępowania oraz w trakcie procesu, jeżeli ofiara zgłasza taką konieczność, lub podczas stawiennictwa przed poszczególnymi organami prowadzącymi postępowanie karne;
  • możliwość wnioskowania o zastosowanie środków ochrony, a także – w stosownych przypadkach – procedury składania tego rodzaju wniosków;
  • porady dotyczące uprawnień majątkowych związanych z postępowaniem, w szczególności w odniesieniu do kompensaty i odszkodowania, do których ofiara może być uprawniona z tytułu szkód wyrządzonych przestępstwem, a także – w stosownych przypadkach – procedury stosowanej w celu ich dochodzenia;
  • procedura, zgodnie z którą ofiara musi postępować w celu wykonania praw przysługujących jej jako ofierze przestępstwa, jeżeli zamieszkuje poza granicami Hiszpanii;
  • dane kontaktowe organu odpowiedzialnego za prowadzenie postępowania oraz informacje o kanałach komunikacji z tym organem, a także o terminie, godzinie i miejscu rozprawy oraz treści aktu oskarżenia wniesionego przeciwko domniemanemu sprawcy;
  • usługi w zakresie sprawiedliwości naprawczej (np. mediacja), jeżeli przepisy przewidują taką możliwość;
  • przesłanki zwrotu kosztów sądowych oraz – w stosownych przypadkach – obowiązująca procedura dochodzenia ich zwrotu itd.
  • Etap interwencji: interwencje Urzędów ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw przeprowadzane są w różnych obszarach:
  • interwencje prawne: Urzędy udzielą ofierze potrzebnej pomocy prawnej, w szczególności udzielą jej informacji o rodzaju pomocy, jaką ofiara może otrzymać w toku postępowania sądowego, o prawach, które ofiara może wykonywać w postępowaniu, o sposobach i przesłankach uzyskania dostępu do porad prawnych oraz o rodzajach służb lub organizacji, z którymi ofiara może się skontaktować w celu uzyskania wsparcia.

We wszystkich przypadkach pomoc prawna ma charakter ogólny i dotyczy sposobu prowadzenia postępowania, a także sposobu wykonywania różnych praw, ponieważ w konkretnej sprawie to adwokat (abogado) ofiary ma obowiązek udzielenia jej wskazówek i pomocy prawnej;

  • interwencje medyczne i psychologiczne: opieka psychologiczna oferowana przez Urzędy obejmuje ocenę sytuacji ofiary i zaproponowanie odpowiednich rozwiązań w celu zmniejszenia traumy spowodowanej przestępstwem, udzielanie wskazówek dotyczących uczestnictwa w postępowaniu sądowym prowadzonym w związku z przestępstwem, a także zapewnienie obecności zaufanej osoby przez cały czas trwania postępowania oraz rozwój strategii stosowanych przez ofiarę i jej zdolności przez umożliwienie udzielania ofierze pomocy przez osoby z jej otoczenia.

Urzędy sporządzą psychologiczny plan wsparcia, jeżeli ofiara wymaga szczególnego traktowania lub potrzebuje szczególnej ochrony;

  • interwencje finansowe: dotyczą kompensaty przysługującej ofiarom przestępstw z użyciem przemocy lub przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności – Urzędy pełnią przede wszystkim rolę informacyjną i mogą pomagać w przygotowaniu i składaniu wniosków;
  • interwencje społeczne i opiekuńcze: w tym obszarze Urzędy koordynują swoje działania w zakresie świadczonych usług opieki i w stosownych przypadkach kierują ofiarę do dostępnych służb społecznych, instytucji lub organizacji opiekuńczych w celu zapewnienia bezpiecznego zakwaterowania, natychmiastowej pomocy medycznej oraz wszelkiej pomocy finansowej, do jakiej ofiara może być uprawniona, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb związanych z niepełnosprawnością, hospitalizacją i śmiercią, a także spowodowanych możliwą trudną sytuacją ofiary.
  • Etap monitorowania: Urzędy będą monitorowały sprawę ofiary, w szczególności jeżeli wymaga ona szczególnego traktowania, przez cały czas trwania postępowania karnego, a także przez odpowiedni okres po jego zakończeniu. Na tym etapie Urzędy przeanalizują sytuację prawną, medyczno-psychologiczną oraz społeczno-opiekuńczą i majątkową ofiary po przestępstwie w różnych okresach. Odpowiedni czas monitorowania zostanie ustalony na podstawie sytuacji ofiary.

W przypadku ofiar terroryzmu główne funkcje Urzędu ds. Informacji i Wsparcia dla Ofiar Terroryzmu przy Krajowym Sądzie Karnym i Administracyjnym obejmują:

  • udzielanie ofierze informacji na temat etapu postępowania sądowego, które może dotyczyć ofiary w związku z przestępstwem popełnionym na jej szkodę;
  • udzielanie ofierze porad dotyczących wszelkich kwestii związanych z postępowaniem karnym oraz administracyjnym, które może dotyczyć ofiary;
  • oferowanie obecności zaufanej osoby podczas postępowania w sprawie aktów terrorystycznych, które może dotyczyć ofiary;
  • zapewnianie ofierze wsparcia emocjonalnego i terapeutycznego, bez uszczerbku dla kompetencji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych;
  • propagowanie ochrony bezpieczeństwa i prywatności ofiary podczas jej uczestnictwa w postępowaniu sądowym;
  • informowanie ofiary o głównych rodzajach kompensat dla ofiar terroryzmu oraz kierowanie ofiary we wszystkich przypadkach do Dyrekcji Generalnej ds. Wspierania Ofiar Terroryzmu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych;
  • powiadamianie ofiary o wszelkich kwestiach związanych z wykonywaniem kary pozbawienia wolności do chwili jej całkowitego wykonania, w szczególności w sytuacjach, w których skazanym przyznano nagrody lub ich zwolniono.

W przypadku ofiar terroryzmu Dyrekcja Generalna ds. Wspierania Ofiar Terroryzmu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych będzie działała w charakterze punktu kompleksowej obsługi w odniesieniu do wszelkich postępowań, jakie mogą zostać wszczęte przez osoby, które ucierpiały w wyniku aktu terrorystycznego, oraz ich rodziny przed Centralną Administracją Państwową (Administración General del Estado), przez przekazywanie wszelkich złożonych wniosków do właściwego organu oraz koordynowanie kontaktów z zainteresowaną osobą.

Ponadto Dyrekcja Generalna będzie współpracowała z właściwymi organami centralnej administracji państwowej oraz z innymi organami administracji publicznej w zakresie pomocy i wsparcia dla ofiar terroryzmu w celu zapewnienia ofiarom kompleksowej ochrony.

Dyrekcja Generalna ds. Wspierania Ofiar Terroryzmu będzie odpowiadała za prowadzenie spraw dotyczących kompensat oraz odszkodowań dla ofiar przestępstw o charakterze terrorystycznym, zarządzanie nimi oraz sporządzanie projektów decyzji w tym przedmiocie.

Infolinia udzielająca wsparcia ofiarom przestępstw

Na etapie przyjęcia lub orientacji ofiara może zostać przyjęta osobiście lub telefonicznie w Urzędach ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw.

W przypadku niektórych przestępstw, takich jak przemoc ze względu na płeć, w Hiszpanii dostępne są telefoniczne usługi wsparcia i informacji, np. 016 – telefon zaufania ds. informacji i porad prawnych w sprawach dotyczących przemocy ze względu na płeć (Servicio telefónico de información y asesoramiento jurídico en materia de violencia de género).

Ofiary wymagające szczególnego traktowania, takie jak osoby małoletnie, mogą korzystać z wyspecjalizowanych usług, takich jak linia interwencyjna Fundacji ANAR (Pomoc dla Dzieci i Młodzieży w Niebezpieczeństwie) (Servicio de atención telefónica de la Fundación ANAR)), przeznaczonych dla dzieci i osób młodych, dorosłych oraz krewnych osób małoletnich, a także krewnych w przypadku zaginionych małoletnich.

016 – telefon zaufania ds. informacji i porad prawnych w sprawach dotyczących przemocy ze względu na płeć zapewnia nieodpłatną, profesjonalną pomoc non stop przez wszystkie dni w roku. Poufność danych osób korzystających z tej usługi jest gwarantowana przez cały czas.

Pomoc jest udzielana w 51 językach. W szczególności pomoc jest udzielana całodobowo w językach hiszpańskim, katalońskim, galicyjskim, baskijskim, angielskim i francuskim oraz za pośrednictwem usługi tłumaczenia telefonicznego w przypadku połączeń w językach niemieckim, portugalskim, mandaryńskim, rosyjskim, arabskim, rumuńskim i bułgarskim. Pomoc w pozostałych językach jest udzielana za pośrednictwem usługi tłumaczenia telefonicznego.

Dostępność usługi dla osób cierpiących na zaburzenia słuchu lub mowy jest zagwarantowana w następujący sposób:

  • za pośrednictwem telefonu tekstowego (TTY) pod numerem 900 116 016;
  • za pośrednictwem usługi Telesor na stronie internetowej Telesor (Link otworzy się w nowym okniehttps://www.telesor.es/). W tym przypadku wymagane jest połączenie internetowe;
  • za pośrednictwem telefonu komórkowego lub smartfona. W obydwu przypadkach konieczne jest zainstalowanie bezpłatnej aplikacji zgodnie z instrukcją zamieszczoną na stronie internetowej Telesor.

Usługa ta zapewnia pomoc wszystkim osobom, które mają pytania dotyczące konkretnych przypadków przemocy ze względu na płeć: kobietom będącym ofiarami przemocy ze względu na płeć, bliskim takich kobiet (krewnym, znajomym, sąsiadom itd.), specjalistom, którzy zajmują się takimi kobietami lub którzy wiedzą o wystąpieniu sytuacji noszącej znamiona tego rodzaju przestępstwa, itp.

Udzielane informacje dotyczą środków i praw przysługujących ofierze tego rodzaju przestępstwa w zakresie zatrudnienia, usług społecznych, wsparcia finansowego i informacji, pomocy, przyjmowania i porad prawnych.

W przypadku otrzymania połączenia alarmowego zostaje ono bezzwłocznie przekierowane na numer alarmowy 112 odpowiedniej wspólnoty autonomicznej.

W przypadku małoletnich ofiar przemocy ze względu na płeć wszelkie połączenia z numerem telefonu zaufania 016 zostaną przekierowane na numer linii interwencyjnej ANAR ds. pomocy dla dzieci i młodzieży (900 20 20 10).

Linia interwencyjna Fundacji ANAR (Pomoc dla Dzieci i Młodzieży w Niebezpieczeństwie) (900 20 20 10) jest nieodpłatną, poufną i anonimową usługą dostępną non stop przez wszystkie dni w roku, która obejmuje trzy główne linie pomocy:

  • linię interwencyjną ANAR ds. pomocy dla dzieci i młodzieży, której głównym celem jest zapewnienie telefonującym dzieciom lub młodym osobom koniecznego wsparcia i wskazówek, jeżeli zmagają się one z problemami lub znajdują się w sytuacji zagrożenia;
  • linię interwencyjną ANAR dla dorosłych i rodzin przeznaczoną dla osób dorosłych, które potrzebują wskazówek w kwestiach związanych z małoletnimi;
  • linię interwencyjną ANAR 116 000 w sprawach zaginionych małoletnich (zharmonizowany numer o znaczeniu społecznym w Unii Europejskiej w celu pomocy w tego rodzaju sprawach).

Linia ta przekierowuje połączenia na numer 016, jeżeli telefonujący jest pełnoletnią kobietą będącą ofiarą przemocy ze względu na płeć lub pełnoletnią osobą, która wie o wystąpieniu sytuacji noszącej znamiona tego rodzaju przestępstwa.

Czy wsparcie dla ofiar przestępstw jest udzielane bezpłatnie?

Tak. Dostęp do usług opieki i wsparcia dla ofiar przestępstw, takich jak usługi udzielane przez Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw, jest nieodpłatny i poufny; w celu jego uzyskania nie jest konieczne uprzednie złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa.

Jakiego rodzaju wsparcie mogę otrzymać od organów państwowych?

Ofiara może się zgłosić do Urzędów ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw działających we wszystkich Link otworzy się w nowym okniewspólnotach autonomicznych, w niemal wszystkich stolicach prowincji, a nawet w innych miastach.

Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw udzielają ofiarom przestępstw wszechstronnego, skoordynowanego i specjalistycznego wsparcia, zaspokajając ich szczególne potrzeby prawne, psychologiczne i społeczne.

W szczególności Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw udzielą ofierze informacji na temat specjalistycznych usług oraz wsparcia psychospołecznego i opiekuńczego dostępnego niezależnie od tego, czy ofiara złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, oraz sposobu uzyskania dostępu do tych usług.

Udzielą również informacji na temat dostępnych środków opieki i wsparcia (medycznych, psychologicznych lub materialnych), a także procedury stosowanej w celu ich przyznania, w tym w stosownych przypadkach informacji dotyczących możliwości uzyskania zakwaterowania zastępczego.

Ponadto pouczą ofiarę o sposobie i procedurze składania zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, jak również o możliwości uzyskania porady prawnej i ochrony prawnej, a także – w stosownych przypadkach – o przesłankach ich uzyskania na zasadzie nieodpłatności.

W zależności od potrzeb ofiary Urzędy ds. Wsparcia na rzecz Ofiar Przestępstw skierują ją do wyspecjalizowanych służb prawnych, psychologicznych i społecznych, takich jak np. służby gminne, służby pomocy społecznej, służby medyczne, służby ds. edukacji oraz zatrudnienia; do stowarzyszeń, fundacji i innych podmiotów nienastawionych na zysk; do służb psychospołecznych działających pod nadzorem Urzędu ds. Wymiaru Sprawiedliwości (Administración de Justicia); a także – w przypadku ofiar przemocy ze względu na płeć – do Jednostek Koordynacyjnych przeciwko Przemocy wobec Kobiet (Unidades de Coordinación contra la Violencia sobre la Mujer) oraz Jednostek dla Kobiet (Unidades sobre la Mujer) w każdej wspólnocie autonomicznej i prowincji.

Jakiego rodzaju wsparcie mogę otrzymać od organizacji pozarządowych?

Organizacje pozarządowe (NGO) mogą zaoferować wsparcie ofiarom określonych przestępstw, wypracowując zindywidualizowane rozwiązania zgodne z potrzebami i cechami ofiary. Funkcja pomocy obejmuje przede wszystkim doradztwo prawne, udzielanie informacji o poszczególnych dostępnych środkach oraz o dostępnej pomocy, a także wsparcie psychologiczne i emocjonalne.

Ostatnia aktualizacja: 12/03/2019

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Prawa ofiar przestępstw w postępowaniu karnym - Francja

Za ofiarę przestępstwa uznaje się osobę, która poniosła szkodę (na przykład doznała uszczerbku na zdrowiu, doszło do kradzieży lub zniszczenia jej mienia itp.) w wyniku czynu uznanego za przestępstwo w prawie francuskim. Ofierze przestępstwa przysługują pewne prawa przed procesem, w jego trakcie i po jego zakończeniu.

Postępowanie karne we Francji dzieli się na postępowanie przygotowawcze i przewód sądowy. W zależności od rodzaju popełnionego czynu postępowanie przygotowawcze przybiera różne formy. Są to: dochodzenie policji (l’enquête de police) prowadzone przez policję pod nadzorem prokuratora Republiki oraz śledztwo (l’enquête judiciaire, instruction) prowadzone pod nadzorem sędziego śledczego przez policję lub przez samego sędziego śledczego.

Na końcowym etapie postępowania przygotowawczego, na podstawie zebranych dowodów, sprawę można umorzyć bądź skierować do sądu. W drugim przypadku sąd bada zgromadzone dowody i rozstrzyga co do winy domniemanego sprawcy czynu. Jeżeli domniemany sprawca zostanie uznany za winnego, sąd nałoży na niego karę. W przeciwnym razie domniemany sprawca zostaje uniewinniony.

Aby uzyskać potrzebne informacje, proszę kliknąć na poniższe linki

Link otworzy się w nowym oknie1 - Moje prawa jako ofiary przestępstwa

Link otworzy się w nowym oknie2 - Składanie zawiadomienia o przestępstwie oraz moje prawa podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu

Link otworzy się w nowym oknie3 - Moje prawa po zakończeniu procesu

Link otworzy się w nowym oknie4 - Odszkodowanie

Link otworzy się w nowym oknie5 - Moje prawa do wsparcia i pomocy

Ostatnia aktualizacja: 04/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

1 - Moje prawa jako ofiary przestępstwa

Jakie informacje uzyskam od odpowiedniego organu (np. policji, prokuratury) w okresie między popełnieniem przestępstwa a złożeniem przeze mnie zawiadomienia o tym przestępstwie?

Jeżeli ofiara nie zgłosi przestępstwa ani nie zawiadomi o nim organu sądowego ani organów ścigania (policji lub żandarmerii), nie uzyska żadnych informacji, ponieważ popełnienie przestępstwa nie zostanie ujawnione.

Jeżeli organ sądowy, służby policyjne lub żandarmeria powezmą wiadomość o popełnieniu przestępstwa w jakikolwiek inny sposób niż przez złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez ofiarę, ofiara zostanie wezwana w celu złożenia zeznań na temat poniesionej szkody i okoliczności popełnienia czynu, a także zostanie pouczona o przysługujących jej prawach.

Jeżeli ofiara osobiście zawiadomi policję, żandarmerię lub organ sądowy, również zostanie przesłuchana po zgłoszeniu czynu oraz pouczona o przysługujących jej prawach.

Nie mieszkam w państwie UE, w którym popełniono przestępstwo (w przypadku obywateli UE i obywateli państw trzecich). Jak chronione są moje prawa?

Obywatele Francji mogą złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa w dowolnym komisariacie policji lub w dowolnej jednostce żandarmerii, która znajduje się na terytorium państwa. Takie zawiadomienie zostanie rozpatrzone we Francji, jeżeli organy francuskie zachowają swoją właściwość, lub zostanie ono przekazane właściwym organom państwa, w którym popełniono czyn.

Cudzoziemcy, którzy padną ofiarą przestępstwa popełnionego na terytorium Francji, mogą złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa w dowolnym komisariacie policji lub w dowolnej jednostce żandarmerii, która znajduje się na terytorium Francji. W czasie przesłuchania lub składania zawiadomienia ofiara będąca cudzoziemcem może skorzystać z usług tłumacza ustnego. Zostanie ona powiadomiona o wynikach za pomocą wszelkich odpowiednich środków, a jej prawa będą chronione tak samo jak prawa obywateli francuskich, ponieważ w przepisach ustanowiono te same zasady informowania ofiar i ochrony przysługujących im praw, bez względu na ich obywatelstwo.

Ofiara może skorzystać z pomocy prawnej, jeżeli jest obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa, które zawarło z Francją umowę międzynarodową.

Ponadto jeżeli ofiara składa zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa lub zeznanie przeciwko określonej osobie, w którym zarzuca jej sutenerstwo lub handel ludźmi, przysługuje jej prawo do uzyskania tymczasowego zezwolenia na pobyt na terytorium Francji, które uprawnia ją do prowadzenia działalności zawodowej lub gospodarczej, o ile obecność tej osoby nie będzie stanowiła zagrożenia dla porządku publicznego.

Jakie informacje uzyskam, jeżeli złożę zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa?

Po złożeniu zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa organ zwraca się do ofiary o podanie danych kontaktowych, aby móc się z nią skontaktować w toku postępowania przygotowawczego. Ofiara jest również informowana o przysługujących jej prawach i sposobach ich wykonywania.

Informowanie ofiary o postępach dokonanych w postępowaniu przygotowawczym

Ofiara może zwrócić się do policji, żandarmerii, prokuratora lub sędziego śledczego (juge d’instruction) – jeżeli skierowano do niego sprawę – z zapytaniem, na jakim etapie znajduje się postępowanie przygotowawcze, które jej dotyczy.

Jeżeli chodzi o zbrodnie i niektóre występki, w przypadku wytoczenia przez ofiarę powództwa adhezyjnego będzie ona co sześć miesięcy otrzymywać od sędziego śledczego informacje na temat etapu, na jakim znajduje się postępowanie.

Informowanie ofiary o wynikach postępowania przygotowawczego

Po zakończeniu postępowania przygotowawczego ofiara zostaje poinformowana o wydanym rozstrzygnięciu, tj.: umorzeniu postępowania, zastosowaniu wariantów alternatywnych wobec ścigania lub wezwaniu podejrzanego do stawienia się przed sądem. Jeżeli istnieje konieczność przeprowadzenia procesu, ofiara zostaje poinformowana o zarzutach przedstawionych podejrzanemu oraz o terminie i miejscu rozprawy.

Informowanie ofiary po skierowaniu sprawy do sędziego śledczego

W przypadku wszczęcia postępowania przygotowawczego prowadzonego przez sędziego śledczego prokurator Republiki przekazuje sprawę sędziemu śledczemu. Sędzia śledczy powiadamia ofiarę o wszczęciu tego postępowania oraz poucza ją o przysługującym jej prawie do wytoczenia powództwa adhezyjnego i sposobach wykonania tego prawa. Jeżeli ofiara jest osobą małoletnią, informacje otrzymują jej przedstawiciele ustawowi.

W powiadomieniu sędzia śledczy informuje również ofiarę, że w przypadku wytoczenia powództwa adhezyjnego jest ona uprawniona do skorzystania z pomocy adwokata, którego może wybrać samodzielnie lub złożyć wniosek o jego wyznaczenie do dziekana Izby Adwokackiej (bâtonnier de l’ordre des avocats), pouczając przy tym ofiarę o jej zobowiązaniu do pokrycia powiązanych kosztów, chyba że jest ona uprawniona do pomocy prawnej (zob. przesłanki) lub korzysta z ubezpieczenia ochrony prawnej.

Informowanie ofiary o sytuacji podejrzanego

Ofiara nie musi być informowana o tym, czy wobec domniemanego sprawcy zastosowano areszt tymczasowy, ani o tym, czy sprawca ten został zwolniony z więzienia.

Ofiarę zawsze natomiast należy poinformować o tym, że domniemany sprawca został objęty dozorem sądowym, jeżeli sąd orzekł wobec niego zakaz kontaktowania się z ofiarą w celu jej ochrony.

Czy mam prawo skorzystać z bezpłatnego tłumaczenia pisemnego lub ustnego (na potrzeby kontaktów z policją bądź innymi organami, w trakcie śledztwa/dochodzenia lub w czasie procesu)?

Jeżeli ofiara nie posługuje się językiem francuskim lub nie rozumie go w wystarczającym stopniu, policja lub żandarmeria wzywa tłumacza ustnego, w którego obecności ofiara składa zeznania. Tłumacz będzie zatem obecny przy przesłuchaniu ofiary, a także przy kontaktach z adwokatem oraz w trakcie procesu.

W toku postępowania ofiara może wnieść do sądu prowadzącego postępowanie o przetłumaczenie niezbędnych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Jeżeli takie tłumaczenie dotyczy istotnych dokumentów znajdujących się w aktach, jest ono nieodpłatne, ale jeżeli dotyczy również pozostałych dokumentów, wówczas należy za nie uiścić opłatę.

Niektóre dokumenty na temat praw ofiar zostały już przetłumaczone na najczęściej używane języki i są przekazywane ofierze przez funkcjonariuszy policji lub żandarmerii.

W jaki sposób organ zajmujący się sprawą dopilnuje, żebym zrozumiał, co się dzieje oraz by właściwie mnie zrozumiano (jeżeli jestem dzieckiem; jeżeli jestem osobą niepełnosprawną)

Jeżeli ofiara jest osobą niepełnosprawną w zakresie ograniczającym możliwość komunikacji, może skorzystać z pomocy tłumacza ustnego wezwanego przez organy ścigania lub sąd. Tłumacz będzie towarzyszył ofierze podczas przesłuchań, kontaktów z adwokatem lub w trakcie procesu.

Jeżeli ofiara nie umie lub nie jest w stanie czytać, dokumenty zostaną jej odczytane.

Jeżeli ofiara jest osobą małoletnią, jej przesłuchanie odbywa się w sposób dostosowany do jej wieku i stopnia dojrzałości oraz jest przeprowadzane przez specjalnie wyszkolonych przesłuchujących, niekiedy w obecności psychologa. Jeżeli konieczne jest przeprowadzenie wielu przesłuchań, ofiarę przesłuchuje – w miarę możliwości – ten sam przesłuchujący.

W niektórych komisariatach lub jednostkach żandarmerii istnieją specjalne pomieszczenia w celu stworzenia otoczenia dostosowanego do potrzeb dziecka i rozluźnienia atmosfery przesłuchania.

Małoletnia ofiara może zawsze domagać się, by w trakcie przesłuchania towarzyszyła jej dowolnie wybrana osoba dorosła.

Ponadto jeżeli postępowanie dotyczy poważnego przestępstwa, a w szczególności wszelkich przestępstw przeciwko wolności seksualnej, przesłuchanie jest filmowane lub co najmniej rejestrowane.

Usługi wsparcia dla ofiar przestępstw

Kto udziela wsparcia ofiarom przestępstw?

Pomocy ofiarom udzielają stowarzyszenia pomocy ofiarom. Misją tych stowarzyszeń jest zapewnienie wskazówek oraz udzielanie pomocy społecznej i prawnej lub wsparcia psychologicznego wszystkim ofiarom przestępstw, bez względu na to, czy uczestniczą one w postępowaniu karnym.

Ponadto stowarzyszenia te prowadzą biura ds. pomocy ofiarom, które znajdują się w każdym sądzie wielkiej instancji (tribunal de grande instance), aby udzielać pomocy i wsparcia ofiarom, których dotyczy toczące się postępowanie.

Ponadto ofiary szczególnych rodzajów przestępstw (np. przemocy ze strony partnera) mogą skorzystać ze specjalnej pomocy oferowanej przez wyspecjalizowane stowarzyszenia.

Czy policja skieruje mnie automatycznie do podmiotu udzielającego wsparcia ofiarom przestępstw?

Ofiara zostanie w dowolny sposób pouczona o przysługującym jej prawie do uzyskania pomocy ze strony służb podlegających organowi publicznemu lub ze strony stowarzyszenia pomocy ofiarom, których dane zostaną przekazane ofierze. W przepisach nie przewidziano, by policja lub żandarmeria bezpośrednio kontaktowała się ze stowarzyszeniami pomocy ofiarom, jeżeli jednak na komisariacie lub w jednostce żandarmerii znajdują się pracownicy socjalni (asystenci socjalni lub psychologowie), którzy zostali wezwani lub pełnią dyżur, ofiara może skorzystać z ich pomocy przy podejmowaniu kolejnych kroków.

Każda departamentalna dyrekcja ds. bezpieczeństwa publicznego posiada funkcjonariusza departamentalnego odpowiedzialnego za pomoc na rzecz ofiar. Jego zadaniem jest utrzymywanie kontaktów ze stowarzyszeniami, poprawa sposobu przyjmowania ofiar, gromadzenie informacji użytecznych dla ofiar oraz zapewnianie monitorowania postępowań karnych w celu udzielania informacji na temat ich przebiegu.

W każdej departamentalnej jednostce żandarmerii pracuje funkcjonariusz ds. prewencji, partnerstwa i kontaktów w zakresie pomocy ofiarom.

W każdym przypadku złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia poważnego przestępstwa przez X policjant zawsze przekazuje osobie składającej takie zawiadomienie formularz pomocy ofiarom, aby poinformować ją o działaniach podejmowanych przez Krajowy Instytut ds. Pomocy Ofiarom i Mediacji (l'institut national d'aide aux victimes et de médiation, INAVEM) i przekazać jej dane stowarzyszeń pomocy ofiarom lub służb socjalnych.

Następnie prokurator Republiki może bezpośrednio zwrócić się do stowarzyszenia pomocy ofiarom, aby udzieliło ono wsparcia ofierze przestępstwa.

W przypadku zdarzenia, w którym uczestniczyło wiele osób (wypadek zbiorowy lub akt terrorystyczny), stowarzyszenia pomocy ofiarom mogą uzyskać dostęp do listy ofiar i skontaktować się z nimi bezpośrednio.

Jak chroni się moją prywatność?

W toku postępowania przygotowawczego ofiara ma prawo – za zezwoleniem prokuratora Republiki – nie ujawniać swojego adresu zamieszkania i podać adres brygady żandarmerii lub komisariatu policji bądź adres osoby trzeciej, o ile osoba ta wyraźnie wyrazi na to zgodę.

Ponadto ofiara może wnieść o wyłączenie jawności rozprawy, tj. jej utajnienie, przy czym sędziowie nie mogą oddalić takiego wniosku, jeżeli został on złożony przez ofiarę zgwałcenia, tortur lub aktów barbarzyństwa, którym towarzyszyła napaść na tle seksualnym. W pozostałych przypadkach jawność rozprawy zostanie wyłączona wyłącznie wówczas, gdy nie sprzeciwi się temu ofiara lub inny powód cywilny.

We wszystkich sprawach tożsamość ofiary nie może zostać ujawniona przez media, chyba że wyrazi ona na to zgodę.

Ponadto usługi świadczone przez stowarzyszenia pomocy ofiarom i gromadzone przez nie dane są całkowicie poufne.

Czy muszę złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przed uzyskaniem dostępu do wsparcia dla ofiar przestępstw?

Złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa nie jest konieczne w celu uzyskania dostępu do wsparcia ze strony stowarzyszenia pomocy ofiarom.

Środki ochrony osobistej - jeżeli znajduję się w niebezpieczeństwie

Jakie rodzaje ochrony są dostępne?

W przypadku przemocy ze strony partnera sąd może orzec wobec sprawcy nakaz opuszczenia miejsca zamieszkania rodziny, zakaz przebywania w określonych miejscach i nakaz poddania się leczeniu lub terapii psychologicznej.

W przypadku przemocy ze strony (byłego) małżonka lub (byłego) konkubenta lub w przypadku poważnego niebezpieczeństwa grożącego ofierze prokurator Republiki może przekazać ofierze urządzenie umożliwiające jej zdalną ochronę (telefon w razie poważnego niebezpieczeństwa). Ofiary przemocy ze strony partnera mogą również wnieść do sędziego orzekającego w sprawach rodzinnych (juge aux affaires familiales) o wydanie nakazu ochrony przewidującego nałożenie na sprawcę określonych zakazów, jeżeli istnieją uzasadnione przesłanki, by przypuszczać, że sprawca faktycznie popełnił zarzucane mu czyny i że ofiara narażona jest na niebezpieczeństwo.

Sąd może również zapewnić ochronę ofierze oraz jej rodzinie przed ewentualnymi groźbami lub naciskami ze strony domniemanego sprawcy, orzekając wobec niego środki polegające na zakazie wszelkich kontaktów, takie jak tymczasowe aresztowanie, dozór sądowy i inne ograniczenia sądowe.

Kto może mi zapewnić ochronę?

Ochronę ofiar zapewnia organ sądowy, który uwzględnia zagrożenia i potrzeby ofiar w celu orzeczenia określonych środków karnych, np. zakazu kontaktowania się lub przebywania w określonych miejscach, takich jak miejsce zamieszkania ofiary. W przypadku orzeczenia przez sąd takich zakazów orzeczenia te są przekazywane do komisariatów policji i jednostek żandarmerii, które muszą zapewnić ich przestrzeganie. W przypadku naruszenia zakazu przez podejrzanego lub skazanego może on zostać zatrzymany, a takie zachowanie może stanowić przesłankę wymierzenia kary pozbawienia wolności lub zostać uznane za kolejne przestępstwo.

Jeżeli ofiara korzysta ze specjalnego urządzenia do ochrony (telefonu w razie poważnego niebezpieczeństwa), ochronę zapewnia jej właśnie to urządzenie umożliwiające łatwy kontakt z platformą zgłoszeń, która bezzwłocznie powiadamia funkcjonariuszy policji lub żandarmerii znajdujących się najbliżej ofiary, aby mogli oni udać się do miejsca, w którym przebywa ofiara znajdująca się w niebezpieczeństwie.

Czy ktoś dokona oceny mojej sprawy, żeby sprawdzić, czy grozi mi dalsze niebezpieczeństwo ze strony sprawcy?

Funkcjonariusz policji sądowej, który przesłuchuje ofiarę, ma obowiązek zgromadzić podstawowe informacje umożliwiające indywidualną ocenę sytuacji ofiary i jej potrzeb w zakresie ochrony. Przekazuje on te informacje organowi sądowemu, który prowadzi postępowanie i który – jeżeli uzna to za stosowne – nakazuje stowarzyszeniu pomocy ofiarom przeprowadzenie bardziej szczegółowej oceny. Celem tej indywidualnej oceny jest przede wszystkim określenie ryzyka zastraszenia lub odwetu ze strony sprawcy przestępstwa.

Czy ktoś dokona oceny mojej sprawy, żeby sprawdzić, czy grozi mi dalsze niebezpieczeństwo ze strony systemu wymiaru sprawiedliwości (w trakcie dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu)?

Celem opisanej powyżej oceny jest również określenie ryzyka wtórnej wiktymizacji, która może wystąpić w związku z uczestnictwem ofiary w postępowaniu karnym.

Jakie środki ochrony są dostępne dla ofiar przestępstw najbardziej potrzebujących szczególnego traktowania?

Ofiary przestępstw najbardziej potrzebujące szczególnego traktowania mogą skorzystać z oceny i wsparcia stowarzyszenia pomocy ofiarom.

Ponadto przewidziano różne środki ochrony w zależności od potrzeb ofiary, takie jak:

  • ograniczenie liczby przesłuchań i badań lekarskich do zakresu ściśle niezbędnego do celów postępowania;
  • możliwość wniesienia o przesłuchanie przez przesłuchującego tej samej płci – w przypadku przemocy seksualnej lub przemocy ze względu na płeć;
  • możliwość przeprowadzenia przesłuchania w dostosowanych pomieszczeniach przez wykwalifikowanych przesłuchujących i – w miarę możliwości – przeprowadzenia wszystkich przesłuchań przez tych samych przesłuchujących.

Jestem małoletni - czy przysługują mi szczególne prawa?

Małoletnia ofiara nie tylko posiada takie same prawa jak ofiara dorosła, ale także szczególne prawa związane z jej małoletnością. W związku z tym jeżeli wydaje się, że rodzice (lub przedstawiciele ustawowi) nie są w stanie zapewnić ochrony interesów małoletniego, organ sądowy wyznacza kuratora procesowego (osobę bliską dziecku lub osobę upoważnioną), której obowiązkiem jest reprezentowanie małoletniego i wykonywanie jego praw.

W celu ochrony interesów dziecka wyznacza się również często adwokata, który musi być obecny podczas każdego przesłuchania małoletniej ofiary.

W przypadku niektórych przestępstw, w szczególności przestępstw przeciwko wolności seksualnej, już na etapie postępowania przygotowawczego małoletnia ofiara może zostać poddana badaniu lekarskiemu/psychologicznemu, którego celem jest ocena charakteru i wagi poniesionej szkody oraz ustalenie, czy ofiara wymaga odpowiedniego leczenia lub odpowiedniej opieki. Istnieje obowiązek filmowania przesłuchań małoletniego będącego ofiarą określonych rodzajów przestępstw, w szczególności przestępstw przeciwko wolności seksualnej, aby uniknąć konieczności wielokrotnego przesłuchiwania małoletniego.

Ponadto podczas każdego przesłuchania, bez względu na charakter zdarzenia wiktymizującego, małoletniej ofierze może towarzyszyć wybrana przez nią osoba (osoba bliska, członek rodziny, przedstawiciel ustawowy, lekarz, psycholog).

W wyniku przestępstwa zmarł członek mojej rodziny – jakie prawa mi przysługują?

Osoba, która nie jest bezpośrednią ofiarą przestępstwa, może mimo wszystko zostać uznana za ofiarę (pośrednią) i korzystać z określonych praw.

Ofiara pośrednia, która uważa, że poniosła szkodę, nawet jeżeli jest to wyłącznie krzywda, może wnieść pozew adhezyjny na etapie postępowania przygotowawczego, do sędziego śledczego bądź podczas rozprawy, jeżeli sprawca stawi się przed sądem w celu jego osądzenia.

W przeciwieństwie do bezpośredniej ofiary przestępstwa ofiara pośrednia nie musi jednak zostać wezwana do stawienia się przed sądem ani poinformowana o terminach rozpraw, jeżeli uprzednio nie zgłosiła swojego uczestnictwa.

Ponadto ofiara musi uściślić charakter poniesionej przez siebie szkody, aby sędzia mógł ustalić, czy może przyjąć wytoczone przez nią powództwo adhezyjne, tj. stwierdzić jego dopuszczalność.

Członek mojej rodziny jest ofiarą przestępstwa – jakie prawa mi przysługują?

Osoba, która nie jest bezpośrednią ofiarą przestępstwa, może mimo wszystko zostać uznana za ofiarę (pośrednią) i korzystać z określonych praw.

Ofiara pośrednia, która uważa, że poniosła szkodę, nawet jeżeli jest to wyłącznie krzywda, może wnieść pozew adhezyjny na etapie postępowania przygotowawczego, do sędziego śledczego bądź podczas rozprawy, jeżeli sprawca stawi się przed sądem w celu jego osądzenia.

W przeciwieństwie do bezpośredniej ofiary przestępstwa ofiara pośrednia nie musi jednak zostać wezwana do stawienia się przed sądem ani poinformowana o terminach rozpraw, jeżeli uprzednio nie zgłosiła swojego uczestnictwa.

Ponadto ofiara musi uściślić charakter poniesionej przez siebie szkody, aby sędzia mógł ustalić, czy może przyjąć wytoczone przez nią powództwo adhezyjne, tj. stwierdzić jego dopuszczalność.

Czy mogę uzyskać dostęp do mediacji? Na jakich warunkach mogę skorzystać z mediacji? Czy będę bezpieczny/bezpieczna podczas mediacji?

Mediacja jest środkiem prawnym, który można zastosować, jeżeli może on zapewnić naprawienie szkody wyrządzonej ofierze, złagodzić negatywne skutki przestępstwa lub przyczynić się do resocjalizacji sprawcy czynu.

O przeprowadzeniu mediacji może postanowić prokurator Republiki po uzyskaniu zgody ofiary lub na jej wniosek.

W przypadku przemocy ze strony małżonka lub byłego małżonka ofiary, jej partnera, z którym zawarła cywilny pakt solidarności, lub jej byłego partnera, konkubenta bądź byłego konkubenta mediację można przeprowadzić wyłącznie na wniosek ofiary. W tym przypadku sprawca przemocy otrzymuje również upomnienie (rappel à la loi).

Jeżeli po przeprowadzeniu mediacji między sprawcą czynu a ofiarą (były) małżonek ofiary, (były) partner, który zawarł cywilny pakt solidarności (pacte civil de solidarité) z ofiarą, lub (były) konkubent dopuści się kolejnych aktów przemocy, kolejna mediacja jest niedopuszczalna.

Mediacja, której przeprowadzenie można powierzyć funkcjonariuszowi policji sądowej, osobie wyznaczonej przez prokuratora lub mediatorowi, polega na nawiązaniu kontaktu przez ofiarę ze sprawcą czynu przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa ofierze, która zgadza się na zasady i warunki przeprowadzania mediacji. Ofiara nie może zostać skonfrontowana ze sprawcą wbrew swojej woli; w żadnym wypadku nie można pozostawiać ofiary sam na sam ze sprawcą.

Ponadto środek ten nie jest stosowany, jeżeli okaże się, że nawiązanie kontaktu między sprawcą a ofiarą stanowi dla niej zagrożenie.

Gdzie mogę znaleźć przepisy, w których określono moje prawa?

Całe ustawodawstwo francuskie jest dostępne na Link otworzy się w nowym okniestronie internetowej. Prawa ofiar określono w kodeksie postępowania karnego, w szczególności w art. 10-2 do 10-5 i art. D1-2 do D1-12.

Ostatnia aktualizacja: 04/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

2 - Składanie zawiadomienia o przestępstwie oraz moje prawa podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu

Jak złożyć zawiadomienie o przestępstwie?

Ofiara może złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na policji lub w żandarmerii, które przekażą to zawiadomienie prokuratorowi Republiki właściwemu ze względu na miejsce popełnienia przestępstwa lub miejsce pobytu bądź zatrzymania sprawcy czynu.

Ofiara może również zwrócić się bezpośrednio do prokuratora Republiki za pośrednictwem zwykłego pisma, wyjaśniając okoliczności wystąpienia zdarzenia wiktymizującego, wskazując czas i miejsce wystąpienia tego zdarzenia oraz podając swoje dane osobowe i adres.

Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa mogą złożyć również – na takich samych warunkach – osoby niebędące ofiarami.

W jaki sposób mogę uzyskać informacje o przebiegu sprawy?

Informowanie ofiary o postępach dokonanych w postępowaniu przygotowawczym

Ofiara może zwrócić się do policji, żandarmerii, prokuratora lub sędziego śledczego (jeżeli skierowano do niego sprawę) z zapytaniem, na jakim etapie znajduje się postępowanie przygotowawcze, które jej dotyczy.

Jeżeli chodzi o zbrodnie i niektóre występki, w przypadku wytoczenia przez ofiarę powództwa adhezyjnego będzie ona co sześć miesięcy otrzymywać od sędziego śledczego informacje na temat etapu, na jakim znajduje się postępowanie.

Informowanie ofiary o wynikach postępowania przygotowawczego

Po zakończeniu postępowania przygotowawczego ofiara zostaje poinformowana o wydanym rozstrzygnięciu, tj. umorzeniu postępowania, zastosowaniu wariantów alternatywnych wobec ścigania, skierowaniu sprawy do sędziego śledczego lub wezwaniu podejrzanego do stawienia się przed sądem. Jeżeli istnieje konieczność przeprowadzenia procesu, ofiara zostaje poinformowana o zarzutach przedstawionych podejrzanemu oraz o terminie i miejscu rozprawy.

Informowanie osoby, która złożyła zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa

Każdy, kto zgłosi popełnienie przestępstwa, jest informowany przez prokuratora Republiki o działaniach podejmowanych w związku z tym zgłoszeniem.

Czy przysługuje mi pomoc prawna (w trakcie dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu)? Na jakich warunkach mogę skorzystać z mediacji?

Jeżeli ofiara nie korzysta z pomocy adwokata, może uzyskać informacje na temat swoich praw i obowiązków, zgłaszając się do sądów, ośrodków pomocy prawnej, punktów porad prawnych, urzędów miasta i ośrodków społecznych, w których dyżurują pracownicy stowarzyszeń pomocy ofiarom. Ofiara może również skorzystać z nieodpłatnych porad prawnych, które są dostępne dla wszystkich bez względu na wiek, narodowość lub stan majątkowy i których we wskazanych powyżej miejscach udzielają przedstawiciele zawodów prawniczych, w szczególności adwokaci.

Ofiara może również skorzystać z pomocy prawnej, jeżeli spełnia następujące przesłanki:

  • jest obywatelem Francji lub pochodzi z państwa członkowskiego Unii Europejskiej bądź państwa, które zawarło z Francją umowę międzynarodową, lub posiada legalne miejsce zwykłego pobytu we Francji (spełnienie tej przesłanki nie jest wymagane, jeżeli ofiara jest osobą małoletnią lub jeżeli wytoczyła powództwo adhezyjne);
  • środki finansowe ofiary[1] nie przekraczają pułapu określonego w ustawie budżetowej. Spełnienie przesłanki dotyczącej stanu majątkowego nie jest wymagane, jeżeli osoba padła ofiarą szczególnie poważnego przestępstwa (umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, stosowania tortur lub aktów barbarzyństwa, aktów terrorystycznych, zgwałcenia itd.), pobiera dodatek do dochodu (revenu de solidarité active, RSA) lub świadczenia solidarnościowe dla osób starszych i nie posiada innych źródeł dochodu lub jeżeli sytuacja ofiary ma szczególne znaczenie w świetle przedmiotu sporu lub przewidywanych kosztów procesu.

Pomoc prawna obejmuje:

  • honorarium adwokata;
  • koszty komornika sądowego – w stosownych przypadkach;
  • koszty związane z opiniami biegłych itd.;
  • zaliczkę, do której wniesienia ofiara może zostać zobowiązana.

Pomoc prawna może być pełna lub częściowa. Ważne jest, by złożyć wniosek o pomoc prawną na początku postępowania, ponieważ koszty poniesione przez ofiarę przed złożeniem wniosku nie podlegają zwrotowi.

Ofiara może uzyskać informacje i formularz wniosku o pomoc prawną u swojego adwokata, w ośrodku pomocy prawnej, w urzędzie miasta, w sądzie właściwym ze względu na jej miejsce zamieszkania lub w sądzie prowadzącym postępowanie. Formularz można również pobrać z poniższej strony internetowej: Link otworzy się w nowym okniehttps://www.service-public.fr/particuliers/vosdroits/R1444.



[1] Przesłanki dotyczące środków finansowych, które należy spełnić, aby uzyskać pomoc prawną:
w celu oceny potrzeb ofiary w zakresie pomocy prawnej organy uwzględniają środki uzyskane w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek. Środki te obejmują wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem świadczeń rodzinnych i niektórych świadczeń społecznych. Uwzględnia się również środki małżonka lub konkubenta ofiary, dzieci pozostających na jej utrzymaniu oraz wszystkich osób, które mają miejsce zwykłego pobytu wraz z ofiarą.

Czy mogę ubiegać się o zwrot kosztów (z tytułu uczestnictwa w dochodzeniu/śledztwie/procesie)? Na jakich warunkach mogę skorzystać z mediacji?

Koszty związane z postępowaniem sądowym mogą – z pewnym zastrzeżeniami – zostać pokryte z ubezpieczenia ochrony prawnej ofiary, jeżeli obejmuje ono – częściowo lub w całości – honorarium adwokata, koszty komornika, koszty postępowania lub dokonania określonych czynności bądź koszty opinii biegłych.

W przeciwnym razie jeżeli sąd wyda wyrok skazujący i orzeknie obowiązek naprawienia szkody, koszty te są pokrywane na wniosek ofiary przez skazanego.

Moja sprawa została umorzona zanim trafiła do sądu. Czy mogę się odwołać?

Jeżeli po przeprowadzeniu postępowania przygotowawczego prokurator Republiki postanowi umorzyć postępowanie, ofiara może wnieść zażalenie na to postanowienie do prokuratora generalnego sądu apelacyjnego w okręgu, w którym położony jest sąd, który umorzył postępowanie.

Jeżeli prokurator generalny uzna, że konieczne jest wniesienie aktu oskarżenia, może zobowiązać prokuratora do jego wniesienia. Jeżeli prokurator generalny uzna, że zażalenie wniesione przez ofiarę jest bezzasadne, poinformuje ofiarę o jego oddaleniu.

Ponadto jeżeli po złożeniu zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do prokuratora Republiki odnośne postępowanie zostanie umorzone lub jeżeli od złożenia zawiadomienia upłynie termin trzech miesięcy, ofiara może złożyć zawiadomienie bezpośrednio przez wniesienie pozwu adhezyjnego do właściwego sędziego śledczego.

Co więcej, ofiara może bezpośrednio wezwać domniemanego sprawcę do stawienia się przed sądem, zwracając się do komornika sądowego o doręczenie domniemanemu sprawcy wezwania do stawienia się przed sądem. W takim przypadku ofiara musi również wnieść zaliczkę w kwocie wyznaczonej przez sąd w zależności od jej stanu majątkowego.

Czy mogę uczestniczyć w procesie?

Ofiara zostanie poinformowana o terminie procesu i może uczestniczyć w rozprawie. W niektórych przypadkach jawność rozprawy zostaje wyłączona, a ofiara może przebywać na sali rozpraw wyłącznie podczas składania zeznań. Ofiara będzie mogła natomiast uczestniczyć w całym procesie, którego jawność wyłączono (który utajniono), wyłącznie wówczas, gdy wytoczyła powództwo adhezyjne.

Ofiara może na każdym etapie postępowania otrzymać wsparcie stowarzyszenia pomocy ofiarom bez konieczności spełnienia jakichkolwiek warunków. Członkowie tych stowarzyszeń mogą udzielać ofierze pomocy w chwili wnoszenia pozwu adhezyjnego, uczestniczyć w poszczególnych rozprawach oraz pomagać ofierze w zrozumieniu czynności i rozstrzygnięć sądu.

Jeżeli ofiara ma trudności ze zrozumieniem języka francuskiego lub z posługiwaniem się tym językiem, sąd wzywa tłumacza.

W trakcie rozprawy powód cywilny może wnieść o wezwanie świadków lub sprzeciwić się przesłuchaniu niektórych świadków.

Ofiara lub powód cywilny mogą zadawać pytania świadkom i oskarżonemu za pośrednictwem przewodniczącego składu orzekającego.

Ofiara może również przedstawiać wnioski (pisemne uwagi) dotyczące technicznych aspektów postępowania, przepisów lub okoliczności faktycznych sprawy, na które sędzia ma obowiązek udzielić odpowiedzi.

Jaka jest moja rola w systemie wymiaru sprawiedliwości? Czy jestem na przykład: ofiarą przestępstwa, świadkiem, powodem cywilnym, oskarżycielem prywatnym? Czy mogę wybrać swoją rolę?

Po zgłoszeniu czynów organom wymiaru sprawiedliwości, służbom policyjnym lub żandarmerii właściwe organy kontaktują się z ofiarą w celu jej przesłuchania.

Ofiara nie ma obowiązku poszukiwania sprawcy ani udowodnienia jego winy – jest to zadanie prokuratora Republiki. Ofiara może jednak zostać wezwana do przedstawienia wszelkich informacji lub dowodów, które mogą pomóc w ustaleniu prawdy (zaświadczeń lekarskich, danych osobowych świadków itd.).

Ofiara może wytoczyć powództwo adhezyjne, co uprawnia ją do wniesienia o odszkodowanie za poniesioną szkodę i do korzystania z usług adwokata.

Jakie są moje prawa i obowiązki wynikające z tej roli?

Po wszczęciu postępowania przygotowawczego przez policję lub żandarmerię służby te przeprowadzają przesłuchanie ofiary. W toku postępowania regularnie informują ofiarę o jej prawie do:

  • uzyskania naprawienia szkody w formie odszkodowania lub wszelkich innych właściwych środków, w tym – w stosownych przypadkach – w postaci środka sprawiedliwości naprawczej;
  • wytoczenia powództwa adhezyjnego w toku postępowania karnego wszczętego przez prokuraturę, postępowania karnego wszczętego przez bezpośrednie wezwanie sprawcy czynów do stawiennictwa przed właściwym sądem (citation directe) bądź postępowania karnego wszczętego przez złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa do sędziego śledczego;
  • w przypadku wytoczenia powództwa adhezyjnego – skorzystania z usług adwokata wybranego przez ofiarę lub wyznaczonego – na wniosek ofiary – przez dziekana Izby Adwokackiej przy właściwym sądzie, przy czym powiązane koszty ponosi ofiara, chyba że spełnia przesłanki uzyskania pomocy prawnej lub korzysta z ubezpieczenia ochrony prawnej;
  • skorzystania z pomocy służby podlegającej jednemu podmiotowi publicznemu lub większej ich liczbie lub stowarzyszenia pomocy ofiarom, z którym państwo zawarło stosowną umowę;
  • w stosownych przypadkach – złożenia wniosku do Komisji ds. Kompensat dla Ofiar Przestępstw w przypadku niektórych przestępstw;
  • otrzymania informacji o środkach ochrony, z których ofiara może skorzystać, w szczególności o nakazach ochrony. Ofiary informuje się również o karach grożących sprawcom przemocy i warunkach wykonania ewentualnych wyroków skazujących, które mogą zostać wydane;
  • jeżeli ofiara nie rozumie języka francuskiego – skorzystania z usług tłumacza ustnego i otrzymania tłumaczeń informacji niezbędnych do wykonywania przez ofiarę przysługujących jej praw;
  • wniesienia o obecność swojego przedstawiciela ustawowego i dowolnie wybranej osoby dorosłej na każdym etapie postępowania, chyba że właściwy organ sądowy wyda uzasadnione postanowienie o oddaleniu takiego wniosku;
  • wskazania adresu osoby trzeciej jako swojego miejsca zamieszkania – pod warunkiem uzyskania wyraźnej zgody tej osoby.

Jeżeli ofiara została wezwana do stawienia się przed sądem w charakterze świadka, ma obowiązek stawiennictwa i złożenia zeznań.

Powód cywilny nie musi stawić się osobiście, jeżeli reprezentuje go adwokat. W przypadku niestawiennictwa powoda cywilnego i braku pełnomocnika procesowego uznaje się jednak, że powód cofnął swój pozew, chyba że przedstawił sądowi swoje roszczenia na piśmie.

Powód cywilny i ofiara wezwana do stawienia się przed sądem w celu złożenia zeznań mogą wnieść o zwrot kosztów poniesionych w związku z uczestnictwem w rozprawie, jeżeli złożą stosowny wniosek w trakcie procesu.

Czy mogę składać oświadczenia przed sądem lub przedstawiać dowody? Na jakich warunkach?

Ofiara może składać oświadczenia na rozprawie i przedstawiać dowody, które muszą być jednak zgodne z zasadą kontradyktoryjności i które należy z wyprzedzeniem przekazać obronie (domniemanemu sprawcy lub jego adwokatowi) oraz prokuratorowi Republiki.

Ofiara może wytoczyć powództwo adhezyjne samodzielnie lub korzystając z pomocy adwokata.

W pozwie o odszkodowanie ofiara powinna wskazać żądaną kwotę (sumę pieniędzy przeznaczoną na naprawienie szkód materialnych, zadośćuczynienie za krzywdę lub zrekompensowanie czasu utraconego w wyniku zdarzenia wiktymizującego). Ofiara może skorzystać ze wskazówek udzielanych przez stowarzyszenie pomocy ofiarom.

Jakie informacje uzyskam w czasie procesu?

W trakcie procesu ofiara otrzymuje informacje na temat prawa do wytoczenia powództwa adhezyjnego, skorzystania z usług adwokata i skorzystania z pomocy prawnej pod pewnymi warunkami, a także z możliwości otrzymania wsparcia ze strony stowarzyszenia pomocy ofiarom.

Ofiara, która wytoczyła powództwo adhezyjne, zostaje pouczona, że w niektórych przypadkach może zwrócić się do Komisji ds. Kompensat dla Ofiar Przestępstw (CIVI) w celu otrzymania kompensaty pieniężnej z tytułu szkody w przypadku zasądzenia kompensaty przez sąd.

Czy będę mieć dostęp do akt sądowych?

W postępowaniu przed sądem poprawczym i sądem policyjnym ofiara nie ma bezpośredniego dostępu do akt – w tym celu musi najpierw uzyskać zgodę prokuratora.

Jeżeli ofiara wytoczyła natomiast powództwo adhezyjne, przysługuje jej prawo do bezpośredniego wglądu do akt lub do zapoznania się z nimi za pośrednictwem adwokata – w zależności od przypadku – bądź do wniesienia o wydanie ich odpisu.

W postępowaniu przed sądem przysięgłych (Cour d’Assises) ofiara może otrzymać nieodpłatnie odpis protokołów dokumentujących popełnienie przestępstwa, pisemne oświadczenia świadków i opinie biegłych, jak również otrzymać odpisy pozostałych dokumentów odnoszących się do postępowania.

Ostatnia aktualizacja: 04/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

3 - Moje prawa po zakończeniu procesu

Czy mogę zaskarżyć orzeczenie?

Ofiara nie może zaskarżyć orzeczenia sądu, jeżeli nie wytoczyła powództwa adhezyjnego, ponieważ sam fakt bycia ofiarą nie sprawia, że taka osoba jest stroną postępowania.

Ponadto jeżeli sąd przyjął powództwo adhezyjne, tzn. zgodził się, by ofiara występowała w charakterze powoda cywilnego, ofiara nie może zaskarżyć wyroku stwierdzającego winę ani orzeczonej kary. Ofiara może zaskarżyć tylko te części wyroku, które jej dotyczą.

Jakie są moje prawa po wydaniu wyroku?

W każdym przypadku ofiara ma prawo do:

  • otrzymania stosownej informacji w przypadku orzeczenia przez sąd zakazu kontaktowania się przez sprawcę z ofiarą;
  • otrzymania informacji o wykonaniu wyroku skazującego (zwolnieniu skazanego, obniżeniu wymiaru kary, miejscu, w którym przebywa sprawca, itd.) za pośrednictwem stowarzyszenia pomocy ofiarom lub uzyskania tych informacji bezpośrednio od Link otworzy się w nowym oknieSłużby Więziennej ds. Resocjalizacji i Probacji (Service Pénitentiaire d’Insertion et de Probation, SPIP);
  • wniesienia do sądu o orzeczenie wobec sprawcy przestępstwa zakazu zbliżania się do ofiary, spotykania się z nią i kontaktowania, jeżeli sąd orzekł warunkowe zawieszenie wykonania kary, przedterminowe warunkowe zwolnienie sprawcy bądź obniżenie lub zmianę wymiaru jego kary;
  • otrzymania informacji, jeżeli skazany sprawca zbiegł, a ofiara lub jej bliscy znajdują się w niebezpieczeństwie;
  • korzystania ze wsparcia ze strony stowarzyszenia pomocy ofiarom;
  • uwzględnienia interesów ofiary przed orzeczeniem zwolnienia skazanej osoby; przedstawienia – przed wydaniem orzeczenia – pisemnych uwag w terminie piętnastu dni.

Jeżeli strona wytoczyła powództwo adhezyjne, ma również prawo do:

  • otrzymania od sądu informacji o przysługującym jej prawie do zwrócenia się do Link otworzy się w nowym oknieKomisji ds. Kompensat dla Ofiar Przestępstw (Commission d’Indemnisation des Victimes d’Infraction, CIVI);
  • bycia reprezentowaną przez adwokata lub skorzystania z pomocy prawnej;
  • otrzymania informacji na temat wydanego orzeczenia (odpisu orzeczenia).

W trakcie odbywania kary przez sprawcę ofiara ma prawo do:

1) zgłoszenia organowi sądowemu każdego przypadku naruszenia jej interesów;

2) uzyskania naprawienia szkody w formie odszkodowania lub wszelkich innych właściwych środków, w tym – w stosownych przypadkach – w postaci środka sprawiedliwości naprawczej;

3) otrzymania informacji – na wniosek – o zakończeniu wykonywania kary pozbawienia wolności w przypadkach i na warunkach przewidzianych w kodeksie postępowania karnego;

4) uwzględnienia – w stosownych przypadkach – konieczności zapewnienia ofierze spokoju i bezpieczeństwa.

Organ sądowy jest zobowiązany do zagwarantowania wszystkich tych praw na każdym etapie wykonywania kary, niezależnie od sposobu jej wykonywania.

Czy mam prawo do ochrony po zakończeniu procesu? Przez jaki okres?

Po zakończeniu procesu ofiara może skorzystać z usług adwokata, który może udzielić jej porady dotyczącej możliwości wniesienia środka zaskarżenia lub zasad składania wniosków do komornika sądowego.

Ofiara może również korzystać z pomocy udzielanej przez stowarzyszenia pomocy ofiarom bez ograniczeń czasowych.

Jakie informacje uzyskam, jeżeli sprawca zostanie skazany?

W przypadku skazania sprawcy ofiara zostanie poinformowana o orzeczonej karze w przypadku orzeczenia przez sąd zakazu kontaktowania się sprawcy z ofiarą lub zakazu przebywania sprawcy w miejscu zamieszkania ofiary.

Jeżeli ofiara wytoczyła powództwo adhezyjne, otrzymuje odpis orzeczenia, w którym sąd wskazuje wymierzoną karę.

Jeżeli sprawca odbywa karę pozbawiony wolności, ofiara otrzyma informację o zamiarze przedterminowego warunkowego zwolnienia sprawcy i będzie mogła wyrazić swoją opinię na ten temat.

Czy uzyskam informację o tym, że sprawca został zwolniony (w tym o wcześniejszym lub warunkowym zwolnieniu) lub że zbiegł z zakładu karnego?

W przypadku skazania sprawcy za określone przestępstwa (zgwałcenie, zabójstwo lub usiłowanie zabójstwa oraz za większość występków przeciwko wolności seksualnej) i złożenia odpowiedniego wniosku przez ofiarę, występującą jako „zwykła” ofiara niebędąca stroną postępowania lub jako powód cywilny, zostanie ona poinformowana – bezpośrednio lub za pośrednictwem swojego adwokata – o zwolnieniu sprawcy w momencie zakończenia odbywania kary.

W przypadku ucieczki sprawcy ofiara otrzymuje stosowną informację od prokuratora Republiki.

Czy będę brać udział w wydaniu postanowienia o zwolnieniu lub warunkowym zwolnieniu? Czy mogę na przykład złożyć oświadczenie lub wnieść odwołanie?

Jeżeli istnieje ryzyko, że skazany ma zamiar nawiązać kontakt z ofiarą niebędącą stroną postępowania lub powodem cywilnym, a należy uniknąć takiego ewentualnego spotkania, sądy penitencjarne – oprócz orzeczenia warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności lub ostatecznego zwolnienia z odbywania takiej kary – orzekają zakaz kontaktowania się z ofiarą lub powodem cywilnym i – w stosownych przypadkach – zakaz zbliżania się do ich miejsca zamieszkania oraz miejsca pracy (art. 712-16-2 akapit pierwszy kodeksu postępowania karnego).

Sąd ma obowiązek orzeczenia tego rodzaju zakazu również wówczas, gdy osoba została skazana za jedno z przestępstw, o których mowa w art. 706-47 kodeksu postępowania karnego (większość przestępstw przeciwko wolności seksualnej, art. 712-16-2 akapit drugi kodeksu postępowania karnego), chyba że sąd odmówi nałożenia zakazu i szczegółowo uzasadni taką decyzję.

W tym celu do ofiary niebędącej stroną postępowania lub powoda cywilnego wysyła się zawiadomienie o orzeczeniu danego środka karnego i przewidywanych konsekwencjach dla skazanego w razie nieprzestrzegania tego zakazu (art. 712-16-2 akapit trzeci kodeksu postępowania karnego, por. poniżej).

Adwokat powoda cywilnego (lecz nie ofiary niebędącej stroną postępowania) może ponadto – na swój wniosek – wziąć udział w posiedzeniu przeprowadzonym w celu wysłuchania obydwu stron (débat contradictoire) i przedstawić swoje uwagi sędziemu, sądowi i izbie penitencjarnej podczas rozpatrywania wniosków o przedterminowe warunkowe zwolnienie skazanych na karę pozbawienia wolności (emprisonnement) w wymiarze co najmniej pięciu lat bądź na karę pozbawienia wolności od 10 do 30 lat lub karę dożywotniego pozbawienia wolności (peine de réclusion).

Ponadto przed wydaniem orzeczenia sędziowie penitencjarni mogą powiadomić ofiarę niebędącą stroną postępowania lub powoda cywilnego – bezpośrednio lub za pośrednictwem ich adwokata – o możliwości przedstawienia pisemnych uwag w terminie piętnastu dni od dnia otrzymania tego rodzaju powiadomienia. Uwagi te mogą zostać skierowane do sądu przez ofiarę niebędącą stroną postępowania lub powoda cywilnego w dowolnie wybrany sposób.

Ofiara nie może odwołać się od orzeczeń związanych z wykonywaniem wyroku skazującego. Może natomiast złożyć nowe zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, jeżeli sprawca popełni kolejny czyn zabroniony, lub powiadomić sędziego sprawującego nadzór nad przestrzeganiem warunków zwolnienia warunkowego lub prokuratora Republiki o nieprzestrzeganiu przez skazanego orzeczonych nakazów lub zakazów, np. zakazu kontaktowania się z ofiarą.

Ostatnia aktualizacja: 04/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

4 - Odszkodowanie

W jaki sposób można dochodzić naprawienia szkody od sprawcy? (np. w czasie procesu, w drodze dochodzenia roszczenia cywilnego, w postępowaniu adhezyjnym)

Obowiązujące przepisy umożliwiają każdej osobie, która uważa się za ofiarę:

  • wniesienie pozwu adhezyjnego do sędziego śledczego, który prowadzi sprawę (se constituer partie civile devant le juge d’instruction chargé du dossier);
  • złożenie wniosku o zastosowanie środków tymczasowych (action en référé) lub wytoczenie powództwa przed sąd cywilny orzekający co do istoty sprawy (action devant le juge civil au fond).

1) Istnieją różne sposoby wniesienia sprawy cywilnej do sądu orzekającego w sprawach karnych:

– przez oskarżenie posiłkowe subsydiarne (l’action) – w przypadku odmowy wszczęcia postępowania lub jego umorzenia przez prokuraturę (skutkuje ono wszczęciem postępowania karnego).

Istnieją dwie możliwości:

  • citation directe (bezpośrednie wezwanie domniemanego sprawcy do stawiennictwa przed sądem) (w przypadku wykroczeń lub występków);
  • wytoczenie powództwa adhezyjnego (w przypadku występków lub zbrodni);

– przez oskarżenie posiłkowe uboczne (l’intervention), jeżeli wszczęto już postępowanie karne;

– przez wytoczenie powództwa adhezyjnego.

Czynności tej można dokonać na rozprawie, ale również przez wysłanie wniosku do prezesa sądu poprawczego (tribunal correctionnel) przesyłką poleconą za potwierdzeniem odbioru lub faksem; ofiara musi wskazać we wniosku chęć wytoczenia powództwa adhezyjnego i kwotę żądanego odszkodowania. Czynności tej można dokonać również za pośrednictwem adwokata.

2) Powództwo cywilne przed sąd orzekający w sprawach cywilnych można wytoczyć zgodnie z przepisami ogólnymi w zakresie odpowiedzialności cywilnej.

Jeżeli ofiara postanowi zwrócić się do sądu orzekającego w sprawach cywilnych w celu uzyskania naprawienia szkody, nie może później zwrócić się do sądu orzekającego w sprawach karnych. Jeżeli jednak ofiara postanowi zwrócić się najpierw do sądu orzekającego w sprawach karnych, może później skierować sprawę do sądu orzekającego w sprawach cywilnych.

Sąd zobowiązał sprawcę do wypłacenia mi odszkodowania/zadośćuczynienia. Jak mam skłonić sprawcę do wypłaty odszkodowania?

W razie trudności z uzyskaniem zasądzonej kwoty ofiara może wnieść o wszczęcie cywilnego postępowania egzekucyjnego, zwracając się do komornika sądowego. Wniosek należy wysłać pocztą do prezesa sądu wielkiej instancji (tribunal de grande instance) właściwego ze względu na miejsce zamieszkania skazanego lub, jeżeli skazany został pozbawiony wolności, do prezesa sądu wielkiej instancji, w którego okręgu znajduje się zakład karny, w którym przebywa osadzony. Zajęciu podlegają:

– część wynagrodzenia pozostawiona do dyspozycji skazanego;

– środki zgromadzone na rachunku bankowym;

– niektóre rzeczy należące do skazanego.

Jeżeli sprawca nie wypłaci mi odszkodowania, czy mogę uzyskać zaliczkę od Skarbu Państwa? Na jakich warunkach mogę skorzystać z mediacji?

Jeżeli skazany dobrowolnie nie wypłaci zasądzonej kwoty, ofiara może zwrócić się do biura ds. pomocy ofiarom przestępstw w windykacji zasądzonych kwot (service d’aide au recouvrement des victimes d’infractions, SARVI). Ofiara musi jedynie udowodnić, że sąd wydał prawomocne orzeczenie w sprawie karnej (bez możliwości wniesienia środka zaskarżenia), w którym orzekł obowiązek naprawienia szkody.

Wstępując w miejsce zobowiązanego, SARVI wypłaca ofierze całą zasądzoną kwotę do wysokości 1 000 EUR; jeżeli zasądzona kwota przewyższa tę sumę, SARVI wypłaca zaliczkę w wysokości 30% tej kwoty, która nie może jednak przekraczać 3 000 EUR. Po wypłaceniu zaliczki SARVI uiści pozostałą część należnej kwoty w zależności od środków, które zdoła uzyskać od skazanego.

Aby zwrócić się do SARVI, ofiara musi uzyskać formularz wniosku o pomoc w windykacji zasądzonej kwoty w sądach wielkiej instancji (punkt kompleksowej obsługi sekretariatu, sekretariat sędziego ds. ofiar, biuro ds. wykonywania orzeczeń, biuro ds. pomocy ofiarom) lub w ośrodkach pomocy prawnej, punktach porad prawnych, urzędach miasta itd., które następnie przekazują wypełniony formularz do SARVI.

Wniosek do SARVI należy bezwzględnie złożyć w terminie od dwóch miesięcy do jednego roku od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, w którym sąd orzekł obowiązek naprawienia szkody.

Czy mam prawo do odszkodowania od państwa?

Fundusz gwarancji dla ofiar aktów terrorystycznych i innych przestępstw (Fonds de garantie des victimes d’actes de terrorisme et d’autres infractions, FGTI) wypłaca kompensaty na rzecz ofiar aktów terrorystycznych zgodnie ze szczególną procedurą. Fundusz wypłaca również kompensaty na rzecz:

– ofiar zgwałceń, napaści na tle seksualnym, kradzieży, oszustw, sprzeniewierzenia środków finansowych, wymuszeń rozbójniczych lub uszkodzenia rzeczy;

– ofiar przestępstwa, które spowodowało trwałą lub całkowitą niezdolność do pracy;

– bliskich ofiar zabójstwa lub nieumyślnego spowodowania śmierci.

Aby uzyskać kompensatę od FGTI, ofiara spełniająca określone warunki musi złożyć wniosek bezpośrednio do Komisji ds. Kompensat dla Ofiar Przestępstw (commission d’indemnisation des victimes d’infraction, CIVI) sądu wielkiej instancji (tribunal de grande instance) właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy lub siedzibę sądu orzekającego w sprawach karnych prowadzącego sprawę.

Wniosek do CIVI można złożyć w ciągu trzech lat od dnia popełnienia przestępstwa. Termin ten zostaje przedłużony o jeden rok, licząc od daty wydania ostatniego orzeczenia w sprawie karnej.

Jeżeli przestępstwo popełniono na terytorium Francji, kompensatę mogą otrzymać:

– osoby posiadające obywatelstwo francuskie;

– obywatele państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

Jeżeli przestępstwo popełniono za granicą, kompensata przysługuje jedynie osobom posiadającym obywatelstwo francuskie.

1) W przypadku czynów powodujących ciężki uszczerbek na zdrowiu (atteintes graves à la personne):

Szkoda, którą poniosła ofiara i która wynika z czynów powodujących ciężki uszczerbek na zdrowiu, może zostać naprawiona w całości, jeżeli: czyn spowodował śmierć, okaleczenie bądź trwałe kalectwo lub całkowitą niezdolność do pracy przez okres co najmniej jednego miesiąca lub jeżeli czynem jest zgwałcenie, akt przemocy, napaść na tle seksualnym lub handel ludźmi.

CIVI uwzględnia świadczenia wypłacane przez organy zabezpieczenia społecznego, towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, zakłady ubezpieczeń itd. Uszkodzenia odzieży lub rzeczy nie podlegają obowiązkowi kompensacyjnemu.

2) W przypadku czynów powodujących lekki uszczerbek na zdrowiu i szkód materialnych wynikających z kradzieży, oszustwa, sprzeniewierzenia środków finansowych, wymuszenia rozbójniczego lub uszkodzenia rzeczy:

Jeżeli ofiara doznała uszczerbku na zdrowiu, który spowodował całkowitą niezdolność do pracy przez okres krótszy niż jeden miesiąc, lub poniosła szkodę materialną wynikającą z jednego z siedmiu wskazanych występków, kompensata podlega ścisłym warunkom, a jej maksymalna kwota jest ograniczona.

Aby kwalifikować się do tego rodzaju kompensaty, ofiara musi spełnić następujące dodatkowe warunki:

– środki finansowe ofiary nie mogą przekraczać półtorakrotności ustalonego pułapu, który uprawnia do skorzystania z częściowej pomocy prawnej (po skorygowaniu o wydatki rodzinne);

– ofiara musi nie być w stanie uzyskać skutecznego i wystarczającego odszkodowania od zakładu ubezpieczeń, organu zabezpieczenia społecznego ani żadnego innego dłużnika;

– ofiara musi znajdować się w trudnej sytuacji materialnej lub emocjonalnej w związku z przestępstwem (wyłącznie w przypadku szkód materialnych).

Jeśli ofiara spełnia te warunki, może otrzymać kompensatę w maksymalnej wysokości 4 500 EUR.

Czy przysługuje mi odszkodowanie, jeżeli sprawca nie został skazany?

Jeżeli sprawca nie został skazany, ofiara może wytoczyć powództwo cywilne, wnosząc o naprawienie szkody do sądu orzekającego w sprawach cywilnych. Ofiara musi wykazać odpowiedzialność sprawcy za poniesioną szkodę.

Ponadto w związku z tym, że postępowanie przed CIVI jest prowadzone niezależnie od postępowania karnego, ofiara może złożyć wniosek do komisji ds. kompensat nawet w braku wyroku lub postanowienia sądu orzekającego w sprawach karnych oraz w przypadku uniewinnienia oskarżonego.

Czy mam prawo do uzyskania doraźnej płatności w czasie oczekiwania na orzeczenie w sprawie odszkodowania?

W toku postępowania przed CIVI ofiara może złożyć wniosek o zaliczkę na poczet kompensaty, jeżeli jej prawo do kompensaty nie zostało zakwestionowane, a wysokość szkody poniesionej przez ofiarę nie może zostać ustalona, ponieważ ofiara nie może obliczyć łącznej wysokości szkody lub ponieważ organy zabezpieczenia społecznego nie podały wysokości kwot podlegających zwrotowi. Jeżeli ofiara nie spełnia powyższych warunków, może mimo wszystko otrzymać zaliczkę według uznania przewodniczącego CIVI.

Ostatnia aktualizacja: 04/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

5 - Moje prawa do wsparcia i pomocy

Jestem ofiarą przestępstwa. Z kim mam się skontaktować, aby uzyskać wsparcie i pomoc?

Wykaz struktur pomocy ofiarom znajduje się na stronie internetowej: Link otworzy się w nowym oknieWykaz stowarzyszeń pomocy ofiarom.

Ofiara może zwrócić się do stowarzyszenia pomocy ofiarom, którego siedziba znajduje się najbliżej jej miejsca pobytu.

Infolinia udzielająca wsparcia ofiarom przestępstw

Szczególna pomoc na rzecz ofiar:

  • dzieci znajdujące się w niebezpieczeństwie: 119 – infolinia czynna 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu;
  • zaginione dzieci: 116 000 – infolinia czynna 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu;
  • przemoc wobec kobiet: 3919 – infolinia czynna 7 dni w tygodniu: od poniedziałku do piątku w godzinach 9.00–22.00 oraz w soboty, niedziele i święta w godzinach 9.00–18.00;
  • ofiary zgwałceń i napaści na tle seksualnym: 0 800 05 95 95 – infolinia czynna od poniedziałku do piątku w godzinach 10.00–19.00;
  • dyskryminacja ze względu na rasę: 01 40 35 36 55 – infolinia czynna we wtorki, czwartki i piątki w godzinach 10.30–13.30;
  • dyskryminacja ze względu na orientację seksualną: 01 48 06 42 41 – infolinia czynna od poniedziałku do piątku w godzinach 18.00–22.00, w soboty w godzinach 14.00–16.00 i w niedziele w godzinach 18.00–20.00;
  • Link otworzy się w nowym oknienękanie w szkole: 3020 – infolinia czynna od poniedziałku do piątku w godzinach 9.00–20.00 i w soboty w godzinach 9.00–18.00.

Czy wsparcie dla ofiar przestępstw jest udzielane bezpłatnie?

Tak, pomoc zapewniana przez stowarzyszenia pomocy ofiarom jest całkowicie bezpłatna.

Jakiego rodzaju wsparcie mogę otrzymać od organów państwowych?

Pomoc medyczna:

Ofiara może zgłosić się do szpitala, aby uzyskać poradę medyczną oraz obdukcję lekarską.

Przemoc ze strony partnera:

W przypadku zagrożenia ofiara może – bez względu na status małżeński – zwrócić się w trybie pilnym do sędziego orzekającego w sprawach rodzinnych sądu wielkiej instancji o wydanie nakazu ochrony przyznającego jej tymczasowe prawo do korzystania z lokalu zajmowanego wspólnie z partnerem oraz nakładającego na partnera ofiary, który stosuje wobec niej przemoc, nakaz opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z ofiarą.

Pomoc prawna:

W każdym sądzie wielkiej instancji znajduje się biuro ds. pomocy ofiarom, którym zarządza stowarzyszenie pomocy ofiarom. Przedstawiciele tych struktur udzielają ofiarom przestępstw informacji oraz wskazówek, a także towarzyszą im i udzielają wyjaśnień na temat funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości oraz toczących się postępowań dotyczących ofiar. Dzięki temu ofiary mogą:

  • otrzymywać informacje o wszystkich kwestiach niecierpiących zwłoki: np. konieczności bezzwłocznego stawienia się przed sądem;
  • otrzymywać informacje o przebiegu postępowania karnego.

Ofiary regularnie otrzymują wskazówki dotyczące uczestnictwa w systemie kompensat, do którego mogą się kwalifikować.

Udzielana pomoc jest nieodpłatna i poufna.

Jakiego rodzaju wsparcie mogę otrzymać od organizacji pozarządowych?

Stowarzyszenia pomocy ofiarom wspierają ofiary na każdym etapie postępowania, udzielając im nieodpłatnie informacji na temat porządku prawnego i społecznego oraz pomocy psychologicznej. Przedstawiciele tych stowarzyszeń mogą pomagać ofiarom podczas składania zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa lub wytaczania powództwa adhezyjnego. Mogą również być obecne na rozprawach w postępowaniu karnym oraz pomagać ofiarom w zrozumieniu czynności procesowych i decyzji poszczególnych organów.

Stowarzyszenia te mogą posiadać swoich przedstawicieli w jednostkach żandarmerii, na komisariatach, w szpitalach, sądach, placówkach pomocy społecznej itd. Ich adresy i numery telefonów można uzyskać w sądach, brygadach żandarmerii lub na komisariatach, a ich wykaz jest dostępny również pod Link otworzy się w nowym oknietym linkiem.

Oprócz stowarzyszeń pomocy ofiarom prowadzących działalność ogólną istnieje wiele stowarzyszeń, z którymi państwo nie zawarło stosownych umów i które specjalizują się w szczególnych dziedzinach, takich jak uszczerbek na zdrowiu, przemoc ze strony partnera, wypadki komunikacyjne, błędy medyczne itd. Niektóre stowarzyszenia specjalizujące się w pomocy kobietom, które padły ofiarami przemocy, mogą udostępniać kobietom i ich dzieciom mieszkania zastępcze.

Ostatnia aktualizacja: 04/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Do tej pory przetłumaczono ją na następujące języki

Prawa ofiar przestępstw w postępowaniu karnym - Chorwacja

Ofiarom przestępstw przysługuje szereg praw przed wszczęciem postępowania karnego. Szczególną ochroną otacza się dzieci i ofiary przestępstw przeciwko wolności seksualnej oraz przestępstwa handlu ludźmi.

Ofiara przestępstwa ma prawo do:

  • obligatoryjnego otrzymania informacji od policji, osoby prowadzącej dochodzenie, prokuratury (državno odvjetništvo) i sądu;
  • skutecznej pomocy psychologicznej i innego rodzaju pomocy specjalistycznej oraz wsparcia ze strony organów, organizacji i instytucji pomagających ofiarom przestępstw;
  • uczestnictwa w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonego;
  • bycia informowaną przez prokuratora (državni odvjetnik) o czynnościach dokonanych na podstawie zawiadomienia o przestępstwie oraz do wniesienia zażalenia do prokuratora wyższego rangą (viši državni odvjetnik);
  • specjalistycznego doradztwa finansowanego przez Skarb Państwa, jeżeli ofiara przestępstwa doznała bardzo ciężkiego uszkodzenia ciała lub cierpienia psychicznego lub poniosła bardzo poważne konsekwencje wynikłe z przestępstwa;
  • wniesienia powiązanego powództwa odszkodowawczego;
  • odszkodowania na podstawie przepisów szczególnych, jeżeli ofiara przestępstwa poniosła ciężki uszczerbek na zdrowiu lub doszło do znacznego pogorszenia jej stanu zdrowia w następstwie przestępstwa z użyciem przemocy.

Oprócz praw wymienionych powyżej ofierze przestępstwa przeciwko wolności seksualnej lub przestępstwa handlu ludźmi przysługuje prawo do:

  • rozmowy z psychologiem przed przesłuchaniem; koszt takiej rozmowy pokrywa Skarb Państwa;
  • pomocy prawnej finansowanej przez Skarb Państwa;
  • bycia przesłuchiwaną na posterunku policji lub w biurze prokuratora przez osobę tej samej płci;
  • obecności zaufanej osoby (osoba od povjerenja) w toku przesłuchania;
  • odmowy odpowiedzi na niepotrzebne pytania dotyczące jej życia prywatnego;
  • możliwości złożenia wniosku o przesłuchanie jej za pośrednictwem urządzenia audio-wizualnego;
  • zachowania poufności danych osobowych;
  • zażądania wyłączenia jawności rozprawy;
  • otrzymania informacji o tych prawach przed pierwszym przesłuchaniem przez sąd, prokuratora i policję.

Jeżeli ofiarą przestępstwa jest dziecko, przysługuje mu dodatkowo prawo do:

  • pomocy prawnej finansowanej przez Skarb Państwa;
  • obecności zaufanej osoby (osoba od povjerenja) w toku postępowania;
  • zachowania poufności jego danych osobowych;
  • przesłuchania w jego domu lub innym szczególnie wyposażonym pomieszczeniu sądu;
  • wyłączenia jawności rozprawy;
  • przeprowadzenia przesłuchania, w czasie którego sędzia oraz strony znajdują się w innym pomieszczeniu niż dziecko, za pośrednictwem urządzeń audio-wizualnych obsługiwanych przez odpowiednio wyszkolonego technika;
  • do szczególnej opieki podczas przesłuchania, tak aby przesłuchanie nie wpłynęło niekorzystnie na zdrowie psychiczne dziecka.

Za dzieci uznaje się wszystkie osoby poniżej 18 roku życia.

Dziecko będące świadkiem należy wezwać do stawiennictwa za pośrednictwem jego rodziców. Dziecko będące świadkiem i ofiarą przesłuchuje sędzia rozpoznający sprawę na posiedzeniu dowodowym.

Tryb prywatnoskargowy

W większości przypadków w chwili złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa prokurator rozpoczyna ściganie z urzędu.

W postępowaniu karnym prywatnoskargowym istnieje możliwość wniesienia do sądu prywatnego aktu oskarżenia. Akt oskarżenia należy wnieść w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym uprawniona osoba fizyczna lub prawna powzięła informację o przestępstwie i sprawcy czynu.

Powiązane powództwo odszkodowawcze

Ofiara przestępstwa jest również poszkodowanym i jest uprawniona do wniesienia pozwu odszkodowawczego do sądu.

Takie powództwo może obejmować następujące roszczenia:

  • odszkodowanie za szkodę materialną i niematerialną (ból, lęk);
  • zwrot przedmiotów osobistych – jeżeli poszkodowany może dowieść, że był ich pełnoprawnym właścicielem lub posiadaczem;
  • stwierdzenie nieważności określonych czynności, w przypadku gdy przestępstwo wynikło z czynności dotyczących nieruchomości (jeżeli oskarżony zmusił ofiarę do zawarcia umowy).

Powiązane powództwo odszkodowawcze można wytoczyć w postępowaniu karnym lub odrębnym postępowaniu cywilnym. Jeżeli powództwo cywilne (adhezyjne) zostaje wytoczone w toku postępowania karnego, warunkiem sine qua non spełnienia żądań pozwu jest uznanie oskarżonego za winnego.

Nie stanowi to warunku powodzenia powództwa wytoczonego w postępowaniu cywilnym.

Prawa pokrzywdzonych w toku postępowania przygotowawczego i postępowania karnego

W toku postępowania przygotowawczego ofiary przestępstw – działające w charakterze oskarżycieli prywatnych i pokrzywdzonych – są uprawnione do przedstawiania okoliczności faktycznych i składania wniosków o przeprowadzenie istotnych dowodów w celu potwierdzenia popełnienia przestępstwa, zidentyfikowania sprawcy czynu i ustalenia roszczeń w powiązanym powództwie odszkodowawczym.

Ofiara, która bierze udział w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonego, ma prawo:

  • używać własnego języka, w tym języka migowego i dla osób głuchoniewidomych, oraz ma prawo do pomocy tłumacza ustnego, jeżeli nie rozumie lub nie używa języka chorwackiego, lub do pomocy tłumacza języka migowego, jeżeli osoba ta nie słyszy lub jest głuchoniewidoma;
  • używać własnego języka;
  • wnieść powiązane powództwo odszkodowawcze i wnioski o zastosowanie środków zapobiegawczych;
  • być reprezentowana przez pełnomocnika;
  • przedstawiać okoliczności faktyczne i wnosić wnioski dowodowe;
  • brać udział w posiedzeniu, na którym odbywa się postępowanie dowodowe;
  • brać udział w postępowaniu sądowym, postępowaniu dowodowym oraz wygłosić mowę końcową;
  • do dostępu do akt;
  • zwrócić się o przekazywanie przez prokuratora informacji na temat czynności dokonanych na podstawie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa; wnieść zażalenie do prokuratora wyższego rangą;
  • wnieść środki odwoławcze;
  • wnieść wniosek o ściganie przestępstwa i prywatny akt oskarżenia;
  • otrzymać zawiadomienie o umorzeniu sprawy i postanowienie prokuratora o zaniechaniu ścigania;
  • działać w charakterze oskarżyciela w miejsce oskarżyciela publicznego;
  • dochodzić przywrócenia do stanu poprzedniego;
  • otrzymać zawiadomienie o wyniku postępowania karnego.

Biuro prokuratora i sąd są zobowiązani przed postępowaniem karnym oraz po jego zakończeniu – a także na jego każdym etapie – do zbadania, czy istnieje możliwość, aby oskarżony naprawił szkodę wynikłą z przestępstwa. Są oni zobowiązani poinformować pokrzywdzonego o niektórych prawach przewidzianych w przepisach (prawo do używania własnego języka, prawo do wniesienia powiązanego powództwa odszkodowawczego itp.).

Prawo do kompensaty finansowej

Ustawa o finansowej kompensacie dla ofiar przestępstw (Zakon o novčanoj naknadi žrtvama kaznenih djela, Narodne Novine (NN; Dziennik Urzędowy Republiki Chorwacji nr 80/08 i 27/11) wprowadza prawo do kompensaty finansowej dla ofiar przestępstw umyślnych z użyciem przemocy w Chorwacji lub dla ich krewnych na podstawie warunków określonych w ustawie.

Ustawa ta określa prawo do kompensaty finansowej dla ofiar przestępstw umyślnych z użyciem przemocy oraz określa warunki i sposób realizacji prawa do kompensaty, wskazuje organy wydające decyzje i uczestniczące w procesie decyzyjnym w tej dziedzinie oraz organy i procedury w sprawach transgranicznych.

Ofiary przestępstw umyślnych z użyciem przemocy mają prawo do kompensaty finansowej z budżetu państwa.

Policja, prokurator i sądy są zobowiązane do przekazywania informacji na temat prawa do kompensaty, przygotowania niezbędnych formularzy oraz do udzielania – na wniosek ofiar – ogólnych wskazówek i informacji dotyczących wypełnienia formularza oraz załączenia niezbędnych dokumentów na poparcie roszczenia.

Wnioski o kompensatę finansową należy wnosić do Ministerstwa Sprawiedliwości na formularzu, który można pobrać ze strony Ministerstwa.

Formularz wniosku o kompensatę finansową dla ofiar przestępstw_hr PDF(223 Kb)hr

Formularz należy złożyć w terminie sześciu miesięcy od dnia popełnienia przestępstwa. Jeżeli istnieją uzasadnione powody, dla których wniosek nie został wniesiony w terminie, należy go złożyć w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym okoliczności uniemożliwiające wniesienie wniosku przestały istnieć, przy czym najpóźniej w terminie trzech lat od dnia, w którym doszło do popełnienia przestępstwa.

Jeżeli ofiarą jest małoletni lub osoba, która została pozbawiona zdolności do czynności prawnych, a pełnomocnik ofiary przestępstwa nie wniósł wniosku w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym popełniono przestępstwo, okres sześciu miesięcy zaczyna biec od dnia jej osiemnastych urodzin bądź od dnia, w którym wszczęto postępowanie karne po osiągnięciu przez nią dojrzałości bądź od dnia, w którym przywrócono jej pełną zdolność do czynności prawnych.

Osoby uprawnione do kompensaty finansowej:

  • ofiary przestępstw z użyciem przemocy, które są obywatelami Republiki Chorwacji, obywatelami państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub osobami mającymi stałe miejsce zamieszkania w Unii Europejskiej, w przypadku gdy do przestępstwa doszło na terytorium Chorwacji;
  • ofiara przestępstwa, która poniosła ciężki uszczerbek na zdrowiu lub której stan zdrowia uległ pogorszeniu w wyniku przestępstwa (osoba ta jest uprawniona do kompensaty z tytułu kosztów leczenia, pod warunkiem że nie jest ono objęte obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym – do wysokości kwoty ubezpieczenia zdrowotnego w Republice Chorwacji – i kompensaty za utracone zarobki do wysokości 35 000 HRK);
  • osoba, która jest bliskim krewnym zmarłej ofiary przestępstwa (małżonek lub partner, dziecko, rodzic, rodzic adopcyjny, dziecko przysposobione, ojczym lub macocha, pasierb, partner tej samej płci, dziadek i wnuk, jeżeli należą do tego samego gospodarstwa co ofiara) (osoba ta jest uprawniona do kompensaty do wysokości 70 000 HRK za utratę źródła utrzymania ustawowego);
  • w razie śmierci ofiary przestępstwa osoba, która pokryła koszty pogrzebu, jest uprawniona do kompensaty do wysokości 5 000 HRK;
  • jeżeli przestępstwo zostało zgłoszone policji i prokuratorowi bądź przez nich odnotowane w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym zostało popełnione, niezależnie od tego, czy sprawca czynu jest znany.

Przy ustalaniu kwoty kompensaty uwzględnia się zachowanie ofiary przestępstwa przed jego popełnieniem i po jego popełnieniu bądź przyczynienie się tej osoby do powstania szkody i zwiększenia jej rozmiarów, oraz to, czy dana osoba jest bezpośrednią ofiarą oraz czy i kiedy zgłosiła ona przestępstwo właściwym organom. Ponadto ocenia się współpracę ofiary przestępstwa z policją i właściwymi organami w postępowaniu mającym na celu pociągnięcie sprawcy do odpowiedzialności. Jednocześnie uwzględnia się, czy bezpośrednia ofiara przestępstwa przyczyniła się do powstania szkody lub do zwiększenia jej rozmiarów; w każdej z tych sytuacji kompensata, do której uprawniona jest ofiara przestępstwa, zostanie pomniejszone proporcjonalnie. Jeżeli ofiara przestępstwa jest zaangażowana w przestępczość zorganizowaną lub organizację przestępczą, wniosek o przyznanie kompensaty zostanie odrzucony bądź jej kwota zostanie pomniejszona. W przypadkach, w których pełna kompensata byłaby sprzeczna z zasadą sprawiedliwości, moralności i porządku publicznego wniosek o kompensatę może zostać odrzucony. Istnieje również możliwość pomniejszenia kwoty kompensaty.

Zawiadomienie o zwolnieniu sprawcy czynu

W przypadku gdy oskarżony zostaje skazany na karę pozbawienia wolności Niezależna Służba Wsparcia Ofiar i Świadków w Ministerstwie Sprawiedliwości poinformuje ofiarę przestępstwa o dacie zwolnienia skazanego (zwolnienie bezwarunkowe i warunkowe przedterminowe zwolnienie).

Obowiązek ustawowy informowania ofiar przestępstw o zwolnieniu skazanego

Zgodnie z przepisami ustawy zmieniającej kodeks karny wykonawczy (Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o izvršenju kazne zatvora) Niezależna Służba Wsparcia Ofiar i Świadków w Ministerstwie Sprawiedliwości ma obowiązek poinformować ofiarę przestępstwa, pokrzywdzonego lub jego rodzinę o zwolnieniu skazanego.

Ofiary przestępstwa zawiadamia się o zwolnieniu skazanego, gdy doszło do przestępstw przeciwko wolności oraz moralności seksualnej, życiu, zdrowiu lub przestępstw z użyciem przemocy.

Wskazaną powyżej informację przekazuje się ofierze przestępstwa, pokrzywdzonemu lub ich rodzinie, niezależnie od tego, czy skazany zostaje zwolniony bezwarunkowo czy warunkowo.

Ponadto z chwilą wydania opinii z rokowaniami na potrzeby podjęcia decyzji w sprawie powrotu skazanego do miejsca tymczasowego lub stałego miejsca zamieszkania, zakłady karne i zakłady karne o zaostrzonym rygorze mogą zwrócić się do służby kuratorskiej o ustalenie stosunku ofiary lub rodziny ofiary przestępstwa do wydarzeń, które doprowadziły do skazania tej osoby. Niezależna Służba Wsparcia Ofiar i Świadków w Ministerstwie Sprawiedliwości na podstawie rozmów z ofiarą przestępstwa sporządza sprawozdania dla służby kuratorskiej.

Wsparcie dla świadków i ofiar przestępstw

Wsparcie dla ofiar przestępstw i świadków w Republice Chorwacji jest koordynowane przez Niezależną Służbę Wsparcia Ofiar i Świadków (Samostalna služba za podršku žrtvama i svjedocima) w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Ofiary i świadkowie mogą otrzymać wsparcie i informacje na temat swoich praw oraz odpowiednich procedur z Departamentu Wsparcia Ofiar i Świadków w danym sądzie.

Takie departamenty zostały utworzone w siedmiu sądach (županijski sudovi), mianowicie w Zagrzebiu, Zadarze, Osijeku, Vukowarze, Splicie, Sisaku i Rijece. Departamenty zapewniają ofiarom przestępstw (i świadkom) oraz osobom im towarzyszącym wsparcie emocjonalne, praktyczne informacje oraz informacje o ich prawach. Wsparcie jest również zapewniane przez departamenty właściwych sądów rejonowych i sądów ds. wykroczeń (općinskiprekršajni sudovi).

Ofiary mogą również otrzymać informacje o swoich prawach i dostępnych rodzajach pomocy, korzystając z bezpłatnego numeru telefonu 116 006 Krajowego Centrum Pomocy Telefonicznej dla Ofiar Przestępstw i Wykroczeń (zob. strona internetowa Krajowego Centrum Pomocy Telefonicznej).

Ministerstwo Sprawiedliwości również zapewnia wsparcie dla ofiar i świadków oraz przekazuje tym osobom informacje na temat ich praw. Zapytania w tej sprawie można przesyłać na adres: Link otworzy się w nowym okniezrtve.i.svjedoci@pravosudje.hr lub zgłaszać je na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości: Link otworzy się w nowym okniehttps://pravosudje.gov.hr/

Wsparcie dla ofiar i świadków w sprawach transgranicznych

Niezależna Służba Wsparcia Ofiar i Świadków w Ministerstwie Sprawiedliwości, która została utworzona w Ministerstwie Sprawiedliwości, zapewnia wsparcie świadkom i ofiarom, które zostały wezwane do stawiennictwa przed sądem w ramach międzynarodowej pomocy prawnej (w tym świadkom zbrodni wojennych) oraz przekazuje im informacje na ten temat.

Pisma zawierające informacje są przesyłane świadkom, którzy zostali wezwani do złożenia zeznań w sądzie Republiki Chorwacji, lub do chorwackich świadków, którzy zostali wezwani do stawiennictwa przed sądem zagranicznym

Świadkom zbrodni wojennych zapewnia się ochronę fizyczną, o ile zachodzi taka potrzeba, oraz pomoc przeznaczoną na przygotowanie podróży i ich stawiennictwa przed właściwym organem sądowym (w przypadku świadków lub innych stron wezwanych na przesłuchanie w postępowaniu karnym w sprawie o popełnienie zbrodni wojennych do właściwych sądów w Republice Chorwacji lub poza Chorwacją, w sytuacji gdy wpłynął wniosek o międzynarodową pomoc prawną).

Aby uzyskać potrzebne informacje, proszę kliknąć na poniższe linki

Link otworzy się w nowym oknie1 - Moje prawa jako ofiary przestępstwa

Link otworzy się w nowym oknie2 - Składanie zawiadomienia o przestępstwie oraz moje prawa podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu

Link otworzy się w nowym oknie3 - Moje prawa po zakończeniu procesu

Link otworzy się w nowym oknie4 - Odszkodowanie

Link otworzy się w nowym oknie5 - Moje prawa do wsparcia i pomocy

Ostatnia aktualizacja: 08/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Uwaga: niedawno wprowadzono na tej stronie zmiany w oryginalnej wersji językowej chorwacki. Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.

1 - Moje prawa jako ofiary przestępstwa

Jakie informacje uzyskam od odpowiedniego organu (np. policji, prokuratury) w okresie między popełnieniem przestępstwa a złożeniem przeze mnie zawiadomienia o tym przestępstwie?

Kodeks postępowania karnego nie reguluje treści karty informacyjnej, którą otrzymuje ofiara w okresie między popełnieniem przestępstwa a złożeniem zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Każdy ma prawo i możliwość skontaktować się z prokuraturą w celu złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, złożenia oświadczenie czy też przekazania informacji na temat sprawy wchodzącej w zakresie właściwości prokuratury. Osoba kontaktująca się z prokuraturą zostanie pouczona, w jaki sposób złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, oraz otrzyma inne podstawowe informacje na temat swoich praw i obowiązków.

Funkcjonariusze policji mają obowiązek rejestrować zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu.

Ponadto każdy ma prawo do właściwej ochrony ze strony policji, jeżeli istnieją ku temu uzasadnione powody.

Wydziały wsparcia na rzecz ofiar i świadków przestępstw – utworzone przez siedem sądów okręgowych (županijski sud) – zapewniają wsparcie emocjonalne na rzecz ofiar, świadków i ich rodzin oraz informacje na temat ich praw (w tym informacje techniczne i praktyczne). Informacje i wsparcie są zapewniane na każdym etapie postępowania. Ofiara otrzyma informacje i wsparcie, nawet jeżeli nie złoży zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Ponadto wspomniane wyżej wydziały kierują ofiary i świadków do wyspecjalizowanych instytucji i organizacji społeczeństwa obywatelskiego w zależności od potrzeb.

Nie mieszkam w państwie UE, w którym popełniono przestępstwo (w przypadku obywateli UE i obywateli państw trzecich). Jak chronione są moje prawa?

Przepisy regulujące prawa ofiar i pokrzywdzonych mają zastosowanie bez względu na narodowość, ponieważ przepisy chorwackiego prawa karnego mają zastosowanie do każdej osoby, która popełnia przestępstwo na terytorium Chorwacji. Strony i uczestnicy postępowania mają prawo używać swojego języka ojczystego.

Zgodnie z kodeksem postępowania karnego i ustawy o kompensacie finansowej dla ofiar przestępstw policja, prokuratura i sądy mają obowiązek informować ofiary przestępstw o ich prawach na mocy tych ustaw. Oznacza to, że zarówno przed wszczęciem postępowania karnego, jak i na każdym jego etapie prokuratura i sądy mają obowiązek zbadać, czy oskarżony jest w stanie uiścić na rzecz ofiary kwoty zasądzone tytułem odszkodowania/zadośćuczynienia za wszelkie szkody poniesione wskutek przestępstwa, oraz pouczyć pokrzywdzonego – ustnie w języku dla niego zrozumiałym lub na piśmie w języku chorwackim lub angielskim – o przysługującym mu prawie do używania języka ojczystego i do dochodzenia roszczeń majątkowych (prawo do odszkodowania). Na wniosek ofiary prokuratura i sądy mają również obowiązek przekazać jej ogólne wskazówki i informacje dotyczące tego, w jaki sposób zgłosić roszczenie i jakie dokumenty uzupełniające należy złożyć. Karty informacyjne dotyczące prawa ofiary do odszkodowania, jak również formularz wniosku o odszkodowanie są dostępne w językach chorwackim i angielskim. Dokumenty te można pobrać w wersji chorwackiej i angielskiej ze strony internetowej chorwackiego Ministerstwa Sprawiedliwości.

Każda ofiara, która złoży zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, otrzyma od policji informacje na temat swoich praw. Po ustnym pouczeniu ofiary funkcjonariusz policji przekazuje jej pouczenie na piśmie na temat praw ofiar przestępstw i wszelkie dostępne informacje na temat służb zapewniających ochronę i wsparcie na rzecz ofiar. Informacje takie obejmują numer do bezpłatnego telefonu zaufania dla ofiar.

Osoby, które w ogóle nie znają chorwackiego, mogą uzyskać od policji kartę informacyjną na temat swoich praw w innych wersjach językowych.

Wolontariusze Krajowego Centrum Pomocy Telefonicznej dla Ofiar Przestępstw i Wykroczeń (Nacionalni pozivni centar za žrtve kaznenih djela i prekršaja) (116-006) zapewniają wsparcie emocjonalne, informacje na temat praw i informacje praktyczne. Ponadto kierują oni ofiary do innych właściwych służb i organizacji w celu zapewnienia, by otrzymały one dodatkowe informacje oraz inne formy wsparcia i pomocy. Powyższa infolinia jest czynna w dni robocze w godzinach 8.00–20.00, a jej pracownicy mówią po chorwacku i angielsku.

Jakie informacje uzyskam, jeżeli złożę zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa?

a) W ciągu dwóch miesięcy od wniesienia zarzutów lub złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa ofiara i pokrzywdzony (oštećenik) mają prawo zażądać od prokuratury informacji na temat czynności podjętych w związku z zarzutami/zawiadomieniem. Prokuratura informuje taką osobę o podjętych działaniach w rozsądnym terminie, nie później jednak niż w ciągu trzydziestu dni od dnia wniesienia wniosku, chyba że zagroziłoby to prowadzonemu postępowaniu. W razie odmowy podania takich informacji ofiara lub pokrzywdzony składający taki wniosek muszą zostać o tym powiadomieni.

b) Prokurator zawiesi postępowanie przygotowawcze w drodze postanowienia, jeżeli:

  • przestępstwo, które zarzuca się domniemanemu sprawcy, nie jest przestępstwem ściganym z urzędu;
  • okoliczności wyłączają odpowiedzialność domniemanego sprawcy, chyba że czyn zabroniony popełniono w stanie zakłócenia czynności psychicznych;
  • przestępstwo uległo przedawnieniu, sprawcę objęto amnestią bądź ułaskawieniem lub istnieją inne okoliczności uniemożliwiające jego ściganie; oraz
  • nie ma dowodów na to, że domniemany sprawca faktycznie popełnił zarzucane mu przestępstwo.

Postanowienie o zawieszeniu postępowania przygotowawczego doręcza się pokrzywdzonemu i oskarżonemu, który zostanie bezzwłocznie zwolniony, jeżeli został zatrzymany lub tymczasowo aresztowany. Zgodnie z art. 55 kodeksu postępowania karnego poza otrzymaniem odpisu postanowienia pokrzywdzony zostanie pouczony, w jaki sposób może wnieść oskarżenie prywatne.

c) Po rozpatrzeniu zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa i przeprowadzeniu weryfikacji w systemie informacyjnym prokuratury prokurator odmówi przyjęcia zawiadomienie w drodze uzasadnionego postanowienia, jeżeli z samego zawiadomienia wynika, że:

  • przestępstwo nie jest przestępstwem ściganym z urzędu;
  • przestępstwo uległo przedawnieniu, sprawcę objęto amnestią bądź ułaskawieniem, przestępstwo było już przedmiotem postępowania w zakończonej sprawie lub istnieją inne okoliczności uniemożliwiające jego ściganie;
  • okoliczności wykluczają winę domniemanego sprawcy;
  • nie ma uzasadnionych dowodów na to, że domniemany sprawca faktycznie popełnił zarzucane mu przestępstwo; lub
  • informacje zawarte w zawiadomieniu sugerują, że zawiadomienie nie jest wiarygodne.

Na postanowienie prokuratora o odmowie przyjęcia zawiadomienia nie przysługuje zażalenie.

Prokurator powiadomi ofiarę o swoim postanowieniu o odmowie przyjęcia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa oraz poda uzasadnienie w terminie ośmiu dni, chyba że kodeks postępowania karnego stanowi inaczej. Ponadto prokurator pouczy ofiarę, w jaki sposób może wnieść oskarżenie prywatne. Na wniosek dowolnej ze stron prokurator bezzwłocznie powiadomi osobę, które złożyła zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, i domniemanego sprawcę o wydanym postanowieniu o odmowie przyjęcia zawiadomienia.

Jeżeli prokurator nie jest w stanie ocenić wiarygodności zarzutów na podstawie samego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa lub jeżeli informacje zawarte w zawiadomieniu nie stanowią wystarczającej podstawy do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania przygotowawczego lub o przeprowadzeniu dowodu, prokurator samodzielnie przeprowadzi stosowne czynności wyjaśniające lub zleci ich przeprowadzenie policji.

d) Komendant aresztu bezzwłocznie zwalnia domniemanego sprawcę, który został zatrzymany lub tymczasowo aresztowany,

  • na polecenie prokuratora;
  • jeśli zatrzymany lub aresztowany nie został przesłuchany w ustawowym terminie; lub
  • po uchyleniu środka zapobiegawczego.

e) Prokurator wysyła świadkowi lub biegłemu pisemne wezwanie do pomocy w gromadzeniu dowodów. Wezwanie może wysłać również śledczy na polecenie prokuratora. Sąd wzywa świadka lub biegłego do złożenia zeznań na posiedzeniu, na którym odbywa się postępowanie dowodowe, lub do stawienia się na rozprawie sądowej. Właściwy organ z wyprzedzeniem wyznaczy termin i miejsce postępowania dowodowego. Wezwana osoba zostanie pouczona o konsekwencjach niestawiennictwa na wezwanie.

Czy mam prawo skorzystać z bezpłatnego tłumaczenia pisemnego lub ustnego (na potrzeby kontaktów z policją bądź innymi organami, w trakcie śledztwa/dochodzenia lub w czasie procesu)?

Ofiara uczestnicząca w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonego ma prawo do:

  • posługiwania się swoim językiem ojczystym, w tym językiem migowym, i zażądania tłumaczenia ustnego, jeżeli nie rozumie języka chorwackiego lub się nim nie posługuje, lub tłumaczenia języka migowego, jeżeli pokrzywdzony jest osobą głuchą lub głuchoniewidomą.

W jaki sposób organ zajmujący się sprawą dopilnuje, żebym zrozumiał, co się dzieje oraz by właściwie mnie zrozumiano (jeżeli jestem dzieckiem; jeżeli jestem osobą niepełnosprawną)?

Sędzia prowadzący sprawę przesłucha każde dziecko będące świadkiem w wieku poniżej 14 lat, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Przesłuchanie odbywa się bez obecności sędziego lub stron w tym samym pomieszczeniu, w której odbyło się przesłuchanie dziecka, za pośrednictwem urządzeń audiowizualnych obsługiwanych przez odpowiednio wyszkoloną osobę. Przesłuchanie odbywa się w obecności psychologa, pedagoga lub innego specjalisty. W przesłuchaniu może uczestniczyć również rodzic lub opiekun, chyba że stoi to w sprzeczności z interesem postępowania przygotowawczego lub dobrem dziecka. Za zgodą sędziego prowadzącego sprawę strony mogą zadawać dziecku, które jest świadkiem, pytania za pośrednictwem specjalisty. Przesłuchanie rejestruje się przy pomocy urządzeń audiowizualnych, a jego zapis pieczętuje się i załącza do protokołu. Dziecko będące świadkiem może zostać wezwane na kolejne przesłuchanie wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, przy zachowaniu tej samej procedury.

Sędzia prowadzący sprawę przesłucha każde dziecko będące świadkiem w wieku 14–18 lat, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Dziecko – w szczególności gdy jest ofiarą przestępstwa – jest traktowane w sposób szczególny, tak aby przesłuchanie nie odbiło się negatywnie na psychice dziecka. Dołożone zostaną starania, aby zapewnić dziecku ochronę.

Każdy świadek, który nie może odpowiedzieć na wezwanie do stawienia się przed sądem ze względu na podeszły wiek, chorobę lub niepełnosprawność, może zostać przesłuchany we własnym mieszkaniu lub w innym miejscu. Przesłuchanie takich świadków można przeprowadzić za pośrednictwem urządzenia audiowizualnego obsługiwanego przez specjalistę. Jeżeli wymaga tego stan świadka, przesłuchanie zostanie przeprowadzone w taki sposób, aby umożliwić stronom zadawanie pytań świadkowi bez konieczności znajdowania się w jednym pomieszczeniu ze świadkiem. W razie konieczności przesłuchanie rejestruje się przy pomocy urządzeń audiowizualnych, a jego zapis pieczętuje się i załącza do protokołu. Przesłuchanie przeprowadza się zgodnie z tą procedurą również wtedy, gdy wniesie o to występująca w charakterze świadka ofiara handlu ludźmi, w tym handlu ludźmi w celach seksualnych, lub przemocy domowej. Taki świadek może zostać wezwany na kolejne przesłuchanie wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, jeżeli sąd uzna to za konieczne.

Usługi wsparcia dla ofiar przestępstw

Kto udziela wsparcia ofiarom przestępstw?

Wydziały wsparcia na rzecz ofiar i świadków przestępstw – utworzone przez siedem sądów okręgowych (w Zagrzebiu, Osijeku, Splicie, Rijece, Sisaku, Zadarze i Vukowarze) – zapewniają wsparcie ofiarom i świadkom, którzy zeznają w tych sądach i w sądach rejonowych w tych miastach. Wydziały te zapewniają również wsparcie w sądach ds. wykroczeń w sprawach dotyczących przemocy domowej oraz kierują ofiary i świadków do wyspecjalizowanych instytucji i organizacji społeczeństwa obywatelskiego w zależności od potrzeb.

Informacje i wsparcie zapewniane są telefonicznie oraz gdy ofiara/świadek pojawi się w gmachu sądu. Informacje przekazywane są również pocztą elektroniczną.

Więcej informacji można znaleźć na poniższej stronie chorwackiego Ministerstwa Sprawiedliwości:

Link otworzy się w nowym okniehttps://pravosudje.gov.hr/o-ministarstvu/djelokrug-6366/iz-pravosudnog-sustava-6372/podrska-zrtvama-i-svjedocima/6156

Czy policja skieruje mnie automatycznie do podmiotu udzielającego wsparcia ofiarom przestępstw?

Po ustnym pouczeniu ofiary funkcjonariusz policji przekazuje jej pouczenie na piśmie na temat praw ofiar przestępstw i wszelkie dostępne informacje na temat służb zapewniających wsparcie na rzecz ofiar. Informacje takie obejmują numer do bezpłatnego telefonu zaufania dla ofiar. Karta informacyjna na temat praw zawiera dane kontaktowe:

  • właściwego wydziału wsparcia na rzecz ofiar i świadków przestępstw;
  • organizacji społeczeństwa obywatelskiego w danej żupanii;
  • Krajowego Centrum Pomocy Telefonicznej dla Ofiar Przestępstw i Wykroczeń (116-006).

Jak chroni się moją prywatność?

Właściwe organy mogą gromadzić dane osobowe wyłącznie do celów określonych prawem w ramach czynności, o których mowa w kodeksie postępowania karnego.

Dane osobowe można przetwarzać tylko w sytuacjach określonych w ustawie lub rozporządzeniu, przy czym przetwarzanie musi ograniczać się do celu, w którym zgromadzono informacje. Dalsze przetwarzanie danych jest dozwolone, jeżeli nie stoi w sprzeczności z celem, w którym zgromadzono informacje, i pod warunkiem że właściwe organy są uprawnione do przetwarzania danych do innych celów określonych w prawie, a dalsze przetwarzanie jest niezbędne do realizacji innego celu oraz odpowiednio proporcjonalne.

Dane osobowe dotyczące zdrowia lub życia seksualnego osoby fizycznej można przetwarzać wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli nie można wykryć lub ścigać w inny sposób przestępstwa zagrożonego karą pozbawienia wolności w wymiarze co najmniej pięciu lat lub jeżeli wykrycie/ściganie przestępstwa byłoby nieproporcjonalnie utrudnione.

Niedozwolone jest przetwarzanie danych osobowych dotyczących rasy lub pochodzenia etnicznego, poglądów politycznych, przekonań religijnych lub filozoficznych bądź przynależności do związku zawodowego.

Dane osobowe zgromadzone do celów postępowania karnego mogą być przekazywane organom rządowym zgodnie z ustawą szczególną oraz innym osobom prawnym wyłącznie wówczas, gdy prokuratura lub sąd stwierdzi, że jest to konieczne do realizacji celu określonego prawem. Przy przekazywaniu danych odnośne osoby prawne zostaną pouczone o obowiązku ochrony danych osób, których te dane dotyczą.

Zgodnie z przepisami dane osobowe można wykorzystywać w innych postępowaniach karnych, w innych postępowaniach w przedmiocie czynów zabronionych, które są prowadzone na terytorium Chorwacji, w postępowaniach dotyczących międzynarodowej współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych i w działaniach w zakresie międzynarodowej współpracy policyjnej.

Czy muszę złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przed uzyskaniem dostępu do wsparcia dla ofiar przestępstw?

Ofiara otrzyma informacje i wsparcie od wydziału wsparcia na rzecz ofiar i świadków przestępstw właściwego sądu lub od organizacji społeczeństwa obywatelskiego, nawet jeżeli nie złoży zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

Środki ochrony osobistej, jeżeli znajduję się w niebezpieczeństwie

Zgodnie z art. 99 ustawy o zadaniach i uprawnieniach policji policja zapewnia – przez okres, w którym istnieją uzasadnione podstawy do podjęcia takich działań – właściwą ochronę ofierze i każdej osobie, która podała lub może podać informacje istotne dla postępowania karnego, lub każdej bliskiej im osobie, jeżeli ofierze lub takiej osobie grozi niebezpieczeństwo ze strony sprawcy lub innych osób, które mają związek z postępowaniem karnym, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Ochrona ofiary zapewniana przez policję oznacza całodobową ochronę fizyczną.

Jakiego rodzaju ochrona jest dostępna?

Zgodnie z art. 130 ustawy o wykroczeniach policja może – tymczasowo i na okres do ośmiu dni – zarządzić zastosowanie środka zapobiegawczego w odniesieniu do osoby, co do której istnieje uzasadnione podejrzenie, że popełniła przestępstwo. W praktyce oznacza to zwykle zakazanie podejrzanemu przebywania w określonym miejscu lub na określonym obszarze (eksmisja z domu ofiary), zbliżania się do określonej osoby lub nawiązywania i utrzymywania z nią kontaktu. W ciągu ośmiu dni policja wniesie zarzuty do właściwego sądu ds. wykroczeń, który następnie postanowi o zawieszeniu lub przedłużeniu obowiązywania zastosowanego środka zapobiegawczego. Ponadto zgodnie z ustawą o ochronie przed przemocą domową w toku postępowania w przedmiocie wykroczenia sąd może zarządzić zastosowanie następujących środków wobec sprawcy:

  1. skierowanie na przymusową terapię psychospołeczną;
  2. nałożenie na sprawcę zakazu zbliżania się, napastowania lub uporczywego nękania ofiary przemocy domowej;
  3. eksmisję ze wspólnego miejsca mieszkania;
  4. skierowanie na przymusowe leczenie odwykowe.

Zgodnie z ustawą o wykroczeniach sąd może również zarządzić zastosowanie innych środków zabezpieczających i zapobiegawczych, które mają chronić ofiarę przed kontaktem lub nękaniem ze strony sprawcy.

Ponadto zgodnie z kodeksem postępowania karnego zamiast aresztu tymczasowego dla oskarżonego sąd i prokuratura może zarządzić zastosowanie co najmniej jednego innego środka zapobiegawczego, w tym nałożyć na sprawcę zakaz przebywania w określonym miejscu lub na określonym obszarze, zbliżania się do określonej osoby bądź nawiązywania i utrzymywania z nią kontaktu, zakaz uporczywego nękania lub napastowania ofiary lub innej osoby lub eksmisję z miejsca zamieszkania ofiary.

Kto może mi zapewnić ochronę?

Ofiara może uzyskać od policji informacje na temat wszystkich swoich praw, w tym informacje na temat przysługującego jej prawa do ochrony, oferowanych form ochrony i czynności, które wykona policja w celu ochrony ofiary.

Czy ktoś dokona oceny mojej sprawy, żeby sprawdzić, czy grozi mi dalsze niebezpieczeństwo ze strony sprawcy?

Po zakończeniu czynności wyjaśniających i złożeniu odpowiednich dokumentów do właściwych organów wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych policja nie przeprowadza już oceny potrzeb ofiary, chyba że w celu wykonania zarządzonych środków zabezpieczających lub zapobiegawczych. Jeżeli zgłoszone zostaną nowe okoliczności, które wskazują na ponowne zagrożenie ze strony sprawcy, policja przeprowadzi dalsze czynności w celu ochrony ofiary zgodnie z dokonaną przez nią oceną i okolicznościami faktycznymi sprawy.

Czy ktoś dokona oceny mojej sprawy, żeby sprawdzić, czy grozi mi dalsze niebezpieczeństwo ze strony systemu wymiaru sprawiedliwości (w trakcie dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu)?

W postępowaniach przygotowawczych i sądowych wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych działa w taki sposób, aby zapewnić poszanowanie praw ofiary i jej statusu w postępowaniu karnym zgodnie z kodeksem postępowania karnego. Przed przesłuchaniem ofiary organ ścigania, który prowadzi postępowanie przygotowawcze, ocenia sytuację ofiary we współpracy z organami, organizacjami lub instytucjami zapewniającymi pomoc i wsparcie ofiarom przestępstw. Ocena sytuacji ofiary obejmuje ustalenie konieczności zastosowania szczególnych środków ochrony wobec ofiary. W razie takiej konieczności organ ścigania określa środki ochrony, które mają zostać zastosowane (specjalne warunki przesłuchania ofiary, zastosowanie technologii komunikacyjnych w celu uniemożliwienia kontaktu wzrokowego między ofiarą a sprawcą oraz inne środki określone w przepisach). Jeżeli ofiarą przestępstwa jest dziecko, domniemywa się, że istnieje konieczność zastosowania szczególnych środków ochrony, oraz ustala się te środki. W ocenie sytuacji ofiary uwzględnia się w szczególności cechy osobiste ofiary, rodzaj i charakter przestępstwa oraz okoliczności, w jakich popełniono przestępstwo. Szczególną uwagę zwraca się na ofiary, które poniosły istotną szkodę ze względu na ciężar przestępstwa, ofiary przestępstwa popełnionego z uwagi na szczególne cechy osobiste ofiary, a także ofiary, których związek ze sprawcą sprawia, że potrzebują szczególnego traktowania.

Jakie środki ochrony są dostępne dla ofiar przestępstw najbardziej potrzebujących szczególnego traktowania?

W postępowaniach przygotowawczych i sądowych wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych działa w taki sposób, aby zapewnić poszanowanie praw ofiary i jej statusu w postępowaniu karnym zgodnie z kodeksem postępowania karnego. Przed przesłuchaniem ofiary organ ścigania, który prowadzi postępowanie przygotowawcze, ocenia sytuację ofiary we współpracy z organami, organizacjami lub instytucjami zapewniającymi pomoc i wsparcie ofiarom przestępstw. Ocena sytuacji ofiary obejmuje ustalenie konieczności zastosowania szczególnych środków ochrony wobec ofiary. W razie takiej konieczności organ ścigania określa środki ochrony, które mają zostać zastosowane (specjalne warunki przesłuchania ofiary, zastosowanie technologii komunikacyjnych w celu uniemożliwienia kontaktu wzrokowego między ofiarą a sprawcą oraz inne środki określone w przepisach). Jeżeli ofiarą przestępstwa jest dziecko, domniemywa się, że istnieje konieczność zastosowania szczególnych środków ochrony, oraz ustala się te środki. W ocenie sytuacji ofiary uwzględnia się w szczególności cechy osobiste ofiary, rodzaj i charakter przestępstwa oraz okoliczności, w jakich popełniono przestępstwo. Szczególną uwagę zwraca się na ofiary, które poniosły istotną szkodę ze względu na ciężar przestępstwa, ofiary przestępstwa popełnionego z uwagi na szczególne cechy osobiste ofiary, a także ofiary, których związek ze sprawcą sprawia, że potrzebują szczególnego traktowania.

Jestem małoletni - czy przysługują mi szczególne prawa?

Jeżeli ofiarą przestępstwa jest dziecko, poza zwykłymi prawami ofiar przestępstw ma ona dodatkowe następujące prawa:

  1. prawo do reprezentacji przez uprawnioną osobę, przy czym koszt takiej reprezentacji pokrywa się z budżetu państwa;
  2. prawo do poufności jej danych osobowych;
  3. prawo do wyłączenia jawności rozprawy.

Dziecko jest osobą w wieku poniżej 18 lat.

Świadek lub ofiara przestępstwa, która jest dzieckiem, jest przesłuchiwana przez sędziego prowadzącego sprawę na posiedzeniu, na którym odbywa się postępowanie dowodowe, zaś wezwanie do stawienia się przed sądem wysyła się do rodziców lub opiekunów tego dziecka.

W wyniku przestępstwa zmarł członek mojej rodziny – jakie prawa mi przysługują?

Zgodnie z ustawą o kompensacie finansowej dla ofiar przestępstw, jeżeli bezpośrednia ofiara przestępstwa umrze na skutek przestępstwa z użyciem przemocy, pośrednia ofiara (małżonek, partner, rodzic, dziecko przysposobione, rodzic, który przysposobił ofiarę, macocha, ojczym lub pasierb bezpośredniej ofiary lub osoba tej samej płci, z którą bezpośrednia ofiara żyła w związku ) ma prawo do uzyskania kompensaty zgodnie z ustawą o kompensacie finansowej dla ofiar przestępstw.

Ofiara pośrednia, która pozostawała na utrzymaniu zmarłego będącego ofiarą (bezpośrednią), ma prawo do otrzymania kompensaty w maksymalnej wysokości 70 000 HRK z tytułu straty ustawowego źródła utrzymania oraz kompensaty w maksymalnej wysokości 5 000 HRK z tytułu poniesionych standardowych kosztów pogrzebu.

Każdy członek rodziny osoby, która zmarła jako ofiara przestępstwa, ma prawo do uczestnictwa w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonego i do dochodzenia odszkodowania (w postępowaniu karnym lub cywilnym).

Członek mojej rodziny jest ofiarą przestępstwa – jakie prawa mi przysługują?

Za ofiarę pośrednią uważa się małżonka, partnera, dziecko, rodzica, przysposobione dziecko, rodzica adopcyjnego, macochę, ojczyma lub pasierba bezpośredniej ofiary lub osobę tej samej płci, z którą bezpośrednia ofiara żyła w związku.

Za ofiarę pośrednią uważa się również dziadka, babkę lub wnuka, jeżeli jedno z nich jest ofiarą bezpośrednią, pod warunkiem że mieszkali oni we wspólnym gospodarstwie domowym przez dłuższy czas i że dziadkowie pełnili rolę rodziców.
Konkubinaty i związki osób jednej płci będą interpretowane zgodnie z przepisami prawa chorwackiego.

Jeżeli ofiara przestępstwa zmarła, ofiary pośrednie mają prawo do kompensaty (z tytułu utraty ustawowego źródła utrzymania i poniesionych zwyczajowych kosztów pogrzebu).

Czy mogę uzyskać dostęp do mediacji? Na jakich warunkach korzysta się z mediacji? Czy w trakcie mediacji będę bezpieczny/bezpieczna?

Chorwacja stosuje model mediacji między ofiarą a sprawcą w postępowaniu przygotowawczym w sprawach karnych w przypadku nieletnich i młodocianych sprawców przestępstw. Jest to element tzw. systemu szansy warunkowej (uvjetovani oportunitet) zgodny z przepisami ustawy o sądach dla nieletnich, na mocy której nieletni i młodociani sprawcy przestępstw mają obowiązek wziąć udział w procesie mediacji w postępowaniu pozasądowym. Innymi słowy, jeżeli nieletni sprawca wypełni ten szczególny obowiązek, uniknie postępowania sądowego.

Od 2013 r. w Chorwacji działa łącznie 60 mediatorów, którzy zostali przeszkoleni w ramach rocznego programu obejmującego 170 godzin szkolenia (w tym wykłady, prace zaliczeniowe, inscenizacje i praktyczne ćwiczenia pod opieką indywidualnego doradcy oraz nadzór). Są to jedyni w Chorwacji specjaliści upoważnieni do wymierzania sprawiedliwości naprawczej w sprawach karnych; ponadto posiadają oni zaświadczenia chorwackiego Ministerstwa ds. Polityki Społecznej i Młodzieży, Stowarzyszenia ds. Ugód Pozasądowych (Udruga za izvansudsku nagodbu) i Funduszu Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci.

W rezultacie w stolicach administracyjnych każdej chorwackiej żupanii funkcjonuje odrębne biuro ds. ugód pozasądowych.

Gdzie mogę znaleźć przepisy, w których określono moje prawa?

Link otworzy się w nowym oknieKodeks postępowania karnego
Link otworzy się w nowym oknieUstawa o kompensacie finansowej dla ofiar przestępstw

Ostatnia aktualizacja: 08/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Uwaga: niedawno wprowadzono na tej stronie zmiany w oryginalnej wersji językowej chorwacki. Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.

2 - Składanie zawiadomienia o przestępstwie oraz moje prawa podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu

Jak złożyć zawiadomienie o przestępstwie?

Podejrzenie popełnienia przestępstwa można zgłosić, składając zawiadomienie na piśmie, ustnie lub w innej formie we właściwej prokuraturze.

Osoby składające ustne zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa zostają pouczone o konsekwencjach składania fałszywych zawiadomień. Zawiadomienia składane ustnie są nagrywane. Zawiadomienia składane telefonicznie lub za pomocą innych środków telekomunikacji są w miarę możliwości nagrywane i sporządzana jest notatka urzędowa.

Składając zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, ofiary otrzymują pisemne potwierdzenie przyjęcia zawiadomienia, które zawiera podstawowe informacje na temat przestępstwa. Ofiary, które nie mówią w języku używanym przez właściwy organ lub go nie rozumieją, mogą złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa we własnym języku i skorzystać z usług tłumacza ustnego lub innej osoby, która mówi zarówno w języku organu, jak i w języku ofiary, oraz rozumie oba te języki. Ofiary, które nie mówią w języku używanym przez właściwy organ lub go nie rozumieją, mają prawo wnieść o przetłumaczenie potwierdzenia przyjęcia zawiadomienia na swój język na koszt tego organu.

Wszystkie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, które przyjmują sądy, policja lub prokuratury poza obszarem swojej właściwości, są bezzwłocznie przekazywane do właściwej prokuratury.

W momencie otrzymania zawiadomienia prokurator należycie wpisuje je do rejestru zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, chyba że prawo przewiduje inaczej.

W przypadku gdy prokurator jedynie poweźmie wiadomość o popełnieniu przestępstwa lub otrzyma od ofiary zgłoszenie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, sporządza notatkę urzędową, wpisuje sprawę do rejestru różnych spraw karnych i postępuje w sposób opisany w prawie.

Jeżeli zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa nie zawiera żadnych informacji na temat przestępstwa, tj. prokurator nie jest w stanie określić przestępstwa będącego przedmiotem zawiadomienia, wpisuje sprawę do rejestru różnych spraw karnych i zwraca się do osoby, która złożyła zawiadomienie, o dostarczenie dodatkowych informacji w terminie 15 dni.

Jeżeli osoba składająca zawiadomienie nie dostarczy dodatkowych informacji na wniosek prokuratora, prokurator sporządza stosowną notatkę urzędową. Po upływie terminu na dostarczenie dodatkowych informacji prokurator musi zgłosić ten fakt prokuratorowi wyższemu rangą w terminie ośmiu dni. Prokurator wyższy rangą może zarządzić wpisanie zawiadomienia do rejestru zawiadomień o popełnieniu przestępstwa.

W jaki sposób mogę uzyskać informacje o przebiegu sprawy?

Po dwóch miesiącach od złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa lub zgłoszenia popełnienia przestępstwa ofiara lub pokrzywdzony ma prawo zwrócić się do prokuratora z wnioskiem o podanie informacji na temat czynności podjętych w związku z takim zawiadomieniem lub zgłoszeniem. Prokurator musi przedstawić odpowiedź w rozsądnym terminie, jednak nie później niż w terminie 30 dni od daty otrzymania pisemnego wniosku, chyba że taka odpowiedź mogłaby negatywnie wpłynąć na przebieg postępowania. Jeżeli prokurator postanowi nie udostępniać takich informacji, musi powiadomić o tym ofiarę/pokrzywdzonego.

Ofiara uczestnicząca w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonego ma prawo do otrzymania informacji na temat wyniku postępowania.

Czy przysługuje mi pomoc prawna (w trakcie dochodzenia/śledztwa lub w toku procesu)? Na jakich warunkach?

Poza wskazanymi powyżej prawami ofiary przestępstw przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności i handlu ludźmi mają prawo do nieodpłatnych konsultacji z doradcą prawnym (savjetnik), a przed przesłuchaniem właściwe organy mogą wyznaczyć pełnomocnika (opunomoćenik) reprezentującego taką ofiarę. Koszt doradcy/pełnomocnika ponosi państwo.

Dzieci będące ofiarami przestępstw mają wszystkie wskazane powyżej prawa, a także prawo do korzystania z usług upoważnionego pełnomocnika, którego koszt pokrywa państwo.

Ofiary przestępstw mają prawo do przedsądowej pomocy prawnej i pomocy prawnej na etapie sądowym. Ofiary przestępstw z użyciem przemocy mogą korzystać z tej pomocy nieodpłatnie w toku postępowania w celu uzyskania odszkodowania/zadośćuczynienia za szkody poniesione na skutek przestępstwa.

Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej reguluje kwestie przedsądowej pomocy prawnej i pomocy prawnej na etapie sądowym.

Przedsądowa pomoc prawna obejmuje ogólne informacje prawne, porady prawne, wnioski do podmiotów publicznych, Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i organizacji międzynarodowych zgodnie z umowami międzynarodowymi i regulaminami wewnętrznymi, reprezentację w postępowaniach przed podmiotami publicznymi oraz pomoc prawną w pozasądowym rozwiązywaniu sporów.

Przedsądowa pomoc prawna może być świadczona w każdej dziedzinie prawa:

  • jeżeli wnioskodawca nie ma wystarczającej wiedzy ani możliwości, aby dochodzić swoich praw;
  • jeżeli wnioskodawca nie otrzymał pomocy prawnej na mocy odrębnych przepisów;
  • jeżeli złożony wniosek nie jest oczywiście bezzasadny;
  • jeżeli sytuacja finansowa wnioskodawcy uniemożliwia zapłacenie za pomoc prawną bez nadmiernego obciążenia środków przeznaczonych na utrzymanie wnioskodawcy lub członków jego rodziny.

Wnioskodawcy, którzy ubiegają się o przedsądową pomoc prawną, powinni skontaktować się bezpośrednio z podmiotem świadczącym taką pomoc.

Pomoc prawna na etapie sądowym obejmuje porady prawne, składanie wniosków w postępowaniach dotyczących ochrony praw pracownika prowadzonych przeciwko pracodawcy, składanie wniosków w postępowaniach sądowych, reprezentację w postępowaniach sądowych, pomoc prawną w polubownym rozwiązywaniu sporów oraz zwolnienie z kosztów prawnych i opłat sądowych.

Pomoc prawna na etapie sądowym może zostać przyznana, jeżeli:

  1. postępowanie jest skomplikowane;
  2. wnioskodawca nie jest w stanie reprezentować samego siebie;
  3. sytuacja finansowa wnioskodawcy uniemożliwia zapłacenie za pomoc prawną bez nadmiernego obciążenia środków przeznaczonych na utrzymanie wnioskodawcy lub członków jego rodziny;
  4. zarzuty nie są ciężkie;
  5. wniosek wnioskodawcy nie został odrzucony w ciągu ostatnich sześciu miesięcy z powodu celowego podania niedokładnych informacji; oraz
  6. wnioskodawca nie otrzymał pomocy prawnej na mocy odrębnych przepisów.

Pomoc prawna na etapie sądowym zostaje przyznana bez uprzedniej oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy, jeżeli jest on:

  1. dzieckiem uczestniczącym w postępowaniu alimentacyjnym;
  2. ofiarą przestępstwa z użyciem przemocy, która ubiega się o odszkodowanie/zadośćuczynienie za szkodę poniesioną w następstwie przestępstwa;
  3. osobą pobierającą świadczenia alimentacyjne na mocy odrębnych przepisów w zakresie praw do zabezpieczenia społecznego; lub
  4. osobą pobierającą zasiłek na utrzymanie na mocy ustawy o prawach weteranów wojny o niepodległość Chorwacji i członków ich rodzin oraz ustawy o ochronie cywilnych i wojskowych weteranów wojennych.

Wnioskodawcy ubiegający się o pomoc prawną na etapie sądowym muszą złożyć wniosek do właściwego urzędu na specjalnym formularzu.

Czy mogę ubiegać się o zwrot kosztów (z tytułu uczestnictwa w dochodzeniu/śledztwie/procesie)? Na jakich warunkach?

Sąd zarządza pokrycie kosztów postępowania przez skazanego, chyba że kwalifikuje się on do zwolnienia z całości lub części tych kosztów.

W razie zawieszenia postępowania karnego, uniewinnienia oskarżonego lub oddalenia zarzutów orzeczenie sądu musi stanowić, że koszty postępowania karnego zgodnie z art. 145 ust. 2 pkt 1–5 kodeksu postępowania karnego, nieuniknione koszty poniesione przez skazanego oraz nieuniknione koszty poniesione przez pełnomocnika skazanego i honorarium pełnomocnika pokrywa Skarb Państwa, chyba że prawo stanowi inaczej.

Moja sprawa została umorzona zanim trafiła do sądu. Czy mogę się odwołać?

W przypadku odmowy wszczęcia postępowania po złożeniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez ofiarę może ona wnieść oskarżenie prywatne.

Jeżeli prokurator stwierdzi, że ściganie przestępstwa z urzędu lub ściganie osoby, której zarzucono popełnienie przestępstwa, jest bezzasadne, ma obowiązek powiadomić o tym ofiarę w terminie ośmiu dni i pouczyć ją o możliwości wniesienia oskarżenia prywatnego. Takiej samej czynności musi dokonać sąd, który umorzył postępowanie w związku z odmową wszczęcia postępowania przez prokuratora w innych sprawach.

Czy mogę uczestniczyć w procesie?

Zgodnie z kodeksem postępowania karnego pokrzywdzony w postępowaniu karnym ma prawo do:

  • posługiwania się swoim językiem ojczystym, w tym językiem migowym, i zażądania tłumaczenia ustnego, jeżeli nie posługuje się językiem chorwackim lub go nie rozumie, lub tłumaczenia języka migowego, jeżeli pokrzywdzony jest osobą głuchą lub głuchoniewidomą;
  • wniesienia powództwa adhezyjnego i wniosków o zastosowanie środków zapobiegawczych;
  • pełnomocnictwa procesowego;
  • przedstawiania okoliczności faktycznych i wnoszenia wniosków dowodowych;
  • udziału w posiedzeniu, na którym odbywa się postępowanie dowodowe;
  • udziału w postępowaniu sądowym i postępowaniu dowodowym oraz wygłoszenia mowy końcowej;
  • zażądania dostępu do akt sprawy zgodnie z art. 184 ust. 2 kodeksu postępowania karnego;
  • zwrócenia się o przekazywanie przez prokuratora informacji na temat czynności dokonanych na podstawie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa oraz wniesienia zażalenia do prokuratora wyższego rangą;
  • wniesienia środków zaskarżenia;
  • dochodzenia przywrócenia do stanu poprzedniego;
  • otrzymania zawiadomienia o wyniku postępowania karnego.

Jaka jest moja rola w systemie wymiaru sprawiedliwości? Czy jestem na przykład: ofiarą przestępstwa, świadkiem, powodem cywilnym, oskarżycielem prywatnym? Czy mogę wybrać swoją rolę?

Ofiarą przestępstwa jest osoba fizyczna, która odniosła uszczerbek na zdrowiu fizycznym lub psychicznym bądź szkodę na mieniu lub której prawa i wolności podstawowe zostały poważnie pogwałcone bezpośrednio na skutek przestępstwa. Za ofiarę przestępstwa uważa się również małżonka, konkubenta, partnera życiowego, nieformalnego partnera życiowego, zstępnych, a w razie braku zstępnych – wstępnych i rodzeństwo osoby, która poniosła śmierć bezpośrednio w wyniku przestępstwa, oraz wszelkie osoby pozostające zgodnie z prawem na utrzymaniu zmarłego.

Pokrzywdzony jest ofiarą przestępstwa lub osobą prawną, która odniosła szkodę na skutek przestępstwa, i bierze udział w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonego.

Występowanie w charakterze strony albo uczestnika postępowania nie zależy od woli danej osoby, ale od jej roli w konkretnej sprawie karnej. Każdy może występować w charakterze strony albo uczestnika postępowania, w zależności od okoliczności określonych w przepisach; wybór dotyczy natomiast praw, które osoba chce wykonywać jako pokrzywdzony lub jako ofiara przestępstwa.

Czy mogę wybrać swoją rolę? Jakie są moje prawa i obowiązki wynikające z tej roli?

Ofiara przestępstwa ma prawo do:

  • dostępu do usług wsparcia dla ofiar przestępstw;
  • skutecznej pomocy psychologicznej i innego rodzaju pomocy specjalistycznej oraz wsparcia ze strony organów, organizacji i instytucji pomagających ofiarom przestępstw, zgodnie z przepisami prawa;
  • ochrony przed zastraszaniem i odwetem;
  • ochrony swojej godności podczas składania zeznań w charakterze ofiary;
  • bycia wysłuchanym bez zbędnej zwłoki po złożeniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa i do późniejszego przesłuchania w zakresie, który jest bezwzględnie konieczny do celów postępowania karnego;
  • obecności zaufanej osoby podczas każdej czynności, w której uczestniczy ofiara;
  • przejścia badań lekarskich w minimalnym zakresie i tylko wtedy, gdy są one absolutnie konieczne do celów postępowania karnego;
  • złożenia wniosku o ściganie lub wniesienia oskarżenia prywatnego zgodnie z kodeksem karnym, udziału w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonego, otrzymania informacji o odmowie przyjęcia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa (art. 206 ust. 3 kodeksu) i o postanowieniu prokuratora o odmowie wszczęcia postępowania, a także do wniesienia oskarżenia bez udziału prokuratora;
  • bycia informowaną przez prokuratora o czynnościach dokonanych na podstawie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa (art. 206a kodeksu) i do wniesienia zażalenia do prokuratora wyższego rangą (art. 206b kodeksu);
  • zwracania się o informacje na temat zwolnienia sprawcy z zakładu karnego lub aresztu, ucieczki lub przedterminowego zwolnienia sprawcy z zakładu karnego i środków podjętych w celu zapewnienia ofierze ochrony oraz otrzymywania tych informacji bez zbędnej zwłoki;
  • zwracania się o informacje na temat wydania prawomocnego orzeczenia w przedmiocie umorzenia postępowania karnego oraz otrzymywania takich informacji;
  • innych praw przewidzianych w przepisach.

Ofiara uczestnicząca w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonego ma prawo do:

  • posługiwania się swoim językiem ojczystym, w tym językiem migowym, i zażądania tłumaczenia ustnego, jeżeli nie posługuje się językiem chorwackim lub go nie rozumie, lub tłumaczenia języka migowego, jeżeli pokrzywdzony jest osobą głuchą lub głuchoniewidomą;
  • wniesienia powództwa adhezyjnego i wniosków o zastosowanie środków zapobiegawczych;
  • pełnomocnictwa procesowego;
  • przedstawiania okoliczności faktycznych i wnoszenia wniosków dowodowych;
  • udziału w posiedzeniu, na którym odbywa się postępowanie dowodowe;
  • udziału w postępowaniu sądowym i postępowaniu dowodowym oraz wygłoszenia mowy końcowej;
  • zażądania dostępu do akt sprawy zgodnie z kodeksem;
  • zwrócenia się o przekazywanie przez prokuratora informacji na temat czynności dokonanych na podstawie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa oraz wniesienia zażalenia do prokuratora wyższego rangą;
  • wniesienia środków zaskarżenia;
  • dochodzenia przywrócenia stanu poprzedniego;
  • otrzymania zawiadomienia o wyniku postępowania karnego.

Poza wskazanymi powyżej prawami ofiary przestępstw przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności i handlu ludźmi mają dodatkowe prawa, które wymieniono w pkt 12.

Jeżeli ofiarą przestępstwa jest dziecko, poza określonymi powyżej prawami ofiar przestępstw przysługują jej dodatkowe prawa wymienione w pkt 13.

Na etapie postępowania przygotowawczego ofiary przestępstw, które działają w charakterze oskarżycieli prywatnych lub pokrzywdzonych, mogą przedstawić wszystkie okoliczności faktyczne i istotne dowody w celu potwierdzenia popełnienia przestępstwa, zidentyfikowania sprawcy czynu i ustalenia roszczeń w powództwie adhezyjnym.

Zarówno przed wszczęciem postępowania karnego, jak i na każdym jego etapie prokuratura i sąd muszą rozważyć, czy oskarżony może wypłacić na rzecz pokrzywdzonego odszkodowanie/zadośćuczynienie za wszelkie szkody wyrządzone przestępstwem. Muszą ponadto pouczyć pokrzywdzonego o niektórych prawach przewidzianych w przepisach (np. o prawie pokrzywdzonego do używania języka ojczystego, prawie do wniesienia powództwa adhezyjnego itd.).

Osoby, które mogą posiadać wiedzę na temat przestępstwa, oskarżony lub inne osoby istotne dla sprawy mogą zostać wezwane w charakterze świadka.

W charakterze świadka można wezwać następujące osoby: pokrzywdzonego, pokrzywdzonego działającego w charakterze oskarżyciela posiłkowego oraz oskarżyciela prywatnego.

Oskarżyciel prywatny ma takie same prawa jak oskarżyciel publiczny, z wyjątkiem praw należnych wyłącznie organowi państwowemu.

Czy mogę składać oświadczenia przed sądem lub przedstawiać dowody? Na jakich warunkach?

Pokrzywdzony w postępowaniu karnym ma prawa wymienione w pkt 25.

Jakie informacje uzyskam w czasie procesu?

Na etapie postępowania przygotowawczego ofiary przestępstw, które działają w charakterze oskarżycieli prywatnych lub pokrzywdzonych, mogą przedstawić wszystkie okoliczności faktyczne i istotne dowody w celu potwierdzenia popełnienia przestępstwa, zidentyfikowania sprawcy czynu i ustalenia roszczeń w powództwie adhezyjnym.

Ofiara uczestnicząca w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonego ma prawo do:

  • zwrócenia się o przekazywanie przez prokuratora informacji na temat czynności dokonanych na podstawie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa oraz wniesienia zażalenia do prokuratora wyższego rangą;
  • otrzymania informacji o odmowie przyjęcia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa lub o wydaniu przez prokuratora postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania;
  • otrzymania zawiadomienia o wyniku postępowania karnego.

Czy będę mieć dostęp do akt sądowych?

Ofiara uczestnicząca w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonego może uzyskać wgląd do akt sprawy.

Ostatnia aktualizacja: 08/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Uwaga: niedawno wprowadzono na tej stronie zmiany w oryginalnej wersji językowej chorwacki. Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.

3 - Moje prawa po zakończeniu procesu

Czy mogę zaskarżyć orzeczenie?

Ofiary uczestniczące w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonych mogą zaskarżyć orzeczenie.

Uprawnione osoby mogą zaskarżyć orzeczenie pierwszoinstancyjne w terminie 15 dni od dnia doręczenia odpisu orzeczenia.

Środek zaskarżenia może zostać wniesiony przez stronę, obrońcę albo pokrzywdzonego.

Pokrzywdzony może zaskarżyć zamieszczone w orzeczeniu rozstrzygnięcie o kosztach procesu karnego lub rozstrzygnięcie co do powództwa adhezyjnego. Jeżeli jednak prokurator wstąpił do postępowania wszczętego przez pokrzywdzonego jako oskarżyciela prywatnego, pokrzywdzony może zaskarżyć orzeczenie w oparciu o dowolny dopuszczalny zarzut.

Jakie prawa przysługują mi po wydaniu wyroku?

Ofiary uczestniczące w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonych mogą wnieść środek zaskarżenia i dochodzić przywrócenia do stanu poprzedniego.

Czy mam prawo do ochrony po zakończeniu procesu? Przez jaki okres?

Ofiary i świadkowie mogą zwracać się do wyspecjalizowanych wydziałów sądów okręgowych (županijski sud) o udzielenie informacji i wsparcia na każdym etapie postępowania karnego (lub postępowania w sprawie o wykroczenie), lecz przed wydaniem orzeczenia.

Jeżeli ofiary lub świadkowie zwrócą się do tych wydziałów wsparcia na rzecz ofiar i świadków przestępstw po wydaniu orzeczenia, wydziały udzielą im informacji należących do zakresu ich kompetencji oraz skierują do organizacji i służb specjalizujących się w potrzebach ofiar lub świadków.

Niezależne służby wsparcia dla ofiar i świadków przestępstw przy chorwackim Ministerstwie Sprawiedliwości udzielają ofiarom, pokrzywdzonym lub ich rodzinom informacji o zwolnieniu sprawcy z zakładu karnego (po odbyciu kary lub o warunkowym przedterminowym zwolnieniu). Informacje te udzielane są wszystkim ofiarom ciężkich przestępstw oraz pokrzywdzonym w następstwie tych przestępstw. Do ciężkich przestępstw należą przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, przestępstwa przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności, przestępstwa z użyciem przemocy lub zbrodnie wojenne.

W wyjątkowych przypadkach jeżeli niezależne służby ustalą, że ofiara długotrwałej przemocy domowej lub przemocy wobec kobiet wymaga skoordynowanego dodatkowego wsparcia, informują koordynatora zespołu żupanii ds. zapobiegania przemocy domowej i przemocy wobec kobiet oraz walki z taką przemocą o wywiadzie przeprowadzonym z ofiarą oraz o jej problemach, a także zwracają się do zespołu żupanii o podjęcie odpowiednich działań. W stosownych przypadkach informacje te są również przekazywane właściwemu komisariatowi policji oraz właściwemu ośrodkowi pomocy społecznej, jeżeli ofiara (osoba pełnoletnia lub dziecko) nie ma zdolności do czynności prawnych, lub właściwemu urzędowi ds. kuratorskiej służby sądowej, jeżeli sprawca został przedterminowo warunkowo zwolniony i ma obowiązek regularnego zgłaszania się w tym urzędzie.

W wyjątkowych przypadkach jeżeli niezależne służby stwierdzą – na podstawie informacji uzyskanych od ofiary (przestępstwa innego niż wymienione powyżej) – że ofiara pilnie wymaga dodatkowego wsparcia i dodatkowej ochrony, mogą za zgodą ofiary zwrócić się do właściwego komisariatu policji o podjęcie odpowiednich czynności.

Wsparcia na rzecz ofiar udzielają również organizacje społeczeństwa obywatelskiego bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa, w toku postępowania karnego, ale także po zakończeniu procesu lub wydaniu orzeczenia. Wsparcie i pomoc, których udzielają organizacje społeczeństwa obywatelskiego, zależą od zakresu ich kompetencji.

Jakie informacje uzyskam, jeżeli sprawca zostanie skazany?

Orzeczenie na piśmie wraz z pouczeniem o przysługującym prawie wniesienia środka zaskarżenia doręcza się oskarżycielowi, oskarżonemu oraz jego obrońcy, pokrzywdzonemu (jeżeli przysługuje mu prawo wniesienia środka zaskarżenia), osobie, wobec której sąd orzekł przepadek składnika majątku, oraz osobie prawnej, wobec której sąd orzekł przepadek korzyści majątkowej osiągniętej z popełnienia przestępstwa.

Pokrzywdzonemu, któremu nie przysługuje prawo wniesienia środka zaskarżenia, doręczone zostanie orzeczenie zgodnie z przepisami wraz z pouczeniem o przysługującym mu prawie do wniesienia wniosku o przywrócenie stanu poprzedniego. Prawomocne orzeczenie doręcza się pokrzywdzonemu na wniosek.

Czy uzyskam informację o tym, że sprawca został zwolniony (w tym o wcześniejszym lub warunkowym zwolnieniu) lub że zbiegł z zakładu karnego?

Zgodnie z kodeksem postępowania karnego ofierze przysługuje prawo do bezzwłocznego uzyskania od policji informacji o zwolnieniu zatrzymanego lub tymczasowo aresztowanego domniemanego sprawcy, chyba że ujawnienie tego rodzaju informacji mogłoby go narazić na niebezpieczeństwo. Ofiarę informuje się również o środkach zastosowanych w celu jej ochrony, jeżeli sąd orzekł ich zastosowanie.

Zakłady karne i areszty śledcze nie informują niezależnych służb wsparcia dla ofiar i świadków przestępstw o zbiegłych osadzonych, lecz wysyłają jedynie powiadomienie o ucieczce osadzonego jednostce policji; przepisy te mają jednak zostać wkrótce zmienione.

Ofiarom przysługuje prawo do otrzymania informacji – na wniosek – o zwolnieniu zatrzymanego lub tymczasowo aresztowanego domniemanego sprawcy lub o ucieczce lub zwolnieniu sprawcy z zakładu karnego oraz o środkach zastosowanych w celu zapewnienia bezpieczeństwa ofierze.

Ofiary ciężkich przestępstw, tj. przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu, przestępstw przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności, przestępstw z użyciem przemocy oraz zbrodni wojennych, są informowane o zwolnieniu sprawcy z zakładu karnego – po odbyciu kary lub o warunkowym przedterminowym zwolnieniu.

Czy będę brać udział w wydaniu postanowienia o zwolnieniu lub warunkowym zwolnieniu? Czy mogę na przykład złożyć oświadczenie lub wnieść odwołanie?

Przy podejmowaniu decyzji o ewentualnym udzieleniu sprawcy przepustki z zakładu karnego lub aresztu śledczego uwzględniane są wszelkie oświadczenia składane przez ofiarę przestępstwa z użyciem przemocy oraz wszelkie inne istotne informacje dotyczące ofiary. Oświadczenie ofiary stanowi część akt dotyczących warunkowego przedterminowego zwolnienia. W obecnie obowiązujących przepisach nie przewidziano jednak możliwości uczestnictwa przez ofiarę w posiedzeniu sądu, na którym sąd orzeka o warunkowym przedterminowym zwolnieniu, ani możliwości wniesienia przez ofiarę zażalenia na postanowienie w przedmiocie warunkowego przedterminowego zwolnienia.

Ostatnia aktualizacja: 08/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

4 - Odszkodowanie

W jaki sposób można dochodzić naprawienia szkody od sprawcy (np. w czasie procesu, w drodze dochodzenia roszczenia cywilnego, w postępowaniu adhezyjnym)?

Zgodnie z przepisami szczególnymi ofiary przestępstw zagrożonych karą pozbawienia wolności w wymiarze co najmniej pięciu lat, które doznały poważnego urazu psychofizycznego lub doznały ciężkiego uszczerbku w wyniku przestępstwa, mają prawo do pomocy doradcy (savjetnik) przed złożeniem zeznań w postępowaniu karnym lub wytoczeniem powództwa adhezyjnego; koszty doradcy pokrywa Skarb Państwa.

Powództwo adhezyjne w postępowaniu karnym mogą wytoczyć osoby uprawnione do dochodzenia takich roszczeń w postępowaniu cywilnym.

Ofiary przestępstw, wytaczające powództwo adhezyjne muszą wskazać, czy uzyskały kompensatę lub wytoczyły powództwo odszkodowawcze.

Sąd zobowiązał sprawcę do wypłacenia mi odszkodowania/zadośćuczynienia. Jak mam skłonić sprawcę do wypłaty odszkodowania?

Z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia zasądzającego odszkodowanie pokrzywdzony (oštećenik) może wnieść do sądu, który wydał orzeczenie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, o wydanie poświadczonego odpisu tego orzeczenia opatrzonego klauzulą wykonalności.

Jeżeli w orzeczeniu nie wyznaczono terminu dobrowolnego wykonania zobowiązania, zobowiązanie nałożone przez sąd należy wykonać w terminie 15 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Po upływie tego terminu obowiązek wykonania zobowiązania podlega egzekucji.

Jeżeli sprawca nie wypłaci mi odszkodowania, czy mogę uzyskać zaliczkę od Skarbu Państwa? Na jakich warunkach?

Ofiara przestępstwa umyślnego może otrzymać kompensatę od Skarbu Państwa na mocy ustawy szczególnej. W przypadku uwzględnienia przez sąd powództwa adhezyjnego wytoczonego przez ofiarę wysokość kompensaty zależy od zasądzonej kwoty; sąd rozpatrujący powództwo adhezyjne postąpi w ten sam sposób, jeżeli ofiara otrzymała już kompensatę od Skarbu Państwa.

Czy mam prawo do odszkodowania od państwa?

Ofiary umyślnych przestępstw z użyciem przemocy popełnionych w Chorwacji po dniu 1 lipca 2013 r. kwalifikują się do otrzymania kompensaty:

  • jeżeli są obywatelami chorwackimi lub zamieszkują w Chorwacji lub w innym państwie członkowskim UE;
  • jeżeli doznały poważnego uszkodzenia ciała lub poważnego uszczerbku na zdrowiu w wyniku przestępstwa;
  • jeżeli przestępstwo zostało zgłoszone policji i prokuratorowi bądź przez nich odnotowane w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym zostało popełnione, niezależnie od tego, czy sprawca czynu jest znany;
  • jeżeli złożyły wniosek na urzędowym formularzu wraz z wymaganą dokumentacją (formularz można pobrać w każdym komisariacie policji, w każdej prokuraturze lub w każdym sądzie rejonowym (općinski sud) lub okręgowym (županijski sud); można go również pobrać w formie elektronicznej ze stron internetowych Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, prokuratury oraz sądów rejonowych i okręgowych.

Ofiara ma prawo do:

  • zwrotu kosztów leczenia – zgodnie z krajowymi pułapami; zwrot ten jest przyznawany wyłącznie wówczas, gdy ofierze nie przysługuje zwrot z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego;
  • wypłaty kwoty w wysokości maksymalnie 35 000 HRK z tytułu utraconych zarobków.

Czy przysługuje mi odszkodowanie, jeżeli sprawca nie został skazany?

Ofiara może otrzymać kompensatę nawet wówczas, gdy sprawca jest nieznany lub nie wszczęto postępowania karnego.

Czy mam prawo do uzyskania doraźnej płatności w czasie oczekiwania na orzeczenie w sprawie odszkodowania?

W prawie chorwackim nie przewidziano możliwości uzyskania doraźnej płatności.

Ostatnia aktualizacja: 08/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Uwaga: niedawno wprowadzono na tej stronie zmiany w oryginalnej wersji językowej chorwacki. Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.

5 - Moje prawa do wsparcia i pomocy

Jestem ofiarą przestępstwa. Z kim mam się skontaktować, aby uzyskać wsparcie i pomoc?

Telefon zaufania dla ofiar przestępstw

Krajowy telefon zaufania dla ofiar przestępstwa i wykroczeń (116-006) zapewnia wsparcie emocjonalne, udziela informacji na temat praw ofiar oraz wskazówek dotyczących tego, które organy i organizacje mogą udzielić dalszych informacji, pomocy oraz wsparcia.

Telefon zaufania jest usługą nieodpłatną,

dostępną w językach chorwackim i angielskim, w dni robocze w godzinach 8.00–20.00.

Krajowy telefon zaufania dla ofiar przestępstwa i wykroczeń (116-006) jest ogólną usługą wsparcia.

Dodatkowe informacje można uzyskać pod adresem: Link otworzy się w nowym okniehttp://pzs.hr/

Inne wyspecjalizowane organizacje społeczeństwa obywatelskiego również zapewniają wsparcie i pomoc na rzecz ofiar niektórych przestępstw oraz na rzecz dzieci drogą telefoniczną. Więcej informacji oraz wykaz tych organizacji z podziałem na żupanie można znaleźć na stronie internetowej Link otworzy się w nowym okniechorwackiego Ministerstwa Sprawiedliwości.

Wykaz organizacji świadczących pomoc psychospołeczną i prawną na terenie całego kraju:

116 006

Krajowy telefon zaufania dla ofiar przestępstwa i wykroczeń

Dni robocze w godzinach 8.00–20.00

116 000

Krajowy telefon zaufania w sprawie zaginionych dzieci

Centrum dla dzieci zaginionych i będących ofiarami znęcania

Całodobowo, siedem dni w tygodniu

116 111

Telefon zaufania dla dzieci Hrabri telefon

Dni robocze w godzinach 9.00–20.00

0800 0800

Telefon zaufania dla rodziców Hrabri telefon

Dni robocze w godzinach 9.00–20.00

0800 77 99

Numer alarmowy w sprawie handlu ludźmi

Codziennie w godzinach 10.00–18.00

0800 55 44

Poradnia dla kobiet będących ofiarami przemocy

Schronisko dla kobiet w Zagrzebiu

Dni robocze w godzinach 11.00–17.00

0800 655 222

Numer alarmowy dla kobiet i dzieci będących ofiarami przemocy

Telefon zaufania dla kobiet Ženska pomoć sada

Całodobowo, siedem dni w tygodniu

0800 200 144

Nieodpłatna pomoc prawna dla ofiar przemocy domowej B.a.B.e.

Dni robocze w godzinach 9.00–15.00

01 6119 444

Centrum wsparcia na rzecz ofiar przemocy seksualnej

Centrum na rzecz praw seksualnych Ženska soba

Dni robocze w godzinach 10.00–17.00

01 48 28 888

Pomoc psychologiczna

Centrum pomocy psychologicznej TESA

Dni robocze w godzinach 10.00–22.00

01 48 33 888

Niebieska linia (Plavi telefon)

Dni robocze w godzinach 9.00–21.00

01 4811 320

Nieodpłatna pomoc prawna

Klinika prawa Wydziału Prawa Uniwersytetu w Zagrzebiu

Dni robocze w godzinach 10.00–12.00, środa i czwartek w godzinach 17.00–19.00

Czy wsparcie dla ofiar przestępstw jest udzielane bezpłatnie?

Tak.

Jakiego rodzaju wsparcie mogę otrzymać od organów państwowych?

Wydziały wsparcia na rzecz ofiar i świadków przestępstw:

  1. udzielają wsparcia emocjonalnego;
  2. udzielają informacji dotyczących praw;
  3. udzielają organizacyjnych i praktycznych informacji ofiarom, świadkom oraz członkom ich rodzin;
  4. kierują do wyspecjalizowanych instytucji i organizacji społeczeństwa obywatelskiego w zależności od potrzeb ofiary/świadka.

Wydziały wsparcia na rzecz ofiar i świadków przestępstw sądów okręgowych (županijski sud) zapewniają:

WYDZIAŁY WSPARCIA NA RZECZ OFIAR I ŚWIADKÓW PRZESTĘPSTW:

Sąd Okręgowy w Osijeku

Adres:

Europska avenija 7, 31 000 Osijek, Chorwacja

Tel.:

031 228 500

Adres e-mail:

Link otworzy się w nowym okniepodrska-svjedocima@zsos.pravosudje.hr

Sąd Okręgowy w Rijece

Adres:

Žrtava fašizma 7, 51000 Rijeka, Chorwacja

Tel.:

051 355 645

Adres e-mail:

Link otworzy się w nowym okniepodrska-svjedocima-ri@pravosudje.hr

Sąd Okręgowy w Sisaku

Adres:

Trg Ljudevita Posavskog 5, 44000 Sisak, Chorwacja

Tel.:

044 524 419

Adres e-mail:

Link otworzy się w nowym okniepodrska-svjedocima-sk@zssk.pravosudje.hr

Sąd Okręgowy w Splicie

Adres:

Gundulićeva 29a, 21000 Split, Chorwacja

Tel.:

021 387 543

Adres e-mail:

Link otworzy się w nowym okniepodrska-svjedocima-st@pravosudje.hr

Sąd Okręgowy w Vukowarze

Adres:

Županijska 33, 32000 Vukovar, Chorwacja

Tel.:

032 452 529

Adres e-mail:

Link otworzy się w nowym okniepodrska-svjedocima-vu@pravosudje.hr

Sąd Okręgowy w Zadarze

Adres:

Borelli 9, 23 000 Zadar, Chorwacja

Tel.:

023 203 640

Adres e-mail:

Link otworzy się w nowym okniepodrska-svjedocima@pravosudje.hr

Sąd Okręgowy w Zagrzebiu

Adres:

Trg N.Š. Zrinskog 5, 10 000 Zagreb, Chorwacja

Tel.:

01 4801 062

Niezależne służby wsparcia dla ofiar i świadków przestępstw przy chorwackim Ministerstwie Sprawiedliwości udzielają informacji na temat praw oraz wsparcia emocjonalnego, a także szczegółowych informacji dotyczących wsparcia na rzecz ofiar i świadków. Wsparcie udzielane jest również ofiarom i świadkom wezwanym do złożenia zeznań w sądach chorwackich w ramach mechanizmu międzynarodowej pomocy prawnej oraz ofiarom i świadkom będącym obywatelami Chorwacji, wezwanym do złożenia zeznań w sądach zagranicznych w ramach wspomnianego mechanizmu. Niezależne służby wysyłają ofiarom i świadkom pisma informacyjne zawierające dane kontaktowe oraz informują ich o zwolnieniu sprawcy z zakładu karnego (po odbyciu kary oraz o warunkowym przedterminowym zwolnieniu). Odpowiadają również za ustalanie wysokości kompensaty finansowej przyznawanej ofiarom przestępstw.

Jakiego rodzaju wsparcie mogę otrzymać od organizacji pozarządowych?

W zależności od rodzaju organizacji i zakresu jej kompetencji może ona udzielać różnego rodzaju pomocy i wsparcia: wsparcia psychologicznego, emocjonalnego, prawnego, praktycznego, mieszkaniowego, medycznego, wsparcia w zakresie bezpieczeństwa oraz wsparcia podczas procesu sądowego.

Więcej informacji oraz wykaz tych organizacji z podziałem na żupanie można znaleźć na stronie internetowej Link otworzy się w nowym okniechorwackiego Ministerstwa Sprawiedliwości.

W Chorwacji powstaje obecnie dwanaście urzędów ds. kuratorskiej służby sądowej. Ich celem jest humanizacja wykonywania sankcji karnych, zapewnienie skuteczniejszej resocjalizacji sprawców oraz udzielanie pomocy ofiarom, pokrzywdzonym i ich rodzinom, a także rodzinom sprawców.

Krajowy Urząd ds. Kuratorskiej Służby Sądowej będzie uczestniczył w przygotowaniach do powrotu sprawców do społeczeństwa po ich zwolnieniu z zakładu karnego. Działania te obejmują pomoc sprawcy w znalezieniu mieszkania i pracy, a także przygotowanie sprawcy oraz ofiar, pokrzywdzonych i ich rodzin na zwolnienie sprawcy z zakładu karnego. Urząd organizuje również pomoc psychospołeczną dla ofiar, pokrzywdzonych oraz rodzin ofiar i sprawcy.

Krajowy Urząd ds. Kuratorskiej Służby Sądowej ma obowiązek należytego i bezzwłocznego poinformowania ofiar, pokrzywdzonych i ich rodzin o tym, że sprawca odbywający karę za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności, przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub przestępstwo z użyciem przemocy ma zostać zwolniony z zakładu karnego.

Dane kontaktowe poszczególnych urzędów probacyjnych oraz Departamentu ds. Kuratorskiej Służby Sądowej Ministerstwa Sprawiedliwości są dostępne Link otworzy się w nowym oknietutaj.

Ofiary przestępstw mogą skontaktować się z policją, pisząc na adres: Link otworzy się w nowym okniepolicija@mup.hr lub prevencija@mup.hr bądź dzwoniąc pod numer: 192 (24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu) lub +385 1 3788 111.

Ostatnia aktualizacja: 08/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Prawa ofiar przestępstw w postępowaniu karnym - Włochy

Za ofiarę przestępstwa lub „pokrzywdzonego” uznaje się osobę, której przysługuje określone w przepisach prawo, które jest objęte ochroną na gruncie prawa karnego i które zostało naruszone przez działanie stanowiące przestępstwo na podstawie prawa krajowego, tj. osobę, która poniosła szkodę stanowiącą jeden z istotnych elementów przestępstwa.

W rozumieniu prawa cywilnego szkoda wynikająca z przestępstwa występuje wówczas, gdy w wyniku jego popełnienia doszło do wystąpienia szkody (może ona mieć charakter majątkowy lub niemajątkowy, ale w każdym wypadku musi istnieć możliwość wyrażenia jej w kwocie pieniężnej). Pokrzywdzony na gruncie prawa karnego i poszkodowany na gruncie prawa cywilnego to zwykle ta sama osoba, z wyjątkiem na przykład przestępstwa zabójstwa, w którym ofiarą jest osoba zmarła, natomiast członkowie jej rodziny to poszkodowani, którym przysługuje prawo wystąpienia do sądu o odszkodowanie za poniesioną szkodę.

Przepisy prawa karnego i cywilnego przyznają ofierze przestępstwa szereg indywidualnych praw przed wszczęciem postępowania, w jego trakcie oraz po jego zakończeniu.

We Włoszech postępowanie karne zaczyna się od śledztwa lub dochodzenia. Na tym etapie sprawę bada policja lub prokuratura. Po jego zakończeniu prokurator może wnieść akt oskarżenia lub zwrócić się do sądu sprawującego nadzór nad śledztwem lub dochodzeniem o umorzenie sprawy. W przypadku niektórych przestępstw postępowanie prowadzi się jedynie wówczas, gdy ofiara przestępstwa złoży zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa na policji lub w prokuraturze.

W toku postępowania karnego sąd dokonuje oceny zgromadzonego materiału dowodowego i orzeka o winie oskarżonego. Postępowanie kończy się z chwilą skazania lub uniewinnienia oskarżonego przez sąd, przy czym istnieje możliwość wniesienia środków zaskarżenia do sądu wyższej instancji.

Ofiara przestępstwa może odgrywać ważną rolę w postępowaniu karnym, w związku z czym przysługuje jej szereg praw. Może ona przystąpić do postępowania jako ofiara przestępstwa (poszkodowany), nie przysługuje jej wówczas szczególny status prawny. Ofiara przestępstwa może też odegrać bardziej aktywną rolę w postępowaniu, jeżeli wystąpi przeciwko oskarżonemu z powództwem cywilnym.

Aby uzyskać potrzebne informacje, proszę kliknąć na poniższe linki

Link otworzy się w nowym oknie1 - Moje prawa jako ofiary przestępstwa

Link otworzy się w nowym oknie2 - Składanie zawiadomienia o przestępstwie oraz moje prawa podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu

Link otworzy się w nowym oknie3 - Moje prawa po zakończeniu procesu

Link otworzy się w nowym oknie4 - Odszkodowanie

Link otworzy się w nowym oknie5 - Moje prawa do wsparcia i pomocy

Ostatnia aktualizacja: 15/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

1 - Moje prawa jako ofiary przestępstwa

Jakie informacje uzyskam od odpowiedniego organu (np. policji, prokuratury) w okresie między popełnieniem przestępstwa a złożeniem przeze mnie zawiadomienia o tym przestępstwie?

Po otrzymaniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa prokuratura i Wydział Kryminalny Policji (polizia giudiziaria) muszą poinformować ofiarę przestępstwa o tym, że jako pokrzywdzony ma ona prawo do wyznaczenia pełnomocnika odpowiedzialnego za wykonywanie przysługujących jej praw oraz że może skorzystać z pomocy prawnej oferowanej przez państwo włoskie (art. 101 włoskiego kodeksu postępowania karnego (Codice di procedura penale, c.p.p.)).

Po nawiązaniu pierwszego kontaktu z organami ścigania ofiara otrzyma następujące informacje w zrozumiałym dla siebie języku:

  • informacje na temat procedury składania zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa lub wniosku o ściganie, roli, jaką ofiara będzie odgrywała w postępowaniu przygotowawczym i postępowaniu sądowym, prawa ofiary do otrzymania powiadomienia o terminie i miejscu rozprawy oraz o treści aktu oskarżenia wniesionego przeciwko sprawcy, a także – w przypadku gdy ofiara przystąpi do postępowania w charakterze powoda cywilnego – o przysługującym jej prawie do otrzymania informacji na temat wydanego wyroku, uwzględniając jego streszczenie;
  • informacje o prawie ofiary do otrzymania porad prawnych i pomocy prawnej na koszt państwa włoskiego;
  • informacje o sposobie wykonania prawa do skorzystania z usług tłumaczenia ustnego oraz tłumaczenia pisemnego pism procesowych;
  • informacje o wszelkich środkach ochrony, z jakich może skorzystać ofiara;
  • informacje o prawach przysługujących ofierze przestępstwa, w przypadku gdy zamieszkuje w innym państwie członkowskim UE niż państwo, w którym doszło do popełnienia przestępstwa;
  • informacje o trybie zwrotu wszelkich kosztów poniesionych w związku z uczestnictwem w postępowaniu karnym;
  • informacje o możliwości ubiegania się o odszkodowanie/zadośćuczynienie za szkody poniesione wskutek przestępstwa;
  • informacje o możliwości zakończenia postępowania przez wycofanie wniosku o ściganie lub przystąpienie do mediacji;
  • informacje o prawach przysługujących ofierze w postępowaniu, w którym oskarżony wystąpił o zawieszenie postępowania i wydanie wyroku w zawieszeniu, lub w postępowaniu, w którym dopuszcza się możliwość odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynu;
  • informacje o lokalnych placówkach opieki zdrowotnej, placówkach oferujących usługi w zakresie zakwaterowania, ośrodkach dla ofiar przemocy i schroniskach

(art. 90-bis c.p.p.).

Nie mieszkam w państwie UE, w którym popełniono przestępstwo (w przypadku obywateli UE i obywateli państw trzecich). Jak chronione są moje prawa?

Jeżeli ofiara przestępstwa nie włada językiem włoskim ani nie rozumie tego języka, przysługuje jej prawo do posługiwania się znanym jej językiem przy składaniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa lub wniosku o ściganie do prokuratury w siedzibie właściwego miejscowo sądu pierwszej instancji (tribunale). Podobnie ofierze przysługuje prawo do otrzymania, na wniosek, potwierdzenia odbioru złożonego przez nią zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa lub wniosku o ściganie w znanym jej języku (art. 107-ter wytycznych dotyczących wdrażania kodeksu postępowania karnego (Disposizioni di Attuazione del Codice di Procedura Penale).

Jeżeli ofiara przestępstwa ma swoje miejsce zamieszkania lub pobytu we Włoszech, prokurator prześle zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa lub wnioski o ściganie dotyczące przestępstw popełnionych w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej Prokuratorowi Generalnemu w sądzie apelacyjnym (corte di appello), który z kolei przekaże je właściwemu organowi wymiaru sprawiedliwości (art. 108-ter wytycznych dotyczących wdrażania kodeksu postępowania karnego).

Zob. także:

Jakie informacje uzyskam, jeżeli złożę zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa?

Po nawiązaniu pierwszego kontaktu z organami ścigania ofiara otrzyma następujące informacje w zrozumiałym dla siebie języku:

  • informacje o przysługującym jej prawie do otrzymywania informacji na temat przebiegu postępowania oraz wpisów dokonywanych w urzędowym rejestrze zgłoszonych przestępstw;
  • informacje o prawie ofiary do otrzymania informacji o złożeniu wniosku o umorzenie postępowania;
  • informacje na temat trybu, w jakim ofiara może wnosić sprzeciw wobec naruszenia jej praw;
  • informacje na temat organów, do których można kierować pytania dotyczące sprawy;
  • informacje o trybie zwrotu wszelkich kosztów poniesionych w związku z uczestnictwem w postępowaniu karnym.

W postępowaniach dotyczących przestępstw z użyciem przemocy ofiara będzie na wniosek niezwłocznie informowana za pośrednictwem Wydziału Kryminalnego Policji o wszelkich przygotowaniach do zwolnienia sprawcy lub do cofnięcia wydanego przeciwko niemu nakazu tymczasowego aresztowania; ponadto ofiara będzie informowana w stosownym terminie i w takim samym trybie o ucieczce oskarżonego z aresztu tymczasowego lub zakładu karnego, a także o przypadkach umyślnego niezastosowania się przez sprawcę do postanowień nakazu tymczasowego aresztowania, chyba że przekazanie ofierze takich informacji naraziłoby sprawcę na realne ryzyko (art. 90-ter c.p.p.).

Czy mam prawo skorzystać z bezpłatnego tłumaczenia pisemnego lub ustnego (na potrzeby kontaktów z policją bądź innymi organami, w trakcie śledztwa/dochodzenia lub w czasie procesu)?

Organ ścigania wyznaczy tłumacza pisemnego w przypadku konieczności przetłumaczenia pisma procesowego na język obcy lub trudny do zrozumienia dialekt lub tłumacza ustnego w przypadku chęci złożenia oświadczenia przez ofiarę, która nie włada językiem włoskim. Ofiara przestępstwa może również złożyć oświadczenie na piśmie – w takim przypadku zostanie ono załączone do zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa razem z tłumaczeniem wykonanym przez tłumacza pisemnego.

Właściwy organ – w stosownych przypadkach działając z urzędu – wyznaczy tłumacza ustnego dla ofiary przestępstwa, która nie włada językiem włoskim lub nie rozumie tego języka, a której zeznania mają istotne znaczenie dla przebiegu postępowania, a także w przypadku gdy ofiara przestępstwa wyrazi wolę wzięcia udziału w rozprawie i wystąpi o zapewnienie jej możliwości skorzystania z usług tłumacza ustnego.

W przypadkach, w których będzie to możliwe, usługi tłumaczeń ustnych mogą być również świadczone za pośrednictwem technologii komunikowania na odległość, o ile tłumacz ustny nie musi fizycznie stawić się na rozprawie, aby zapewnić ofierze możliwość prawidłowego korzystania z przysługujących jej praw lub należytego zrozumienia przebiegu postępowania.

Jeżeli ofiara przestępstwa nie włada językiem włoskim lub nie rozumie tego języka, przysługuje jej prawo do wystąpienia o nieodpłatne przetłumaczenie całości pism procesowych lub części tych pism zawierających informacje dotyczące wykonywania przez ofiarę przysługujących jej praw. Tłumaczenia mogą zostać wykonane w formie ustnej lub w formie streszczenia, jeżeli organ ścigania stwierdzi, że ich wykonanie w takiej formie nie narusza praw ofiary przestępstwa (art. 143-bis c.p.p.).

Jeżeli ofiara przestępstwa nie włada językiem włoskim ani nie rozumie tego języka, przysługuje jej prawo do posługiwania się znanym jej językiem przy składaniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa lub wniosku o ściganie do prokuratury w siedzibie właściwego miejscowo sądu pierwszej instancji. Podobnie ofierze przysługuje prawo do otrzymania, na wniosek, potwierdzenia odbioru złożonego przez nią zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa lub wniosku o ściganie w znanym jej języku (art. 107-ter wytycznych dotyczących wdrażania kodeksu postępowania karnego).

W jaki sposób organ zajmujący się sprawą dopilnuje, żebym zrozumiał, co się dzieje oraz by właściwie mnie zrozumiano (jeżeli jestem dzieckiem; jeżeli jestem osobą niepełnosprawną)?

Organ ścigania wyznaczy tłumacza pisemnego w przypadku konieczności przetłumaczenia pisma procesowego na język obcy lub trudny do zrozumienia dialekt lub tłumacza ustnego w przypadku chęci złożenia oświadczenia przez ofiarę, która nie włada językiem włoskim. Jeżeli ofiara przestępstwa jest osobą małoletnią, sędzia może – również z urzędu – nakazać biegłemu wydanie opinii w przypadku wątpliwości co do wieku ofiary (w tym kontekście należy podkreślić, że w przypadku wystąpienia jakichkolwiek wątpliwości w tej kwestii ofiara przestępstwa zostanie uznana za osobę małoletnią do celów związanych ze stosowaniem wytycznych procesowych). Sędzia może również nakazać sporządzenie analogicznej opinii biegłego w przypadku konieczności ustalenia, czy ofiara przestępstwa jest osobą niepełnosprawną.

Art. 351 ust. 1-ter c.p.p.

W postępowaniach dotyczących przestępstw, o których mowa w art. 572, 600, 600-bis, 600-ter, 600-quater, 600-quater.1, 600-quinquies, 601, 602, 609-bis, 609-quater, 609-quinquies, 609-octies, 609-undecies i 612-bis włoskiego kodeksu karnego, jeżeli Wydział Kryminalny Policji wymaga odebrania skróconych zeznań (sommarie informazioni) od osób małoletnich, musi zwrócić się w tej sprawie do wyznaczonego przez prokuraturę wykwalifikowanego psychologa lub psychiatry dziecięcego. Takie same przepisy obowiązują w przypadku konieczności odebrania skróconych zeznań od osób dorosłych wymagających szczególnego traktowania. W przypadku konieczności odebrania skróconych zeznań od osób wymagających szczególnego traktowania każdorazowo zapewnia się, aby nie miały one żadnej styczności z osobą, przeciwko której toczy się postępowanie przygotowawcze, i aby nie były wielokrotnie wzywane do składania zeznań, chyba że jest to absolutnie niezbędne do celów postępowania przygotowawczego.

Art. 362 ust. 1-bis c.p.p.

W postępowaniach dotyczących przestępstw z art. 351 ust. 1-ter przy przesłuchiwaniu małoletnich prokuratura musi zwrócić się o pomoc do biegłego w dziedzinie psychologii lub psychiatrii dziecięcej. Takie same przepisy obowiązują w przypadku konieczności odebrania skróconych zeznań od osób dorosłych wymagających szczególnego traktowania. W przypadku konieczności odebrania skróconych zeznań od osób wymagających szczególnego traktowania każdorazowo zapewnia się, aby nie miały one żadnej styczności z osobą, przeciwko której toczy się postępowanie przygotowawcze, i aby nie były wielokrotnie wzywane do składania zeznań, chyba że jest to absolutnie niezbędne do celów postępowania przygotowawczego.

Art. 498 ust. 4–4-quater c.p.p.

4. Przesłuchanie małoletnich występujących w charakterze świadków, z uwzględnieniem pytań i sprzeciwów stron, prowadzi przewodniczący składu orzekającego. W toku przesłuchania przewodniczący składu orzekającego może zwrócić się o pomoc do krewnych małoletniego lub do wykwalifikowanego psychologa dziecięcego. Jeżeli po wysłuchaniu stron przewodniczący składu orzekającego uzna, że w danym przypadku nie istnieje ryzyko, iż bezpośrednie przesłuchanie małoletniego mogłoby narazić go na silny stres, wyda postanowienie o przeprowadzeniu przesłuchania w trybie opisanym w poprzednich punktach. Wspomniane postanowienie może zostać uchylone w toku przesłuchania.

4-bis. Jeżeli jedna ze stron zwróci się ze stosownym wnioskiem w tym zakresie lub jeżeli przewodniczący składu orzekającego uzna to za konieczne, zastosowanie mają procedury określone w art. 398 ust. 5a.

4-ter. W postępowaniach dotyczących przestępstw z art. 572, 600, 600-bis, 600-ter, 600-quater, 600-quinquies, 601, 602, 609-bis, 609-ter, 609-quater, 609-octies i 612-bis włoskiego kodeksu karnego ofiary przestępstw, które są osobami małoletnimi albo osobami dorosłymi cierpiącymi na chorobę psychiczną, zostaną przesłuchane – na ich wniosek lub na wniosek ich pełnomocnika – z zastosowaniem lustra półprzepuszczalnego i interkomu.

4-quater. Bez uszczerbku dla powyższego, jeżeli pokrzywdzony jest osobą wymagającą szczególnego traktowania, a zachodzi konieczność jego przesłuchania, sędzia – na wniosek ofiary przestępstwa albo jej pełnomocnika – zarządzi zastosowanie odpowiednich środków ochrony.

Art. 398 ust. 5-quater c.p.p.
Nie naruszając przepisów ust. 5-ter, jeżeli pokrzywdzony jest osobą szczególnie wrażliwą, a zachodzi konieczność jego przesłuchania, zastosowanie mają przepisy art. 498 ust. 4-quater.

Usługi wsparcia dla ofiar przestępstw

Kto udziela wsparcia ofiarom przestępstw?

Ofiary przestępstw mogą korzystać z lokalnych placówek opieki zdrowotnej, placówek oferujących usługi w zakresie zakwaterowania, ośrodków dla ofiar przemocy i schronisk, którymi zarządzają organizacje działające na szczeblu lokalnym i regionalnym. Ogólnie rzecz biorąc, w wielu regionach funkcjonuje sieć stowarzyszeń obejmująca lokalne organizacje, biura prokuratury, sądy niższego rzędu i placówki opieki zdrowotnej, które udzielają nieodpłatnego wsparcia ofiarom wszelkiego rodzaju przestępstw.

Czy policja skieruje mnie automatycznie do podmiotu udzielającego wsparcia ofiarom przestępstw?

Tak. W szczególności osoby, które padły ofiarą określonego rodzaju przestępstwa (na przykład handlu ludźmi, przemocy domowej, napaści na tle seksualnym), mogą skorzystać z usług organizacji o ugruntowanej pozycji pozostających w kontakcie z organami ścigania, które udzielą im informacji o ośrodkach dla ofiar przemocy lub placówkach oferujących usługi w zakresie zakwaterowania, które mogą udzielić im wsparcia.

Jak chroni się moją prywatność?

W przypadku konieczności odebrania skróconych zeznań od osób wymagających szczególnego traktowania każdorazowo zapewnia się, aby nie miały one żadnej styczności z osobą, przeciwko której toczy się postępowanie przygotowawcze, i aby nie były wielokrotnie wzywane do składania zeznań, chyba że jest to absolutnie niezbędne do celów postępowania przygotowawczego.

Ponadto dekret legislacyjny nr 196 z dnia 30 czerwca 2003 r. (kodeks ochrony danych osobowych) zawiera przepisy szczególne regulujące przetwarzanie danych sądowych, które mają na celu zapewnienie poufności i bezpieczeństwa tych danych. Co więcej, od momentu przyznania ofierze przestępstwa statusu pokrzywdzonego w postępowaniu karnym będzie ona zobowiązana do składania zeznań w sądzie. Kodeks zawiera przepisy dotyczące sposobu, w jaki należy przesłuchiwać pokrzywdzonego, tak aby zapobiec konieczności kilkukrotnego powtarzania zeznań (przedprocesowe czynności dowodowe – incidente probatorio), a także przepisy zapewniające poszanowanie prawa ofiary do braku jakichkolwiek kontaktów ze stroną, przeciwko której toczy się postępowanie przygotowawcze / z oskarżonym. Jeżeli ofiara przestępstwa nie ukończyła 18. roku życia, jej wizerunek ani jej imię i nazwisko nie mogą zostać opublikowane w gazetach. Zakaz publikacji imienia i nazwiska odnosi się również do ofiar przestępstw, które ukończyły 18. rok życia. System ten ma zapobiegać rozpowszechnianiu danych osobowych ofiary przestępstwa oraz informacji umożliwiających ustalenie jej tożsamości.

Czy muszę złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przed uzyskaniem dostępu do wsparcia dla ofiar przestępstw?

Możliwość uzyskania dostępu do usług świadczonych przez służby udzielające wsparcia ofiarom przestępstw nie jest uzależniona od złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez ofiarę.

Środki ochrony osobistej, jeżeli znajduję się w niebezpieczeństwie

Jakie rodzaje ochrony są dostępne?

W określonych okolicznościach przewidzianych w prawie (art. 273 i 274 c.p.p.), które mogą obejmować m.in. sytuacje narażające pokrzywdzonego na niebezpieczeństwo (tj. sytuacje wiążące się w szczególności z niebezpieczeństwem dalszego naruszania prawa przez sprawcę), organy wymiaru sprawiedliwości mogą nakazać zastosowanie wobec sprawcy środków zabezpieczających. Środki takie mogą obejmować na przykład nakaz niezwłocznego opuszczenia domu rodzinnego przez sprawcę, zakaz odwiedzania przez sprawcę miejsc, w których ofiara przestępstwa często przebywa, lub zakaz zamieszkiwania w określonych miejscach. W przypadku niezastosowania się do takiego zakazu sprawca może zostać objęty aresztem domowym lub tymczasowym.

Ofiara przestępstwa ma prawo do otrzymywania informacji o złożonych wnioskach o uchylenie lub zastąpienie środków zabezpieczających nałożonych na sprawcę oraz do wniesienia – w terminie dwóch dni – sprzeciwu wobec takich wniosków i przedstawienia swojego punktu widzenia (art. 299 c.p.p.). Ofiara przestępstwa jest również uprawniona do otrzymywania informacji na temat wydawanych przez sąd postanowień dotyczących zmiany, uchylenia lub zastąpienia środków zabezpieczających zastosowanych wobec podejrzanego.

Szczególnie w przypadku, gdy ofiara przestępstwa jest osobą wymagającą szczególnego traktowania, osobą małoletnią lub ofiarą określonego rodzaju przestępstw, sąd może nakazać również zastosowanie dodatkowych środków ochronnych:

  • w przypadku konieczności odebrania skróconych zeznań od osób wymagających szczególnego traktowania każdorazowo zapewnia się, aby nie miały one żadnej styczności z osobą, przeciwko której toczy się postępowanie przygotowawcze, i aby nie były wielokrotnie wzywane do składania zeznań, chyba że jest to absolutnie niezbędne;
  • jeżeli Wydział Kryminalny Policji wymaga odebrania skróconych zeznań od osoby małoletniej, musi zwrócić się o pomoc do wyznaczonego przez prokuraturę wykwalifikowanego psychologa lub psychiatry dziecięcego (art. 351 ust. 1-ter c.p.p.);
  • jeżeli prokuratura wymaga odebrania zeznań od małoletniego, musi zwrócić się o pomoc do wykwalifikowanego psychologa lub psychiatry dziecięcego. W przypadku konieczności odebrania skróconych zeznań od osób wymagających szczególnego traktowania każdorazowo zapewnia się, aby nie miały one żadnej styczności z osobą, przeciwko której toczy się postępowanie przygotowawcze, i aby nie były wielokrotnie wzywane do składania zeznań, chyba że jest to absolutnie niezbędne do celów postępowania przygotowawczego (art. 362 ust. 1-bis c.p.p.);
  • przesłuchanie małoletnich występujących w charakterze świadków prowadzi przewodniczący składu orzekającego, który może zwrócić się o pomoc do krewnych małoletniego lub do wykwalifikowanego psychologa dziecięcego (art. 498 c.p.p.);
  • w przypadku gdy strona postępowania, która ma złożyć zeznania, jest osobą małoletnią, a jedna ze stron postępowania zwróci się ze stosownym wnioskiem w tym zakresie lub przewodniczący składu orzekającego uzna to za konieczne, sąd może wydać postanowienie, w którym wyznaczy miejsce i czas oraz określi tryb przedprocesowych czynności dowodowych, o ile będzie to niezbędne i właściwe do zapewnienia ochrony zaangażowanych osób. Czynności takie mogą się odbyć poza siedzibą sądu pierwszej instancji, np. w specjalistycznych pomieszczeniach dostępnych dla sądu lub, w razie ich braku, w domu osoby składającej zeznania;
  • zeznania świadków muszą zostać zarejestrowane w całości na nośnikach fonograficznych lub audiowizualnych. W przypadku niedostępności urządzeń rejestrujących lub personelu technicznego należy przedstawić odpowiednie opinie biegłych lub opinię wydaną przez specjalistę ds. technicznych;
  • w postępowaniach dotyczących przestępstw z użyciem przemocy ofiary przestępstw, które są osobami małoletnimi albo osobami dorosłymi cierpiącymi na chorobę psychiczną, zostaną przesłuchane – na ich wniosek lub na wniosek ich pełnomocnika – z zastosowaniem lustra półprzepuszczalnego i interkomu.

Kto może mi zapewnić ochronę?

(Zob. powyżej).

Czy ktoś dokona oceny mojej sprawy, żeby sprawdzić, czy grozi mi dalsze niebezpieczeństwo ze strony sprawcy?

Prawo przewiduje, że w przypadku wystąpienia szczególnych potrzeb w zakresie ochrony sytuację ofiary przestępstwa należy poddać indywidualnej ocenie, aby ustalić, czy i w jakim zakresie należy objąć ją szczególnymi środkami ochrony w toku postępowania. Ofiary przestępstw będące osobami małoletnimi lub osobami wymagającymi szczególnego traktowania zostaną objęte dodatkową opieką. Odpowiedzialność za ustalenie, czy wobec ofiary przestępstwa należy zastosować odpowiednie środki ochrony w toku postępowania karnego, będzie spoczywała na sędzim. W toku postępowania przygotowawczego ofiara przestępstwa musi być przesłuchiwana przez wykwalifikowanych specjalistów w odpowiednich pomieszczeniach. Jeżeli wśród ofiar przestępstw znajdują się osoby małoletnie, należy powiadomić o tym sąd ds. nieletnich, który oceni daną sytuację i ustali, czy należy zastosować środki ochrony. Aby zapewnić ofierze przestępstwa ochronę przed wtórną wiktymizacją, sąd pierwszej instancji może ograniczyć wolność sprawcy (osadzenie w zakładzie karnym, zakaz odwiedzania miejsc, w których ofiara często przebywa, nakaz opuszczenia domu rodzinnego). Ofiara przestępstwa musi zostać powiadomiona o zastosowaniu takich środków (art. 282-quater c.p.p.). Ofiara przestępstwa może również zwrócić się do sędziego, aby przy okazji wydawania nakazu opuszczenia domu rodzinnego przez sprawcę lub w późniejszym terminie zasądził alimenty od sprawcy (art. 282-bis c.p.p.). Podobne uprawnienia przysługują wydziałowi właściwej komendy głównej policji na szczeblu prowincji (Questura).

Czy ktoś dokona oceny mojej sprawy, żeby sprawdzić, czy grozi mi dalsze niebezpieczeństwo ze strony systemu wymiaru sprawiedliwości (w trakcie dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu)?

Ofiary przestępstw z użyciem przemocy – niezależnie od tego, czy są osobami małoletnimi czy osobami wymagającymi szczególnego traktowania – są uprawnione do składania zeznań w warunkach, w których zapewniono zastosowanie odpowiednich środków ochrony. W szczególności można podjąć kroki służące zagwarantowaniu, aby ofiara przestępstwa nie miała żadnej styczności ze sprawcą w toku postępowania przygotowawczego ani w toku postępowania sądowego. Ponadto, jeżeli ofiara przestępstwa jest osobą wymagającą szczególnego traktowania, dopuszcza się możliwość odtworzenia nagrań złożonych przez nią zeznań zarejestrowanych w formie audiowizualnej, nawet gdy nie jest to bezwzględnie konieczne.

Wytyczne dotyczące przejęcia sprawy 
(art. 413 c.p.p.): Wniosek złożony przez osobę, przeciwko której toczy się postępowanie przygotowawcze, lub przez ofiarę przestępstwa

  1. Osoba, przeciwko której toczy się postępowanie przygotowawcze, lub ofiara przestępstwa mogą wystąpić z wnioskiem do Prokuratora Generalnego o wydanie nakazu przejęcia sprawy zgodnie z art. 412 ust. 1 c.p.p. (jeżeli prokuratura odmówi wszczęcia postępowania przygotowawczego lub nie wystąpi o umorzenie w terminie ustawowym albo w dłuższym terminie wyznaczonym przez sędziego).
  2. W przypadku wydania nakazu przejęcia sprawy Prokurator Generalny podejmie konieczne działania na etapie postępowania przygotowawczego oraz złoży wszelkie stosowne wnioski w terminie trzydziestu dni od dnia wniesienia wniosku o przejęcie sprawy zgodnie z art. 412 ust. 1.

Jakie środki ochrony są dostępne dla najbardziej bezbronnych ofiar przestępstw?

Czynniki przesądzające o tym, czy ofiarę przestępstwa można uznać za osobę wymagającą szczególnego traktowania, to nie tylko jej wiek czy upośledzenie fizyczne lub psychiczne, ale również rodzaj przestępstwa oraz procedury i okoliczności związane ze sprawą. Przy ocenie, czy dana osoba wymaga szczególnego traktowania, bierze się pod uwagę to, czy w danej sprawie doszło do popełnienia przestępstwa z użyciem przemocy lub przestępstwa z nienawiści motywowanego dyskryminacją na tle rasowym, czy przestępstwo nosiło znamiona przestępczości zorganizowanej, terroryzmu – uwzględniając terroryzm międzynarodowy – lub handlu ludźmi, czy do popełnienia przestępstwa doszło wskutek dyskryminacji oraz czy ofiara przestępstwa jest zależna od sprawcy w sensie emocjonalnym, psychologicznym lub ekonomicznym (art. 90-quater c.p.p.).

Jeżeli ofiara przestępstwa jest osobą wymagającą szczególnego traktowania, każdorazowo dopuszcza się możliwość odtworzenia nagrań złożonych przez nią zeznań zarejestrowanych w formie audiowizualnej, nawet gdy nie będzie to bezwzględnie konieczne.

WYMOGI DOWODOWE W SZCZEGÓLNYCH PRZYPADKACH – W sprawach dotyczących przestępstw związanych z dopuszczaniem się nadużyć wobec członków rodziny i partnerów, przestępstw zniewolenia lub niewolnictwa, przestępstw związanych z prostytucją dziecięcą, pornografią dziecięcą, pornografią wirtualną, organizowaniem wycieczek turystycznych z zamiarem korzystania z prostytucji dziecięcej, handlem ludźmi oraz zakupem i sprzedażą niewolników i napaścią na tle seksualnym, przestępstw kwalifikowanych, przestępstw polegających na obcowaniu seksualnym z osobą małoletnią, przestępstw grupowej napaści na tle seksualnym oraz przestępstw nakłaniania małoletnich do nierządu i uporczywego nękania, w przypadku gdy wymagane jest złożenie zeznań przez osobę szczególnie wrażliwą, która złożyła już zeznania na etapie przedprocesowych czynności dowodowych lub w trakcie przesłuchania przez stronę przeciwną z udziałem osoby, którą zeznania te obciążają, lub gdy istnieją już protokoły takich zeznań, wówczas osoba taka będzie zobowiązana do ponownego złożenia zeznań wyłącznie wówczas, gdy przedmiotem tych zeznań będą inne okoliczności faktyczne niż te, które były przedmiotem wcześniej złożonych zeznań, lub jeżeli sędzia lub jedna ze stron postępowania uzna złożenie takich zeznań za konieczne ze szczególnych względów.

SKRÓCONE ZEZNANIA – Jeżeli Wydział Kryminalny Policji wymaga odebrania skróconych zeznań od osób wymagających szczególnego traktowania, musi zwrócić się o pomoc do wyznaczonego przez prokuraturę wykwalifikowanego psychologa lub psychiatry dziecięcego nawet w przypadku, gdy osoby te ukończyły 18. rok życia. W przypadku konieczności odebrania skróconych zeznań od osób wymagających szczególnego traktowania każdorazowo zapewnia się, aby nie miały one żadnej styczności z osobą, przeciwko której toczy się postępowanie przygotowawcze, i aby nie były wielokrotnie wzywane do składania zeznań, chyba że jest to absolutnie niezbędne do celów postępowania przygotowawczego (art. 351 ust. 1-ter c.p.p.).

GROMADZENIE INFORMACJI – Jeżeli prokuratura wymaga odebrania skróconych zeznań od ofiar wymagających szczególnego traktowania, musi zwrócić się o pomoc do wykwalifikowanego psychologa lub psychiatry dziecięcego nawet w przypadku, gdy osoby te ukończyły 18. rok życia. W przypadku konieczności odebrania skróconych zeznań od osób wymagających szczególnego traktowania każdorazowo zapewnia się, aby nie miały one żadnej styczności z osobą, przeciwko której toczy się postępowanie przygotowawcze, i aby nie były wielokrotnie wzywane do składania zeznań, chyba że jest to absolutnie niezbędne do celów postępowania przygotowawczego (art. 362 ust. 1-bis).

PRZESŁUCHANIE ŚWIADKÓW: Przesłuchanie świadków, z uwzględnieniem pytań i sprzeciwów stron, prowadzi przewodniczący składu orzekającego. W toku przesłuchania świadka przewodniczący składu orzekającego może zwrócić się o pomoc do jednego z jego krewnych lub do wykwalifikowanego psychologa dziecięcego. Jeżeli po wysłuchaniu stron przewodniczący składu orzekającego uzna, że w danym przypadku nie istnieje ryzyko, iż bezpośrednie przesłuchanie świadka mogłoby narazić go na silny stres, wyda postanowienie o przeprowadzeniu przesłuchania w trybie opisanym w poprzednich punktach. Wspomniane postanowienie może zostać uchylone w toku przesłuchania (art. 498 c.p.p.).

Jeżeli jedna ze stron zwróci się ze stosownym wnioskiem w tym zakresie lub jeżeli przewodniczący składu orzekającego uzna to za konieczne, zastosowanie mają procedury określone w art. 398 ust. 5-bis (przedprocesowe czynności dowodowe, zob. poniżej).

PRZEDPROCESOWE CZYNNOŚCI DOWODOWE (art. 398 ust. 5-bis) – Jeżeli jedna ze stron zwróci się ze stosownym wnioskiem w tym zakresie lub jeżeli przewodniczący składu orzekającego uzna to za konieczne, zastosowanie mają następujące procedury: w przypadku postępowań przygotowawczych w sprawach dotyczących przestępstw związanych z dopuszczaniem się nadużyć wobec członków rodziny i partnerów, przestępstw zniewolenia lub niewolnictwa, przestępstw związanych z prostytucją dziecięcą, pornografią dziecięcą, pornografią wirtualną, organizowaniem wycieczek turystycznych z zamiarem korzystania z prostytucji dziecięcej, handlem ludźmi oraz zakupem i sprzedażą niewolników i napaścią na tle seksualnym, przestępstw kwalifikowanych, przestępstw polegających na obcowaniu seksualnym z osobą małoletnią, przestępstw grupowej napaści na tle seksualnym oraz przestępstw nakłaniania małoletnich do nierządu i uporczywego nękania, jeżeli wśród osób składających zeznania znajdują się osoby dorosłe będące osobami wymagającymi szczególnego traktowania, sąd może wydać postanowienie, w którym wyznaczy miejsce i termin oraz określi tryb przesłuchania do celów dowodowych, o ile będzie to niezbędne i właściwe do zapewnienia ochrony zaangażowanych osób. Czynności takie mogą się odbyć poza siedzibą sądu pierwszej instancji, np. w specjalistycznych pomieszczeniach dostępnych dla sądu lub, w razie ich braku, w domu osoby składającej zeznania. Zeznania świadków muszą zostać zarejestrowane w całości na nośnikach fonograficznych lub audiowizualnych. W przypadku niedostępności urządzeń rejestrujących lub personelu technicznego należy przedstawić odpowiednie opinie biegłych lub opinię wydaną przez specjalistę ds. technicznych. W takim przypadku sporządza się również pisemny protokół z przebiegu przesłuchania w formie streszczenia. Transkrypcja nagrania zostanie udostępniona wyłącznie na wniosek stron.

Jeżeli ofiara przestępstwa jest osobą wymagają szczególnego traktowania i zachodzi konieczność jej przesłuchania, sędzia – na wniosek ofiary przestępstwa albo jej pełnomocnika – zarządzi zastosowanie odpowiednich środków ochrony (art. 498 ust. 4-quater c.p.p.).

W postępowaniach dotyczących wspomnianych powyżej przestępstw prokuratura, na wniosek ofiary przestępstwa lub na wniosek osoby, przeciwko której toczy się postępowanie przygotowawcze, może wystąpić o złożenie przez ofiarę zeznań na etapie przedprocesowych czynności dowodowych (incidente probatorio) nawet w przypadku, gdy przeprowadzenie takich czynności nie jest wymagane. Jeżeli ofiara przestępstwa jest osobą wymagają szczególnego traktowania, prokuratura – na wniosek ofiary przestępstwa lub na wniosek osoby, przeciwko której toczy się postępowanie przygotowawcze – może wystąpić o złożenie przez ofiarę zeznań na etapie przedprocesowych czynności dowodowych (art. 392 c.p.p.).

Przesłuchanie wymagające udziału ofiar przestępstw będących osobami wymagającymi szczególnego traktowania może odbywać się w ramach sprawdzonej procedury przedprocesowych czynności dowodowych (incidente probatorio), której celem jest m.in. niedopuszczenie do ponownego wyrządzenia ofierze krzywdy (wtórna wiktymizacja) z uwagi na zmuszanie jej do nieustannego zaangażowania w postępowanie.

POMOC PRAWNA – Osobie, która padła ofiarą przestępstw związanych z dopuszczaniem się nadużyć wobec członków rodziny i partnerów, okaleczaniem żeńskich narządów płciowych, napaścią na tle seksualnym, obcowaniem seksualnym z osobą małoletnią, grupową napaścią na tle seksualnym oraz uporczywym nękaniem, zawsze przysługuje prawo do nieodpłatnej pomocy prawnej, nawet jeżeli uzyskiwany przez nią dochód jest wyższy niż próg przewidziany w prawie. Jeżeli ofiara przestępstwa jest osobą małoletnią, stosuje się wobec niej te same przepisy co przepisy obowiązujące w przypadku ofiar przestępstw związanych ze zniewoleniem lub niewolnictwem, prostytucją dziecięcą, pornografią dziecięcą, organizowaniem wycieczek turystycznych z zamiarem korzystania z prostytucji dziecięcej, handlem ludźmi, zakupem i sprzedażą niewolników oraz przestępstwa polegającego na obcowaniu płciowym z osobą małoletnią i przestępstwa doprowadzenia osoby małoletniej do poddania się innym czynnościom seksualnym.

Jestem małoletni. Czy przysługują mi szczególne prawa?

(Zob. powyżej).

W wyniku przestępstwa zmarł członek mojej rodziny – jakie prawa mi przysługują?

Jeżeli ofiara przestępstwa zmarła, prawa przysługujące takiej ofierze zgodnie z prawem przechodzą na jej najbliższych krewnych

(art. 90 ust. 3 c.p.p.).

Członek mojej rodziny jest ofiarą przestępstwa – jakie prawa mi przysługują?

(Zob. powyżej).

Czy mogę uzyskać dostęp do mediacji? Jakie są warunki korzystania z mediacji? Czy będę bezpieczny/bezpieczna podczas mediacji?

Postępowanie mediacyjne w sprawach karnych przeprowadza się na podstawie przepisów dekretu legislacyjnego nr 274/2000, które przyznają ofierze przestępstwa prawo do wytoczenia bezpośredniego powództwa odszkodowawczego przeciwko sprawcy w związku ze szkodami poniesionymi w wyniku przestępstwa. Ofiara może skorzystać z tego prawa wyłącznie w odniesieniu do przestępstw prywatnoskargowych (tj. przestępstw mniejszej wagi).

Wszczęcie i przeprowadzenie postępowania mediacyjnego wymaga zgody obydwu stron, aby można było wypracować ugodę możliwą do przyjęcia dla obu stron. W toku postępowania mediacyjnego sędzia pokoju musi – w miarę możliwości – zachęcać strony do pojednania. Przestępstwa wchodzące w zakres właściwości sędziego pokoju, które ze swojej natury są odpowiednie do mediacji, obejmują: zniesławienie ustne, zniesławienie za pośrednictwem innych środków komunikowania, zwykłą napaść, wyrządzenie nieznacznych szkód na osobie czy akty wandalizmu.

Ponadto strony postępowania karnego lub ich pełnomocnicy mogą zwrócić się bezpośrednio do Urzędu ds. Mediacji o zakończenie postępowania karnego przez sędziego pokoju i skorzystanie z możliwości przewidzianej w art. 35 dekretu legislacyjnego nr 274/2000, polegającej na wydaniu orzeczenia stanowiącego, że przestępstwo uznaje się za niebyłe z uwagi na podjęcie działań naprawczych przez sprawcę.

Jeżeli chodzi o przestępstwa prywatnoskargowe, ofiara może wystąpić z wnioskiem o wezwanie podejrzanego do stawienia się przed sędzią pokoju. Wniosek musi zostać podpisany przez ofiarę przestępstwa występującą w charakterze pokrzywdzonego bądź jej przedstawiciela ustawowego oraz przez jej adwokata. Adwokat poświadcza podpis pokrzywdzonego. Jeżeli ofiara przestępstwa jest osobą małoletnią poniżej 14. roku życia, osobą ubezwłasnowolnioną, osobą cierpiącą na chorobę psychiczną lub osobą niepełnosprawną, wniosek musi zostać podpisany przez jej rodzica, opiekuna prawnego lub kuratora. Wniesienie wniosku wywołuje takie same skutki jak złożenie wniosku o ściganie (art. 21).

Składanie wniosku: wniosek należy najpierw przekazać prokuraturze, składając jego odpis w sekretariacie prokuratury. Następnie, wraz z dowodem doręczenia prokuraturze, wnioskodawca składa go w sekretariacie sądu właściwego dla danego sędziego pokoju w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Jeżeli ofiara złożyła już wniosek o ściganie w związku z tym samym czynem, musi wskazać to we wniosku, załączyć do niego kopię wniosku o ściganie oraz złożyć kolejny odpis tego wniosku w sekretariacie prokuratury. W takim przypadku sędzia pokoju nakaże doręczenie oryginału wniosku o ściganie (art. 22).

Przystąpienie do postępowania w charakterze powoda cywilnego: jeżeli ofiara chce przystąpić do postępowania w charakterze powoda cywilnego, musi to zrobić w momencie wniesienia wniosku pod rygorem utraty takiej możliwości. Zgłoszenie we wniosku uzasadnionego roszczenia odszkodowawczego jest zasadniczo równoważne przystąpieniu do postępowania w charakterze powoda cywilnego (art. 23).

Wniosek jest niedopuszczalny w następujących przypadkach:

  1. jeżeli zostanie wniesiony po upływie terminu;
  2. jeżeli zostanie złożony w sprawach innych niż przewidziane w prawie;
  3. jeżeli nie będzie zawierał wymaganych informacji lub podpisu;
  4. jeżeli opis zdarzenia lub wskazane źródła dowodów będą niewystarczające;
  5. w przypadku braku dowodów na poinformowanie prokuratury.

Wnioski składane przez prokuraturę (art. 25): W terminie dziesięciu dni od daty złożenia wniosku prokuratura przekaże swoje wnioski sekretariatowi sądu właściwego dla danego sędziego pokoju. Jeżeli prokuratura uzna, że wniosek jest niemożliwy do przyjęcia lub w oczywisty sposób bezpodstawny lub że został wniesiony do sędziego pokoju, który nie jest właściwy miejscowo dla danego regionu, wniosek zostanie odrzucony/oddalony; w przeciwnym wypadku prokuratura wyda akt oskarżenia, potwierdzając lub zmieniając zarzuty przedstawione we wniosku.

Po upływie wyznaczonego terminu sędzia pokoju będzie kontynuował postępowanie nawet w przypadku niezłożenia żadnych wniosków przez prokuraturę. Jeżeli sędzia pokoju nie uzna wniosku za niedopuszczalny lub w oczywisty sposób bezpodstawny i stwierdzi, że wchodzi on w zakres jego właściwości, wyda postanowienie o wezwaniu stron na rozprawę w terminie 20 dni od dnia złożenia wniosku.

Złożenie wniosku przez jednego pokrzywdzonego lub większą ich liczbę nie uniemożliwia pozostałym pokrzywdzonym wzięcia udziału w postępowaniu, przy wsparciu adwokata i z takimi samymi prawami jak prawa głównego wnioskodawcy. Pokrzywdzeni mogą przystąpić do powództwa cywilnego przed ogłoszeniem otwarcia rozprawy. Niestawiennictwo na rozprawie należycie wezwanych pokrzywdzonych uznaje się za równoznaczne ze zrzeczeniem się przez nich prawa do wniesienia wniosku o ściganie lub wycofania takiego wniosku, jeśli został już złożony.

Przesłuchanie przed sądem: najpóźniej siedem dni przed wyznaczonym terminem rozprawy sądowej prokurator lub ofiara przestępstwa występująca w charakterze pokrzywdzonego składa w sekretariacie sądu właściwego dla danego sędziego pokoju wezwanie do stawienia się na rozprawę wraz z odpowiednimi zawiadomieniami.

W przypadku przestępstwa prywatnoskargowego sędzia będzie zabiegał o pojednanie stron. W takim przypadku, jeżeli byłoby to przydatne do celów ułatwienia postępowania pojednawczego, sędzia może odroczyć rozprawę na okres nieprzekraczający dwóch miesięcy oraz, w razie konieczności, może również skorzystać z usług w zakresie mediacji świadczonych przez publiczne lub prywatne ośrodki i placówki działające w danym regionie. W każdym wypadku oświadczenia składane przez strony w toku postępowania pojednawczego nie mogą zostać w żaden sposób wykorzystane do celów narady sędziowskiej (art. 29).

W przypadku zawarcia ugody sporządza się protokół potwierdzający wycofanie wniosku o ściganie lub odstąpienie od wniosku i powiązaną zgodę. Odstąpienie od wniosku wywołuje takie same skutki jak wycofanie wniosku o ściganie.

Mediacja może doprowadzić do wycofania wniosku o ściganie przez ofiarę, co z kolei będzie skutkowało wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania z uwagi na brak podstaw do ścigania sprawcy. Ponadto pomyślny wynik postępowania mediacyjnego, które może doprowadzić do wypłacenia odszkodowania z tytułu szkód poniesionych wskutek przestępstwa, może skutkować wydaniem postanowienia o uznaniu przestępstwa za niebyłe z uwagi na naprawienie szkody przez sprawcę przed rozprawą lub z racji znikomej wagi przestępstwa.

Gdzie mogę znaleźć przepisy, w których określono moje prawa?

Przepisy regulujące ochronę ofiar przestępstw zawierają: kodeks postępowania karnego, Link otworzy się w nowym okniedekret legislacyjny nr 212 z dnia 15 grudnia 2015 r. wdrażający dyrektywę 2012/29/UE dotyczącą praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw, Link otworzy się w nowym okniedekret legislacyjny nr 204 z dnia 9 listopada 2007 r.Link otworzy się w nowym okniedekret nr 222 z dnia 23 grudnia 2008 r. (wdrażający dekret legislacyjny nr 204/2007), art. 11 Link otworzy się w nowym oknieustawy nr 122 z dnia 7 lipca 2016 r. – ustawa europejska 2015–2016 (o kompensacie dla ofiar przestępstw z użyciem przemocy) oraz szereg innych aktów prawnych dotyczących ofiar określonych rodzajów przestępstw.

Ostatnia aktualizacja: 15/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

2 - Składanie zawiadomienia o przestępstwie oraz moje prawa podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu

Jak złożyć zawiadomienie o przestępstwie?

  • Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa (denuncia) składa się wówczas, gdy osoba fizyczna, która posiada informacje na temat przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, powiadomi prokuraturę lub Wydział Kryminalny Policji (polizia giudiziaria) o tym przestępstwie. Mimo że złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa jest fakultatywne, w określonych przypadkach przewidzianych w prawie staje się obowiązkowe. Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa zawiera istotne szczegółowe informacje na temat zdarzenia wraz z podaniem dnia, w którym osoba składająca zawiadomienie dowiedziała się o popełnieniu przestępstwa, oraz źródeł już posiadanych dowodów w sprawie. Ponadto, w stosownych przypadkach, zawiadomienie zawiera dane osobowe, adres zamieszkania oraz wszelkie inne informacje, które mogłyby ułatwić zidentyfikowanie domniemanego sprawcy przestępstwa, jak również dane osobowe ofiary przestępstwa występującej w charakterze pokrzywdzonego oraz szczegółowe informacje na temat wszelkich innych osób mogących dysponować informacjami, które mogą okazać się pomocne w ustaleniu przebiegu zdarzeń. Brak szczegółowych informacji, które mogłyby okazać się przydatne do ustalenia tożsamości osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa, nie uniemożliwia wszczęcia postępowania karnego w sprawie, ponieważ ofiara przestępstwa może złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przeciwko nieznanym sprawcom; policja musi następnie przekazać takie zawiadomienie odpowiedniemu biuru prokuratury wraz ze szczegółowymi informacjami na temat wszelkich czynności podjętych w toku postępowania przygotowawczego w celu zidentyfikowania sprawców przestępstwa.
  • Wniosek o ściganie (querela) to oświadczenie, na mocy którego osoba fizyczna będąca ofiarą przestępstwa (lub jej przedstawiciel ustawowy) wyraża wolę ścigania sprawcy. Można go wnieść w odniesieniu do przestępstw prywatnoskargowych. Oświadczenie musi zawierać opis popełnionego przestępstwa oraz jednoznacznie wyrażoną przez wnoszącego wolę postawienia zarzutów i ukarania domniemanego sprawcy przestępstwa. Istnieje możliwość cofnięcia wniosku o ściganie, z wyjątkiem przestępstw napaści na tle seksualnym lub obcowania seksualnego z osobą małoletnią. Do cofnięcia takiego wniosku wymagana jest zgoda osoby, przeciwko której wniosek jest skierowany, która – jeżeli jest niewinna – może z kolei chcieć wykazać w toku rozprawy, że nie miała nic wspólnego z zarzucanym jej przestępstwem.
  • Skarga (esposto) jest to wniosek o interwencję organów ścigania w sporach między osobami prywatnymi składany przez jedną ze stron lub przez obydwie strony sporu. Po otrzymaniu wniosku o przeprowadzenie oficjalnej interwencji funkcjonariusz organu ścigania zaprasza strony na spotkanie w celu podjęcia próby polubownego rozstrzygnięcia sporu i sporządza protokół. Jeżeli zostanie ustalone, że doszło do popełnienia przestępstwa, funkcjonariusz organów ścigania musi poinformować o tym fakcie organy sądowe, jeżeli przestępstwo jest ścigane z oskarżenia publicznego; natomiast w przypadku przestępstwa prywatnoskargowego funkcjonariusz organu ścigania może, na wniosek, podjąć próbę polubownego rozstrzygnięcia sporu, co pozostaje bez uszczerbku dla możliwości skorzystania z prawa do wniesienia wniosku o ściganie w późniejszym terminie.

Zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, wnioski o ściganie i skargi należy składać w biurach odpowiednich oddziałów organów ścigania (komendy policji, komisariaty policji i biura żandarmerii wojskowej (Carabinieri)). Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa lub skargę można również wnieść do prokuratury.

W jaki sposób mogę uzyskać informacje o przebiegu sprawy?

Po złożeniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa ofiara przestępstwa uzyska informacje o: organach, z którymi można się skontaktować, aby uzyskać dodatkowe informacje na temat sprawy, roli, jaką ofiara będzie odgrywała w postępowaniu przygotowawczym i postępowaniu sądowym, prawa ofiary do otrzymania powiadomienia o terminie i miejscu przeprowadzenia rozprawy oraz o treści aktu oskarżenia, a także – w przypadku gdy ofiara przystąpi do postępowania w charakterze powoda cywilnego – o przysługującym jej prawie do otrzymania informacji na temat wydanego wyroku, uwzględniając jego streszczenie. Ponadto ofiara przestępstwa jest uprawniona do otrzymywania aktualnych informacji na temat przebiegu postępowania oraz wpisów dokonywanych w urzędowym rejestrze zgłoszonych przestępstw; ofiara zostanie poinformowana o wszelkich wnioskach dotyczących umorzenia postępowania oraz w jaki sposób wnieść sprzeciw wobec naruszenia jej praw; ofiara będzie mogła również zakończyć sprawę, wycofując wniosek o ściganie albo, w stosownych przypadkach, biorąc udział w mediacji (art. 90-bis kodeksu postępowania karnego (Codice di procedura penale lub c.p.p.)).

Czy przysługuje mi pomoc prawna (w toku dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu)? Na jakich warunkach?

Po nawiązaniu pierwszego kontaktu z organami ścigania ofiara uzyska informacje, w zrozumiałym dla siebie języku, na temat przysługującego jej prawa do otrzymania porad prawnych i pomocy prawnej na koszt państwa włoskiego (art. 90-bis). Ofiara może złożyć wniosek o udzielenie jej pomocy prawnej finansowanej przez Skarb Państwa zgodnie z przepisami ustawy o pomocy dla osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji (art. 98 c.p.p.). Ofiara przestępstwa może być również uprawniona do uzyskania dostępu do pomocy prawnej finansowanej przez Skarb Państwa, jeżeli osiągany przez nią dochód nie przekracza limitu przewidzianego w prawie. Aby móc skorzystać z pomocy prawnej finansowanej przez Skarb Państwa, ofiara przestępstwa musi wystąpić ze stosownym wnioskiem do sądu pierwszej instancji bezpośrednio po złożeniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Po zakończeniu pierwszego etapu postępowania, w którym może uczestniczyć obrońca, oraz – niezależnie od przypadku – przed otrzymaniem wezwania do stawienia się na przesłuchanie lub najpóźniej do dnia otrzymania powiadomienia o zakończeniu wstępnego postępowania przygotowawczego prokuratura musi powiadomić na piśmie osobę, przeciwko której toczy się postępowanie przygotowawcze, o tym, że sąd wyznaczył jej obrońcę, pod rygorem nieważności wszystkich późniejszych czynności dokonywanych w toku postępowania (art. 369-bis c.p.p.).

Wspomniane powiadomienie musi zawierać następujące informacje:

a) informację o konieczności skorzystania z usług adwokata w celu obrony w postępowaniu karnym oraz informacje o prawach, które zgodnie z prawem przysługują osobie, przeciwko której toczy się postępowanie przygotowawcze;

b) imię i nazwisko obrońcy wyznaczonego przez sąd, jego adres zamieszkania oraz numer telefonu;

c) informację o prawie oskarżonego do wskazania swojego własnego obrońcy wraz z pouczeniem, że w przypadku nieskorzystania z tego prawa będzie reprezentowany w postępowaniu przygotowawczym przez obrońcę z urzędu;

d) informację o tym, że jeżeli oskarżony nie spełni wymogów uprawniających go do korzystania z pomocy prawnej finansowanej przez Skarb Państwa, będzie zobowiązany do pokrycia honorarium obrońcy z urzędu, wraz z ostrzeżeniem, że w przypadku ogłoszenia niewypłacalności oskarżonego wszczęte zostanie przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne;

d-bis) informacje o prawie do skorzystania z usług tłumacza ustnego oraz do zwrócenia się o przetłumaczenie istotnych pism procesowych;

e) informacje na temat wymogów, które należy spełnić, aby móc skorzystać z pomocy prawnej finansowanej przez Skarb Państwa.

Nieodpłatna pomoc prawna to instytucja oparta na prawie do obrony zagwarantowanym na mocy art. 24 włoskiej konstytucji, na podstawie którego każdy ma prawo do otrzymania pomocy prawnej na dowolnym etapie postępowania i na dowolnym szczeblu systemu wymiaru sprawiedliwości, co oznacza, że osoby znajdujące się w trudnej sytuacji finansowej są nie tylko uprawnione do korzystania z usług prawnika i innych specjalistów, w tym biegłych, na koszt Skarbu Państwa, ale są również zwolnione z obowiązku pokrycia kosztów sądowych. Z prawa do nieodpłatnej pomocy prawnej można skorzystać w sprawach karnych oraz w sprawach cywilnych powiązanych ze sprawami karnymi, w postępowaniach uzupełniających, takich jak postępowanie egzekucyjne w sprawach karnych, postępowanie zabezpieczające, postępowanie zapobiegawcze i nadzorcze, a także w sprawach cywilnych wynikających ze spraw karnych.

Prawo do nieodpłatnej pomocy prawnej przysługuje nie tylko obywatelom Włoch – pomoc ta jest również dostępna dla cudzoziemców, nawet jeżeli toczy się przeciwko nim postępowanie administracyjne w sprawie o wydalenie, jeżeli nie zamieszkują na terytorium Włoch lub jeżeli są bezpaństwowcami zamieszkującymi na terytorium Włoch.

Chociaż uprawnienie do zwrócenia się o nieodpłatną pomoc prawną przysługuje wszystkim stronom postępowania, w przypadku ofiar określonych rodzajów przestępstw przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności progi dotyczące poziomu dochodów wyznaczone w obowiązujących przepisach nie mają zastosowania.

Państwo zapewnia również ochronę małoletnim, którzy są uprawnieni do korzystania z nieodpłatnej pomocy prawnej, podobnie jak osobom, przeciwko którym toczy się postępowanie przygotowawcze, jeżeli zostały aresztowane lub zatrzymane lub jeżeli zastosowano wobec nich środek w postaci tymczasowego aresztowania.

Aby osoba kwalifikowała się do korzystania z nieodpłatnej pomocy prawnej, uzyskiwany przez nią dochód nie może przekraczać maksymalnego poziomu przewidzianego w prawie, który stanowi równowartość 11 369,24 EUR i który podwyższa się o 1032,90 EUR za każdą kolejną osobę zamieszkującą w tym samym gospodarstwie domowym.

Czy mogę ubiegać się o zwrot kosztów (z tytułu uczestnictwa w dochodzeniu/śledztwie/procesie)? Na jakich warunkach?

Nieodpłatna pomoc prawna, będąca instytucją opartą na prawie do obrony zagwarantowanym na mocy art. 24 włoskiej konstytucji, zapewnia każdej osobie spełniającej określone wymogi (dotyczące trudnej sytuacji finansowej) prawo do otrzymania pomocy prawnej na dowolnym etapie postępowania i na dowolnym szczeblu systemu wymiaru sprawiedliwości, począwszy od możliwości skorzystania z usług adwokata i innych specjalistów, w tym biegłych, na koszt Skarbu Państwa, a skończywszy na zwolnieniu z obowiązku pokrycia kosztów sądowych.

Moja sprawa została umorzona, zanim trafiła do sądu. Czy mogę się odwołać?

Wniesienie zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania jest równoważne z wnioskiem o kontynuowanie postępowania przygotowawczego. Ofiara przestępstwa musi wskazać przedmiot dalszego postępowania przygotowawczego oraz przedstawić odpowiednie dowody – w przeciwnym wypadku wniesione zażalenie zostanie uznane za niedopuszczalne. Jeżeli zażalenie jest niedopuszczalne, a zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa zostanie uznane za bezpodstawne, sędzia – w drodze uzasadnionego postanowienia – umorzy postępowanie i nakaże zwrócenie akt sprawy do prokuratury. Jeżeli wniosek nie zostanie uwzględniony, sędzia wyznaczy termin posiedzenia niejawnego z udziałem ofiary przestępstwa i osoby, przeciwko której toczy się postępowanie przygotowawcze, i zawiadomi o tym prokuraturę. Sędzia poinformuje również o wyznaczeniu terminu posiedzenia Prokuratora Generalnego przy sądzie apelacyjnym (Corte di Appello). Jeżeli po przeprowadzeniu posiedzenia sędzia uzna za konieczne kontynuowanie postępowania przygotowawczego w sprawie, wyda stosowne postanowienie skierowane do prokuratury, w którym wyznaczy nieprzekraczalny termin zakończenia takiego postępowania. Jeżeli sędzia nie uwzględni wniosku o umorzenie postępowania, nakaże prokuraturze sformułowanie aktu oskarżenia w terminie dziesięciu dni. W ciągu dwóch dni od wniesienia aktu oskarżenia sędzia wyda postanowienie, w którym wyznaczy termin posiedzenia wstępnego.

Ponadto osoba, która padła ofiarą przestępstwa z użyciem przemocy, jest zawsze uprawniona do otrzymania informacji o złożeniu wniosku o umorzenie postępowania, nawet w przypadku braku wyraźnego wniosku z jej strony. Po otrzymaniu takiego powiadomienia ofiara będzie miała 20 dni na zapoznanie się z pismami procesowymi i zgłoszenie uzasadnionego wniosku o kontynuowanie postępowania przygotowawczego (art. 408 ust. 3-bis c.p.p.).

Czy mogę uczestniczyć w procesie?

Ofiara przestępstwa może wyznaczyć pełnomocnika i powierzyć mu wykonywanie przysługujących jej praw. Do celów otrzymywania zawiadomień, do których ofiara jest uprawniona z mocy prawa, oraz wykonywania określonych praw ofiara musi zadeklarować oraz wskazać adres do doręczeń. Ofiara musi również poinformować o wszelkich zmianach swoich danych adresowych w toku postępowania karnego. Jeżeli ofiara przestępstwa wyznaczyła pełnomocnika, nie musi przekazywać tych informacji, ponieważ wszystkie zawiadomienia będą przesyłane takiemu pełnomocnikowi.

Ofiara przestępstwa ma prawo do składania pism procesowych i przedstawiania dowodów, zarówno na etapie postępowania przygotowawczego, jak i podczas rozprawy (art. 90-bis c.p.p.). Może również zapoznawać się z wpisami dokonywanymi w urzędowym rejestrze zgłoszonych przestępstw (art. 335 c.p.p.). Ofiara przestępstwa musi zostać poinformowana o zakończeniu przeprowadzanych przez biegłych analiz, których nie można powtórzyć (art. 360 c.p.p.). Ofiara może również zwrócić się do prokuratury z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu w toku przedprocesowych czynności dowodowych (incidente probatorio). Ponadto ofiara może wystąpić o informowanie jej o wszelkich wnioskach o odroczenie postępowania przygotowawczego lub o umorzenie postępowania, zarówno bezpośrednio przy składaniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, jak i na późniejszym etapie. Informacje o wniesieniu wniosku o odroczenie postępowania przygotowawczego (art. 406 c.p.p.) oraz wniosku o umorzenie postępowania (art. 408 c.p.p.) będą udzielane ofierze przestępstwa wyłącznie na jej wyraźne żądanie. Jeżeli ma się odbyć posiedzenie w sprawie, ofiara przestępstwa ma prawo do otrzymania informacji o miejscu, terminie i godzinie pierwszej rozprawy; o terminach kolejnych rozpraw ofiara nie będzie informowana i będzie musiała uzyskać informacje o terminach odroczonych rozpraw samodzielnie w sądzie pierwszej instancji. Ofiara przestępstwa nie jest zobowiązana do udziału w rozprawach – nie dotyczy to jednak przypadków, w których ma składać zeznania. Po zakończeniu postępowania przygotowawczego ofiara jest uprawniona do uzyskania wglądu do wszystkich pism procesowych związanych ze sprawą oraz do sporządzenia ich kopii. Ofiara przestępstwa nie może jednak co do zasady skorzystać z tego prawa w przypadku, gdy postępowanie przygotowawcze jest nadal w toku, chociaż prokuratura może udzielić na to zgody, jeżeli uzna to za uzasadnione.

Jeżeli zostanie wszczęte postępowanie karne, a popełnione przestępstwo wywarło wpływ na ofiarę, może ona wystąpić o z roszczeniem odszkodowawczym i przystąpić do postępowania karnego w charakterze powoda cywilnego.

Jaka jest moja rola w systemie wymiaru sprawiedliwości? Czy jestem na przykład: ofiarą przestępstwa, świadkiem, powodem cywilnym, oskarżycielem prywatnym? Czy mogę wybrać swoją rolę?

Ofierze przestępstwa – rozumianej jako osoba, na którą przestępstwo wywarło wpływ – przysługują wszystkie opisane powyżej prawa. Ponadto ofiara przestępstwa może zostać przesłuchana w charakterze świadka na rozprawie, a w przypadku gdy przysługuje jej prawo do dochodzenia odszkodowania z tytułu szkód poniesionych w wyniku przestępstwa, może przystąpić do postępowania karnego w charakterze powoda cywilnego, wytaczając powództwo adhezyjne.

Jakie są moje prawa i obowiązki wynikające z tej roli?

Bez uszczerbku dla powyższych zasad dotyczących praw i interesów pokrzywdzonego, jeżeli ofiara przestępstwa bierze również udział w postępowaniu w charakterze świadka, zastosowanie mają następujące przepisy:

ofiara przestępstwa występująca w roli świadka musi stawić się przed sądem i wykonywać polecenia sądu dotyczące wymogów proceduralnych, a także odpowiadać na zadawane pytania zgodnie z prawdą. Świadek nie jest zobowiązany do ujawnienia żadnych informacji, które mogłyby go narazić na odpowiedzialność karną. Jeżeli w dniu, na który zaplanowano przeprowadzenie rozprawy, dojdzie do wystąpienia problemu uniemożliwiającego świadkowi stawienie się przed sądem, świadek musi poinformować o tym fakcie właściwe organy z odpowiednim wyprzedzeniem, wskazując powód swojej nieobecności. W takim przypadku jeżeli sędzia uzna nieobecność świadka za usprawiedliwioną, ponownie wystosuje do niego wezwanie do stawienia się przed sądem na kolejną rozprawę. Jeżeli świadek, który był już kilkukrotnie wzywany do stawienia się przed sądem, nie stawi się w sądzie w celu złożenia zeznań bez uzasadnionej przyczyny, może zostać przymusowo doprowadzony do sądu lub zostać zobowiązany do zapłaty grzywny na rzecz Urzędu ds. Grzywien (cassa delle ammende) oraz do pokrycia kosztów poniesionych w związku z niestawiennictwem na rozprawie w rozumieniu art. 133 c.p.p. Świadek jest zobowiązany do odpowiadania na zadawane mu pytania zgodnie z prawdą. W art. 372 c.p.p. przewidziano możliwość nałożenia sankcji karnych na świadków, którzy odmawiają udzielenia odpowiedzi, składają fałszywe zeznania lub zatajają posiadane informacje. Jeżeli świadek nie będzie przejawiał gotowości ani woli współpracy, może zostać skazany na karę pozbawienia wolności. Świadek nie może zostać zatrzymany w trakcie przesłuchania. Jeżeli świadek wycofa fałszywe zeznania lub potwierdzi rzeczywisty stan faktyczny przed wydaniem wyroku, nie będzie mógł zostać oskarżony o popełnienie czynu przestępczego. Świadek nie podlega również sankcjom, jeśli złożył fałszywe zeznania, aby chronić siebie lub swojego bliskiego krewnego przed odpowiedzialnością karną (art. 384 c.p.p.).

Czy mogę składać oświadczenia przed sądem lub przedstawiać dowody? Na jakich warunkach?

Ofiara przestępstwa może również wziąć udział w postępowaniu w charakterze świadka. Składane przez nią zeznania mogą zostać wykorzystane jako dowody, które posłużą do skazania oskarżonego, jeżeli po ich przeanalizowaniu okaże się, że są wiarygodne zarówno pod względem obiektywnym, jak subiektywnym. Sędzia dokonuje swobodnej oceny zeznań składanych przez ofiarę – w niektórych przypadkach oskarżony może zostać skazany wyłącznie w oparciu o zeznania złożone przez ofiarę. Świadek musi mówić prawdę, choć nie jest zobowiązany do obciążania samego siebie (prawo do zachowania milczenia). Bliscy krewni oskarżonego nie są zobowiązani do występowania w charakterze świadków, chyba że chcą sami złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa lub wniosek o ściganie lub sami – bądź ich bliski krewny – są ofiarami przestępstwa będącego przedmiotem postępowania. Świadek może również odmówić odpowiedzi na pytania, które mogłyby wymagać ujawnienia tajemnicy zawodowej. Osoba, która składa zeznania w postępowaniu przygotowawczym, może być uprawniona do skorzystania z różnego rodzaju środków ochrony.

Jakie informacje uzyskam w czasie procesu?

(Zob. powyżej).

Czy będę mieć dostęp do akt sądowych?

Prokuratura niezwłocznie wprowadzi do odpowiedniego rejestru prowadzonego przez swoje biuro zgłoszenie dotyczące każdego przestępstwa, o popełnieniu którego została poinformowana lub które odkryła z urzędu, zamieszczając w nim również jednocześnie – lub jak najszybciej – imię i nazwisko osoby podejrzanej o popełnienie tego przestępstwa. Jeżeli w toku postępowania przygotowawczego dojdzie do zmiany kwalifikacji prawnej czynu lub okoliczności faktycznych z nim związanych, prokuratura zaktualizuje dokonane wpisy. Informacje o dokonywanych wpisach będą przekazywane oskarżonemu o popełnienie przestępstwa, ofierze przestępstwa oraz ich pełnomocnikom, na wniosek tych osób. W przypadku złożenia wniosku o przekazanie informacji na temat wpisów dokonanych w urzędowym rejestrze zgłoszonych przestępstw sekretariat prokuratury przekaże żądane informacje, jeżeli takie wpisy faktycznie zostały dokonane i jeżeli nie ma przeszkód, by udzielić odpowiedzi. W razie braku wpisów sekretariat poinformuje, że w rejestrze nie dokonano żadnych wpisów, na temat których mógłby udzielić informacji. W przypadku wystąpienia szczególnych okoliczności istotnych dla przebiegu postępowania przygotowawczego prokuratura, podejmując decyzję o uwzględnieniu wniosku, może nakazać – w drodze uzasadnionego postanowienia – utajnienie wpisów dokonanych w rejestrze na okres nie dłuższy niż trzy miesiące, bez możliwości jego przedłużenia (art. 335 c.p.p.).

Jeżeli prokuratura nie zamierza wystąpić o umorzenie postępowania w sprawie, która dotyczy nadużyć wobec członków rodziny i partnerów lub uporczywego nękania, powiadomi również pełnomocnika procesowego ofiary przestępstwa lub – w przypadku braku takiego pełnomocnika – samą ofiarę przestępstwa o zakończeniu postępowania przygotowawczego (art. 415-bis c.p.p.).

Ostatnia aktualizacja: 15/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

3 - Moje prawa po zakończeniu procesu

Czy mogę zaskarżyć orzeczenie?

Prawo do zaskarżenia orzeczenia przysługuje wyłącznie ofierze przestępstwa, która przystąpiła do postępowania w charakterze powoda cywilnego, przy czym zakres takiego prawa ogranicza się każdorazowo do ochrony interesów ofiary przestępstwa na gruncie prawa cywilnego.

Zgodnie z włoską ustawą nr 46/2006 powodowi cywilnemu nie przysługuje już ogólne prawo do odwołania się; może on jedynie zaskarżyć orzeczenie do Sądu Kasacyjnego (Corte di Cassazione).

Powód cywilny może wnieść środek zaskarżenia od:

  • elementów wyroku skazującego, które dotyczą powództwa adhezyjnego;
  • wyroku uniewinniającego, ale wyłącznie w zakresie, w jakim dotyczy on aspektów cywilnych sprawy;
  • elementów orzeczenia dotyczących prawa powoda cywilnego do odszkodowania oraz zwrotu kosztów postępowania.

Jakie prawa przysługują mi po wydaniu wyroku?

Jeżeli chodzi o nadzwyczajny środek zaskarżenia (revisione), ofierze przestępstwa, która przystąpiła w charakterze powoda cywilnego do postępowania zakończonego wydaniem wyroku, przeciwko któremu wniesiono ten środek, przysługuje prawo – po rozpoczęciu rozprawy – do podniesienia zarzutu niedopuszczalności samego wniosku. Dotyczy to również przypadków, w których ten nadzwyczajny środek zaskarżenia wniesiono przeciwko ugodzie sądowej, gdy w postanowieniu szczególnym dopuszczono możliwość wystąpienia o wydanie i uzyskania orzeczenia, w którym sąd nakazuje sprawcy pokrycie kosztów prawnych.

Czy mam prawo do ochrony po zakończeniu procesu? Przez jaki okres?

W dekrecie legislacyjnym nr 9 z dnia 11 lutego 2015 r. ustanowiono przepisy wdrażające dyrektywę 2011/99/UE, która opiera się na zasadzie wzajemnego uznawania i reguluje kwestie związane z europejskim nakazem ochrony, aby zagwarantować, że środki przyjmowane w celu zapewnienia ochrony danej osoby przed czynem zabronionym mogącym w jakikolwiek sposób zagrozić jej życiu, zdrowiu fizycznemu lub psychicznemu, godności, wolności osobistej lub nietykalności seksualnej zostaną utrzymane w mocy nawet w przypadku, gdy dana osoba przeniesienie się do innego państwa członkowskiego. Dyrektywa stanowi, że europejski nakaz ochrony można wydać tylko wtedy, gdy w państwie wydającym został uprzednio zastosowany środek ochrony, który nakłada na osobę stwarzającą zagrożenie co najmniej jeden z poniższych zakazów lub ograniczeń: zakaz przebywania w określonych miejscach, miejscowościach lub na określonych obszarach, gdzie mieszka lub które odwiedza osoba podlegająca ochronie; zakaz lub ograniczenie kontaktu z osobą podlegającą ochronie; zakaz lub ograniczenie możliwości zbliżania się na odległość mniejszą, niż to określono, do osoby podlegającej ochronie. Po otrzymaniu europejskiego nakazu ochrony właściwy organ wykonującego państwa członkowskiego musi uznać ten nakaz bez zbędnej zwłoki i wydać decyzję o przyjęciu środka, który byłby w analogicznych przypadkach dopuszczalny w świetle jego prawa krajowego, w celu zapewnienia ochrony osobie podlegającej ochronie.

Jakie informacje uzyskam, jeżeli sprawca zostanie skazany?

Po zakończeniu postępowania przewodniczący składu orzekającego sporządzi i podpisze sentencję wyroku, po czym opracowane zostanie zwięzłe streszczenie stanu faktycznego i prawnego, na podstawie którego wydano wyrok. Wyrok zostanie ogłoszony na rozprawie przez odczytanie jego sentencji. Odczytanie uzasadnienia i sentencji wyroku uznaje się za równoważne z powiadomieniem stron obecnych na rozprawie lub stron, które powinny były być obecne na rozprawie, o wydaniu wyroku. Sędzia wyda wyrok skazujący, jeżeli wina osoby oskarżonej o popełnienie przestępstwa nie będzie wzbudzała żadnych uzasadnionych wątpliwości. W wyroku sędzia przedstawia szczegółowe informacje na temat kary nałożonej na sprawcę oraz wszelkich środków zabezpieczających (misure di sicurezza). Jeżeli skazany sprawca jest niewypłacalny, sędzia nałoży karę finansową na osobę ponoszącą odpowiedzialność cywilną. Ponadto na mocy wyroku sędzia nakaże sprawcy pokrycie kosztów procesowych. Na wniosek powoda cywilnego sędzia wyda postanowienie o publikacji wyroku skazującego w prasie na koszt skazanego sprawcy, a w stosownych przypadkach – również na koszt osoby ponoszącej odpowiedzialność cywilną.

Wyrok zawiera:

  1. nagłówek z inwokacją in nome del popolo italiano [„w imieniu narodu włoskiego”] oraz oznaczenie organu, który go wydał;
  2. dane osobowe sprawcy oraz inne dane osobowe, które mogą posłużyć do jego zidentyfikowania, a także ogólne informacje na temat innych prywatnych stron postępowania;
  3. opis zarzutu;
  4. oświadczenia stron;
  5. zwięzłe objaśnienie faktycznych i prawnych podstaw, w oparciu o które wydano orzeczenie, wraz ze wskazaniem dowodów stanowiących podstawę orzeczenia oraz wyjaśnieniem przyczyn, dla których sędzia nie dał wiary dowodom przeciwnym;
  6. rozstrzygnięcie sądu, ze wskazaniem zastosowanych przepisów;
  7. datę i podpis sędziego.

Po ogłoszeniu wyrok zostanie złożony w sekretariacie sądu. Jeżeli wyrok nie zostanie ogłoszony w terminie trzydziestu dni lub w innym wyznaczonym terminie, który nie może jednak przekraczać 90 dni od dnia wydania, zawiadomienie o wydaniu wyroku zostanie przekazane prokuraturze i stronom prywatnym, którym przysługuje prawo do wniesienia środka zaskarżenia, jak również obrońcy oskarżonego w momencie wydania wyroku.

Czy uzyskam informację o tym, że sprawca został zwolniony (w tym o wcześniejszym lub warunkowym zwolnieniu) lub że zbiegł z zakładu karnego?

Art. 90-ter kodeksu postępowania karnego (Codice di procedura penale) stanowi, że na wniosek ofiary przestępstwa z użyciem przemocy ofiara musi zostać niezwłocznie powiadomiona o przygotowaniach do zwolnienia sprawcy przestępstwa lub o zbliżającym się terminie wygaśnięcia nakazu tymczasowego aresztowania sprawcy, o jego zbiegnięciu z aresztu śledczego lub zakładu karnego, a także o umyślnej odmowie poddania się karze przez skazanego.

Czy będę brać udział w wydaniu postanowienia o zwolnieniu lub warunkowym zwolnieniu? Czy mogę na przykład złożyć oświadczenie lub wnieść odwołanie?

Konsultowanie się z ofiarą przestępstwa przed wydaniem postanowienia w tej kwestii nie jest przyjętą praktyką.

Ostatnia aktualizacja: 15/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

4 - Odszkodowanie

W jaki sposób można dochodzić naprawienia szkody od sprawcy (np. w czasie procesu, w drodze dochodzenia roszczenia cywilnego, w postępowaniu adhezyjnym)?

Popełnienie przestępstwa i późniejsze skazanie oznacza, że pokrzywdzony może dochodzić odszkodowania. W prawie włoskim przewidziano dwa tryby dochodzenia odszkodowania z tytułu szkód poniesionych w wyniku przestępstwa:

  • ofiara może przystąpić do postępowania karnego toczącego się przeciwko sprawcy jako powód cywilny (powództwo adhezyjne);
  • ofiara może wytoczyć odrębne powództwo cywilne.

Wybór jednego z trybów leży w gestii ofiary, ponieważ zgodnie z przepisami prawa są to dwa odrębne postępowania: postępowanie karne i postępowanie cywilne.

Dopiero po złożeniu wniosku o postawienie w stan oskarżenia lub po postawieniu w stan oskarżenia (na rozprawie) ofiara może, przy wsparciu swojego pełnomocnika, wytoczyć powództwo adhezyjne, stając się tym samym pełnoprawną stroną postępowania z pełnią praw w zakresie reprezentacji. Wydając wyrok skazujący, sąd orzekający w sprawach karnych zasądzi na rzecz ofiary przestępstwa określoną sumę pieniężną, tzw. kwotę zaliczkową, pod rygorem natychmiastowej wykonalności, powierzając wydanie orzeczenia w przedmiocie ostatecznej kwoty odszkodowania sądowi cywilnemu, co będzie możliwe dopiero po uprawomocnieniu się wyroku skazującego.

Alternatywnie wobec powództwa adhezyjnego ofiara przestępstwa może wytoczyć odrębne powództwo cywilne, występując o wypłatę odszkodowania z tytułu szkód poniesionych w wyniku czynu popełnionego przez sprawcę.

Sąd zobowiązał sprawcę do wypłacenia mi odszkodowania/zadośćuczynienia. Jak mam skłonić sprawcę do wypłaty odszkodowania?

Nakazując sprawcy wypłacenie zadośćuczynienia/odszkodowania z tytułu krzywd lub szkód wyrządzonych ofierze, która przystąpiła do postępowania w charakterze powoda cywilnego, sąd może: nakazać wypłacenie odszkodowania/zadośćuczynienia, wydać ogólne postanowienie dotyczące odszkodowania/zadośćuczynienia lub nakazać wypłacenie kwoty zaliczkowej. 
Dla ofiary najlepszym rozwiązaniem jest wydanie przez sąd orzeczenia zobowiązującego sprawcę do wypłacenia odszkodowania/zadośćuczynienia w określonej kwocie; w takim przypadku w praktyce można poinformować sprawcę o wydaniu wyroku i nakazu zapłaty (atto di precetto – nakaz zapłaty musi zostać wydany przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego), co jest równoważne z nakazaniem sprawcy wypłacenia należnej kwoty; stanowi to pierwszy krok, który musi zostać podjęty, aby można było zastosować środki egzekucyjne w przypadku uporczywego uchylania się sprawcy od spoczywającego na nim obowiązku zapłaty (w takiej sytuacji zawsze zalecane jest przeprowadzenie wstępnego rozpoznania mającego na celu zidentyfikowanie składników majątku, które można by potencjalnie zająć).

O ile w orzeczeniu przyznającym odszkodowanie/zadośćuczynienie nie zostało wyraźnie wskazane, że jest ono tymczasowo wykonalne, możliwość jego wyegzekwowania na drodze prawnej będzie uzależniona od tego, czy wyrok nie zostanie uchylony, tj. jeżeli w wyznaczonym terminie nie zostanie wniesiony odpowiedni środek zaskarżenia.

Dlatego też nakaz zapłaty może zostać doręczony wraz z wyrokiem – dotyczy to również przypadków, w których wyrok zobowiązuje sprawcę do wypłacenia kwoty zaliczkowej, zawsze pod rygorem natychmiastowej wykonalności. Nie zawsze będzie to jednak satysfakcjonujące z punktu widzenia ofiary przestępstwa. Dlatego też jeżeli ofiara przestępstwa uzna zasądzoną kwotę za niewystarczającą, musi wytoczyć odrębne powództwo cywilne, w toku którego może zostać zasądzona pozostała kwota i nałożona nowa, inna kara na sprawcę.

Postępowanie cywilne jest zawsze konieczne w trzecim możliwym przypadku, tj. w sytuacji, w której sąd orzekający w sprawach karnych wydaje ogólne postanowienie zobowiązujące sprawcę do wypłacenia odszkodowania, ale nie określa kwoty tego odszkodowania z uwagi na brak wystarczających dowodów w tym zakresie.

Jeżeli sprawca nie wypłaci mi odszkodowania, czy mogę uzyskać zaliczkę od Skarbu Państwa? Na jakich warunkach?

Zgodnie dyrektywą 2004/80/WE wdrożoną przez Włochy na mocy przywołanych powyżej przepisów państwo musi zagwarantować obywatelom i cudzoziemcom, którzy padli ofiarą umyślnego przestępstwa z użyciem przemocy (zabójstwa, umyślnego ciężkiego uszkodzenia ciała, napaści na tle seksualnym) popełnionego na terytorium Włoch, możliwość uzyskania sprawiedliwej i odpowiedniej kompensaty w każdym przypadku, gdy nie uda się ustalić tożsamości sprawcy lub pociągnąć go do odpowiedzialności karnej lub gdy sprawca nie będzie dysponował środkami wystarczającymi do wypłacenia ofiarom (lub członkom ich rodzin, jeżeli ofiara zmarła wskutek przestępstwa) odszkodowania z tytułu wyrządzonych im szkód.

Czy mam prawo do odszkodowania od państwa?

(Zob. powyżej).

Czy przysługuje mi odszkodowanie, jeżeli sprawca nie został skazany?

Uniewinnienie oskarżonego w postępowaniu karnym nie uniemożliwia ofierze przestępstwa wytoczenia powództwa o odszkodowanie przed sąd cywilny, chyba że ofiara zrzekła się tego prawa, przystępując do postępowania karnego w charakterze powoda cywilnego.

Czy mam prawo do uzyskania doraźnej płatności w czasie oczekiwania na orzeczenie w sprawie odszkodowania?

Jeżeli ofiara przestępstwa przystąpiła do postępowania karnego w charakterze powoda cywilnego, aby dochodzić naprawienia szkody, sąd, wydając wyrok zgodnie z art. 533 c.p.p., wyda również orzeczenie w przedmiocie aspektów cywilnych sprawy. W przypadkach, w których istnieją dowody świadczące o wyrządzeniu szkody w rezultacie przestępstwa (an debeatur), ale nie o jej wysokości (quantum debeatur), sąd wyda ogólne orzeczenie dotyczące odpowiedzialności cywilnej i skieruje strony do sądu cywilnego, który wyda orzeczenie w przedmiocie wysokości należnego odszkodowania (art. 539 c.p.p.). Powód cywilny może jednak zwrócić się do sądu o przyznanie mu kwoty zaliczkowej proporcjonalnej do wysokości szkody, która została już potwierdzona na podstawie dowodów zgromadzonych w sprawie. Ściślej rzecz ujmując, na mocy tymczasowego orzeczenia sąd nakaże sprawcy lub osobie ponoszącej odpowiedzialność cywilną w danej sprawie wypłacenie określonej kwoty w formie zaliczki na poczet przyszłego odszkodowania przed ustaleniem jego ostatecznej kwoty, pod rygorem natychmiastowej wykonalności. Jest to instrument, który – na wyraźny wniosek ofiary – daje podstawy do nakazania sprawcy wypłacenia kwoty zaliczkowej, jeżeli sąd uzna, że zgromadzone dotychczas w sprawie dowody w ewidentny sposób świadczą o istnieniu długu, którego wysokość ogranicza się do kwoty, w odniesieniu do której przyznano kwotę zaliczkową; w tym zakresie warto podkreślić, że nawet w toku postępowania karnego do celów obliczenia kwoty zaliczkowej nie jest konieczne przedstawienie dowodów potwierdzających samą wysokość szkody, lecz wystarczy potwierdzenie, że taka szkoda została faktycznie wyrządzona i że jej wysokość nie przekracza zasądzonej kwoty (wyrok Sądu Kasacyjnego, izba karna, nr 12634/2001).

Ostatnia aktualizacja: 15/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

5 - Moje prawa do wsparcia i pomocy

Jestem ofiarą przestępstwa. Z kim mam się skontaktować aby uzyskać wsparcie i pomoc?

Po nawiązaniu pierwszego kontaktu z organami ścigania ofiara przestępstwa, jako osoba pokrzywdzona, otrzyma następujące informacje w zrozumiałym dla siebie języku: informacje o placówkach opieki zdrowotnej, placówkach oferujących usługi w zakresie zakwaterowania, ośrodkach dla ofiar przemocy i schroniskach w danym regionie. Jeżeli wśród ofiar przestępstw znajdują się osoby małoletnie, należy powiadomić o tym trybunał ds. nieletnich, który oceni daną sytuację i ustali, czy należy zastosować środki ochrony. Na wniosek ofiary przestępstwa organy ścigania są zobowiązane skierować ją – w dowolnym momencie – do następujących organizacji:

  • służb udzielających wsparcia ofiarom przestępstw
  • wyspecjalizowanych organów udzielających pomocy prawnej
  • rad złożonych z lokalnych adwokatów (Consigli dell’Ordine)
  • organizacji pozarządowych
  • klinik prawa – wydziałów medycyny sądowej
  • organów państwowych odpowiedzialnych za udzielanie pomocy prawnej (Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych)

Organizacje udzielające wsparcia ofiarom przestępstw

Organizacje pozarządowe – stowarzyszenia zajmujące się udzielaniem pomocy prawnej ofiarom przestępstw

  1. związki zawodowe: Włoska Powszechna Konfederacja Pracy (Confederazione Generale Italiana del Lavoro; CGIL) – Włoska Konfederacja Pracowniczych Związków Zawodowych (Confederazione Italiana Sindacati Lavoratori; CISL) – Włoska Unia Pracy (Unione Italiana del Lavoro;UIL)
  2. stowarzyszenie Libera (organizacja antymafijna) – 0832 683429-683430
  3. schronisko dla kobiet w Rzymie – 06 6840 172006
  4. organizacje konsumenckie
  5. krajowe sieci stowarzyszeń zajmujących się ochroną praw osób w podeszłym wieku (Associazioni per i Diritti degli Anziani; ADA) – 06 48907327
  6. sieć Dafne (pomoc dla ofiar przemocy) – 011 5683686

Telefon zaufania dla ofiar handlu ludźmi – 800 290 290

Telefon zaufania dla ofiar przemocy – 1522

Telefon zaufania dla ofiar dyskryminacji – 800 90 10 10

Telefon zaufania dla ofiar okaleczania narządów płciowych – 800 300 558

Telefon zaufania dla ofiar terroryzmu i przestępczości zorganizowanej – 06.46548373 – 06.46548374 – 06.46548375

Telefon zaufania dla ofiar przestępstw popełnianych przez organizacje mafijne – 800 191 000

Telefon zaufania dla ofiar wymuszeń i lichwy – 800-999-000

Infolinia we wszystkich językach do zgłaszania przypadków dyskryminacji i rasizmu – 800 90 10 10

Alarmowy telefon zaufania dla małoletnich – 114

Czy wsparcie dla ofiar przestępstw jest udzielane bezpłatnie?

Wsparcia dla ofiar przestępstw udziela się nieodpłatnie.

Jakiego rodzaju wsparcie mogę otrzymać od organów państwowych?

Przestępstwa z użyciem przemocy mogą być źródłem traumy dla ofiary – w takiej sytuacji ofiara może skorzystać ze wsparcia zapewnianego przez odpowiednie służby publiczne działające w ramach lokalnego organu ds. ochrony zdrowia (Azienda Sanitaria Locale; ASL), takie jak ośrodki doradcze dla rodzin (consultorio familiare) oraz władze lokalne (świadczące usługi społeczne). Jeżeli wśród ofiar przestępstw znajdują się osoby małoletnie, należy powiadomić o tym trybunał ds. nieletnich, który oceni daną sytuację i ustali, czy należy zastosować środki ochrony. Na wniosek ofiary przestępstwa organy ścigania (żandarmeria wojskowa (Carabinieri), policja, straż gminna itp.) są zobowiązane skierować ją – w dowolnym momencie – do organizacji wymienionych powyżej. W poważniejszych przypadkach niektóre schroniska oferują ofiarom przestępstw możliwość zamieszkania w bezpiecznych lokalach, aby ochronić je przed dalszą przemocą. Aby uzyskać informacje na temat schronisk działających na danym obszarze lub nawiązać kontakt z tymi schroniskami, można również zadzwonić pod bezpłatny numer telefonu 1522 prowadzony przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów Włoch. Jeżeli ofiara przestępstwa znajduje się w trudnej sytuacji osobistej, może również zwrócić się o pomoc do administratora ds. wsparcia (Amministratore di Sostegno), tj. osoby działającej pod kierownictwem wydziału opiekuńczego sądu orzekającego w sprawach cywilnych odpowiedzialnej za udzielanie nieodpłatnego wsparcia osobom, które – również tymczasowo – znalazły się w trudnej sytuacji oraz za zaspokajanie potrzeb takich osób. Ofiara przestępstwa może złożyć wniosek bezpośrednio do sądu orzekającego w sprawach cywilnych lub wyjaśnić napotkane trudności gminnym służbom socjalnym, aby mogły one poinformować prokuratora ds. cywilnych, który może wytoczyć powództwo w imieniu ofiary.

Jakiego rodzaju wsparcie mogę otrzymać od organizacji pozarządowych?

Organizacje pozarządowe udzielają różnego rodzaju wsparcia: zapewniają możliwość skorzystania ze wsparcia psychologicznego, tymczasowego zakwaterowania w obiektach takich jak schroniska, pomocy prawnej i porad prawnych i wsparcia materialnego, a także otrzymania artykułów pierwszej potrzeby itp.

Ostatnia aktualizacja: 15/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Prawa ofiar przestępstw w postępowaniu karnym - Cypr

Za ofiarę przestępstwa uznaje się osobę, która doznała szkody (np. uszkodzenia ciała, zniszczenia lub kradzieży mienia) w wyniku zdarzenia stanowiącego przestępstwo zgodnie z prawem krajowym. Prawo przyznaje ofiarom przestępstw pewne indywidualne prawa, z których mogą one korzystać przed rozpoczęciem postępowania, w jego trakcie lub po jego zakończeniu.

Na Cyprze postępowanie karne rozpoczyna się od dochodzenia prowadzonego przez policję. Po jego zakończeniu sprawa zostaje skierowana do Prokuratora Generalnego Republiki, który podejmuje decyzję o wszczęciu postępowania karnego przed sądem. Jeżeli zgromadzony materiał dowodowy przeciwko sprawcy czynu jest wystarczający, Prokurator Generalny kieruje sprawę do sądu. Po dokonaniu oceny zgromadzonego materiału dowodowego sąd orzeka o winie oskarżonego, a następnie wydaje wyrok skazujący lub uniewinniający.

Aby uzyskać potrzebne informacje, proszę kliknąć na poniższe linki

Link otworzy się w nowym oknie1 - Moje prawa jako ofiary przestępstwa

Link otworzy się w nowym oknie2 - Składanie zawiadomienia o przestępstwie oraz moje prawa podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu

Link otworzy się w nowym oknie3 - Moje prawa po zakończeniu procesu

Link otworzy się w nowym oknie4 - Odszkodowanie

Link otworzy się w nowym oknie5 - Moje prawa do wsparcia i pomocy

Ostatnia aktualizacja: 20/11/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

1 - Moje prawa jako ofiary przestępstwa

Jakie informacje uzyskam od odpowiedniego organu (np. policji, prokuratury) w okresie między popełnieniem przestępstwa a złożeniem przeze mnie zawiadomienia o tym przestępstwie?

Policja poucza ofiarę bez zbędnej zwłoki o przysługującym jej prawie do uzyskania informacji dotyczących:

  1. komisariatu lub posterunku policji, na którym może złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa;
  2. rodzajów wsparcia, jakie ofiara może otrzymać, oraz podmiotów uprawnionych do jego udzielania, w tym – w stosownych przypadkach – podstawowych informacji na temat dostępu do wsparcia medycznego, wszelkiego wsparcia specjalistycznego, w tym wsparcia psychologicznego, oraz zakwaterowania zastępczego;
  3. sposobów oraz przesłanek udzielania ochrony, w tym stosowania środków ochrony;
  4. sposobów oraz przesłanek dochodzenia odszkodowania;
  5. sposobów oraz przesłanek otrzymania zwrotu kosztów poniesionych w związku z uczestnictwem w postępowaniu karnym;
  6. sposobów oraz przesłanek korzystania z usług tłumaczy ustnych i pisemnych;
  7. procedur wnoszenia skarg na czynności organu, który naruszył prawa ofiary;
  8. danych kontaktowych funkcjonariusza policji prowadzącego sprawę – do celów komunikacji.

Nie mieszkam w państwie UE, w którym popełniono przestępstwo (w przypadku obywateli UE i obywateli państw trzecich). Jak chronione są moje prawa?

Jeżeli ofiara zamieszkuje w innym państwie członkowskim, policja cypryjska odbiera od niej zeznania bezpośrednio po złożeniu przez nią zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, aby ograniczyć organizacyjne trudności proceduralne.

Jeżeli przestępstwo popełniono w Republice Cypryjskiej, a ofiara zamieszkuje w innym państwie członkowskim, może je zgłosić właściwym organom w państwie członkowskim, w którym zamieszkuje, jeżeli nie może lub – w przypadku zbrodni – nie chce złożyć zawiadomienia na Cyprze.

W przypadku złożenia na policji cypryjskiej zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa w innym państwie członkowskim UE policja cypryjska ma obowiązek przekazania zawiadomienia właściwemu organowi państwa członkowskiego, w którym popełniono przestępstwo, jeżeli nie jest właściwa do wszczęcia postępowania.

Jakie informacje uzyskam, jeżeli złożę zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa?

Po złożeniu na policji zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa ofiara uzyska następujące informacje, w zależności od etapu rozpatrywania złożonego zawiadomienia:

  1. dane funkcjonariusza policji prowadzącego sprawę;
  2. informacje o wydaniu uzasadnionego postanowienia o odmowie wszczęcia lub umorzeniu postępowania przygotowawczego bądź o niewniesieniu do sądu aktu oskarżenia;
  3. informacje o terminie i miejscu rozprawy oraz o charakterze zarzutów przedstawionych oskarżonemu;
  4. informacje umożliwiające zapoznanie się z przebiegiem postępowania karnego. W wyjątkowych okolicznościach, jeżeli ujawnienie takich informacji może uniemożliwić właściwe rozpatrzenie sprawy, Prokurator Generalny Republiki Cypryjskiej może wydać uzasadnione postanowienie o odmowie ich udzielenia;
  5. pouczenie o prawie do uzyskania informacji w przypadku zwolnienia lub ucieczki osoby tymczasowo aresztowanej, ściganej lub skazanej za przestępstwo popełnione na szkodę ofiary. Organ może odmówić udzielenia ofierze powyższych informacji w przypadku zaistnienia potencjalnego lub potwierdzonego ryzyka wyrządzenia szkody sprawcy.

Czy mam prawo skorzystać z bezpłatnego tłumaczenia pisemnego lub ustnego (na potrzeby kontaktów z policją bądź innymi organami, w trakcie śledztwa/dochodzenia lub w czasie procesu)?

Jeżeli ofiara chce złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, lecz nie włada językiem greckim lub nie rozumie tego języka, może złożyć zawiadomienie w języku, którym się posługuje, korzystając z niezbędnej pomocy językowej.

Ponadto policja musi zapewnić ofierze:

  • nieodpłatną pomoc tłumacza ustnego w toku postępowania przygotowawczego, jeżeli ofiara nie włada językiem greckim lub nie rozumie tego języka;
  • nieodpłatne tłumaczenie pisemne wszystkich informacji zgromadzonych w toku postępowania przygotowawczego – na pisemny wniosek ofiary – w zakresie, w jakim tego rodzaju informacje są niezbędne do wykonywania przez ofiarę przysługujących jej praw.

W jaki sposób organ zajmujący się sprawą dopilnuje, żebym zrozumiał, co się dzieje oraz by właściwie mnie zrozumiano (jeżeli jestem dzieckiem; jeżeli jestem osobą niepełnosprawną)?

  • W kontaktach z ofiarą policja posługuje się prostym i zrozumiałym językiem, uwzględniając sytuację osobistą ofiary, w tym wszelką niepełnosprawność, która może wpłynąć na jej zdolność rozumienia lub bycia rozumianą. Komunikacja – zarówno ustna, jak i pisemna – odbywa się w formie dostępnej dla osób niepełnosprawnych, w tym w stosownych przypadkach w języku Braille'a lub języku migowym.
  • Jeżeli ofiara jest osobą małoletnią poniżej 18. roku życia, jej wiek, stopień dojrzałości, poglądy, potrzeby i obawy zostaną uwzględnione, aby zapewnić jej możliwość rozumienia i bycia rozumianą. Rodzic, opiekun lub inny przedstawiciel ustawowy ofiary zostanie pouczony o wszelkich prawach, które mogą przysługiwać ofierze.
  • Podczas pierwszego kontaktu z policją ofierze może towarzyszyć wskazana przez nią osoba, chyba że obecność takiej osoby może niekorzystnie wpłynąć na dobro ofiary lub na przebieg postępowania. Jeżeli ofiara jest osobą niepełnosprawną, wskazana przez nią osoba może jej towarzyszyć przez cały czas trwania postępowania przygotowawczego.

Ponadto jeżeli ofiara jest osobą małoletnią, informacji udzielają jej służby opieki społecznej (w stosownych przypadkach za pośrednictwem tłumacza ustnego) w języku, którym się posługuje, oraz przy należytym uwzględnieniu jej wieku i stopnia dojrzałości. Jeżeli ofiara jest osobą niepełnosprawną, informacje zostaną jej udzielone w zrozumiały dla niej sposób (np. w języku migowym).

Usługi wsparcia dla ofiar przestępstw

Usługi wsparcia na rzecz ofiar świadczą następujące organizacje:

  • służby medyczne;
  • służby opieki społecznej;
  • służby opieki psychiatrycznej;
  • służby psychologii wychowawczej przy Ministerstwie Edukacji i Kultury;
  • organizacje pozarządowe.

Służby opieki społecznej – działające w ramach Ministerstwa Pracy, Spraw Społecznych i Zabezpieczenia Społecznego – udzielają wsparcia grupom społecznie wrażliwym, w tym ofiarom przestępstw, przez:

  • udzielanie pomocy rodzinie, by umożliwić jej członkom skuteczne pełnienie ich ról i wykonywanie obowiązków; pomoc w rozwiązywaniu sporów rodzinnych zagrażających jedności rodziny; ochronę bezpieczeństwa i dobra dzieci; zapobieganie przestępczości nieletnich i przemocy domowej, a także wspieranie resocjalizacji osób dopuszczających się zachowań antyspołecznych i przestępczych;
  • wspieranie grup społecznie wrażliwych;
  • pomoc społecznościom lokalnym w określaniu i zaspokajaniu specjalnych potrzeb grup społecznie wrażliwych;
  • pomoc ofierze w nawiązaniu kontaktu z innymi właściwymi organami i organizacjami pozarządowymi, które mogą zapewnić dodatkowe usługi i wsparcie.

Czy policja skieruje mnie automatycznie do podmiotu udzielającego wsparcia ofiarom przestępstw?

Policja skieruje ofiarę do służb rządowych lub innych służb udzielających wsparcia i pomocy, jeżeli uzna to za konieczne, oraz poinformuje ofiarę o istniejących służbach, o których mowa powyżej.

Jak chroni się moją prywatność?

Funkcjonariusze policji muszą spełniać wymogi określone w konstytucji, obowiązujących przepisach oraz policyjnym kodeksie postępowania, które zapewniają poszanowanie prywatności i życia rodzinnego ofiary oraz odpowiednią ochronę jej danych osobowych.

Zgodnie z prawem imię i nazwisko ofiary oraz treść złożonych przez nią zeznań nie mogą w żadnym wypadku zostać podane do wiadomości publicznej ani w jakikolwiek sposób ujawnione.

Przetwarzanie danych jest uregulowane w przepisach szczególnych, które zapewniają ochronę danych osobowych ofiary.

Czy muszę złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przed uzyskaniem dostępu do wsparcia dla ofiar przestępstw?

Tak. Po złożeniu przez ofiarę na policji zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa służby opieki społecznej zapewniają ofierze dostęp do nieodpłatnych usług wsparcia, w zależności od jej potrzeb, w tym usług świadczonych przez organizacje pozarządowe, które mogą udzielić szczególnego wsparcia.

Środki ochrony osobistej, jeżeli znajduję się w niebezpieczeństwie

Policja podejmie wszelkie konieczne kroki w celu ochrony bezpieczeństwa ofiary, w szczególności jeżeli stwierdzone zostanie, iż ofiara posiada szczególne potrzeby w zakresie ochrony. W zależności od charakteru przestępstwa / okoliczności jego popełnienia, sytuacji osobistej ofiary oraz wszelkich szczególnych potrzeb w zakresie ochrony na poszczególnych etapach postępowania karnego można zatem zastosować następujące szczególne środki ochrony:

1) Objęcie ofiary programem ochrony świadków – pod nadzorem i kontrolą Prokuratora Generalnego

Decyzją Prokuratora Generalnego ofiara może zostać objęta programem ochrony świadków, który obejmuje środki policyjne mające na celu ochronę bezpieczeństwa osobistego oraz – w stosownych przypadkach – bezpieczeństwa rodziny ofiary.

2) Ochrona ofiary w toku postępowania przygotowawczego

W toku postępowania przygotowawczego:

  • ofiara zostanie przesłuchana przez policję bez zbędnej zwłoki bezpośrednio po złożeniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa;
  • liczbę przesłuchań ogranicza się do minimum, przy czym przesłuchania przeprowadza się wyłącznie wówczas, gdy jest to konieczne do celów postępowania przygotowawczego;
  • ofierze może towarzyszyć przedstawiciel ustawowy lub wskazana osoba, chyba że wydano uzasadnione postanowienie o odmowie przeprowadzenia przesłuchania w obecności jednej z tych osób lub obydwu z nich;
  • liczbę badań lekarskich ogranicza się do minimum, przy czym badania przeprowadza się wyłącznie wówczas, gdy jest to konieczne do celów postępowania karnego.

3) Prawo do ochrony ofiar o szczególnych potrzebach w zakresie ochrony w toku postępowania karnego

Jeżeli stwierdzono, że ofiara posiada szczególne potrzeby w zakresie ochrony, istnieją następujące możliwości:

  • prowadzenie wszystkich przesłuchań w pomieszczeniach do tego przeznaczonych lub dostosowanych;
  • prowadzenie wszystkich przesłuchań przez odpowiednio przeszkolonych specjalistów;
  • prowadzenie wszystkich przesłuchań przez tę samą osobę, chyba że naruszałoby to prawidłowy przebieg postępowania oraz
  • w przypadku ofiar przemocy seksualnej, przemocy ze względu na płeć lub przemocy w bliskich związkach – prowadzenie przesłuchań, na wniosek ofiary, przez osobę tej samej płci, pod warunkiem że pozostanie to bez uszczerbku dla przebiegu postępowania przygotowawczego.

W szczególności:

w przypadku ofiar przemocy domowej:

  • niedopuszczalne jest ujawnianie danych osobowych zawartych w zeznaniach ofiary;
  • ofiara może zostać umieszczona w schronisku prowadzonym przez Stowarzyszenie na rzecz Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie i Pomocy Ofiarom Takiej Przemocy;
  • sąd może zastosować środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania domniemanego sprawcy do chwili rozpoczęcia procesu bądź postanowić o jego zwolnieniu, pod warunkiem że będzie on przestrzegał zakazu zbliżania się do członków rodziny ofiary oraz ich nękania w jakikolwiek sposób;

w przypadku małoletnich ofiar niegodziwego traktowania w celach seksualnych:

  • niedopuszczalne jest ujawnianie danych osobowych zawartych w zeznaniach ofiary;
  • służby opieki społecznej – działające w ramach Ministerstwa Pracy, Spraw Społecznych i Zabezpieczenia Społecznego – podejmą wszelkie niezbędne działania w celu ochrony bezpieczeństwa ofiary w przypadku zaistnienia konfliktu interesów między ofiarą a jej rodzicami;

w przypadku ofiar przestępstw handlu ludźmi lub ich wykorzystywania:

  • niedopuszczalne jest ujawnianie danych osobowych zawartych w zeznaniach ofiary;
  • każdy urzędnik państwowy, który posiada informacje na temat sytuacji ofiary, ma obowiązek zgłosić sprawę służbom opieki społecznej, które muszą poinformować ofiarę o przysługujących jej prawach;
  • ofiara ma prawo do uzyskania ochrony bez dyskryminacji, niezależnie od jej statusu prawnego i podjęcia lub niepodjęcia współpracy z policją.

Kto może mi zapewnić ochronę?

Organem, który w pierwszej kolejności powinien zapewniać ochronę ofierze, jest policja. W stosownych przypadkach policja podejmuje współpracę z innymi właściwymi organami sektora publicznego lub prywatnego w celu zapewnienia ofierze skutecznej ochrony.

Czy ktoś dokona oceny mojej sprawy, żeby sprawdzić, czy grozi mi dalsze niebezpieczeństwo ze strony sprawcy?

Policja dokona oceny sprawy dotyczącej ofiary, aby:

a) określić wszelkie szczególne potrzeby w zakresie ochrony oraz

b) ustalić, czy i w jakim zakresie ofiara powinna korzystać ze szczególnych środków w toku postępowania karnego w związku z jej szczególnym narażeniem na wtórną wiktymizację oraz ponowną wiktymizację, zastraszanie i odwet.

Należy przeprowadzić indywidualną ocenę w ścisłej współpracy z ofiarą i uwzględnić oczekiwania ofiary, w tym jej wniosek o niestosowanie środków szczególnych.

Czy ktoś dokona oceny mojej sprawy, żeby sprawdzić, czy grozi mi dalsze niebezpieczeństwo ze strony systemu wymiaru sprawiedliwości (w trakcie dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu)?

Indywidualna ocena obejmuje ocenę stopnia narażenia ofiary na wtórną i ponowną wiktymizację, tak by wykluczyć wszelką możliwość doświadczenia wtórnej lub ponownej wiktymizacji ze strony organów wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych.

Jakie środki ochrony są dostępne dla najbardziej bezbronnych ofiar przestępstw?

Najbardziej bezbronnym ofiarom zapewnia się następujące rodzaje ochrony:

1) Objęcie ofiary programem ochrony świadków – pod nadzorem i kontrolą Prokuratora Generalnego

Decyzją Prokuratora Generalnego ofiara może zostać objęta programem ochrony świadków, który obejmuje środki policyjne mające na celu ochronę bezpieczeństwa osobistego oraz – w stosownych przypadkach – bezpieczeństwa rodziny ofiary.

2) Ochrona ofiary w toku postępowania przygotowawczego

W toku postępowania przygotowawczego:

  • ofiara zostanie przesłuchana przez policję bez zbędnej zwłoki bezpośrednio po złożeniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa;
  • liczbę przesłuchań ogranicza się do minimum, przy czym przesłuchania przeprowadza się wyłącznie wówczas, gdy jest to konieczne do celów postępowania przygotowawczego;
  • ofierze może towarzyszyć przedstawiciel ustawowy lub wskazana osoba, chyba że wydano uzasadnione postanowienie o odmowie przeprowadzenia przesłuchania w obecności jednej z tych osób lub obydwu z nich;
  • liczbę wymaganych badań lekarskich ogranicza się do minimum, przy czym badania przeprowadza się wyłącznie wówczas, gdy jest to konieczne do celów postępowania karnego.

3) Ochrona ofiar o szczególnych potrzebach w zakresie ochrony w toku postępowania karnego

Jeżeli stwierdzono, że ofiara posiada szczególne potrzeby w zakresie ochrony, istnieją następujące możliwości:

  • prowadzenie wszystkich przesłuchań w pomieszczeniach do tego przeznaczonych lub dostosowanych;
  • prowadzenie wszystkich przesłuchań przez odpowiednio przeszkolonych specjalistów;
  • prowadzenie wszystkich przesłuchań przez tę samą osobę, chyba że naruszałoby to prawidłowy przebieg postępowania oraz
  • w przypadku ofiar przemocy seksualnej, przemocy ze względu na płeć lub przemocy w bliskich związkach – prowadzenie przesłuchań, na wniosek ofiary, przez osobę tej samej płci, pod warunkiem że pozostanie to bez uszczerbku dla przebiegu postępowania przygotowawczego.

Jestem małoletni - czy przysługują mi szczególne prawa?

Jeżeli ofiara jest małoletnia, chronione jest jej dobro, które ocenia się w każdym przypadku z osobna, uwzględniając wiek ofiary, stopień dojrzałości, poglądy, potrzeby i obawy.

Małoletniej ofierze przysługują określone dodatkowe prawa:

  • prawo do obecności – przez cały czas trwania postępowania – rodziców ofiary lub funkcjonariusza służb opieki społecznej, jeżeli ofiara znajduje się pod opieką służb opieki społecznej;
  • jeżeli chodzi o ofiary przemocy domowej, zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa może złożyć w imieniu ofiary dyrektor ds. społecznych służb opieki społecznej, przy czym zastosować można wszelkie środki konieczne do zapewnienia ofierze bezpieczeństwa;
  • jeżeli chodzi o ofiary niegodziwego traktowania w celach seksualnych, zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa może złożyć w imieniu ofiary dowolny urzędnik państwowy, przy czym zastosować można wszelkie środki konieczne do zapewnienia ofierze bezpieczeństwa;
  • jeżeli ofiara jest pozbawiona opieki, zostanie umieszczona pod opieką dyrektora służb opieki społecznej i będzie mogła korzystać z przysługujących jej praw, np. z prawa do nauki, opieki zdrowotnej itd., jak również z prawa do łączenia rodzin;
  • prawo do prywatności – policja zastosuje wszelkie zgodne z prawem środki konieczne do zapobieżenia publicznemu rozpowszechnianiu wszelkich informacji, które mogłyby doprowadzić do ujawnienia tożsamości ofiary;
  • szczególne potrzeby w zakresie ochrony – policja:
    • musi zapewnić, by postępowanie przygotowawcze i postępowanie sądowe były prowadzone niezależnie od tego, czy ofiara lub jej pełnomocnik złożyli formalne zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, oraz by postępowanie karne mogło być kontynuowane nawet w przypadku wycofania zeznań przez ofiarę;
    • kontynuuje postępowanie nawet po osiągnięciu pełnoletności przez ofiarę;
    • może rejestrować przesłuchania prowadzone w toku postępowania przygotowawczego.

Podczas przesłuchań ofierze może towarzyszyć przedstawiciel ustawowy lub wskazana osoba pełnoletnia, chyba że wydano uzasadnione postanowienie o odmowie przeprowadzenia przesłuchania w obecności tej osoby.

Przesłuchania przeprowadza się:

  • bez zbędnej zwłoki, od momentu zgłoszenia zdarzenia policji;
  • w stosownych przypadkach – w pomieszczeniach do tego przeznaczonych lub dostosowanych;
  • w stosownych przypadkach – przez odpowiednio wyszkolonego specjalistę lub z jego pomocą;
  • wyłącznie do celów postępowania przygotowawczego/sądowego, przy czym liczbę przesłuchań ogranicza się do minimum;
  • w przypadku niegodziwego traktowania w celach seksualnych przesłuchania prowadzą wyszkoleni specjaliści tej samej płci co dziecko.

W wyniku przestępstwa zmarł członek mojej rodziny – jakie prawa mi przysługują?

Ofiara może zwrócić się o pomoc do następujących służb udzielających wsparcia ofiarom przestępstw:

  • państwowych służb medycznych;
  • służby opieki psychiatrycznej;
  • służby opieki społecznej;
  • służb psychologii wychowawczej (w przypadku małoletniego);
  • Stowarzyszenia na rzecz Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie i Pomocy Osobom Takiej Przemocy, które prowadzi specjalną linię interwencyjną (1440) (dla ofiar przemocy domowej);
  • organizacji pozarządowych zaangażowanych w działania na rzecz pomocy ofiarom.

Przepisy uprawniają ofiarę do wytoczenia powództwa odszkodowawczego przeciwko sprawcy. Ofiara może się również zwrócić do służb opieki społecznej w celu uzyskania informacji na temat przysługującego jej prawa do wytoczenia powództwa odszkodowawczego.

W wyniku przestępstwa zmarł członek mojej rodziny – jakie prawa mi przysługują?

Ofiara może zwrócić się o pomoc do następujących służb udzielających wsparcia ofiarom przestępstw:

  • państwowych służb medycznych;
  • służby opieki psychiatrycznej;
  • służby opieki społecznej;
  • służb psychologii wychowawczej (w przypadku małoletniego);
  • Stowarzyszenia na rzecz Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie i Pomocy Osobom Takiej Przemocy, które prowadzi specjalną linię interwencyjną (1440) (dla ofiar przemocy domowej);
  • organizacji pozarządowych zaangażowanych w działania na rzecz pomocy ofiarom.
    • Przepisy uprawniają ofiarę do wytoczenia powództwa odszkodowawczego przeciwko sprawcy. Ofiara może się również zwrócić do służb opieki społecznej w celu uzyskania informacji na temat przysługującego jej prawa do wytoczenia powództwa odszkodowawczego.

Członek mojej rodziny jest ofiarą przestępstwa – jakie prawa mi przysługują?

Ofiara może zwrócić się o pomoc do następujących służb udzielających wsparcia ofiarom przestępstw:

  • państwowych służb medycznych;
  • służby opieki psychiatrycznej;
  • służby opieki społecznej;
  • służb psychologii wychowawczej (w przypadku małoletniego);
  • Stowarzyszenia na rzecz Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie i Pomocy Osobom Takiej Przemocy, które prowadzi specjalną linię interwencyjną (1440) (dla ofiar przemocy domowej);
  • organizacji pozarządowych zaangażowanych w działania na rzecz pomocy ofiarom.

Czy mogę uzyskać dostęp do mediacji? Na jakich warunkach korzysta się z mediacji? Czy w trakcie mediacji będę bezpieczny/bezpieczna?

Na Cyprze nie istnieją ramy prawne regulujące usługi w zakresie mediacji.

Gdzie mogę znaleźć przepisy, w których określono moje prawa?

Przepisy regulujące prawa ofiar obejmują:

  • ustawę z lat 2000–2015 o przemocy domowej (zapobieganie przemocy i ochrona ofiar);
  • ustawę z 2014 r. o zapobieganiu i przeciwdziałaniu niegodziwemu traktowaniu w celach seksualnych, niegodziwemu traktowaniu dzieci w celach seksualnych i pornografii dziecięcej.

Ofiara może uzyskać dostęp do przepisów regulujących przysługujące jej prawa na stronie internetowej Cypryjskiej Izby Adwokackiej:Link otworzy się w nowym okniehttp://www.cylaw.org/

Ostatnia aktualizacja: 20/11/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

2 - Składanie zawiadomienia o przestępstwie oraz moje prawa podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu

Jak złożyć zawiadomienie o przestępstwie?

Ofiara może złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa na dowolnym komisariacie policji. Policja zbada sprawę bezzwłocznie po złożeniu przez ofiarę formalnego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa i po sporządzeniu protokołu jej przesłuchania.

W jaki sposób mogę uzyskać informacje o przebiegu sprawy?

Ofiara może uzyskać informacje na temat przebiegu postępowania od funkcjonariusza policji (śledczego), któremu przydzielono sprawę. Po wniesieniu do sądu aktu oskarżenia ofiara może uzyskać informacje na temat przebiegu postępowania od urzędnika Biura Prawnego (Νομικής Υπηρεσίας) zajmującego się jej sprawą w sądzie.

Czy przysługuje mi pomoc prawna (w toku dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu)? Na jakich warunkach?

Ofiara może uzyskać nieodpłatną pomoc prawną na potrzeby postępowań przewidzianych w ustawie o świadczeniu nieodpłatnej pomocy prawnej w przypadku uczestnictwa w postępowaniu w przedmiocie określonych rodzajów naruszeń praw człowieka.

„Postępowanie w przedmiocie określonych rodzajów naruszeń praw człowieka” oznacza dowolne:

a) postępowanie cywilne toczące się przed sądem, na dowolnym etapie, wszczęte przeciwko Republice Cypryjskiej w związku ze szkodą lub z krzywdą wyrządzoną osobie w wyniku określonych naruszeń praw człowieka lub

b) postępowanie karne wszczęte na wniosek dowolnej osoby, jeżeli zarzuty dotyczą określonych rodzajów naruszeń praw człowieka.

Pomoc prawna dostępna zgodnie z wyżej wymienioną ustawą:

a) obejmuje udzielanie porad i pomocy oraz pełnomocnictwo procesowe w postępowaniach cywilnych wszczętych na terytorium Republiki Cypryjskiej lub w postępowaniach karnych oraz

b) obejmuje wyłącznie udzielanie porad w postępowaniach cywilnych wszczętych poza terytorium Republiki Cypryjskiej.

Prawa człowieka chronione na mocy wyżej wymienionej ustawy obejmują prawa człowieka zagwarantowane na mocy:

a) części II konstytucji Republiki Cypryjskiej;

b) ustawy z 1962 r. ratyfikującej europejską konwencję praw człowieka;

c) ustaw z lat 1967–1995 ratyfikujących Międzynarodową konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji rasowej;

d) ustawy z 1969 r. ratyfikującej Międzynarodowe pakty (praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych oraz praw obywatelskich i politycznych);

e) ustawy z 1989 r. ratyfikującej Europejską konwencję o zapobieganiu torturom oraz nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu;

f) ustaw z lat 1990 i 1993 ratyfikujących Konwencję w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania;

g) ustawy z 1985 r. ratyfikującej Konwencję ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet;

h) ustawy z 1990 r. ratyfikującej Konwencję o prawach dziecka.

Prawo do nieodpłatnej pomocy prawnej posiada:

  • każda osoba będąca ofiarą handlu ludźmi w kontekście toczącego się przed sądem rejonowym (Επαρχιακά Δικαστήρια) postępowania o zasądzenie odszkodowania/zadośćuczynienia na mocy ustawy o zapobieganiu i przeciwdziałaniu handlowi ludźmi i wykorzystywaniu ludzi oraz o ochronie ofiar;
  • każda osoba małoletnia będąca ofiarą handlu ludźmi w kontekście toczącego się przed sądem rejonowym postępowania o zasądzenie odszkodowania/zadośćuczynienia na mocy ustawy o zapobieganiu i przeciwdziałaniu handlowi ludźmi i wykorzystywaniu ludzi oraz o ochronie ofiar;
  • każda osoba małoletnia będąca ofiarą nagabywania w celach seksualnych, seksualnego wykorzystywania lub niegodziwego traktowania w celach seksualnych w kontekście toczącego się przed sądem rejonowym postępowania o zasądzenie odszkodowania/zadośćuczynienia na mocy ustawy o zapobieganiu i przeciwdziałaniu niegodziwemu traktowaniu w celach seksualnych, przemocy seksualnej wobec dzieci i pornografii dziecięcej.

Ponadto każde dziecko będące ofiarą przestępstw określonych w ustawie o zapobieganiu i przeciwdziałaniu niegodziwemu traktowaniu w celach seksualnych, przemocy seksualnej wobec dzieci i pornografii dziecięcej, niezależnie od tego, czy jest skłonne do współpracy z organami ścigania do celów dochodzenia, śledztwa lub postępowania sądowego, posiada bezpośredni dostęp do nieodpłatnych porad na mocy ustawy o adwokaturze na każdym etapie postępowania, jak również do nieodpłatnej pomocy prawnej, jeżeli nie posiada wystarczających środków finansowych, niezależnie od przepisów ustawy o pomocy prawnej.

Jeżeli małoletnia ofiara ma prawo do pełnomocnika, może uzyskać poradę prawną, a sąd może wyznaczyć kuratora procesowego działającego w jej imieniu w postępowaniu, w którym występuje lub mógłby wystąpić konflikt interesów między małoletnią ofiarą a osobami posiadającymi odpowiedzialność rodzicielską.

Każda osoba będąca ofiarą przestępstw określonych w ustawie o zapobieganiu i przeciwdziałaniu handlowi ludźmi, wykorzystywaniu ludzi oraz o ochronie ofiar, niezależnie od tego, czy jest skłonna do współpracy z organami ścigania do celów dochodzenia, śledztwa lub postępowania sądowego, posiada bezpośredni dostęp do nieodpłatnych porad na mocy ustawy o adwokaturze, jak również do nieodpłatnej pomocy prawnej, jeżeli nie posiada wystarczających środków finansowych, zgodnie z przepisami ustawy o pomocy prawnej.

Aby uzyskać nieodpłatną pomoc prawną, ofiara musi złożyć pisemny wniosek do sądu, przed którym toczy się postępowanie. Sąd może postanowić o przyznaniu nieodpłatnej pomoc prawnej na podstawie:

a) raportu społeczno-finansowego sporządzonego przez Urząd ds. Pomocy Społecznej, opisującego sytuację finansową ofiary i jej rodziny, regularne lub wszelkie inne dochody ofiary z tytułu zatrudnienia lub z innych źródeł, standardowe wydatki na utrzymanie ofiary i jej rodziny oraz wszelkie inne zobowiązania lub potrzeby ofiary;

b) powagi sytuacji lub wszelkich innych okoliczności, aby ustalić, czy w interesie wymiaru sprawiedliwości leży przyznanie ofierze nieodpłatnej pomocy prawnej do celów przygotowania i rozpatrzenia jej sprawy.

Osoby uprawnione do pomocy prawnej mają prawo do samodzielnego wyboru adwokata, który udzieli im nieodpłatnej pomocy prawnej, spośród osób świadczących tego rodzaju usługi zgodnie z obowiązującymi przepisami. Jeżeli uprawniony do pomocy prawnej nie wybierze samodzielnie adwokata, sąd wyznaczy jednego z adwokatów wpisanych na listę Cypryjskiej Izby Adwokackiej zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Czy mogę ubiegać się o zwrot kosztów (z tytułu uczestnictwa w dochodzeniu/śledztwie/procesie)? Na jakich warunkach?

Republika Cypryjska zwróci ofierze wszelkie koszty przewidziane w przepisach. Informacje dotyczące sposobów i przesłanek dochodzenia zwrotu kosztów można uzyskać w rejonowych wydziałach dochodzeniowo-śledczych policji.

Moja sprawa została umorzona, zanim trafiła do sądu. Czy mogę się odwołać?

Ofiara może zwrócić się do policji o wydanie uzasadnionego postanowienia o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania przygotowawczego.

Czy mogę uczestniczyć w procesie?

Ofiara może uczestniczyć w procesie w charakterze świadka oskarżenia i zeznawać przed sądem rozpoznającym sprawę.

Jaka jest moja rola w systemie wymiaru sprawiedliwości? Czy jestem na przykład: ofiarą przestępstwa, świadkiem, powodem cywilnym, oskarżycielem prywatnym? Czy mogę wybrać swoją rolę?

W postępowaniu karnym ofiara występuje w charakterze świadka oskarżenia. W przypadku wytoczenia przez ofiarę powództwa odszkodowawczego przeciwko sprawcy występuje ona w charakterze powoda w postępowaniu cywilnym wszczętym z jej powództwa.

Jakie są moje prawa i obowiązki wynikające z tej roli?

Jako świadek oskarżenia ofiara ma obowiązek złożenia zeznań przed sądem rozpoznającym sprawę. Jeżeli ofiara wytoczyła powództwo odszkodowawcze, może uzyskać informacje na temat swoich praw i obowiązków od pełnomocnika prowadzącego jej sprawę przed sądem orzekającym w sprawach cywilnych.

Czy mogę składać oświadczenia przed sądem lub przedstawiać dowody? Na jakich warunkach?

W toku każdego postępowania, w którym ofiara występuje w charakterze świadka oskarżenia, może ona przeczytać i zatwierdzić treść protokołu przesłuchania przeprowadzonego przez policję lub przedstawić dowody przekazane policji podczas postępowania przygotowawczego. Jeżeli ofiara chce złożyć oświadczenie lub zeznanie uzupełniające pierwotne zeznanie lub materiał dowodowy przekazany policji, powinna zwrócić się do dyrektora Biura Prawnego zajmującego się jej sprawą w sądzie.

Jakie informacje uzyskam w czasie procesu?

W toku postępowania prokurator informuje ofiarę o terminach i miejscach rozpraw oraz o charakterze zarzutów przedstawionych oskarżonemu. Ofiara może się również zwrócić o informacje na temat wszelkich prawomocnych orzeczeń wydanych w postępowaniu.

Czy będę mieć dostęp do akt sądowych?

Ofierze nie przysługuje prawo dostępu do akt sprawy.

Ostatnia aktualizacja: 20/11/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

3 - Moje prawa po zakończeniu procesu

Czy mogę zaskarżyć orzeczenie?

Ofierze nie przysługuje prawo odwołania się od orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji. Prawo wniesienia środka zaskarżenia przysługuje Prokuratorowi Generalnemu Republiki.

Jakie prawa przysługują mi po wydaniu wyroku?

Pełnomocnik ofiary może wykorzystać wyrok skazujący w celu wytoczenia powództwa odszkodowawczego przeciwko sprawcy.

Czy mam prawo do ochrony po zakończeniu procesu? Przez jaki okres?

Ofiara jest uprawniona do wsparcia lub ochrony po zakończeniu postępowania przez rozsądny okres, w zależności od jej potrzeb w danym momencie.

Jakie informacje uzyskam, jeżeli sprawca zostanie skazany?

Na wniosek ofiara może uzyskać od policji informacje na temat wymiaru kary orzeczonej wobec sprawcy przez sąd.

Czy uzyskam informację o tym, że sprawca został zwolniony (w tym o wcześniejszym lub warunkowym zwolnieniu) lub że zbiegł z zakładu karnego?

Na wniosek ofiara może zostać poinformowana:

a) o zwolnieniu lub ucieczce osoby tymczasowo aresztowanej, ściganej lub skazanej za przestępstwo popełnione na szkodę ofiary;

b) o wszelkich odpowiednich środkach zastosowanych w celu ochrony ofiary w przypadku zwolnienia lub ucieczki osoby tymczasowo aresztowanej, ściganej lub skazanej za przestępstwo popełnione na szkodę ofiary.

Zaznacza się, że organ może odmówić udzielenia ofierze powyższych informacji w przypadku zaistnienia potencjalnego lub potwierdzonego ryzyka wyrządzenia szkody sprawcy.

Czy będę brać udział w wydaniu postanowienia o zwolnieniu lub warunkowym zwolnieniu? Czy mogę na przykład złożyć oświadczenie lub wnieść odwołanie?

Ofierze nie przysługuje prawo do uczestnictwa w postępowaniu w przedmiocie zwolnienia lub warunkowego przedterminowego zwolnienia sprawcy.

Ostatnia aktualizacja: 20/11/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

4 - Odszkodowanie

W jaki sposób można dochodzić naprawienia szkody od sprawcy? (np. w czasie procesu, w drodze dochodzenia roszczenia cywilnego, w postępowaniu adhezyjnym)?

Ofierze przysługuje prawo do wytoczenia powództwa przed sąd przeciwko sprawcy przestępstwa popełnionego na szkodę ofiary. Ofiara może się również skontaktować ze służbami opieki społecznej w celu uzyskania informacji na temat przysługującego jej prawa do dochodzenia naprawienia szkody.

Małoletni poniżej 18. roku życia mają prawo do wytoczenia powództwa odszkodowawczego przeciwko każdej osobie winnej popełnienia przestępstwa, o którym mowa w ustawie o zapobieganiu i przeciwdziałaniu niegodziwemu traktowaniu w celach seksualnych, przemocy seksualnej wobec dzieci i pornografii dziecięcej, oraz przeciwko każdej osobie, która dopuściła się naruszeń praw człowieka. Sprawca ponosi odpowiedzialność cywilną za wypłatę odszkodowania z tytułu wszelkich szkód o charakterze ogólnym lub szczególnym poniesionych przez ofiarę lub ofiary.

Każda osoba będąca ofiarą w rozumieniu ustawy o zapobieganiu i przeciwdziałaniu handlowi ludźmi, wykorzystywaniu ludzi oraz o ochronie ofiar ma prawo do wytoczenia powództwa odszkodowawczego przeciwko każdej osobie winnej popełnienia przestępstwa na szkodę tej osoby zgodnie ze wspomnianą ustawą oraz przeciwko każdej osobie, która dopuściła się naruszeń praw człowieka. Sprawca ponosi odpowiedzialność cywilną za wypłatę odszkodowania z tytułu wszelkich szkód o charakterze ogólnym lub szczególnym poniesionych przez ofiarę (ofiary), w tym wszelkich zaległych płatności należnych ofierze (ofiarom) z tytułu wyzysku pracowników.

Sąd zobowiązał sprawcę do wypłacenia mi odszkodowania/zadośćuczynienia. Jak mam skłonić sprawcę do wypłaty odszkodowania?

Jeżeli sprawca nie wypłaci ofierze zasądzonego odszkodowania, ofiara może zwrócić się do sądu – za pośrednictwem swojego pełnomocnika – o wydanie nakazu zapłaty zasądzonej kwoty odszkodowania; jeżeli sprawca nie zastosuje się do nakazu, zostanie bezzwłocznie zatrzymany i pozbawiony wolności.

Jeżeli sprawca nie wypłaci mi odszkodowania, czy mogę uzyskać zaliczkę od Skarbu Państwa? Na jakich warunkach?

Prawo nie przewiduje możliwości wypłaty przez Skarb Państwa zaliczki na rzecz ofiary.

Czy mam prawo do odszkodowania od państwa?

Skarb Państwa może wypłacić kompensatę w formie określonej w ustawie z 1997 r. o kompensacie na rzecz ofiar przestępstw z użyciem przemocy (ustawa 51(I)/97) ofiarom przestępstw z użyciem przemocy lub osobom pozostającym na ich utrzymaniu, jeżeli:

a) ofiara lub osoby pozostające na jej utrzymaniu z jakiegokolwiek powodu nie mogą uzyskać odszkodowania od sprawcy oraz

b) nie istnieje możliwość uzyskania odszkodowania z jakiegokolwiek innego źródła lub kwota takiego odszkodowania jest niższa niż kwota przewidziana w wyżej wskazanej ustawie.

Kompensata przewidziana w tej ustawie jest wypłacana nawet w przypadku zaistnienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność karną sprawcy.

Jeżeli kwota odszkodowania dostępna z innych źródeł jest niższa niż przewidziana we wspomnianej ustawie, Skarb Państwa wypłaca różnicę.

W przepisach wskazano również przesłanki odrzucenia wniosku o kompensatę oraz sprecyzowano, co obejmuje kwota należnej kompensaty.

„Przestępstwo z użyciem przemocy” oznacza każde przestępstwo umyślne popełnione w Republice Cypryjskiej, które wiąże się z zastosowaniem przemocy i którego bezpośrednim następstwem jest śmierć, ciężki uszczerbek na zdrowiu lub rozstrój zdrowia, w tym każde z poniżej wymienionych przestępstw, jeżeli wywołuje ono tego rodzaju skutki:

zabójstwo z zamiarem bezpośrednim przemyślanym (art. 203 i 204), usiłowanie zabójstwa (art. 214), zgwałcenie (art. 144), usiłowanie zgwałcenia (art. 146), uprowadzenie (art. 148), uprowadzenie małoletniej poniżej 16. roku życia (art. 149), czyny mające na celu spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (art. 228), spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (art. 231), usiłowanie spowodowania uszczerbku na zdrowiu poprzez użycie materiałów wybuchowych (art. 232), umyślne otrucie (art. 233), naruszenie czynności narządu ciała (art. 234), napaść skutkująca uszczerbkiem na zdrowiu (art. 243), innego rodzaju napaść (art. 244), przestępstwa przeciwko wolności osobistej (art. 245–254), podpalenie (art. 315).

Wniosek o kompensatę zgodnie ze wspomnianą ustawą należy złożyć do dyrektora służb zabezpieczenia społecznego w rozsądnym terminie, lecz nie później niż w ciągu dwóch lat od chwili, w której doszło do uszczerbku na zdrowiu / rozstroju zdrowia / śmierci – w zależności od przypadku.

Do wniosku należy dołączyć protokół policyjny, orzeczenie lekarskie oraz wszelkie inne dokumenty, które mogą być przydatne do jego rozpatrzenia. Dyrektor służb zabezpieczenia społecznego może wedle własnego uznania zażądać dodatkowych dowodów, które mogą się okazać konieczne, w tym dowodów potwierdzających, że ofiara nie otrzymała ani nie otrzyma odszkodowania z żadnych innych źródeł, obejmujących m.in. złożone pod przysięgą oświadczenie wnioskodawcy.

Czy przysługuje mi odszkodowanie, jeżeli sprawca nie został skazany?

Zasądzenie odszkodowania na rzecz ofiar nie jest uzależnione od skazania sprawcy. Sąd wydaje orzeczenie zasądzające odszkodowanie w postępowaniu wszczętym z powództwa odszkodowawczego, które jest całkowicie odrębne od wyniku postępowania karnego.

Czy mam prawo do uzyskania doraźnej płatności w czasie oczekiwania na orzeczenie w sprawie odszkodowania?

Ofiara nie może uzyskać doraźnej płatności, ponieważ prawo nie przewiduje takiej możliwości.

Ostatnia aktualizacja: 20/11/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

5 - Moje prawa do wsparcia i pomocy

Jestem ofiarą przestępstwa. Z kim mam się skontaktować, aby uzyskać wsparcie i pomoc?

Policja………199/1460

Oddziały ratunkowe szpitali publicznych

Dystryktowe służby opieki społecznej

Służby psychologii wychowawczej

Służby opieki psychiatrycznej

Telefon zaufania dla ofiar przestępstw

Organizacje pozarządowe

W Republice Cypryjskiej działają następujące telefony zaufania:

1460 – obywatelska linia interwencyjna

1440 – telefon zaufania w sprawie przemocy domowej

1498 – infolinia ds. narkotyków i pomocy osobom uzależnionym

116111 – telefon zaufania dla dzieci i młodzieży

116000 – cypryjska linia interwencyjna w sprawie zaginionych dzieci

Czy wsparcie dla ofiar przestępstw jest udzielane bezpłatnie?

Wsparcie dla ofiar przestępstw udzielane przez służby państwowe i NGO jest nieodpłatne.

Jakiego rodzaju wsparcie mogę otrzymać od organów państwowych?

Ofiara może uzyskać następujące rodzaje wsparcia ze strony służb państwowych:

  • usługi medyczne świadczone przez służby medyczne;
  • wsparcie psychologiczne ze strony służb opieki psychiatrycznej i służb psychologii wychowawczej;
  • ochronę ze strony służb opieki społecznej – w zastosowaniu środków zabezpieczających orzeczonych wobec sprawcy lub środków ochrony orzeczonych wobec ofiary;
  • zastosowanie szczególnych środków przez policję w toku postępowania przygotowawczego w celu zapobieżenia ponownej wiktymizacji;
  • skuteczną ochronę policyjną w celu zapobieżenia zastraszaniu lub odwetowi ze strony sprawcy lub wszelkich innych osób;
  • zastosowanie odpowiednich środków przez sąd podczas przesłuchania w celu ochrony ofiar o szczególnych potrzebach w zakresie ochrony (np. dzieci, ofiar cierpiących na zaburzenia psychospołeczne).

Służby opieki społecznej udzielają ofiarom przemocy domowej, małoletnim ofiarom niegodziwego traktowania w celach seksualnych oraz ofiarom handlu ludźmi informacji na temat przysługujących im praw i zapewniają im wsparcie. Kontaktują również ofiarę z wszelkimi właściwymi służbami państwowymi i NGO, które zajmą się sprawą i udzielą wsparcia ofierze. W przypadku konfliktu interesów między ofiarą a jej rodzicami dyrektor służb opieki społecznej podejmie wszelkie niezbędne czynności w celu ochrony ofiary.

Jakiego rodzaju wsparcie mogę otrzymać od organizacji pozarządowych?

Ofiara może uzyskać następujące rodzaje wsparcia ze strony organizacji pozarządowych:

  • wsparcie psychologiczne;
  • zakwaterowanie w schroniskach dla ofiar przestępstw.
Ostatnia aktualizacja: 20/11/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Prawa ofiar przestępstw w postępowaniu karnym - Luksemburg

Zostaniesz uznany za pokrzywdzonego przestępstwem, jeśli poniosłeś szkodę, np. doznałeś urazu, twoja własność została zniszczona lub skradziona itp. wskutek zdarzenia stanowiącego przestępstwo w świetle prawa krajowego. Jako pokrzywdzonemu przestępstwem przysługują ci szczególne prawa przed rozpoczęciem, w trakcie postępowania sądowego (rozprawy) oraz po jego zakończeniu.

Postępowanie karne w Luksemburgu składa się z dwóch etapów: dochodzenia i rozprawy głównej. Dochodzenie zazwyczaj prowadzi policja lub sędzia śledczy. Po zakończeniu dochodzenia sprawa kierowana jest do izby sądu okręgowego. Izba ta decyduje o skierowaniu sprawy do sądu lub jej umorzeniu.

W przypadku skierowania sprawy do sądu odbywa się rozprawa, na której sąd bada zebrany materiał dowodowy i orzeka o ewentualnej winie sprawcy. Jeśli sprawca zostanie uznany za winnego, sąd wyda wyrok skazujący i wymierzy mu karę. Jeśli zebrane dowody nie są wystarczające do tego, aby oskarżonego uznać za winnego, zostanie on uniewinniony.

Aby uzyskać potrzebne informacje, proszę kliknąć na poniższe linkiµ

Link otworzy się w nowym oknie1 - Moje prawa jako ofiary przestępstwa

Link otworzy się w nowym oknie2 - Składanie zawiadomienia o przestępstwie oraz moje prawa podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu

Link otworzy się w nowym oknie3 - Moje prawa po zakończeniu procesu

Link otworzy się w nowym oknie4 - Odszkodowanie

Link otworzy się w nowym oknie5 - Moje prawa do wsparcia i pomocy

Ostatnia aktualizacja: 08/11/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

1 - Moje prawa jako ofiary przestępstwa

Jakie informacje uzyskam od odpowiedniego organu (np. policji, prokuratury) w okresie między popełnieniem przestępstwa a złożeniem przeze mnie zawiadomienia o tym przestępstwie?

Policja lub prokuratura bezzwłocznie przekazują ofierze informacje – zgodnie z art. 3-7 kodeksu postępowania karnego i w języku zrozumiałym dla ofiary – na temat:

  • rodzaju wsparcia, które ofiara może otrzymać, oraz podmiotu, który może udzielić jej takiego wsparcia, w tym – w stosownych przypadkach – podstawowe informacje dotyczące dostępu do pomocy medycznej, wszelkiej pomocy specjalistycznej, w szczególności wsparcia psychologicznego, oraz zastępczego mieszkania;
  • procedury składania zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa i roli ofiary w tej procedurze;
  • zasad i warunków uzyskania ochrony;
  • zasad i warunków uzyskania dostępu do usług adwokatów i pomocy prawnej na warunkach przewidzianych w przepisach oraz wszelkich innych porad;
  • zasad i warunków uzyskania odszkodowania;
  • zasad i warunków korzystania z prawa do tłumaczenia ustnego i pisemnego;
  • możliwych sposobów wniesienia skargi w przypadku naruszenia praw ofiary;
  • danych kontaktowych w celu przekazywania informacji na temat sprawy;
  • możliwości mediacji i zastosowania środka sprawiedliwości naprawczej;
  • zasad i warunków dotyczących zwrotu kosztów poniesionych w związku z uczestnictwem ofiary w postępowaniu karnym;
  • prawa ofiary do uzyskania indywidualnej oceny od Biura Pomocy Ofiarom (Service d’aide aux victimes) w celu zweryfikowania, czy istnieje konieczność zapewnienia ofierze szczególnego traktowania w celu zapobieżenia wtórnej wiktymizacji;
  • w zależności od potrzeb – informacji dodatkowych, które w stosownych przypadkach są przekazywane ofierze na każdym etapie postępowania;
  • prawa ofiary do domagania się obecności dowolnie wybranej osoby, jeżeli w wyniku przestępstwa ofiara musi korzystać z pomocy w celu zrozumienia przekazywanych treści lub bycia zrozumianą.

Ponadto ofiara może skorzystać również z pomocy i porad udzielanych przez Biuro Porad i Informacji Prawnej (Service d’accueil et d’information juridique), Biuro Pomocy Ofiarom w Centralnym Biurze Pomocy Społecznej i Ministerstwo Sprawiedliwości.

Nie mieszkam w państwie UE, w którym popełniono przestępstwo (w przypadku obywateli UE i obywateli państw trzecich). Jak chronione są moje prawa?

Jeżeli ofiara jest cudzoziemcem (obywatelem UE lub państwa trzeciego), przysługują jej powyższe uprawnienia. Jednocześnie zostaje pouczona o zasadach ich wykonywania podczas pobytu w innym państwie członkowskim Unii, tj. sposobie wykonania przysługującego jej prawa do złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa na policji.

Jakie informacje uzyskam, jeżeli złożę zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa?

Ofiara jest uprawniona w szczególności do:

  • otrzymania z urzędu informacji na temat umorzenia postępowania i powodów umorzenia;
  • otrzymania informacji – na wniosek – o wszczęciu postępowania w sprawie;
  • otrzymania informacji – na wniosek – na temat etapu, na jakim znajduje się postępowanie karne;
  • otrzymania z urzędu informacji od prokuratury na temat terminu rozprawy, na której rozpatrywana będzie przedmiotowa sprawa;
  • uzyskania informacji – na wniosek – na temat wszystkich prawomocnych orzeczeń wydanych w postępowaniu karnym.

Czy mam prawo skorzystać z bezpłatnego tłumaczenia pisemnego lub ustnego (na potrzeby kontaktów z policją bądź innymi organami, w trakcie śledztwa/dochodzenia lub w czasie procesu)?

Jeżeli ofiara niebędąca stroną postępowania lub ofiara występująca w charakterze powoda cywilnego nie posługuje się językiem, w którym prowadzone jest postępowanie, lub go nie rozumie, przysługuje jej prawo do nieodpłatnej pomocy tłumacza ustnego w języku, którym się posługuje, oraz do nieodpłatnego tłumaczenia pisemnego wszystkich pism sądowych, które zostaną jej doręczone lub do których przysługuje jej prawo dostępu.

W jaki sposób organ zajmujący się sprawą dopilnuje, żebym zrozumiał, co się dzieje oraz by właściwie mnie zrozumiano (jeżeli jestem dzieckiem; jeżeli jestem osobą niepełnosprawną)?

Jeżeli ofiara nie rozumie języka, w którym prowadzone jest postępowanie, przysługuje jej prawo do skorzystania z nieodpłatnej pomocy tłumacza ustnego. Jeżeli ofiara ma problemy z mową lub ze słuchem, korzysta z pomocy tłumacza języka migowego lub dowolnej innej wykwalifikowanej osoby, która zna język lub metodę komunikacji z ofiarą bądź umie korzystać z urządzenia umożliwiającego taką komunikację.

Jeżeli ofiara jest osobą małoletnią, ma prawo domagać się obecności swojego przedstawiciela ustawowego lub dowolnie wybranej osoby.

Usługi wsparcia dla ofiar przestępstw

Kto udziela wsparcia ofiarom przestępstw?

Ofiara ma prawo do korzystania z szeregu usług wsparcia dla ofiar. Pomoc udzielana jest przez państwo za pośrednictwem Głównego Biura ds. Pomocy Prokuratury Generalnej (service central d’assistance du Parquet général), które zajmuje się ofiarami oraz zapewnia im nieodpłatną pomoc społeczną, psychologiczną oraz prawną. Istnieją również organizacje pozarządowe udzielające pomocy kobietom i dzieciom będącym ofiarami przemocy, osobom wymagającym szczególnego traktowania itd.

Czy policja skieruje mnie automatycznie do podmiotu udzielającego wsparcia ofiarom przestępstw?

Policja ma obowiązek pouczyć ofiarę o przysługujących jej prawach i pełnić rolę pośrednika w kontaktach ze stowarzyszeniami pomocy ofiarom. Policja jest zobowiązana do regularnego wydawania ulotki informacyjnej pt. „Informations et aide aux victimes” (Informacje i pomoc dla ofiar) (Link otworzy się w nowym okniehttp://www.police.public.lu/fr/aide-victimes/flyer-aide-victime-fr.pdf) w językach luksemburskim, francuskim, niemieckim, angielskim i portugalskim oraz broszury informacyjnej „Infodroit” (Link otworzy się w nowym okniehttp://www.police.public.lu/fr/aide-victimes/infodroit-victime.pdf).

Jak chroni się moją prywatność?

Prywatność ofiary jest chroniona na mocy konstytucji luksemburskiej. Zgodnie z art. 11 ust. 3 „państwo gwarantuje ochronę prywatności, z wyjątkami przewidzianymi w prawie”.

Policja i organy wymiaru sprawiedliwości mają obowiązek zapewnić ofierze ochronę w przypadku gróźb lub odwetu ze strony m.in. sprawcy. Należy zapewnić możliwość udzielenia tego rodzaju ochrony od chwili wszczęcia postępowania przygotowawczego i przez cały czas jego trwania. Ofiara ma również prawo do ochrony przed wszelkimi naruszeniami jej prywatności, które przysługuje jej w każdym przypadku bezpośrednio po wystąpieniu zdarzenia wiktymizującego.

Czy muszę złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przed uzyskaniem dostępu do wsparcia dla ofiar przestępstw?

Biuro Pomocy Ofiarom (Service d’Aide aux Victimes) kontaktuje się z każdą ofiarą (dzieckiem, osobą młodą, dorosłym), która doznała krzywdy lub uszczerbku na zdrowiu w związku z przestępstwem. Zespół Biura zapewnia ofiarom pomoc psychologiczną i psychoterapeutyczną oraz informacje na temat przysługujących im praw oraz może im towarzyszyć w toku procesu sądowego. Ponadto Biuro umożliwia ofiarom przemocy ze strony partnera uczestnictwo w zajęciach w grupie terapeutycznej. Biuro oferuje usługi również wszystkim osobom, które z uwagi na swoje więzi z ofiarą współcierpiały razem z nią, lub świadkom przestępstw. Wymienione osoby nie muszą składać zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, aby móc skorzystać z usług Biura Pomocy Ofiarom.

Środki ochrony osobistej - jeżeli znajduję się w niebezpieczeństwie

Jakie rodzaje ochrony są dostępne?

Tymczasowe aresztowanie oskarżonego:

  • jeżeli maksymalna kara za przestępstwo wynosi co najmniej dwa lata pozbawienia wolności;
  • jeżeli istnieje ryzyko recydywy w przypadku oskarżonego;
  • jeżeli istnieje ryzyko ucieczki.

Kto może mi zapewnić ochronę?

Obowiązek zapewnienia ofierze ochrony spoczywa na policji wielkoksiążęcej.

Czy ktoś dokona oceny mojej sprawy, żeby sprawdzić, czy grozi mi dalsze niebezpieczeństwo ze strony sprawcy?

Orzekając o ewentualnym tymczasowym aresztowaniu sprawcy, sąd uwzględnia różne elementy.

Jakie środki ochrony są dostępne dla najbardziej bezbronnych ofiar przestępstw?

Zgodnie z art. 48-1 kodeksu postępowania karnego małoletnie ofiary mogą skorzystać z następujących środków ochrony:

  • przesłuchanie świadka i każdego małoletniego może być rejestrowane (sam dźwięk lub dźwięk i obraz) za zgodą prokuratora;
  • przesłuchanie jest rejestrowane po uzyskaniu zgody świadka lub małoletniego, jeżeli posiadają oni wystarczającą zdolność rozpoznania znaczenia swoich czynów; w przeciwnym razie zgody udziela przedstawiciel ustawowy małoletniego. W przypadku należycie stwierdzonego konfliktu interesów między przedstawicielem ustawowym małoletniego a małoletnim rejestracji można dokonać wyłącznie za zgodą kuratora procesowego (administrateur ad hoc), jeżeli został on wyznaczony dla małoletniego, lub, jeżeli nie wyznaczono takiego kuratora, tylko za wyraźną i należycie uzasadnioną zgodą prokuratora;
  • w drodze wyjątku od powyższego, jeżeli małoletni jest ofiarą czynów, o których mowa w art. 354–360, 364, 365, 372–379, 382-1 i 382-2, 385, 393, 394, 397, 398–405, 410-1, 410-2 lub 442-1 kodeksu karnego, lub jeżeli małoletni jest świadkiem czynów, o których mowa w art. 393–397 lub 400–401bis kodeksu karnego, rejestracji dokonuje się obowiązkowo w sposób przewidziany w ppkt 1, chyba że z powodu sprzeciwienia się rejestracji przez małoletniego, jego przedstawiciela ustawowego lub – w stosownych przypadkach – jego kuratora procesowego prokurator uzna, że rejestracja nie jest konieczna;
  • zarejestrowany materiał jest środkiem dowodowym. Oryginalny materiał zostaje zaplombowany. Kopie są archiwizowane i dołączane do akt. Zarejestrowany materiał może zostać odtworzony bez jego przemieszczania przez strony i przez biegłego za zgodą prokuratora i w miejscu przez niego wyznaczonym;
  • każdemu małoletniemu, o którym mowa w ppkt 3, może towarzyszyć w trakcie przesłuchania dowolnie wybrana osoba dorosła, chyba że prokurator wyda uzasadnione postanowienie o niedopuszczeniu do udziału w przesłuchaniu tej osoby, mając na względzie dobro małoletniego lub cel polegający na ustaleniu prawdy.

Ofiary handlu ludźmi lub przemocy ze strony partnera pod pewnymi warunkami mogą korzystać ze szczególnej ochrony.

Jestem małoletni – czy przysługują mi szczególne prawa?

Jeżeli ofiara jest osobą małoletnią, przysługuje jej szereg dodatkowych praw:

  • w przypadku przestępstw, takich jak przestępstwa seksualne, zgwałcenie i handel ludźmi, seksualne wykorzystywanie, spowodowanie śmierci nienoszące znamion zabójstwa (homicide non qualifié de meurtre), umyślne spowodowanie uszczerbku na zdrowiu, nadużywanie środków odurzających i podanie ich ofierze – prawo do tego, aby bieg terminu przedawnienia karalności, tj. terminu, po którego upływie powyższe przestępstwa nie mogą już być ścigane, rozpoczął się dopiero w dniu 18. urodzin ofiary;
  • jeżeli przynajmniej jeden z przedstawicieli ustawowych nie zapewnił ofierze pełnej ochrony jej interesów – prawo do wyznaczenia specjalnego przedstawiciela, tj. kuratora procesowego, przez prokuratora lub sędziego śledczego. Tego rodzaju specjalny przedstawiciel zapewnia ochronę interesów ofiary i wykonuje jej prawa jako powoda cywilnego;
  • prawo do otrzymania informacji o wszczęciu postępowania karnego oraz pouczenia o prawie do wytoczenia powództwa adhezyjnego przez przedstawiciela ustawowego lub kuratora procesowego ofiary;
  • za zezwoleniem prokuratora i po uzyskaniu zgody ofiary, jej przedstawiciela ustawowego lub kuratora procesowego – prawo do zarejestrowania przesłuchania za pomocą kamery lub rejestratora dźwięku w celu uniknięcia traumy związanej z koniecznością wielokrotnego powtarzania zeznań w toku postępowania. Rejestracja jest obowiązkowa w przypadku czynów noszących znamiona przestępstwa seksualnego, zgwałcenia, prostytucji, wykorzystywania ludzi i handlu ludźmi, zabójstwa (meurtre), umyślnego spowodowania śmierci (homicide volontaire) oraz spowodowania uszczerbku na zdrowiu, chyba że ofiara lub jej przedstawiciel ustawowy sprzeciwią się rejestracji i w związku z tym prokurator postanowi o jej nieprzeprowadzaniu;
  • podczas przesłuchań – prawo do obecności przedstawiciela ustawowego ofiary lub dowolnie wybranej przez nią osoby.

W wyniku przestępstwa zmarł członek mojej rodziny – jakie prawa mi przysługują?

Osoba, której członek rodziny zmarł w wyniku przestępstwa i która twierdzi, że poniosła w związku z tym szkodę lub doznała krzywdy, ma prawo do wniesienia pozwu adhezyjnego do właściwego sędziego śledczego.

W takim przypadku osobie tej przysługuje w szczególności prawo do:

  • dochodzenia odszkodowania lub zadośćuczynienia od oskarżonego;
  • uczestnictwa w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez sędziego śledczego;
  • wniesienia do sędziego śledczego o przeprowadzenie dodatkowych czynności dochodzeniowo-śledczych;
  • wniesienia zażalenia do odpowiedniej izby sądu na niektóre czynności dochodzeniowo-śledcze, które mają wpływ na roszczenia cywilnoprawne (intérêts civils) ofiary;
  • wyłącznie jednokrotnego przesłuchania na wniosek ofiary;
  • konfrontacji z oskarżonym, jeżeli jest to konieczne;
  • dostępu do akt sprawy w biurze sędziego śledczego po pierwszym przesłuchaniu oskarżonego i w przeddzień każdej czynności dochodzeniowo-śledczej, do której przeprowadzenia konieczna jest pomoc prawna;
  • wniesienia do sędziego śledczego o wydanie odpisu akt po zakończeniu postępowania przygotowawczego;
  • wniesienia o wydanie opinii przez biegłego, przesłuchanie świadków i zwrot rzeczy zatrzymanych do celów postępowania;
  • uczestnictwa w oględzinach miejsca zdarzenia.

Członek mojej rodziny jest ofiarą przestępstwa – jakie prawa mi przysługują?

Osoba trzecia dotknięta przestępstwem popełnionym wobec bliskiego ma prawo do:

  • wniesienia do prokuratury o wydanie odpisu protokołu dokumentującego zdarzenie mające wpływ na tę osobę jako na osobę trzecią;
  • otrzymania z urzędu informacji od prokuratury na temat terminu rozprawy, na której rozpatrywana będzie przedmiotowa sprawa;
  • wniesienia do sekretariatu izby sądu okręgowego lub odpowiednio do sądu policyjnego o wydanie odpisu orzeczenia wydanego w danej sprawie.

Czy mogę uzyskać dostęp do mediacji? Na jakich warunkach mogę skorzystać z mediacji? Czy będę bezpieczny/bezpieczna podczas mediacji?

Mediacja w sprawach karnych stanowi rozwiązanie alternatywne dla postępowania karnego, które umożliwia co do zasady rozstrzygnięcie sporu bez udziału sądu. Mediacja między sprawcą a ofiarą jest możliwa wyłącznie przed wszczęciem postępowania karnego. Prokurator może postanowić o rozpoczęciu mediacji, jeżeli uzna, że środek ten może zapewnić naprawienie wyrządzonej szkody, złagodzić negatywne skutki przestępstwa lub przyczynić się do resocjalizacji sprawcy czynu. Mediacja jest niedopuszczalna, jeżeli sprawca zamieszkuje z ofiarą. Zastosowanie takiego rozwiązania alternatywnego wymaga zgody sprawcy przestępstwa i ofiary.

Gdzie mogę znaleźć przepisy, w których określono moje prawa?

W kodeksie postępowania karnego na stronie Legilux.

Link otworzy się w nowym okniehttp://legilux.public.lu/eli/etat/leg/code/procedure_penale
Ostatnia aktualizacja: 08/11/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

2 - Składanie zawiadomienia o przestępstwie oraz moje prawa podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu

Jak złożyć zawiadomienie o przestępstwie?

Ofiara przestępstwa może zgłosić jego popełnienie (złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa):

  • na policji wielkoksiążęcej;
  • we właściwej miejscowo prokuraturze.

Chociaż każdy jest uprawniony do złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, jeżeli ofiara ma zamiar wytoczyć powództwo adhezyjne, musi złożyć takie zawiadomienie osobiście lub za pośrednictwem swojego adwokata.

Ofiara może również bezpośrednio wezwać sprawcę (citation directe) do stawiennictwa przed sądem policyjnym lub izbą poprawczą sądu okręgowego (chambre correctionnelle du tribunal d’arrondissement).

Zawiadomienie należy złożyć w jednym z języków urzędowych Luksemburga, tj. w języku luksemburskim, francuskim lub niemieckim. Jeżeli ofiara nie posługuje się żadnym z tych języków, ma prawo do nieodpłatnego skorzystania z usług tłumacza ustnego. Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa należy złożyć najlepiej na piśmie, bez konieczności zachowania jakiejkolwiek szczególnej formy, przy czym należy w nim podać:

  • nazwisko, imię, miejsce i datę urodzenia, zawód i miejsce zamieszkania osoby składającej zawiadomienie;
  • zdarzenie powodujące powstanie szkody;
  • charakter tej szkody.

Termin, w którym ofiara może złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, zależy przede wszystkim od terminu przedawnienia karalności przestępstwa. Termin ten może wynosić od jednego roku do dziesięciu lat.

W jaki sposób mogę uzyskać informacje o przebiegu sprawy?

Ofiara jest uprawniona do:

  • otrzymania z urzędu informacji na temat umorzenia postępowania i powodów umorzenia;
  • otrzymania informacji – na wniosek – o wszczęciu postępowania w sprawie;
  • otrzymania informacji – na wniosek – na temat etapu, na jakim znajduje się postępowanie karne;
  • otrzymania z urzędu informacji od prokuratury na temat terminu rozprawy, na której będzie rozstrzygana przedmiotowa sprawa;
  • uzyskania informacji – na wniosek – na temat wszystkich prawomocnych orzeczeń wydanych w postępowaniu karnym.

W terminie 18 miesięcy od dnia złożenia do prokuratury zawiadomienia lub doniesienia o popełnieniu przestępstwa prokuratura informuje ofiarę o czynnościach podjętych w sprawie, w tym – w stosownych przypadkach – o umorzeniu postępowania i powodach umorzenia.

Czy przysługuje mi pomoc prawna (podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu)? Na jakich warunkach mogę skorzystać z mediacji?

Aby ofiara, która nie dysponuje wystarczającymi środkami, w szczególności w zakresie minimalnego gwarantowanego wynagrodzenia, miała zapewniony dostęp do wymiaru sprawiedliwości, przysługuje jej prawo do skorzystania z nieodpłatnej i pełnej pomocy prawnej w celu obrony jej interesów. Pomoc tę zapewnia Rada Adwokacka na wniosek ofiary, jeżeli ofiara jest:

  • obywatelem Luksemburga;
  • cudzoziemcem posiadającym prawo do pobytu długoterminowego w Luksemburgu;
  • obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej (UE);
  • cudzoziemcem, którego na mocy traktatu międzynarodowego należy traktować równorzędnie z obywatelami luksemburskimi pod względem uprawnienia do pomocy prawnej.

Aby ustalić środki finansowe ofiary, uwzględnia się cały jej dochód brutto i posiadany majątek, a także dochody osób, które zamieszkują z ofiarą we wspólnym gospodarstwie domowym. Z pomocy prawnej mogą skorzystać nie tylko ofiary posiadające niewystarczające środki, ale również takie ofiary, w przypadku których istnieją uzasadnione przesłanki dopuszczenia tego rodzaju pomocy związane z ich sytuacją społeczną, rodzinną lub materialną.

Przy sporządzaniu wniosku o pomoc prawną należy skorzystać z kwestionariusza dostępnego w Centralnym Biurze Pomocy Społecznej (Link otworzy się w nowym okniehttp://www.guichet.public.lu/citoyens/fr/organismes/service-central-assistance-sociale/index.html), a następnie opatrzyć wniosek własnoręcznym podpisem i zaadresować go do dziekana właściwej miejscowo Izby Adwokackiej (w Diekirch lub w Luksemburgu).

Kwestionariusz, który należy wypełnić, obejmuje w szczególności następujące informacje:

  • dane osobowe (nazwisko, imiona, miejsce i datę urodzenia, zawód, miejsce zamieszkania, stan cywilny, obywatelstwo) ofiary;
  • charakter postępowania, którego dotyczy wnioskowana pomoc prawna;
  • sytuację rodzinną ofiary;
  • sytuację Link otworzy się w nowym okniemajątkową ofiary.

Ofiara może również wskazać imię i nazwisko adwokata lub adwokatów, z których usług chciałaby skorzystać w ramach pomocy prawnej, lub – w stosownych przypadkach – imię i nazwisko adwokata, z którego usług obecnie korzysta.

Dokumenty, które ofiara powinna dołączyć do wniosku:

  • kopia dowodu tożsamości;
  • Link otworzy się w nowym okniezaświadczenie o zarejestrowaniu się we Wspólnym Ośrodku ds. Zabezpieczenia Społecznego (Centre commun de la Sécurité sociale, CCSS), również w odniesieniu do osób zamieszkujących z ofiarą we wspólnym gospodarstwie domowym;
  • w odniesieniu do ofiary i wszystkich osób zamieszkujących z nią we wspólnym gospodarstwie domowym: paski wynagrodzenia (lub zaświadczenie o dochodach wydane przez CCSS), zaświadczenia o pobieraniu gwarantowanego dochodu minimalnego, o statusie bezrobotnego lub o pobieraniu emerytury bądź renty lub inne zaświadczenia dotyczące ostatnich 3 miesięcy i wskazujące kwoty brutto (wyciągi bankowe nie są wystarczające);
  • zaświadczenie o niepobieraniu środków z Krajowego Funduszu Solidarności (Fonds national de solidarité) w odniesieniu do każdej osoby zamieszkującej w gospodarstwie domowym, jeżeli gospodarstwo domowe nie pobiera żadnych środków z funduszu;
  • jeżeli gospodarstwo domowe otrzymuje lub wypłaca alimenty – dokument wskazujący uiszczoną lub otrzymaną kwotę (np. wyciągi bankowe z 3 ostatnich miesięcy);
  • zaświadczenie o posiadaniu lub nieposiadaniu prawa własności nieruchomości wydane przez Administrację Podatków Bezpośrednich (Administration des contributions directes) w odniesieniu do każdego członka gospodarstwa domowego;
  • w stosownych przypadkach – dokumenty potwierdzające prawo własności nieruchomości położonych za granicą;
  • dokumenty potwierdzające posiadanie majątku ruchomego (środków pieniężnych, oszczędności, udziałów/akcji, obligacji itd.);
  • jeżeli na potrzeby gospodarstwa domowego wynajmowany jest lokal mieszkalny – odpis umowy najmu i potwierdzenie zapłaty czynszu z 3 ostatnich miesięcy;
  • jeżeli gospodarstwo domowe spłaca kredyt hipoteczny – dowód płatności miesięcznej raty;
  • dokumenty potwierdzające dochody uzyskane z nieruchomości i ruchomości;
  • dokumenty dotyczące przedmiotowej sprawy.

Czy mogę ubiegać się o zwrot kosztów (z tytułu uczestnictwa w dochodzeniu/śledztwie/procesie)? Na jakich warunkach mogę skorzystać z mediacji?

Po sprawdzeniu, czy ofiara dysponuje wystarczającymi środkami, dziekan lub członek Rady Adwokackiej wyznaczony w tym celu przez dziekana powiadamia ofiarę o uwzględnieniu lub oddaleniu jej wniosku o pomoc prawną pismem nadanym przesyłką zwykłą, jeżeli wniosek uwzględniono, lub przesyłką poleconą, jeżeli wniosek oddalono. Dziekan wyznacza następnie adwokata wybranego przez ofiarę lub – jeżeli ofiara nie wybrała adwokata lub jeżeli dziekan uzna taki wybór za nieodpowiedni – wyznacza adwokata samodzielnie.

Notariusze i komornicy sądowi są wyznaczani z urzędu przez sąd rozpatrujący sprawę w ramach pomocy prawnej.

Jeżeli pomoc prawna zostanie przyznana w toku postępowania, koszty poniesione przez ofiarę zostaną zwrócone.

Koszty niepodlegające zwrotowi

Jeżeli ofiara otrzyma pomoc sądową i zostanie obciążona kosztami postępowania, koszty te zostaną pokryte przez państwo.

W sprawach karnych pomoc prawna nie obejmuje kosztów i grzywien wynikających z orzeczeń skazujących.

Moja sprawa została umorzona, zanim trafiła do sądu. Czy mogę się odwołać?

Jeżeli postępowanie zostanie umorzone, zanim sprawa trafi do sądu, w postanowieniu o umorzeniu zamieszcza się pouczenie wskazujące przesłanki wszczęcia postępowania przez ofiarę przestępstwa przez bezpośrednie wezwanie domniemanego sprawcy do stawiennictwa przed sądem (citation directe) lub wytoczenie powództwa adhezyjnego.

Jeżeli kary przewidziane w prawie za określone czyny obejmują kary za zbrodnie (peines criminelles) lub kary za występki (peines correctionnelles), w postanowieniu poucza się ofiarę, że przysługuje jej prawo do zwrócenia się do Prokuratury Generalnej, która może zobowiązać prokuratora do wszczęcia postępowania.

Jeżeli izba doradcza sądu okręgowego (chambre du conseil) postanowi o niekierowaniu sprawy karnej do sądu, który rozstrzygnąłby o winie domniemanego sprawcy, ofiara może wnieść środek odwoławczy do izby doradczej Sądu Apelacyjnego (Chambre du conseil de la Cour d’appel). Ofiara może również składać do tej izby wnioski i przedstawiać jej swoje uwagi.

Jeżeli izba doradcza postanowi umorzyć sprawę ze względu na przesłanki faktyczne, a nie prawne, ofiara może zawsze wytoczyć powództwo przed sąd cywilny, aby uzyskać odszkodowanie za poniesioną szkodę.

Czy mogę uczestniczyć w procesie?

Podobnie jak w przypadku postępowania przygotowawczego ofiara może również uczestniczyć w postępowaniu głównym bez konieczności posiadania szczególnego statusu lub w charakterze powoda cywilnego.

Ofiara może uczestniczyć zarówno w rozprawach odbywających się na zasadzie jawności (audiences publiques), jak i w rozprawach, których jawność wyłączono (audiences non publiques), jednak wyłącznie wówczas, gdy zostanie wezwana w charakterze świadka. Ofiara może również zostać wezwana w charakterze świadka na rozprawę (l’audience de plaidoiries). W tym celu ofiara otrzymuje od prokuratury pisemne wezwanie do stawienia się przed sądem i musi odpowiedzieć zarówno na pytania sądu, jak i na pytania zadawane przez adwokata strony przeciwnej. W trakcie procesu ofiara zajmuje miejsce w głębi sali, tak aby uniknąć bezpośredniego kontaktu z oskarżonymi.

Powód cywilny otrzymuje wezwanie do stawienia się na rozprawie (l’audience des plaidoiries). Podobnie powód cywilny ma prawo do uczestnictwa zarówno w rozprawach odbywających się na zasadzie jawności, jak i w rozprawach, których jawność wyłączono, i musi być obecny w celu zgłoszenia swoich wniosków. Co do zasady podczas rozprawy powód cywilny zabiera głos po przesłuchaniu świadków. Ponadto powód cywilny może powoływać się na wszelkie kwestie związane ze swoimi roszczeniami cywilnoprawnymi i składać zeznania na temat okoliczności faktycznych.

Jaka jest moja rola w systemie wymiaru sprawiedliwości? Czy jestem na przykład: ofiarą przestępstwa, świadkiem, powodem cywilnym, oskarżycielem prywatnym? Czy mogę wybrać swoją rolę?

Oficjalną rolą w systemie wymiaru sprawiedliwości jest rola ofiary przestępstwa bez szczególnego statusu. Ofierze przysługuje prawo do wytoczenia powództwa adhezyjnego.

Jakie są moje prawa i obowiązki wynikające z tej roli?

Ofiara jest uprawniona w szczególności do:

  • tego, by postępowanie było prowadzone w języku zrozumiałym dla ofiary, a także do skorzystania z usług tłumacza ustnego przy składaniu na policji zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa;
  • nieodpłatnego otrzymania odpisu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa i dokumentów przedstawionych przez ofiarę na jego poparcie;
  • otrzymania pokwitowania w języku zrozumiałym dla ofiary, zawierającego sygnaturę akt oraz informacje na temat terminu i miejsca złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, a także otrzymania potwierdzenia wpływu zawiadomienia do prokuratury;
  • otrzymania pomocy adwokata lub bycia reprezentowaną przez adwokata;
  • otrzymania z urzędu informacji na temat umorzenia postępowania i powodów umorzenia;
  • otrzymania informacji – na wniosek – o wszczęciu postępowania w sprawie;
  • otrzymania informacji – na wniosek – na temat etapu, na jakim znajduje się postępowanie karne;
  • otrzymania z urzędu informacji od prokuratury na temat terminu rozprawy, na której będzie rozstrzygana przedmiotowa sprawa;
  • uzyskania informacji – na wniosek – na temat wszystkich prawomocnych orzeczeń wydanych w postępowaniu karnym.
  • zwrócenia się do sędziego orzekającego w przedmiocie środków tymczasowych o przyznanie zaliczki, jeżeli istnienie zobowiązania strony przeciwnej nie budzi uzasadnionych wątpliwości.

Powód cywilny jest ponadto uprawniony do:

  • dochodzenia odszkodowania od oskarżonego;
  • uczestnictwa w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez sędziego śledczego;
  • wniesienia do sędziego śledczego o przeprowadzenie dodatkowych czynności dochodzeniowo-śledczych;
  • wniesienia zażalenia do odpowiedniej izby sądu na niektóre czynności dochodzeniowo-śledcze, które mają wpływ na roszczenia cywilnoprawne ofiary;
  • wyłącznie jednokrotnego przesłuchania na wniosek ofiary;
  • konfrontacji z oskarżonym, jeżeli jest to konieczne;
  • dostępu do akt sprawy w biurze sędziego śledczego po pierwszym przesłuchaniu oskarżonego i w przeddzień każdej czynności dochodzeniowo-śledczej, do której przeprowadzenia konieczna jest pomoc prawna;
  • wniesienia do sędziego śledczego o wydanie odpisu akt po zakończeniu postępowania przygotowawczego;
  • wniesienia o wydanie opinii przez biegłego, przesłuchanie świadków i zwrot rzeczy zatrzymanych do celów postępowania;
  • uczestnictwa w oględzinach miejsca zdarzenia.

Czy mogę składać oświadczenia przed sądem lub przedstawiać dowody? Na jakich warunkach mogę skorzystać z mediacji?

Świadek może uczestniczyć w rozprawach i pod przyrzeczeniem ujawnić sądowi wszystko, co wiadomo mu na temat okolicznościach faktycznych sprawy. Świadek musi odpowiedzieć zarówno na pytania sądu, jak i na pytania zadawane przez adwokata strony przeciwnej.

Powód cywilny może powoływać się na wszelkie kwestie związane ze swoimi roszczeniami cywilnoprawnymi i składać zeznania na temat okoliczności faktycznych, a adwokat powoda cywilnego może zadawać pytania biegłym i świadkom obrony.

Co do zasady dopuszczalny jest każdy dowód, pod warunkiem że z zasad logiki i doświadczenia wynika, iż może on pomóc sędziemu w wydaniu wyroku. Strony mogą przedstawiać dowody, o ile mogły być one przedmiotem posiedzenia przeprowadzonego w celu wysłuchania obydwu stron (débat contradictoire).

Jakie informacje uzyskam w czasie procesu?

Ofiara otrzyma następujące informacje:

  • na wniosek: na temat etapu, na jakim znajduje się postępowanie karne;
  • z urzędu: na temat terminu rozprawy, na której będzie rozstrzygana przedmiotowa sprawa;
  • na wniosek: na temat wszystkich prawomocnych orzeczeń w sprawie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego.

Czy będę mieć dostęp do akt sądowych?

Po złożeniu zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na policji składający otrzymuje nieodpłatnie odpis zawiadomienia bezzwłocznie lub w ciągu jednego miesiąca od dnia złożenia zawiadomienia. Osoba składająca zawiadomienie może również zwrócić się do sądu prowadzącego postępowanie o dokonanie określonych czynności procesowych.

Jeżeli osoba składająca zawiadomienie wytoczy powództwo adhezyjne, ma ona prawo do uzyskania dostępu do akt sprawy w biurze sędziego śledczego po pierwszym przesłuchaniu oskarżonego i przed każdą czynnością dochodzeniowo-śledczą, do której przeprowadzenia konieczna jest pomoc prawna.

Po zakończeniu postępowania sędzia śledczy przekazuje akta sprawy do prokuratury. Powód cywilny ma prawo wglądu do akt na co najmniej 8 dni roboczych przed rozpoznaniem sprawy przez izbę doradczą.

Powód cywilny lub osoba, która wykaże uzasadniony interes osobisty, ma prawo otrzymać odpis akt – z wyjątkiem zajętych dokumentów – w rozsądnym terminie przed wyznaczonym terminem rozprawy. W tym celu osoba ta musi złożyć wniosek do prokuratury.

Ostatnia aktualizacja: 08/11/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

3 - Moje prawa po zakończeniu procesu

Czy można zaskarżyć orzeczenie?

Każde prawomocne orzeczenie korzysta z przymiotu powagi rzeczy osądzonej od chwili jego wydania. W związku z tym orzeczenie uznaje się za zgodne z prawdą dopóty, dopóki nie zostanie ono uchylone w drodze przewidzianego w przepisach środka zaskarżenia. Co do zasady sędzia orzeka w sprawie karnej i cywilnej w tym samym orzeczeniu.

Biorąc pod uwagę prawo do rzetelnego procesu sądowego, powyższa zasada powagi rzeczy osądzonej ma zastosowanie wyłącznie do tych osób, które były stronami postępowania karnego, oraz do tych elementów orzeczenia, w odniesieniu do których strony te mogły przedstawić argumenty na swoją obronę. Ofiara może wnieść środek zaskarżenia wyłącznie wówczas, gdy była stroną postępowania jako powód cywilny.

Powód cywilny ma możliwość wniesienia środka zaskarżenia wyłącznie w zakresie dotyczącym jego roszczeń cywilnoprawnych i jeżeli ma interes w dokonaniu takiej czynności, tj. jeżeli sąd oddalił jego powództwo o odszkodowanie lub jeżeli powód uzna, że zasądzona kwota jest niewystarczająca.

Ofiara nie może zatem wnieść środka zaskarżenia, ponieważ nie zgadza się z orzeczoną karą lub ponieważ sąd wydał wyrok uniewinniający. Środek zaskarżenia dotyczący kwestii odnoszących się do kary może wnieść wyłącznie prokurator.

Aby ocenić, czy wniesienie środka zaskarżenia jest zasadne, najlepiej jest zasięgnąć opinii adwokata. Jeżeli okaże się, że jest to zasadne, środek odwoławczy należy wnieść w terminie 40 dni do sekretariatu sądu, który wydał orzeczenie.

Jakie są moje prawa po wydaniu wyroku?

Po wydaniu wyroku ofiara może otrzymać jego odpis.

Ponadto ofiara ma prawo wnieść środek zaskarżenia, jednak wyłącznie wówczas, gdy jest stroną postępowania jako powód cywilny, i wyłącznie w zakresie dotyczącym jej roszczeń cywilnoprawnych (zob. pkt 1).

Ofiara może poinformować prokuratora generalnego, który odpowiada za wykonanie kary, o tym, że sprzeciwia się planowanemu przedterminowemu warunkowemu zwolnieniu.

Ofiarę może zawsze reprezentować adwokat.

Czy mam prawo do ochrony po zakończeniu procesu? Przez jaki okres?

Powodowi cywilnemu przysługuje prawo do pomocy prawnej w odniesieniu do wszystkich kwestii, które dotyczą wykonania orzeczenia.

Osoba, która padła ofiarą przestępstwa umyślnego, w wyniku którego poniosła uszczerbek na zdrowiu, może – pod pewnymi warunkami – złożyć wniosek o kompensatę państwową do Ministerstwa Sprawiedliwości, jeżeli nie może uzyskać odszkodowania od sprawcy.

Policja i organy wymiaru sprawiedliwości mają obowiązek zapewnić ofierze ochronę. W każdym postanowieniu o przedterminowym warunkowym zwolnieniu skazanego sąd może określić szczególne zasady i warunki jego wykonywania, których celem jest w szczególności ochrona społeczeństwa i ofiary.

Jakie informacje uzyskam, jeżeli sprawca zostanie skazany?

Ofiara ma prawo do uzyskania – na wniosek – informacji na temat wszystkich prawomocnych orzeczeń wydanych w postępowaniu karnym.

Jeżeli chodzi o informacje dotyczące kary, jaka została wymierzona sprawcy przestępstwa, należy pamiętać, że wyrok skazujący zawiera wskazanie zastosowanych przepisów – bez konieczności ich przytaczania – przywołanie okoliczności faktycznych świadczących o tym, że zarzucany oskarżonemu czyn nosi znamiona czynu zabronionego, oraz określenie kary lub kar (art. 195 kodeksu postępowania karnego). Jeżeli chodzi o wszelkie inne kwestie dotyczące wykonywania kar, ofiara może się zwrócić do biura ds. wykonywania kar Prokuratury Generalnej.

W Luksemburgu osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem, zostanie osadzona w zakładzie karnym w Schrassig (Centre pénitentiaire de Schrassig) lub w zakładzie karnym w Givenich (Centre pénitentiaire de Givenich).

Czy uzyskam informację o tym, że sprawca został zwolniony (w tym o wcześniejszym lub warunkowym zwolnieniu) lub że zbiegł z zakładu karnego?

Zgodnie z art. 4-1 kodeksu postępowania karnego ofiara może – na wyraźny wniosek skierowany do Prokuratury Generalnej – zostać poinformowana o zwolnieniu lub ucieczce sprawcy przestępstwa, jeżeli znajduje się ona w niebezpieczeństwie lub jeżeli istnieje potwierdzone ryzyko wyrządzenia szkody ofierze, chyba że tego rodzaju zawiadomienie stwarza potwierdzone ryzyko poniesienia szkody przez sprawcę przestępstwa.

Czy będę brać udział w wydaniu postanowienia o zwolnieniu lub warunkowym zwolnieniu? Czy mogę na przykład złożyć oświadczenie lub wnieść odwołanie?

Nie.

Ostatnia aktualizacja: 08/11/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

4 - Odszkodowanie

W jaki sposób można dochodzić naprawienia szkody od sprawcy? (np. w czasie procesu, w drodze dochodzenia roszczenia cywilnego, w postępowaniu adhezyjnym)

W większości przypadków sąd, który odpowiada za orzeczenie kary wobec sprawcy w przypadku uznania go winnym popełnionych czynów, ustala kwotę odszkodowania, które przysługuje ofierze za poniesione przez nią szkody.

Aby sąd mógł zasądzić odszkodowanie, ofiara musi wytoczyć powództwo adhezyjne w toku postępowania karnego. Powództwo adhezyjne można wytoczyć w każdym momencie w toku postępowania przygotowawczego. Ofiara nie ma obowiązku stawienia się na rozprawie. Może być reprezentowana przez adwokata i przedstawiać wnioski na piśmie przed rozprawą.

Jeżeli ofiara nie wytoczy powództwa adhezyjnego i nie przedstawi wniosków, sąd nie będzie mógł jej przyznać odszkodowania z urzędu.

Ofiara, które nie wytoczy powództwa adhezyjnego w postępowaniu karnym, nie traci jednak prawa do odszkodowania.

Może bowiem zawsze wytoczyć powództwo cywilne przeciwko sprawcy przestępstwa, pod warunkiem że dokona tej czynności przed upływem obowiązującego terminu przedawnienia roszczenia cywilnego i że wykaże, iż przedmiotowy czyn stanowi delikt (faute civile).

Sąd zobowiązał sprawcę do wypłacenia mi odszkodowania/zadośćuczynienia. Jak mam skłonić sprawcę do wypłaty odszkodowania?

Rolą sądu orzekającego w sprawie karnej jest ustalenie wysokości szkody, którą poniosła ofiara, lecz nie bierze on udziału w procesie windykacji zasądzonej kwoty.

To ofiara musi – po wydaniu prawomocnego orzeczenia – podjąć kroki w celu uzyskania od sprawcy przestępstwa zasądzonej kwoty.

Najczęściej to adwokat jest osobą, która odpowiada za nadzorowanie procesu windykacji zasądzonej kwoty – proces ten na początku przeprowadzany jest polubownie przez skontaktowanie się z adwokatem skazanego, a następnie polega na przymusowym wykonaniu orzeczenia przez zwrócenie się do komornika sądowego.

Jeżeli sąd warunkowo zawiesi wykonanie kary na okres próby, zobowiązując skazanego do wypłacenia odszkodowania, prokurator generalny, który odpowiada za wykonywanie kar, sprawdza, czy skazany wypełnia swój obowiązek.

Jeżeli sprawca nie wypłaci mi odszkodowania, czy mogę uzyskać zaliczkę od Skarbu Państwa? Na jakich warunkach?

W toku postępowania sąd może przyznać zaliczkę np. w oczekiwaniu na wydanie opinii przez biegłego. Jeżeli sprawca przestępstwa odmawia wypłaty zaliczki lub nie może jej wypłacić, Ministerstwo Sprawiedliwości może przyjąć na siebie ten obowiązek, jeżeli sprawca należycie udowodniono taką konieczność.

Czy mam prawo do odszkodowania od państwa?

Zgodnie ze zmienioną ustawą z dnia 12 marca 1984 r. o kompensatach dla niektórych ofiar, które poniosły uszczerbek na zdrowiu wskutek przestępstwa, niektóre ofiary przestępstw mają prawo do otrzymania kompensaty od Skarbu Państwa. Środek ten ma duże znaczenie dla ofiar, jeżeli:

nie wykryto sprawcy aktu przemocy; wykryto sprawcę aktu przemocy, lecz go nie ujęto; sprawca przestępstwa jest niewypłacalny.

Aby skorzystać z tego prawa, ofiara musi złożyć wniosek o przyznanie kompensaty do Ministerstwa Sprawiedliwości, które rozpatrzy go w terminie sześciu miesięcy. Wniosek należy sporządzić w języku francuskim, niemieckim lub luksemburskim oraz wskazać w nim datę, miejsce i dokładny charakter zdarzenia. Na poparcie wniosku do pisma należy dołączyć dokumenty potwierdzające wystąpienie zdarzenia i szkodę poniesioną przez ofiarę.

Prawo do kompensaty zostaje przyznane pod określonymi warunkami, które ofiara musi bezwzględnie spełnić:

Ofiara musi mieć miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu w Wielkim Księstwie Luksemburga albo być obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Rady Europy. Ponadto w momencie popełnienia przestępstwa ofiara musi legalnie przebywać na terytorium Wielkiego Księstwa Luksemburga lub być ofiarą przestępstwa, o którym mowa w art. 382-1 kodeksu karnego (handel ludźmi).

Poniesiona szkoda musi wynikać z czynu umyślnego noszącego znamiona przestępstwa.

Szkodą musi być uszczerbek na zdrowiu, a nie zwykła szkoda materialna (wyklucza to kompensatę np. w przypadku zwykłej kradzieży).

Szkoda musi wywierać poważne negatywne skutki na warunki życia, w tym powodować utratę lub zmniejszenie dochodów, zwiększenie kosztów lub konieczność poniesienia nadzwyczajnych wydatków, niezdolność do pracy, niezdolność do uczęszczania na zajęcia w szkole przez okres jednego roku, uszkodzenie ciała lub uraz psychiczny bądź straty moralne, zeszpecenie lub zniekształcenie ciała oraz cierpienie fizyczne lub psychiczne. Ofiary przestępstw, o których mowa w art 372–376 kodeksu karnego, nie muszą przedstawiać dowodów potwierdzających, że doznały uszkodzenia ciała lub urazu psychicznego, ponieważ istnieje takie domniemanie.

Ofiara jest uprawniona do uzyskania kompensaty od Skarbu Państwa wyłącznie wówczas, gdy nie może uzyskać skutecznego i wystarczającego odszkodowania w żaden inny sposób (np. od sprawcy, w ramach systemu zabezpieczenia społecznego lub z tytułu dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego).

Należy pamiętać, że wniosek o kompensatę może zostać oddalony lub jej wysokość może zostać zmniejszona w związku z zachowaniem ofiary w chwili zdarzenia lub ze stosunkami łączącymi ją ze sprawcą czynu.

Jeżeli ofiara otrzyma kompensatę od Skarbu Państwa, w dalszym ciągu przysługuje jej uprawnienie do wytoczenia powództwa adhezyjnego i zgłoszenia roszczenia o dodatkową kwotę od sprawcy, jeżeli uzna, że kwota kompensaty jest niewystarczająca. Wówczas ofiara ma obowiązek powiadomić sąd odpowiednio o tym, że złożyła wniosek o kompensatę od Skarbu Państwa lub że otrzymała taką kompensatę.

Czy przysługuje mi odszkodowanie, jeżeli sprawca nie został skazany?

Ofierze przysługuje prawo do kompensaty, jeżeli sprawca przestępstwa nie został skazany, pod warunkiem że jest ona ofiarą przestępstwa, którego sprawcy nie wykryto, sprawcę wykryto, lecz go nie ujęto, lub sprawca jest niewypłacalny.

Jeżeli sprawy nie skierowano na drogę sądową i w związku z tym sąd nie ustalił kwoty kompensaty, Ministerstwo Sprawiedliwości może przyznać kwotę ryczałtową lub zlecić ekspertyzę na swój koszt, aby ustalić kwotę kompensaty, która ma zostać przyznana ofierze.

Czy mam prawo do uzyskania doraźnej płatności w czasie oczekiwania na orzeczenie w sprawie odszkodowania?

Jeżeli należycie udowodniono taką konieczność, Minister Sprawiedliwości może przyznać zaliczkę na etapie rozpatrywania wniosku.

Ostatnia aktualizacja: 08/11/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

5 - Moje prawa do wsparcia i pomocy

Jestem ofiarą przestępstwa. Z kim mam się skontaktować, aby uzyskać wsparcie i pomoc?

Ofiara przestępstwa może zwrócić się do głównych podmiotów świadczących usługi wsparcia dla ofiar przestępstw, takich jak:

A. Służby rządowe:

Centralne Biuro Pomocy Społecznej (Service central d’assistance sociale, SCAS) – Biuro Pomocy Ofiarom (Services d’Aide aux Victimes, SAV) w Luksemburgu

Rodzaje pomocy:

  • pomoc psychologiczna i psychoterapeutyczna;
  • usługi informacji prawnej;
  • zajęcia w grupie terapeutycznej dla ofiar przemocy ze strony partnera;
  • towarzyszenie na każdym etapie postępowania.

DANE KONTAKTOWE:

Bâtiment Plaza Liberty, Entrée C
12-18 rue Joseph Junck
L-1839 Luxembourg

Tel.: (+352) 47 58 21-627
(+352) 47 58 21-628
Tel. komórkowy: (+352) 621 32 65 95

E-mail: Link otworzy się w nowym okniescas-sav@justice.etat.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttps://justice.public.lu/fr/aides-informations/assistance-sociale/scas-service-aide-victimes.html

B. Organizacje pozarządowe (NGO):

1. Pomoc dla ofiar przestępstw – Wäisse Rank Lëtzebuerg Asbl

Rodzaje pomocy:

  • porady prawne;
  • wsparcie emocjonalne, finansowe i materialne.

DANE KONTAKTOWE:

84 rue Adolphe Fischer
L-1521 Luxembourg

Tel.: (+352) 40 20 40

E-mail: Link otworzy się w nowym okniewrl@pt.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.benevolat.public.lu/de/espace-benevole/decouvrir-associations/chercher-association/associations/?~=/de/assoc/212

2. Zatwierdzone podmioty świadczące usługi wsparcia dla ofiar przemocy domowej

Istnieją trzy takie podmioty:

– SAVVD w Luksemburgu przy stowarzyszeniu o charakterze niezarobkowym „Femmes en détresse”

Rodzaje pomocy:

  • konsultacje psychologiczno-społeczne;
  • informacja prawna i wsparcie prawne;
  • udzielanie informacji i wsparcia prawnego, administracyjnego oraz społecznego po wydaniu przez prokuraturę nakazu opuszczenia zajmowanego lokalu przez sprawcę przemocy;
  • planowanie kroków prawnych;
  • towarzyszenie ofierze m.in. w sądzie, u adwokata, u lekarza;
  • udzielanie wskazówek;
  • udzielanie konsultacji i zapewnianie środków ochrony przed napastowaniem;
  • wdrażanie planu ochrony ofiar.

DANE KONTAKTOWE:

BP 1024
L-1010 Luxembourg

Tel.: (+352) 26 48 18 62
Faks: (+352) 26 48 18 63

E-mail: Link otworzy się w nowym okniecontact@savvd.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://fed.lu/wp/services/savvd/

– PSY EA w Luksemburgu przy stowarzyszeniu o charakterze niezarobkowym „Femmes en détresse”

Podmiot ten udziela pomocy dzieciom, które są bezpośrednimi lub pośrednimi małoletnimi ofiarami przemocy domowej, po wykonaniu nakazu opuszczenia przez sprawcę zajmowanego lokalu (mesure d’expulsion).

Rodzaje pomocy:

  • opieka nad dziećmi i małoletnimi osobami młodymi będącymi ofiarami przemocy domowej po wykonaniu nakazu opuszczenia przez sprawcę zajmowanego lokalu;
  • wsparcie psychologiczne na rzecz dzieci oraz małoletnich i pełnoletnich osób młodych będących ofiarami przemocy domowej, a także dla ich rodzin – jako podmiot udzielający wsparcia psychologicznego na rzecz dzieci i osób młodych będących ofiarami przemocy domowej.

DANE KONTAKTOWE:

BP 1024
L-1010 Luxembourg

Tel.: (+352) 26 48 20 50
Faks: (+352) 26 48 18 63

E-mail: Link otworzy się w nowym okniecontact@psyea.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://fed.lu/wp/services/psyea/

– ALTERNATIVES w Dudelange przy fundacji „Pro Familia”

Jest to podmiot udzielający wsparcia małoletnim dzieciom, które są bezpośrednimi lub pośrednimi ofiarami przemocy domowej, po wykonaniu nakazu opuszczenia przez sprawcę zajmowanego lokalu.

Rodzaje pomocy:

  • opieka nad dziećmi i małoletnimi osobami młodymi będącymi ofiarami przemocy domowej po wykonaniu nakazu opuszczenia przez sprawcę zajmowanego lokalu.

DANE KONTAKTOWE:

5, Route de Zoufftgen
L-3598 Dudelange

Tel.: (+352) 51 72 72 89

E-mail: Link otworzy się w nowym okniealternatives@profamilia.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.profamilia.lu/Enfants+Adolescents/ALTERNATIVES+_+Centre+de+consultation+pour+enfants+et+adolescents+victimes+de+violence-p-470.html

3. Zatwierdzone podmioty świadczące usługi doradcze dla kobiet będących ofiarami przemocy

Rodzaje pomocy:

  • konsultacje telefoniczne;
  • konsultacje psychologiczno-społeczne;
  • informacje i wsparcie prawne, administracyjne oraz społeczne;
  • planowanie kroków prawnych;
  • towarzyszenie podczas kontaktów z innymi organami: adwokatem, sądem, policją;
  • wywiad wstępny podczas przyjmowania do schroniska dla kobiet;
  • szkolenia i konferencje w zakresie przemocy domowej;
  • seminaria i grupy wsparcia.

Istnieją cztery takie podmioty:

– VISAVI („Vivre Sans violence”) w Luksemburgu przy stowarzyszeniu o charakterze niezarobkowym „Femmes en détresse”

Poradnia dla kobiet będących ofiarami przemocy domowej.

DANE KONTAKTOWE:

2, rue du Fort Wallis
L-2714 Luxembourg

Tel.: (+352) 49 08 77-1
Faks: (+352) 26 48 26 82

E-mail: Link otworzy się w nowym okniefeminfo@visavi.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://fed.lu/wp/services/visavi/

– F0YER SUD w Esch-sur-Alzette przy Krajowej Radzie Kobiet (Conseil national des femmes) w Luksemburgu

Poradnia dla kobiet znajdujących się w trudnej sytuacji, w tym dla ofiar przemocy.

DANE KONTAKTOWE:

41, rue de Luxembourg
L-4220 Esch sur Alzette

Tel.: (+352) 54 55 77 / 26 53 03 26 / 54 57 57
Faks: (+352) 54 57 57 57

E-mail: Link otworzy się w nowym okniefoyersud@pt.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.cnfl.lu/site/foyersud.html

– Centre OZANAM w Luksemburgu

– Centre OZANAM Nord w Wiltz przy fundacji „Maison de la Porte Ouverte”

Poradnie dla kobiet znajdujących się w trudnej sytuacji, w tym dla ofiar przemocy.

DANE KONTAKTOWE:

Ozanam Luxembourg
64, rue Michel Welter
L-2730 Luxembourg

Tel.: (+352) 48 83 47

E-mail: Link otworzy się w nowym oknieozanam@fmpo.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://fmpo.lu/foyers/centre-ozanam/

DANE KONTAKTOWE:

Ozanam Nord
49, Grand-Rue
L-9530 Wiltz

Tel.: (+352) 26 95 39 59

E-mail: Link otworzy się w nowym oknieozanam.nord@fmpo.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://fmpo.lu/foyers/centre-ozanam-nord/

– PROFAMILIA w Dudelange przy fundacji „Pro Familia”

Poradnia dla kobiet znajdujących się w trudnej sytuacji, w tym dla ofiar przemocy.

DANE KONTAKTOWE:

5, route de Zoufftgen
L-3598 Dudelange

Tel.: (+352) 51 72 72-41
Faks: (+352) 52 21 88

E-mail: Link otworzy się w nowym okniefemmes@profamilia.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.cnfl.lu/

4. Zatwierdzone poradnie dla dzieci i osób młodych będących ofiarami przemocy

Istnieją cztery takie poradnie:

– PSY EA w Luksemburgu przy stowarzyszeniu o charakterze niezarobkowym „Femmes en détresse”

Podmiot udzielający wsparcia psychologicznego dzieciom i osobom młodym w wieku od 3 do 21 lat, które są ofiarami lub świadkami przemocy domowej, oraz ich rodzinom.

Rodzaje pomocy:

  • wsparcie psychologiczne na rzecz dzieci oraz małoletnich i pełnoletnich osób młodych, które są ofiarami lub świadkami przemocy domowej, a także dla ich rodzin.

DANE KONTAKTOWE:

BP 1024
L-1010 Luxembourg

Tel.: (+352) 26 48 20 50
Faks: (+352) 26 48 18 63

E-mail: Link otworzy się w nowym okniecontact@psyea.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://fed.lu/wp/services/psyea/

– ALTERNATIVES w Dudelange przy fundacji „Pro Familia”

Podmiot świadczący usługi doradcze dla dzieci i osób młodych w wieku od 0 do 27 lat będących ofiarami lub świadkami przemocy fizycznej i psychicznej, w tym przemocy domowej, oraz dla ich rodzin.

Rodzaje pomocy:

  • wsparcie psychologiczne dla dziecka i jego rodziny;
  • wsparcie w kształtowaniu serdecznych stosunków rodzinnych charakteryzujących się wzajemnym szacunkiem;
  • działania w zakresie podnoszenia świadomości i zapobiegania przemocy.

DANE KONTAKTOWE:

5, Route de Zoufftgen
L-3598 Dudelange

Tel.: (+352) 51 72 72 89

E-mail: Link otworzy się w nowym okniealternatives@profamilia.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.profamilia.lu/Enfants+Adolescents/ALTERNATIVES+_+Centre+de+consultation+pour+enfants+et+adolescents+victimes+de+violence-p-470.html

– OXYGENE w Dudelange przy stowarzyszeniu o charakterze niezarobkowym „Femmes en détresse”

Podmiot świadczący usługi doradcze i informacyjne dla młodych dziewcząt (12–21 lat) znajdujących się w trudnej sytuacji, które są ofiarami przemocy fizycznej, psychicznej lub seksualnej.

Rodzaje pomocy:

  • indywidualna rozmowa;
  • wsparcie w podejmowaniu kroków administracyjnych;
  • pomoc w znalezieniu chronionego zakwaterowania (logement encadré);
  • pomoc w ewentualnym przyjęciu do schroniska Meederchershaus.

DANE KONTAKTOWE:

2, rue du Fort Wallis
L-2714 Luxembourg

Tel.: (+352) 49 41 49
Faks: (+352) 27 12 59 89

E-mail: Link otworzy się w nowym oknieinfofilles@pt.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://fed.lu/wp/services/oxygene/

– ALUPSE DIALOGUE w Luksemburgu przy stowarzyszeniu o charakterze niezarobkowym „Alupse”

Podmiot świadczący pomoc psychologiczną i terapeutyczną na rzecz dzieci w wieku 0–21 lat będących ofiarami przemocy fizycznej, psychicznej i seksualnej oraz ich rodzin.

DANE KONTAKTOWE:

8, rue Tony Bourg
L- 1278 Luxembourg

Tel.: (+352) 26 18 48-1
Faks: (+352) 26 19 65 55

E-mail: Link otworzy się w nowym okniealupse@pt.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.alupse.lu/fr/lassociation-alupse/

5. Zatwierdzony ośrodek doradztwa, informacji i wsparcia dla mężczyzn i chłopców znajdujących się w trudnej sytuacji, będących ofiarami przemocy – infoMann w Luksemburgudziałający przy stowarzyszeniu o charakterze niezarobkowym „actTogether”

Rodzaje pomocy:

  • wsparcie i poradnictwo psychologiczne oraz społeczne;
  • usługi informacyjne i dokumentacyjne;
  • podnoszenie świadomości i szkolenia;
  • towarzyszenie i wsparcie podczas przyjmowania do schroniska dla mężczyzn.

DANE KONTAKTOWE:

5, Cour du Couvent
L-1362 Luxembourg

Tel.: (+352) 27 49 65
Faks: (+352) 27 49 65 65

E-mail: Link otworzy się w nowym oknieinfo@infomann.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.infomann.lu/

6. Zatwierdzony ośrodek doradztwa i pomocy dla sprawców przemocy, w tym przemocy domowej – „Riicht eraus” w Luksemburgu, prowadzony przez luksemburski Czerwony Krzyż

Rodzaje pomocy:

  • konsultacje, wysłuchanie, pomoc, wsparcie i towarzyszenie sprawcom (mężczyznom i kobietom) przemocy domowej po wykonaniu nakazu opuszczenia przez sprawcę zajmowanego lokalu – na mocy nakazu sądowego lub w ramach dobrowolnego korzystania z pomocy;
  • pomoc sprawcom w uświadomieniu sobie wagi popełnionych czynów i przyjęciu za nie odpowiedzialności;
  • doraźna ochrona ofiar;
  • rozwiązywanie konfliktów i budowanie pewności siebie;
  • udzielanie wsparcia osobie, która chce się zmienić;
  • wsparcie w opracowywaniu praktycznych strategii, które umożliwiają trwałą zmianę nastawienia i zachowań sprawcy;
  • udzielanie wsparcia osobom, które dobrowolnie chcą zmienić swoje agresywne zachowanie.
  • Grupa wsparcia

DANE KONTAKTOWE:

73 rue Adolph Fischer
L-1520 Luxembourg

Tel.: (+352) 27 55-5800
Infolinia Czerwonego Krzyża: (+352) 27 55
Faks: (+352) 27 55-5801

E-mail: Link otworzy się w nowym oknieriichteraus@croix-rouge.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.croix-rouge.lu/riichteraus/

7. Zatwierdzone podmioty świadczące usługi wsparcia dla ofiar handlu ludźmi

Podmiot świadczący niestacjonarną i stacjonarną opiekę nad wszystkimi ofiarami handlu ludźmi – kobietami, mężczyznami i dziećmi.

Istnieją dwa takie podmioty, które prowadzą skoordynowane działania:

– SAVTEH w Luksemburgu przy stowarzyszeniu o charakterze niezarobkowym „Femmes en détresse”;

– COTEH w Luksemburgu przy fundacji „Maison de la Porte Ouverte”.

Rodzaje pomocy:

  • konsultacje telefoniczne i osobiste;
  • pomoc i opieka psychologiczno-społeczna;
  • wsparcie psychologiczne i stabilizacja stanu psychicznego;
  • organizacja kontroli medycznej lub opieki medycznej;
  • towarzyszenie ofierze w kontaktach z policją sądową do celów identyfikacji;
  • wspieranie współpracy ofiary z policją i prokuraturą;
  • towarzyszenie ofierze w podejmowaniu kolejnych kroków, w szczególności kroków prawnych, administracyjnych i społecznych;
  • koordynacja opieki stacjonarnej i organizowanie zakwaterowania dla ofiary w zależności od jej płci i wieku;
  • pomoc materialna i finansowa;
  • udzielanie informacji na temat praw ofiar handlu ludźmi, postępowań sądowych i administracyjnych oraz udzielanych świadczeń;
  • kontaktowanie się z NGO z państw pochodzenia w przypadku dobrowolnego powrotu ofiary.

DANE KONTAKTOWE:

SAVTEH
BP 1024
L-1010 Luxembourg

Tel.: (+352) 26 48 26 31
Faks: (+352) 26 48 26 82
Tel. komórkowy: (+352) 621 316 919

E-mail: Link otworzy się w nowym oknietraite.humains@visavi.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://fed.lu/wp/services/savteh/

COTEH

Tel.: (+352) 24 87 36 22
Tel. komórkowy: (+352) 621 351 884

E-mail: Link otworzy się w nowym okniecoteh@fmpo.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://fmpo.lu/services/service-dassistance-aux-victimes-de-la-traite-des-etres-humains/

C. Policja:

Police Grand-Ducale
Direction Générale
L-2957 Luxembourg

Tel.: (+352) 49 97-1
Telefon alarmowy: 113
Faks: (+352) 49 97-20 99

E-mail: Link otworzy się w nowym okniecontact@police.public.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.police.public.lu/fr/aide-victimes/

D. Organy lokalne:

Biuro Porad i Informacji Prawnej (Service d’accueil et d’information juridique):

– DIEKIRCH

Sąd Pokoju (Justice de paix)
Place Joseph Bech
L-9211 Diekirch

Tel.: (+352) 80 23 15

– ESCH-SUR-ALZETTE

Sąd Pokoju (Justice de paix)
Place Norbert Metz
L-4239 Esch-sur-Alzette

Tel.: (+352) 54 15 52

– LUKSEMBURG

Cité judiciaire
Bâtiment BC
L-2080 Luxembourg

Tel.: (+352) 22 18 46

Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.justice.public.lu/fr/aides-informations/accueil-info-juridique/

Ośrodek informacji prawnej na temat praw kobiet:

PROKURATURA GENERALNA

Cité judiciaire
Bâtiment BC ou CR
L-2080 Luxembourg

Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.justice.public.lu/fr/aides-informations/droits-femme/index.html

E. Ministerstwa:

– Ministerstwo Sprawiedliwości (Ministère de la Justice)

13 rue Erasme
L-2934 Luxembourg

Tel.: (+352) 247-84537
Faks: (+352) 26 68 48 61

E-mail: Link otworzy się w nowym oknieinfo@mj.public.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.mj.public.lu/

Zakres zadań:

  • sprawy cywilne;
  • sprawy karne: kompensaty dla ofiar, pomoc prawna, mediacja w sprawach karnych;
  • sprawy gospodarcze;
  • organizacja wymiaru sprawiedliwości;
  • ogólna koordynacja postępowań administracyjnych prowadzonych przez sądy administracyjne;
  • zakłady karne.

– Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (Ministère de l’Intérieur)

BP 10
L-2010 Luxembourg

Tel.: (+352) 247-84600
Faks: (+352) 22 11 25

E-mail: Link otworzy się w nowym oknieinfo@miat.public.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.mi.public.lu/

Zakres zadań zgodnie z zarządzeniem wielkoksiążęcym z dnia 28 stycznia 2015 r.:

  • koordynacja służb ratunkowych;
  • współpraca z NGO.

– Ministerstwo Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Ministère de la Sécurité intérieure)

19-21 Boulevard Royal
L-2449 Luxembourg

Tel.: (+352) 247-84659
Faks: (+352) 22 72 76

E-mail: Link otworzy się w nowym okniesecretariat@msi.etat.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.gouvernement.lu/3313529/minist_securite_interieure

Pomoc na rzecz ofiar zgodnie z zarządzeniem wielkoksiążęcym z dnia 28 stycznia 2015 r.:

  • policja wielkoksiążęca, Generalny Inspektorat Policji (Inspection générale de la Police), europejska polityka wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych, polityka międzynarodowej współpracy policyjnej.

– Ministerstwo Równości Szans (Ministère de l’Égalité des Chances)

6A, bd. F. D. Roosevelt
Hôtel Terres Rouges
L-2921 Luxembourg

Tel.: (+352) 247-85806
Faks: (+352) 24 18 86

E-mail: Link otworzy się w nowym oknieinfo@mega.public.lu
Strona internetowa: Link otworzy się w nowym okniehttp://www.mega.public.lu/fr/index.html

Zakres zadań:

  • przemoc domowa;
  • komitet na rzecz współpracy specjalistów w dziedzinie walki z przemocą;
  • partnerstwo z NGO, z którymi Ministerstwo Równości Szans zawarło stosowne umowy, oraz zarządzanie we współpracy z tymi NGO – w zakresie opieki niestacjonarnej i stacjonarnej nad ofiarami oraz sprawcami przemocy domowej, kobietami i mężczyznami znajdującymi się w trudnej sytuacji, przemocy ze względu na płeć biologiczną/społeczno-kulturową oraz handlu ludźmi;
  • partnerstwo i współpraca z NGO, z którymi państwo zawarło stosowne umowy, w zakresie opieki nad osobami znajdującymi się w trudnej sytuacji, będącymi ofiarami przemocy.

Infolinia udzielająca wsparcia ofiarom przestępstw

– policja wielkoksiążęca

Telefon alarmowy: 113

Od poniedziałku do niedzieli, 24 godziny na dobę

– luksemburski Czerwony Krzyż

Telefon alarmowy: 2755

Od poniedziałku do niedzieli w godzinach 7.00–22.00

– Fraenhaus („Femmes en détresse”)

Infolinia: (+352) 44 81 81

Od poniedziałku do niedzieli, 24 godziny na dobę

– Fraentelefon („Femmes en détresse”)

Infolinia: (+352) 44 81 81

Od poniedziałku do piątku w godzinach 9.00–15.00

Czy wsparcie dla ofiar przestępstw jest udzielane bezpłatnie?

Jakiego rodzaju wsparcie mogę otrzymać od organów państwowych?

Tak, wsparcie na rzecz ofiar jest udzielane nieodpłatnie.

Jakiego rodzaju wsparcie mogę otrzymać od organizacji pozarządowych?

Zob. odpowiedź na pytanie pierwsze, pkt B.

Ostatnia aktualizacja: 08/11/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Prawa ofiar przestępstw w postępowaniu karnym - Węgry

Za ofiarę przestępstwa uznaje się osobę, która poniosła szkodę w wyniku czynu uznanego za przestępstwo w prawie węgierskim, na przykład jeżeli doszło do uszczerbku na zdrowiu lub zniszczenia bądź kradzieży mienia. Na gruncie prawa węgierskiego ofierze przestępstwa przysługują różne prawa przed procesem, w jego trakcie lub po jego zakończeniu. W postępowaniu karnym ofiara przestępstwa może się zwrócić do organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze, prokuratora lub sądu – w zależności od etapu postępowania – z prośbą o przekazanie informacji na temat przysługujących jej praw i ciążących na niej obowiązków.

Postępowanie karne rozpoczyna się postępowaniem przygotowawczym. Dochodzenie prowadzi zazwyczaj policja pod nadzorem prokuratora. Z chwilą zakończenia dochodzenia prokurator wydaje postanowienie o przedstawieniu zarzutów, a zatem o skierowaniu sprawy do sądu, albo o umorzeniu sprawy na etapie postępowania przygotowawczego ze względu na brak wystarczających dowodów lub gdy zachodzą okoliczności wyłączające ściganie bądź wyłączające odpowiedzialność karną (tzn. gdy sprawcy nie można przypisać winy).

Jeżeli sprawa zostaje skierowana do sądu, sąd bada materiał dowodowy i rozstrzyga co do winy oskarżonego. W postępowaniu karnym (z wyjątkiem niektórych rodzajów postępowania) sąd jest uprawniony do przeprowadzenia dowodów bezpośrednio na rozprawie, a zatem ofiara przestępstwa może zostać wezwana do stawiennictwa na rozprawie i być przesłuchana w charakterze świadka. Jeżeli sąd uzna oskarżonego za winnego, wymierza mu karę. Jeżeli oskarżony nie zostanie uznany za winnego, zarzuty zostają oddalone.

Aby uzyskać potrzebne informacje, proszę kliknąć na poniższe linki:

Link otworzy się w nowym oknie1 - Moje prawa jako ofiary przestępstwa

Link otworzy się w nowym oknie2 - Składanie zawiadomienia o przestępstwie oraz moje prawa podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu

Link otworzy się w nowym oknie3 - Moje prawa po zakończeniu procesu

Link otworzy się w nowym oknie4 - Odszkodowanie

Link otworzy się w nowym oknie5 - Moje prawa do wsparcia i pomocy

Ostatnia aktualizacja: 10/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

1 - Moje prawa jako ofiary przestępstwa

Jakie informacje uzyskam od odpowiedniego organu (np. policji, prokuratury) w okresie między popełnieniem przestępstwa a złożeniem przeze mnie zawiadomienia o tym przestępstwie?

Zgodnie z ustawą o postępowaniu karnym przed dokonaniem jakichkolwiek czynności procesowych sąd, prokurator i organ śledczy mają obowiązek pouczyć osoby, których dotyczy przestępstwo, o ich prawach i obowiązkach.

Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa można złożyć ustnie lub na piśmie do prokuratora lub organu śledczego. Zawiadomienie może również przyjąć inny organ lub sąd, który przekaże je organowi śledczemu. Prawo nie określa żadnych formalnych warunków składania zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa; zawiadomienie można złożyć listownie, pocztą zwykłą lub elektroniczną, bądź osobiście.

Postępowanie karne jest prowadzone w języku węgierskim, ale ofiara, która nie posługuje się językiem węgierskim, może używać swojego języka ojczystego lub dowolnie wybranego innego języka. Nawet jeżeli ofiara posługuje się językiem węgierskim, może używać swojego języka ojczystego w postępowaniu karnym. Ofiara nie ponosi kosztów tłumaczenia ustnego i pisemnego oraz nie może zostać zobowiązana do uiszczenia zaliczki na poczet takich kosztów ani do ich pokrycia.

Ofiara przestępstwa ma prawo do otrzymania pomocy ze strony służb udzielających wsparcia ofiarom przestępstw, jeżeli jest osobą fizyczną, wobec której popełniono przestępstwo przeciwko osobie lub mieniu na terytorium Węgier, lub osobą fizyczną, która poniosła szkodę bezpośrednio wskutek przestępstwa przeciwko osobie lub mieniu popełnionego na terytorium Węgier, w szczególności szkodę cielesną lub emocjonalną, wstrząs psychiczny lub stratę materialną, pod warunkiem że taka osoba jest: obywatelem Węgier, obywatelem dowolnego państwa członkowskiego UE, obywatelem dowolnego państwa trzeciego, który legalnie przebywa na terytorium Unii Europejskiej, bezpaństwowcem, który legalnie przebywa na terytorium Węgier, ofiarą handlu ludźmi lub inną osobą, którą uważa się za uprawnioną do otrzymania pomocy na mocy umów międzynarodowych zawartych między państwem, którego jest obywatelem, a Węgrami lub w oparciu o zasadę wzajemności.

Państwo świadczy usługi wsparcia na rzecz ofiar po dokonaniu oceny ich potrzeb, przy czym usługi takie obejmują: ułatwienie ochrony interesów ofiar, przyznanie doraźnej pomocy pieniężnej, zaświadczenie statusu ofiary, ochronę świadków oraz zapewnienie chronionego zakwaterowania. Ofiara ma również prawo otrzymać państwową kompensatę, jeżeli spełnione zostaną warunki określone w przepisach prawa.

Ponadto zarządzona może zostać ochrona osobista ofiary, jeśli planowane jest popełnienie aktów przemocy wobec osób lub przestępstw stwarzających zagrożenie bezpieczeństwa zbiorowego bądź jeśli popełniono takie akty lub przestępstwa przeciwko ofierze, aby utrudnić lub uniemożliwić jej udział w postępowaniu karnym lub wykonywanie przez nią jej praw i obowiązków, bądź jeśli popełnienie takiego przestępstwa jest prawdopodobne. Wnioski można składać lub rejestrować w sądzie, prokuraturze lub organie śledczym prowadzącym postępowanie karne.

W celu zapobieżenia przestępstwu przeciwko integralności fizycznej lub wolności danej osoby lub przerwania takiego przestępstwa ochrona osobista obejmuje ochronę prywatnego mieszkania ofiary lub innego miejsca jej pobytu oraz zabezpieczenie pokonywanych przez nią tras i zapewnienie bezpiecznego uczestnictwa w postępowaniu karnym i innych czynnościach urzędowych.

Ochronę osobistą zapewnia się w szczególności przez regularne patrole, środki techniczne, stałą łączność, zapewnienie odzieży ochronnej i, jeżeli pozostałe metody ochrony osobistej są nieskuteczne, obecność pracowników ochrony, którą można zapewnić w miejscu pozostającym pod kontrolą organu ścigania w celu zarządzenia i zapewnienia ochrony osobistej.

Jeżeli nie można zapewnić ochrony ofiary, która uczestniczy w postępowaniu karnym o szczególnej wadze, w drodze środków ochrony osobistej, a ofiara współpracuje z organem i znajduje się w sytuacji zagrożenia, w związku z czym konieczne jest zapewnienie specjalnych środków ochrony, ofiara ta może również dołączyć do programu ochrony świadków, w ramach którego po spełnieniu dodatkowych szczególnych warunków zapewnia się specjalne środki ochrony.

W niektórych przypadkach ofiara ma prawo do reprezentacji przez adwokata z urzędu (pártfogó ügyvédi), a jeżeli występuje w charakterze oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego – do otrzymania pomocy prawnej. Co do zasady powyższe wsparcie przysługuje, jeżeli ofiara go potrzebuje, tj. po uwzględnieniu dochodu osób zamieszkujących wspólnie z ofiarą w jednym gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód netto ofiary nie przekracza odpowiedniej kwoty minimalnej świadczenia emerytalnego, którą określa się na podstawie stosunku pracy (w 2017 r. kwota ta wynosiła 28 500 HUF), oraz jeżeli ofiara nie ma środków na pokrycie kosztów usług prawnych.

Ofiara może mieć prawo do wytoczenia powództwa adhezyjnego w celu uzyskania odszkodowania/zadośćuczynienia od oskarżonego za szkody powstałe wskutek przestępstwa na każdym etapie postępowania karnego. Aby zabezpieczyć swoje roszczenia cywilne, ofiara może złożyć wniosek o zajęcie majątku oskarżonego, które zostanie zarządzone przez sąd, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy domniemania, że zaspokojenie roszczenia może zostać uniemożliwione. Sąd rozpatrzy roszczenie cywilne w drodze orzeczenia uwzględniającego lub oddalającego wniosek. Jeżeli jednak miałoby to znacząco opóźnić zakończenie postępowania, jeżeli oskarżony zostanie uniewinniony lub jeżeli rozstrzygnięcie co do istoty wniosku w postępowaniu karnym jest niemożliwe ze względu na inne okoliczności, sąd zarządza zaspokojenie roszczenia cywilnego za pomocą innych środków prawnych.

Ofiara ma prawo do uczestnictwa w postępowaniu mediacyjnym z udziałem oskarżonego na szczególnych warunkach. Postępowania mediacyjnego nie można przeprowadzić bez zgody ofiary, a nawet w przypadku uzyskania takiej zgody nie jest ono wszczynane automatycznie i zależy od wielu innych warunków.

Wydatkami bieżącymi ponoszonymi przez ofiarę i jej pełnomocnika w związku ze sprawą są koszty postępowania karnego, podobnie jak koszty ponoszone przez ofiarę w związku z występowaniem w charakterze świadka. Chociaż koszty postępowania karnego nie są pokrywane przez państwo, koszty związane z występowaniem w charakterze świadka są zwracane po dokonaniu stosownej czynności procesowej. Jeżeli oskarżony zostanie uznany za winnego, sąd nakazuje mu pokrycie kosztów postępowania karnego.

Nie mieszkam w państwie UE, w którym popełniono przestępstwo (w przypadku obywateli UE i obywateli państw trzecich). Jak chronione są moje prawa?

Ustawa o postępowaniu karnym przewiduje ochronę praw w postępowaniach, które wchodzą w zakres jurysdykcji Węgier, bez względu na obywatelstwo i miejsce pobytu ofiary. Służby udzielające wsparcia ofiarom przestępstw świadczą te same usługi zarówno obywatelom Węgier, jak i obywatelom dowolnego państwa członkowskiego UE.

Jakie informacje uzyskam, jeżeli złożę zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa?

Ofiara zostaje indywidualnie powiadomiona o decyzji o wszczęciu postępowania tylko wtedy, gdy zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa złożyła osoba inna niż ofiara. Ponadto w ustawie o postępowaniu karnym określono sytuacje i postanowienia, o których ofiara musi zostać powiadomiona.

Ofiara ma prawo do otrzymania na swój wniosek informacji w związku z temat przestępstwem, które jej dotyczy, dotyczących zwolnienia lub ucieczki zatrzymanego, przedterminowego zwolnienia warunkowego, zakończenia odbywania kary przez osobę skazaną na karę pozbawienia wolności, jej ucieczki bądź przerwy w wykonywaniu przez nią kary pozbawienia wolności, zwolnienia lub ucieczki osadzonego w areszcie tymczasowym oraz przerwy w odbywaniu aresztu tymczasowego, zwolnienia lub ucieczki osoby skierowanej na przymusowe leczenie w zakładzie, opuszczenia zakładu przez taką osobę lub tymczasowego zwolnienia socjalizacyjnego tej osoby, a w przypadku nieletnich sprawców umieszczonych w zakładach poprawczych – wyjścia na przepustkę lub opuszczenia zakładu po odbyciu kary, opuszczenia zakładu bez zezwolenia i przerwy w pobycie w zakładzie poprawczym dla nieletnich.

Ofiara musi zostać powiadomiona w szczególności o następujących postanowieniach: wyznaczeniu biegłego, zawieszeniu postępowania przygotowawczego, zakończeniu postępowania przygotowawczego, umorzeniu postępowania przygotowawczego, wniesieniu aktu oskarżenia, częściowym wycofaniu zarzutów, odstąpieniu od oskarżenia oraz o wydaniu wszelkich postanowień, które zawierają rozstrzygnięcia odnoszące się bezpośrednio do ofiary, jak również o wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.

Ofiara musi otrzymać informacje na temat miejsca i terminu dokonania wszystkich czynności procesowych, w których może uczestniczyć. Czynności takie obejmują przesłuchanie biegłego w toku postępowania przygotowawczego, oględziny, rekonstrukcje zdarzeń, okazania do celów identyfikacji oraz rozprawy i inne posiedzenia jawne w toku postępowania sądowego.

W toku postępowania przygotowawczego ofiara może zapoznać się z opiniami biegłych i aktami dotyczącymi czynności dochodzeniowo-śledczych, przy których może być obecna, oraz uzyskać odpłatnie ich kopie, a także uzyskać kopie innych dokumentów, jeżeli nie stoi to w sprzeczności z dobrem postępowania przygotowawczego. Po zamknięciu postępowania przygotowawczego ofiara może zapoznać się ze wszystkimi dokumentami dotyczącymi przestępstwa, które popełniono wobec niej.

W toku postępowania przygotowawczego ofiara może wnieść zażalenie lub sprzeciw na wszystkie postanowienia, które bezpośrednio jej dotyczą. Ofiara może zaskarżyć m.in. postanowienie o odmowie przyjęcia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa lub postanowienie o zawieszeniu lub umorzeniu postępowania przygotowawczego.

W przypadku odmowy przyjęcia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa i umorzenia postępowania przygotowawczego oraz w niektórych przypadkach, gdy wniesiono akt oskarżenia w odniesieniu do części zarzutów, a sprzeciw ofiary nie przyniósł pożądanego rezultatu, ofiara może wnieść oskarżenie jako oskarżyciel posiłkowy subsydiarny w terminie wyznaczonym w przepisach. Ofiara może wystąpić w charakterze oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego również wtedy, gdy prokurator nie ustali w wyniku postępowania przygotowawczego, że popełniono przestępstwo ścigane z urzędu, lub gdy prokurator nie przejął oskarżenia od oskarżyciela posiłkowego. Ofiara występująca w charakterze oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego może – za pośrednictwem swojego adwokata – złożyć wniosek o ściganie przestępstwa, a tym samym wnieść oskarżenie we własnym imieniu przeciwko sprawcy.

W postępowaniu sądowym ofiara może odwołać się wyłącznie od rozstrzygnięcia sądu w przedmiocie roszczeń cywilnych ofiary, a nie od orzeczenia co do istoty sprawy. W postępowaniu sądowym ofiara może wystąpić w charakterze oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, jeżeli prokurator odstąpił od oskarżenia.

Czy mam prawo skorzystać z bezpłatnego tłumaczenia pisemnego lub ustnego (na potrzeby kontaktów z policją bądź innymi organami, w trakcie śledztwa/dochodzenia lub w czasie procesu)?

Postępowanie karne jest prowadzone w języku węgierskim, ale nieznajomość tego języka nie stanowi podstawy do dyskryminacji. W postępowaniu karnym można używać – zarówno ustnie, jak i pisemnie – swojego języka ojczystego, języka regionalnego lub języka mniejszości bądź innego języka wskazanego przez ofiarę jako język, którym się posługuje. W takich przypadkach ofiara ma prawo do nieodpłatnego skorzystania z usług tłumacza ustnego i tłumaczenia pism urzędowych skierowanych do niej.

W jaki sposób organ zajmujący się sprawą dopilnuje, żebym zrozumiał, co się dzieje oraz by właściwie mnie zrozumiano (jeżeli jestem dzieckiem; jeżeli jestem osobą niepełnosprawną)?

Organ prowadzący sprawę podejmie wszelkie działania, aby komunikować się z ofiarą językiem prostym i łatwo zrozumiałym, zarówno ustnie, jak i pisemnie. Pouczenia na temat praw i obowiązków zostaną przekazane w łatwo zrozumiały sposób, uwzględniając sytuację i zdolności osobiste ofiary. W toku komunikacji ustnej organ ma również obowiązek upewnić się, czy ofiara zrozumiała przekazane jej informacje, a jeżeli nie, organ wyjaśni takie informacje lub pouczenia ofierze. Jeżeli ofiara jest dzieckiem lub osobą niepełnosprawną, organ musi dołożyć szczególnych starań przy komunikowaniu się z taką osobą. Ofiara, która jest osobą niedosłyszącą, głuchoniewidomą lub osobą z upośledzeniem mowy, może wnieść o przydzielenie tłumacza języka migowego lub złożyć oświadczenie pisemne zamiast przesłuchania.

Usługi wsparcia dla ofiar przestępstw

Kto udziela wsparcia ofiarom przestępstw?

Na szczeblu państwowym usługi z zakresu ochrony ofiar i pomocy prawnej świadczą biura państwowe, które znajdują się w stolicy i w 19 komitatach. Ofiara przestępstwa może nieodpłatnie skorzystać z indywidualnie dostosowanej pomocy ze strony agencji rządowych, w ramach której otrzymuje:

  • informacje na temat praw i możliwości;
  • wsparcie emocjonalne;
  • wsparcie praktyczne i pomoc prawną w prostych sprawach;
  • potwierdzenie statusu ofiary;
  • doraźną pomoc pieniężną – można ją otrzymać po złożeniu wniosku w ciągu 5 dni od dnia popełnienia powiązanego przestępstwa.

W ramach pomocy prawnej biura państwowe zapewniają nieodpłatne porady prawne w przypadkach, w których okoliczności faktyczne sprawy są stosunkowo jednoznaczne; ofiara w trudnej sytuacji finansowej może skorzystać z usług prawnych (np. w zakresie sporządzania dokumentów) w ramach pomocy prawnej poza kontekstem postępowania karnego oraz z reprezentacji przez adwokata z urzędu (pártfogó ügyvédi) w kontekście postępowania karnego.

Dane kontaktowe do biur państwowych w Budapeszcie i poszczególnych komitatach znajdują się na stronie internetowej Link otworzy się w nowym okniehttp://www.kormanyhivatal.hu/, zaś więcej informacji na temat wsparcia i pomocy prawnej dla ofiar można znaleźć na stronach internetowych Link otworzy się w nowym okniehttps://igazsagugyiinformaciok.kormany.hu/aldozatsegito-szolgalatLink otworzy się w nowym okniehttp://igazsagugyihivatal.gov.hu/jogi-segitsegnyujtas.

Poza państwowymi organizacjami wsparcia dla ofiar przestępstw ofiara może zwrócić się również do wielu niezależnych organizacji, np.:

  • charytatywnego stowarzyszenia Fehér Gyűrű Közhasznú Egyesület, które zapewnia pomoc finansową, prawną, psychologiczną oraz inne rodzaje wsparcia na rzecz ofiar przestępstw oraz ich rodzin, głównie tych będących w trudnej sytuacji społecznej (Link otworzy się w nowym okniehttp://fehergyuru.eu/),
  • Krajowej Infolinii Kryzysowej (Országos Kríziskezelő és Információs Telefonszolgálat), która oferuje pomoc ofiarom przemocy domowej, znęcania się nad dzieckiem, zmuszania do prostytucji lub handlu ludźmi oraz, w razie potrzeby, zapewnia zakwaterowanie takim ofiarom (Link otworzy się w nowym okniehttp://bantalmazas.hu/),
  • organizacji pozarządowej ESZTER Alapítvány és Ambulancia, która oferuje bezpłatne terapie psychologiczne i rehabilitację dla dzieci i dorosłych, którzy są ofiarami znęcania się i traumy, w tym informacje i porady prawne (Link otworzy się w nowym okniehttp://eszteralapitvany.hu/),
  • organizacji pozarządowej działającej na rzecz praw kobiet Nők a Nőkért Együtt az Erőszak Ellen (NANE) Egyesület, która prowadzi bezpłatną infolinię i zapewnia osobistą pomoc prawną oraz poradnictwo psychologiczne i społeczne dla dorosłych i małoletnich ofiar przemocy domowej (Link otworzy się w nowym okniehttp://nane.hu/).

Czy policja skieruje mnie automatycznie do podmiotu udzielającego wsparcia ofiarom przestępstw?

Jeżeli ofiara przestępstwa zgłosi się na policję, otrzyma informacje na piśmie o właściwych służbach udzielających wsparcia ofiarom przestępstw i zostanie pouczona o możliwościach skorzystania ze wsparcia dla ofiar, a na wniosek policja wyda niezbędne zaświadczenie, które zostanie przekazane ofierze lub wysłane do służb udzielających wsparcia ofiarom przestępstw.

Jak chroni się moją prywatność?

W toku postępowania karnego muszą być przestrzegane prawa osobiste ofiary i prawo do poszanowania godności osób zainteresowanych, a dane osobowe ofiary nie mogą zostać ujawnione, jeżeli nie ma takiej konieczności. W tym celu ofiara, która musi zeznawać w charakterze świadka, może wnieść o zachowanie poufności jej danych, które od tej pory będą ujawniane tylko organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie.

Czy muszę złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przed uzyskaniem dostępu do wsparcia dla ofiar przestępstw?

Aby ofiara mogła ubiegać się o pomoc ze stron państwowych służb udzielających wsparcia ofiarom przestępstw, zasadniczo nie musi składać zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, na skutek którego poniosła szkodę; ofiara może jednak ubiegać się o pomoc finansową (kompensatę, doraźną pomoc pieniężną), wyłącznie jeśli posiada pisemne potwierdzenie wszczęcia postępowania karnego.

Środki ochrony osobistej, jeżeli znajduję się w niebezpieczeństwie

Ochrona osobista przysługuje ofierze po wszczęciu postępowania karnego. Jeżeli ofiara lub świadek znajduje się w niebezpieczeństwie ze względu na swój udział w postępowaniu karnym, może zwrócić się do organu prowadzącego postępowanie o przyznanie ochrony osobistej na jej rzecz lub na rzecz członków rodziny i bliskich. Ochronę osobistą może przyznać z urzędu organ śledczy prowadzący postępowanie, prokuratura lub sąd, przy czym takie postanowienie wydaje policja, która zapewnia ochronę osobistą.

Jeżeli osoba ma zostać przesłuchana w charakterze świadka, a jej zeznanie dotyczy istotnych okoliczności szczególnie poważnego przestępstwa, może ona zostać objęta ochroną specjalną, jeżeli dowodów, jakie mają zapewnić jej zeznania, nie można zastąpić innymi dowodami, a ujawnienie jej tożsamości w związku z jej udziałem w postępowaniu karnym w istotny sposób może zagrozić życiu, zdrowiu lub wolności osobistej tej osoby lub jej bliskich.

Decyzję o tym, czy świadek zostanie objęty ochroną specjalną, podejmuje sędzia śledczy na wniosek prokuratury, w związku z czym o przyznanie takiej ochrony należy zwrócić się do prokuratury. Jeżeli świadek zostanie objęty ochroną specjalną, może być przesłuchiwany jedynie przez sędziego śledczego i nie może zostać wezwany do stawienia się na rozprawie, a jego imię i nazwisko, dane osobowe i miejsce pobytu będą traktowane jako poufne i nie będą ujawniane oskarżonemu ani jego obrońcy.

Można również skorzystać z ochrony w ramach specjalnego programu ochrony. Uczestnik takiego programu może zostać wezwany do stawienia się przed sądem lub powiadomiony o czynnościach procesowych; ponadto pisma skierowane do takiej osoby mogą być doręczane wyłącznie przez organ odpowiedzialny za jej ochronę, a adres tego organu zostanie wskazany jako miejsce pobytu osoby objętej ochroną. Nikt, nawet organy władzy publicznej, nie będzie otrzymywał kopii dokumentów zawierających informacje o zainteresowanym bez zezwolenia organu zapewniającego ochronę. W takim przypadku można odmówić składania zeznań zawierających lub sugerujących informacje o nowej tożsamości lub miejscu pobytu.

Osoba, która poniosła szkodę w wyniku przestępstwa zagrożonego karą pozbawienia wolności, może wnieść do sądu o zastosowanie wobec oskarżonego środka zabezpieczającego na okres od dziesięciu do sześćdziesięciu dni.

Jakiego rodzaju ochrona jest dostępna? Kto może mi zapewnić ochronę?

W postępowaniu karnym sąd, prokurator i organ śledczy dokonują ciągłej oceny, czy ofiara wymaga ochrony specjalnej w świetle faktów i okoliczności, które dotyczą osobowości i warunków mieszkaniowych ofiary oraz charakteru i okoliczności przestępstwa, oraz czy można stwierdzić, że ofiara ma szczególne potrzeby w postępowaniu karnym. Zasadniczo w takim przypadku sąd, prokuratura lub organ śledczy prowadzący postępowanie karne może zarządzić środki ochrony osobistej, wskazując, że ochronę osobistą i program ochrony, o którym mowa w pkt 7, realizuje policja; sąd może natomiast zastosować środek zabezpieczający.

Czy ktoś dokona oceny mojej sprawy, żeby sprawdzić, czy grozi mi dalsze niebezpieczeństwo ze strony sprawcy?

Tak. Podstawową rolą sądu, prokuratury i organu śledczego jest uniemożliwienie sprawcy popełniania kolejnych przestępstw. Cel ten realizuje się przez środki przymusu ukierunkowane na oskarżonego i jego cechy osobiste, takie jak pozbawienie lub ograniczenie wolności oskarżonego (np. zakaz przebywania w określonych miejscach i kontaktowania się z określonymi osobami czy zbliżania się do nich, system dozoru elektronicznego), a – z drugiej strony – przez środki zapewniające właściwą opiekę nad ofiarą i jej ochronę, w oparciu o szczególne uwzględnienie interesów ofiary.

Czy ktoś dokona oceny mojej sprawy, żeby sprawdzić, czy grozi mi dalsze niebezpieczeństwo ze strony systemu wymiaru sprawiedliwości (w trakcie dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu)?

Tak. W postępowaniu karnym czynności procesowe, w których ofiara uczestniczy w charakterze świadka, muszą być przygotowywane i prowadzone przez sąd, prokuraturę i organ śledczy w taki sposób, aby nie było konieczności ich powtarzania oraz aby uniknąć zbędnych kontaktów ofiary z oskarżonym. Przykładowo w tym celu organy mogą zrezygnować z konfrontacji ofiary z oskarżonym na jej wniosek lub z urzędu, zarządzić wyprowadzenie oskarżonego z sali rozpraw na czas przesłuchania ofiary lub przesłuchać ofiarę za pośrednictwem systemu telekomunikacji (nawet z zastosowaniem środków zniekształcających rysy twarzy lub głos ofiary).

Jakie środki ochrony są dostępne dla ofiar przestępstw najbardziej potrzebujących szczególnego traktowania?

W przypadku ofiary, która wymaga szczególnej ochrony w świetle faktów i okoliczności, które dotyczą osobowości i warunków mieszkaniowych ofiary lub charakteru i okoliczności przestępstwa, postępowanie karne będzie prowadzone ze szczególną dbałością o jej potrzeby, a wszelkie czynności procesowe, które mają na nią wpływ (mając na względzie dobro postępowania), zostaną przygotowane i przeprowadzone z uwzględnieniem potrzeb ofiary w jak największym stopniu.

Jestem małoletni - czy przysługują mi szczególne prawa?

Zgodnie z Konwencją o prawach dziecka przyjętą przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w dniu 20 listopada 1989 r. w węgierskim systemie prawnym dzieckiem jest osoba, która nie ukończyła 18 lat.

W postępowaniu karnym, w którym ofiarami są małoletni, istnieje ogólny wymóg dla władz i organów sądowych, zgodnie z którym muszą one zapewnić pełne poszanowanie praw dziecka określonych w konwencjach międzynarodowych, w szczególności przestrzeganie zasady nadrzędności „dobra dziecka” przy podejmowaniu decyzji mających wpływ na małoletnich.

W postępowaniu karnym małoletnie ofiary mają dodatkowe prawa w porównaniu z osobami dorosłymi i otrzymują dodatkową ochronę. Jeżeli ofiara ma mniej niż 18 lat w momencie wszczęcia postępowania karnego, zostanie uznana za „ofiarę o szczególnych potrzebach” bez konieczności składania odrębnego wniosku.

Co do zasady w przypadku ofiar o szczególnych potrzebach czynności procesowe muszą być przygotowywane i przeprowadzane z zachowaniem szczególnej dbałości o ofiarę i z uwzględnieniem jej potrzeb w jak największym stopniu.

Ofiary w wieku poniżej 18 lat mają dodatkowe szczególne prawa w porównaniu z osobami dorosłymi:

  1. postępowanie karne musi być prowadzone w trybie przyspieszonym w przypadku przestępstw popełnionych przeciwko życiu i integralności fizycznej lub zdrowiu i wolności seksualnej, przestępstw przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności, przestępstw przeciwko dobru dziecka i rodziny lub przestępstw z użyciem przemocy wobec innych osób, jeżeli dobro dziecka uzasadnia jak najszybsze przeprowadzenie postępowania karnego. Przyspieszone postępowanie karne jest szczególnie uzasadnione, jeżeli szczególnie zagrożony jest rozwój fizyczny, psychiczny lub moralny ofiary i jeżeli oskarżony odpowiada za wychowanie ofiary lub nadzór bądź opiekę nad ofiarą w czasie trwania postępowania bądź jeżeli żyje on w środowisku ofiary;
  2. wszelka ustna lub pisemna komunikacja z ofiarą musi być prowadzona z zachowaniem dodatkowej staranności. Należy informować małoletnich o ich prawach i obowiązkach w sposób dostosowany do wieku i dojrzałości, a w razie konieczności należy im zapewnić szczególne wyjaśnienia;
  3. opiekun małoletniego musi zostać zawiadomiony o wezwaniu do stawienia się przed sądem; zawiadomienie to doręcza się wraz z prośbą o zapewnienie obecności małoletniego;
  4. przesłuchanie małoletniego w charakterze świadka może odbyć się w obecności przedstawiciela ustawowego, osoby wspierającej i opiekuna małoletniego. Osoba towarzysząca świadkowi ma prawo do zwrotu kosztów na takich samych zasadach jak świadek;
  5. małoletni składający zeznania nie podlega badaniu wariografem;
  6. jeżeli w prawie nie przewidziano obowiązku osobistej współpracy, prawa małoletniego może wykonywać również jego przedstawiciel ustawowy;
  7. przesłuchanie można przeprowadzić za pomocą zamkniętego systemu łączności (wideokonferencja). W takim przypadku ofiara zostaje umieszczona w osobnym pokoju i może komunikować się z osobami obecnymi w sali rozpraw za pomocą urządzenia, które umożliwia transmisję obrazu i dźwięku na żywo (tryb wideokonferencji);
  8. sąd może – z urzędu lub na wniosek – wyłączyć jawność rozprawy w celu ochrony małoletniego, który uczestniczy w postępowaniu.
  9. Jeżeli prokurator będzie chciał przesłuchać ofiarę o szczególnych potrzebach w charakterze świadka w postępowaniu karnym, które prowadzi się w związku z przestępstwem przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności bądź przestępstwem przeciwko bliskiemu ofiary, ofiarę może przesłuchać wyłącznie osoba tej samej płci, pod warunkiem że ofiara tego zażąda i że nie wpływa to negatywnie na dobro postępowania.

Ofiary w wieku poniżej 14 lat mają dodatkowe szczególne prawa względem powyższych praw:

  1. ofiara może zeznawać w charakterze świadka tylko wtedy, gdy dowodów, jakie mają zapewnić jej zeznania, nie można zastąpić innymi dowodami. Ofiara może uczestniczyć tylko w tych sesjach konfrontacyjnych, które nie budzą w niej lęku;
  2. wezwania do stawienia się przed sądem i zawiadomienia o przesłuchaniu w charakterze świadka muszą być doręczane za pośrednictwem opiekuna ofiary. O wezwaniu i zawiadomieniu należy poinformować przedstawiciela ustawowego małoletniego;
  3. przed wniesieniem aktu oskarżenia sędzia śledczy przesłuchuje małoletniego, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy, by przypuszczać, że przesłuchanie na rozprawie negatywnie wpłynie na rozwój osobisty małoletniego. Przesłuchanie świadka przez sędziego śledczego może odbyć się na skierowany do prokuratora wniosek przedstawiciela ustawowego, opiekuna lub prawnika działającego w imieniu świadka. Prokurator wniesie o przesłuchanie świadka w ten sposób, jeżeli spełnione zostaną przesłanki określone w przepisach. Oskarżony i obrońca oskarżonego nie mogą uczestniczyć w przesłuchaniu prowadzonym przez sędziego śledczego;
  4. przesłuchanie świadka odbywa się w pomieszczeniu specjalnie zaprojektowanym do przesłuchań małoletnich. Odstępstwa od tej zasady są możliwe tylko w wyjątkowych przypadkach. Przesłuchanie można przeprowadzić również za pomocą zamkniętego systemu łączności (wideokonferencja);
  5. przesłuchanie świadka w wieku poniżej 14. roku życia musi być rejestrowane przy użyciu urządzenia umożliwiającego zapis obrazu lub dźwięku. Jeżeli małoletni ukończył 14 lat, jest to możliwe jedynie po wpłacie zaliczki na poczet kosztów;
  6. małoletni nie może zostać wezwany na rozprawę, jeżeli został przesłuchany przez sędziego śledczego przed wniesieniem aktu oskarżenia;
  7. jeżeli sędzia śledczy nie przesłuchał małoletniego przed wniesieniem aktu oskarżenia, ale na późniejszym etapie okazuje się, że przesłuchanie małoletniego w charakterze świadka jest niezbędne, przesłuchanie małoletniego może odbyć się wyłącznie poza rozprawą. Jeżeli w trakcie postępowania małoletni ukończy 14 lat, w szczególnie uzasadnionych przypadkach może również zeznawać przed sądem na rozprawie. W obu przypadkach organy mogą odstąpić od wymogu zawiadomienia oskarżonego i obrońcy oskarżonego.

W wyniku przestępstwa zmarł członek mojej rodziny – jakie prawa mi przysługują?

Ofiary, które zmarły przed wszczęciem postępowania karnego lub po jego wszczęciu, mogą zostać zastąpione przez krewnego w linii prostej, małżonka, partnera życiowego, brata lub siostrę, przedstawiciela ustawowego lub osobę pozostającą na utrzymaniu ofiary na mocy zawartej umowy lub prawa, którzy mogą wykonywać prawa ofiary.

Jeżeli do wykonywania tych praw uprawnionych jest wiele osób, mogą one wyznaczyć osobę wykonującą prawa ofiary. W razie braku takiego porozumienia osobą, która może wykonywać prawa ofiary, jest osoba, która jako pierwsza dokonała czynności w postępowaniu.

Członek mojej rodziny jest ofiarą przestępstwa – jakie prawa mi przysługują?

Jeżeli w prawie nie przewidziano obowiązku osobistej współpracy, prawa ofiary może wykonywać również jej przedstawiciel ustawowy. Przedstawicielem może być prawnik lub pełnoletni krewny, pod warunkiem uzyskania zgody.

Jeżeli skarżący wnosi sprzeciw ustnie, na posiedzeniu może być obecna osoba pełnoletnia wyznaczona przez skarżącego w celu zapewnienia mu wsparcia (w tym wsparcia językowego), pod warunkiem że obecność tej osoby nie wpływa negatywnie na dobro postępowania.

W przypadku czynności dochodzeniowo-śledczych, przy których ofiara musi lub może być obecna, może jej towarzyszyć również pełnomocnik, osoba zapewniająca wsparcie lub – jeżeli nie narusza to interesów postępowania – osoba pełnoletnia wyznaczona przez ofiarę. Powyższa zasada ma zastosowanie do przesłuchania ofiary, w tym w charakterze świadka.

W razie śmierci oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego w terminie trzydziestu dni może go zastąpić krewny w linii prostej, małżonek, partner życiowy, brat lub siostra, przedstawiciel ustawowy lub osoba pozostająca na utrzymaniu oskarżyciela na mocy zawartej umowy lub prawa.

Czy mogę uzyskać dostęp do mediacji? Na jakich warunkach? Czy w trakcie mediacji będę bezpieczny/bezpieczna?

Głównym celem postępowania mediacyjnego jest zapewnienie ze strony oskarżonego takiego odszkodowania/zadośćuczynienia za skutki przestępstwa, które jest akceptowalne również dla ofiary. W związku z tym w postępowaniu mediacyjnym należy dołożyć starań, aby oskarżony i ofiara osiągnęli właściwe porozumienie dotyczące odszkodowania/zadośćuczynienia.

Z zastrzeżeniem spełnienia przesłanek przewidzianych w prawie, prokurator lub – jeżeli sprawa trafiła przed sąd – sędzia może odroczyć postępowanie na maksymalny okres sześciu miesięcy i zarządzić mediację.

Sąd może zarządzić mediację w postępowaniu karnym, jeżeli zostaną spełnione następujące przesłanki:

  • oskarżony lub ofiara złożyli stosowny wniosek lub dobrowolnie zgodzili się na rozpoczęcie mediacji;
  • postępowanie karne zostało wszczęte w przedmiocie przestępstwa przeciwko życiu i integralności fizycznej lub zdrowiu, godności ludzkiej lub innemu podstawowemu prawu człowieka, przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub przestępstwa przeciwko mieniu bądź prawom intelektualnym, które jest zagrożone karą pozbawienia wolności do pięciu lat;
  • zgodnie z kodeksem karnym po udanym zakończeniu postępowania mediacyjnego postępowanie karne może zostać umorzone lub kara może zostać złagodzona bez ograniczeń;
  • podejrzany przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów przed wniesieniem aktu oskarżenia oraz zgodził się i jest w stanie przywrócić stan poprzedni w sposób i w zakresie, które są akceptowane przez ofiarę;
  • organy mogą zrezygnować z wszczęcia postępowania karnego, uwzględniając charakter przestępstwa, sposób jego popełnienia i osobiste okoliczności oskarżonego, lub gdy istnieją uzasadnione podstawy, że sąd uwzględniłby fakt przywrócenia stanu poprzedniego przez oskarżonego przy ustalaniu wymiaru kary.

Ofiara może wnieść wniosek o zarządzenie mediacji na dowolnym etapie postępowania. Postępowanie mediacyjne może jednak zostać wszczęte w danej sprawie tylko jeden raz, w związku z czym nie można go powtórzyć, jeżeli proces mediacji zakończono bez osiągnięcia porozumienia bez względu na przyczynę.

Za właściwe przeprowadzenie postępowania mediacyjnego odpowiada specjalnie przeszkolony mediator zatrudniony przez państwo. W postępowaniu mediacyjnym ofiara może podjąć decyzję, że będzie spotykać się z oskarżonym wyłącznie w obecności mediatora – w tym zakresie mediator zapewnia odpowiednią gwarancję bezpieczeństwa osobistego ofiary.

Gdzie mogę znaleźć przepisy, w których określono moje prawa?

  • Ustawa XIX z 1998 r. o postępowaniu karnym;
  • ustawa C z 2012 r. – kodeks karny;
  • ustawa LXIV z 1991 r. o ogłoszeniu Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Organizację Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. w Nowym Jorku;
  • ustawa CXXXV z 2005 r. o wsparciu ofiar przestępstw i kompensacie państwowej;
  • ustawa LXXX z 2003 r. o pomocy prawnej;
  • ustawa LXXXV z 2001 r. o programie ochrony uczestników postępowania karnego i organach pomocniczych wymiaru sprawiedliwości;
  • ustawa CXXII z 2006 r. o mediacji w sprawach karnych;
  • rozporządzenie nr 64/2015 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 12 grudnia 2015 r. w sprawie zadań policji w zakresie wsparcia dla ofiar przestępstw;
  • rozporządzenie rządu nr 34/1999 z dnia 26 lutego 1999 r. w sprawie warunków przyznawania i zasad stosowania ochrony osobistej uczestników postępowania karnego i funkcjonariuszy organów prowadzących postępowanie;
  • wspólne rozporządzenie nr 23/2003 Ministra Spraw Wewnętrznych i Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad dotyczących czynności wyjaśniających podejmowanych przez organy śledcze podlegające Ministerstwu Spraw Wewnętrznych oraz zasad rejestrowania czynności wyjaśniających za pomocą środków innych niż protokół;
  • rozporządzenie nr 25/2016 Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2016 r. w sprawie zwrotu przez państwo bieżących wydatków oskarżonego i jego obrońcy oraz wydatków i opłat ponoszonych przez uczestników postępowania karnego;
  • rozporządzenie nr 14/2008 Ministra Sprawiedliwości i Ochrony Porządku Publicznego z dnia 27 czerwca 2008 r. w sprawie zwrotu kosztów ponoszonych przez świadków;
  • wspólne rozporządzenie nr 21/2003 Ministra Sprawiedliwości, Ministra Spraw Wewnętrznych i Ministra Finansów z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie zaliczkowego pokrywania kosztów postępowania karnego;
  • zarządzenie nr 2/2013 Komendy Głównej Policji z dnia 31 stycznia 2013 r. w sprawie zadań policji w zakresie wsparcia dla ofiar.
Ostatnia aktualizacja: 10/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

2 - Składanie zawiadomienia o przestępstwie oraz moje prawa podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu

Jak złożyć zawiadomienie o przestępstwie?

Każdy może złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

Co do zasady zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa składa się do prokuratora lub organu śledczego:

  • osobiście (pisemnie lub ustnie) – zawiadomienia składane ustnie są protokołowane przez przedstawiciela organu, który zadaje ofierze pytania na temat elementów i okoliczności przestępstwa popełnionego przeciwko niej, tożsamości sprawcy i wszelkich dowodów, które ofiara może posiadać;
  • telefonicznie – policja prowadzi również bezpłatną telefoniczną linię interwencyjną dla świadków (Telefontanú), za pośrednictwem której świadkowie i ofiary mogą anonimowo zawiadamiać o przestępstwach. Numer tej bezpłatnej infolinii to 003680555111 – jest ona czynna non stop, a zgłoszenia przyjmują osoby współpracujące z Komendą Policji w Budapeszcie. Więcej informacji na temat infolinii w języku węgierskim można uzyskać na oficjalnej stronie internetowej policji węgierskiej pod adresem Link otworzy się w nowym okniehttp://www.police.hu/en;
  • lub za pomocą innych środków komunikacji, w tym dzwoniąc pod unijny numer alarmowy: 112.

Zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa może przyjąć również inny organ lub sąd, które mają obowiązek przekazać je organowi śledczemu. Jeżeli zawiadomienie wymaga podjęcia natychmiastowych działań, właściwy organ ma obowiązek je przyjąć.

Wszystkie złożone zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa są niezwłocznie protokołowane.

Zawiadomienie można złożyć anonimowo, co oznacza, że podanie swojej tożsamości lub danych kontaktowych nie jest obowiązkowe. Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa musi zawierać szczegółowe informacje dotyczące przestępstwa. Nie ma żadnego specjalnego formularza dotyczącego zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, którego użycia wymagałyby właściwe organy.

Nie ma ściśle określonego terminu na złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, ale organy nie przyjmą zawiadomienia złożonego po upływie określonego czasu. Termin ten (tzw. termin przedawnienia) jest zwykle równy długości maksymalnego wymiaru kary za dane przestępstwo i wynosi co najmniej 5 lat.

W przypadku niektórych przestępstw ofiara może również wnieść oskarżenie prywatne, tj. wniosek obejmujący oświadczenie żądania ścigania i ukarania sprawcy; termin na wniesienie oskarżenia prywatnego wynosi 30 dni od chwili poznania tożsamości sprawcy.

W jaki sposób mogę uzyskać informacje o przebiegu sprawy?

Osoba, która złożyła zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, oraz – jeśli zawiadomienie nie zostało złożone przez ofiarę, lecz jest ona znana – ofiara są informowane o wszczęciu postępowania przygotowawczego.

Osoba, która złożyła zawiadomienie, i oskarżyciel prywatny muszą zostać powiadomieni o odmowie przyjęcia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

Sąd postanawia i zawiadamia ofiarę o:

  • oddaleniu wniosku o udział w postępowaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego,
  • umorzeniu postępowania, jeżeli postępowanie przygotowawcze wszczęte na podstawie zawiadomienia złożonego przez ofiarę w charakterze oskarżyciela prywatnego nie zapewniło wystarczających dowodów.

W toku postępowania przygotowawczego policja lub prokurator mogą powiadomić ofiarę o:

  • czynnościach dochodzeniowo-śledczych,
  • powołaniu biegłego w sprawie,
  • zastosowaniu wobec sprawcy środka zabezpieczającego.

Ofierze przestępstwa przysługuje szereg uprawnień, które pozwalają jej na uzyskanie informacji na temat postępowania przygotowawczego:

  • ofiara może (ale nie musi) być obecna przy przesłuchaniu biegłych, oględzinach miejsca zdarzenia lub przedmiotu, eksperymencie procesowym i okazaniu podejrzanych; ponadto ofiara powinna zostać powiadomiona o tych czynnościach, ale organy mogą odstąpić od powiadomienia, jeżeli jest to uzasadnione pilnym charakterem czynności dochodzeniowo-śledczej, oraz muszą odstąpić od powiadomienia, jeżeli nie można zagwarantować ochrony osób uczestniczących w postępowaniu,
  • ofiara może zapoznać się z protokołem czynności dochodzeniowo-śledczych, przy przeprowadzeniu których może być obecna, oraz z innymi aktami sprawy wyłącznie wówczas, gdy nie jest to sprzeczne z dobrem postępowania przygotowawczego,
  • w przypadku czynności dochodzeniowo-śledczych, przy których ofiara musi lub może być obecna, może jej towarzyszyć również jej pełnomocnik, osoba zapewniająca wsparcie lub – jeżeli nie narusza to dobra postępowania – osoba pełnoletnia wyznaczona przez ofiarę, jeżeli ofiara jest przesłuchiwana w charakterze świadka, towarzyszyć może jej reprezentujący ją prawnik oraz wyznaczona przez ofiarę osoba pełnoletnia,
  • ofiara ma prawo do otrzymywania w związku z dotyczącym jej przestępstwem na swój wniosek informacji o:
    • zwolnieniu lub ucieczce oskarżonego odbywającego areszt tymczasowy,
    • przedterminowym zwolnieniu warunkowym lub zwolnieniu po zakończeniu odbywania kary bądź ucieczce oraz przerwie w wykonywaniu kary pozbawienia wolności przez osobę skazaną na karę pozbawienia wolności,
    • zwolnieniu lub ucieczce skazanego na pozbawienie wolności na krótki okres oraz o przerwie w odbywaniu takiej kary,
    • zwolnieniu lub ucieczce osoby skierowanej na tymczasowe przymusowe leczenie w zakładzie,
    • zwolnieniu osoby skierowanej na przymusowe leczenie w zakładzie, opuszczeniu zakładu przez taką osobę bez zezwolenia oraz zwolnieniu socjalizacyjnym takiej osoby,
    • w przypadku nieletnich sprawców umieszczonych w zakładach poprawczych – o wyjściu na przepustkę lub opuszczeniu zakładu po odbyciu kary, opuszczeniu zakładu bez zezwolenia i przerwie w pobycie w zakładzie poprawczym dla nieletnich,
  • ofiara ma prawo otrzymywać kopie opinii biegłych i protokołów czynności dochodzeniowo-śledczych, przy których może być zgodnie z prawem obecna, inne kopie można uzyskać tylko wtedy, gdy nie jest to sprzeczne z dobrem postępowania przygotowawczego, i dopiero po złożeniu zeznań w charakterze świadka, w razie umorzenia postępowania ofiara może otrzymać na swój wniosek kopie całości akt sprawy prowadzonych przez policję lub prokuraturę,
  • ofiara może przeglądać akta sprawy po zakończeniu postępowania przygotowawczego, składać wnioski i zgłaszać uwagi.

Czy przysługuje mi pomoc prawna (podczas dochodzenia/śledztwa lub w czasie procesu)? Na jakich warunkach?

Tak.

W postępowaniu karnym państwo zapewnia następującą pomoc w ramach pomocy prawnej:

  • zwolnienie z kosztów dla oskarżycieli posiłkowych,
  • reprezentację przez adwokata z urzędu dla pokrzywdzonych, oskarżycieli prywatnych, powodów cywilnych i innych zainteresowanych stron oraz dla oskarżycieli posiłkowych.

Ofiara ma prawo otrzymać taką pomoc, jeżeli zgodnie z przepisami ustawy o pomocy prawnej uznawana jest za osobę znajdującą się w potrzebie; prawo do reprezentacji przez adwokata z urzędu przysługuje tylko tym ofiarom, oskarżycielom prywatnym i innym zainteresowanym osobom, które tego potrzebują, ponieważ ze względu na zawiłość sprawy nie mają wystarczającej wiedzy prawnej lub znajdują się w szczególnej sytuacji osobistej, w związku z czym nie byłyby w stanie skutecznie dochodzić swoich praw procesowych samodzielnie.

Wnioski o przyznanie pomocy prawnej można składać do służb pomocy prawnej, wypełniając opracowany w tym celu formularz w jednym egzemplarzu, do którego należy dołączyć dokumenty lub zaświadczenia urzędowe potwierdzające, że wnioskodawca kwalifikuje się do otrzymania pomocy; wnioskodawca może także okazać oficjalne zaświadczenie o kwalifikowaniu się do otrzymania pomocy.

Wnioski o pomoc można składać do służb pomocy prawnej najpóźniej na etapie rozprawy w postępowaniu karnym, przed posiedzeniem, na którym sąd wyda orzeczenie kończące postępowanie w sprawie.

W zakresie pomocy prawnej oferowanej przez służby pomocy prawnej ofiara może wybrać – ze specjalnego rejestru – osobę, która zapewni pomoc prawną.

Czy mogę ubiegać się o zwrot kosztów (z tytułu uczestnictwa w dochodzeniu/śledztwie/procesie)? Na jakich warunkach?

Tak.

Jeżeli dana osoba uczestniczy w postępowaniu w charakterze ofiary, oskarżyciela prywatnego, oskarżyciela posiłkowego lub powoda cywilnego, zwrotowi podlegają następujące wydatki poniesione przez tę osobę lub jej pełnomocników:

  • koszty podróży i zakwaterowania,
  • koszty opinii biegłych powołanych przez tę osobę za zgodą prokuratury/sądu,
  • koszty pełnej lub częściowej rejestracji audiowizualnej postępowania / stenografii,
  • koszty jednej kopii akt sprawy,
  • wydatki na komunikację (telefon, faks, poczta i inne środki komunikacji),
  • honorarium za reprezentację prawną.

Wydatki bieżące ofiary i jej pełnomocników oraz honoraria pełnomocników pokrywa ofiara bez względu na to, w jakim charakterze uczestniczy w postępowaniu.

Wydatki poniesione w związku z uczestnictwem w postępowaniu w charakterze świadka (koszty podróży, koszty zakwaterowania, koszty wyżywienia, koszty związane z nieobecnością w pracy) podlegają zwrotowi na wniosek ofiary.

Koszty podróży: koszty faktycznie poniesione w związku z podróżą z miejsca zamieszkania świadka do miejsca przesłuchania i z powrotem.

Koszty zakwaterowania: jeżeli przesłuchanie świadka rozpoczyna się o takiej porze, że podróż z miejsca zamieszkania do miejsca przesłuchania rozpoczęłaby się w godzinach nocnych, zwrotowi podlegają koszty zakwaterowania świadka w obiekcie zakwaterowania zbiorowego.

Koszty wyżywienia: koszty wyżywienia zostaną zwrócone świadkowi, jeżeli jest on uprawniony do zwrotu kosztów zakwaterowania lub jeżeli podróż z miejsca zamieszkania do miejsca przesłuchania, podróż powrotna i przesłuchanie trwają łącznie ponad 6 godzin w ciągu jednego dnia.

Koszty związane z nieobecnością w pracy: świadek, który nie jest uprawniony do otrzymania wynagrodzenia za czas nieobecności w pracy, w którym jest on przesłuchiwany, ma prawo do zwrotu kosztów w wysokości 1,5% minimalnego wynagrodzenia za godzinę za czas nieobecności w pracy, w tym za czas podróży.

Świadek, który był obecny na przesłuchaniu biegłych, musi przesłać dowody potwierdzające poniesione wydatki do organu lub sądu, który nakazał przesłuchanie biegłych i który określi kwotę zwrotu po otrzymaniu opinii biegłego.

W przypadku gdy osoba dochodzi roszczenia cywilnego jako powód cywilny, sąd nakaże oskarżonemu pokrycie poniesionych przez nią wydatków bieżących oraz wydatków bieżących i honorariów jej pełnomocnika, jeżeli orzeczenie sądu uwzględni takie roszczenie cywilne. Jeżeli roszczenie zostało uwzględnione częściowo, oskarżony zostanie zobowiązany do pokrycia proporcjonalnej części kosztów.

W przypadku gdy osoba występuje w charakterze oskarżyciela posiłkowego, sąd nakaże oskarżonemu pokrycie poniesionych przez nią wydatków bieżących oraz wydatków bieżących i honorariów jej pełnomocnika, jeżeli oskarżyciela zastępuje oskarżyciel posiłkowy, a sąd uzna oskarżonego za winnego.

Moja sprawa została umorzona zanim trafiła do sądu. Czy mogę się odwołać?

Ofiara może wnieść środek zaskarżenia w przypadkach określonych w prawie, jeżeli organ śledczy lub prokuratura odmówiły przyjęcia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa lub umorzyły postępowanie przygotowawcze. W razie odmowy przyjęcia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa ofiara może zażądać wszczęcia postępowania przygotowawczego tylko wtedy, jeżeli to ona złożyła zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

Na postanowienie o odmowie przyjęcia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa lub umorzeniu postępowania przygotowawczego przysługuje zażalenie, które należy wnieść w terminie ośmiu dni od ogłoszenia postanowienia. Jeżeli organ śledczy lub prokuratura, które wydały postanowienie, nie uwzględnią zażalenia, muszą przekazać sprawę prokuratorowi uprawnionemu do jej rozstrzygnięcia. Wydane przez prokuratora postanowienie w przedmiocie zażalenia nie podlega dalszym środkom zaskarżenia.

Czy mogę uczestniczyć w procesie?

Po doręczeniu zawiadomienia o wniesieniu aktu oskarżenia sąd wyznacza termin rozprawy oraz przygotowuje rozprawę, wezwania do stawienia się przed sądem i zawiadomienia. Osoby, których obecność na rozprawie jest obowiązkowa, otrzymują wezwania do stawienia się przed sądem, a osoby, które zgodnie z prawem mogą uczestniczyć w rozprawie, otrzymują zawiadomienia.

Kolejność czynności dowodowych w trakcie rozprawy ustala sąd. Postępowanie dowodowe rozpoczyna się od przesłuchania oskarżonego, a ofiara jest zwykle pierwszym z przesłuchiwanych świadków. Świadkowie, którzy nie jeszcze nie zeznawali, nie mogą być obecni przy przesłuchaniu innego świadka. Wyjątkiem od tej reguły jest jednak obecność ofiary przesłuchiwanej w charakterze świadka. Pełnomocnik procesowy ofiary może być obecny przez cały czas rozprawy, w związku z czym ofiara może otrzymywać informacje na temat wszelkich czynności dowodowych, które przeprowadzono pod jej nieobecność, od swojego pełnomocnika procesowego.

Jaka jest moja rola w systemie wymiaru sprawiedliwości? Czy jestem na przykład: ofiarą przestępstwa, świadkiem, powodem cywilnym, oskarżycielem prywatnym?

Zgodnie z prawem procesowym ofiara może uczestniczyć w postępowaniu w charakterze:

  • świadka: osoby mogącej posiadać wiedzę na temat faktu, który ma zostać udowodniony;
  • powoda cywilnego: ofiary dochodzącej roszczenia cywilnego (najczęściej przez powództwo adhezyjne) w postępowaniu karnym;
  • oskarżyciela prywatnego: w przypadku niektórych przestępstw określonych w prawie ofiara może reprezentować oskarżenie osobiście jako oskarżyciel prywatny;
  • oskarżyciela posiłkowego: w przypadku niektórych przestępstw, które zgodnie z prawem są zasadniczo ścigane z oskarżenia publicznego, oskarżyciela może reprezentować ofiara.

Jeżeli zostanie to uznane za niezbędne do celów postępowania dowodowego, ofiara zostaje zobowiązana do złożenia zeznań lub innego rodzaju udziału w postępowaniu w przypadkach i w sposób przewidziany w prawie. O występowaniu w charakterze powoda cywilnego, oskarżyciela prywatnego lub oskarżyciela posiłkowego decyduje jednak sama ofiara.

Czy mogę wybrać swoją rolę? Jakie są moje prawa i obowiązki wynikające z tej roli?

Na każdym etapie postępowania karnego ofiara ma prawo do:

  1. obecności przy czynnościach procesowych i wglądu w dokumenty, które jej dotyczą, w toku postępowania (chyba że prawo stanowi inaczej),
  2. wnoszenia wniosków i sprzeciwów na każdym etapie postępowania,
  3. otrzymania informacji od sądu, prokuratora i organu śledczego na temat praw i obowiązków ofiary w postępowaniu karnym,
  4. wniesienia środka zaskarżenia w przypadkach określonych w prawie,
  5. otrzymania na swój wniosek informacji na temat przestępstwa, które dotyczy ofiary, tj. o zwolnieniu lub ucieczce zatrzymanego oskarżonego lub oskarżonego, którego skazano na karę pozbawienia wolności lub skierowano na przymusowe leczenie.

Jeżeli organ śledczy, prokuratura lub sąd uzna to za niezbędne do celów postępowania dowodowego, ofiara zostaje zobowiązana do złożenia zeznań lub innego rodzaju udziału w postępowaniu w przypadkach i w sposób przewidziany w prawie. Oznacza to przede wszystkim spełnienie obowiązku złożenia zeznań, od którego istnieją wyjątki, np. jeżeli ofiara w ogóle nie może zeznawać w charakterze świadka (np. ze względu na przewidzianą w prawie tajemnicę zawodową, tajemnicę spowiedzi) lub jeżeli ofiara może odmówić składania zeznań (np. ze względu na bycie krewnym oskarżonego lub gdyby takie zeznania mogły obciążyć samą ofiarę lub jej krewnych).

Ofiara może uczestniczyć w postępowaniu karnym jako powód cywilny i może wskazać już na etapie składania zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, że zamierza dochodzić roszczenia cywilnego (zwykle przez powództwo adhezyjne). Dochodzenie roszczeń cywilnych jest zwolnione z opłat. W takim przypadku sąd orzeka w przedmiocie winy oskarżonego i roszczenia cywilnego w jednym postępowaniu karnym, co dla powoda cywilnego jest o tyle korzystne, że nie musi wytaczać powództwa cywilnego. W postępowaniu karnym powód cywilny może wnieść o zajęcie majątku oskarżonego, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy domniemania, że zaspokojenie roszczenia może zostać uniemożliwione.

W przypadku przestępstw określonych w prawie (napaści, naruszenia prywatności, naruszenia tajemnicy korespondencji, zniesławienia, w tym w formie pisemnej, oraz zniewagi) ofiara może wystąpić w charakterze oskarżyciela prywatnego. W przypadku wymienionych powyżej przestępstw ofiara musi złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w ciągu 30 dni od poznania tożsamości sprawcy. W zawiadomieniu ofiara musi wskazać wszelkie dowody zarzucanego przestępstwa i wyraźnie oświadczyć, czy żąda ukarania oskarżonego.

Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa można złożyć do sądu ustnie lub na piśmie. Sąd zarządzi wszczęcie postępowania przygotowawczego, jeżeli tożsamość oskarżonego, jego dane osobowe lub miejsce pobytu nie są znane lub jeżeli konieczne jest ustalenie miejsca położenia środków dowodowych. Sąd umorzy postępowanie, jeżeli w postępowaniu przygotowawczym nie udało się ustalić tożsamości sprawcy.

Sąd zarządzi posiedzenie pojednawcze (személyes meghallgatást), na którym podejmie próbę doprowadzenia do ugody między ofiarą a oskarżonym. Jeżeli uda się osiągnąć porozumienie między ofiarą a oskarżonym, sąd umorzy postępowanie; w przeciwnym razie postępowanie będzie kontynuowane na rozprawie głównej.

Jeżeli ofiara odstąpi od oskarżenia, postępowanie zostanie umorzone. Podobne skutki mają miejsce wówczas, gdy ofiara nie stawi się na posiedzeniu pojednawczym lub na rozprawie bez usprawiedliwionej przyczyny bądź jeżeli ofiary nie można było wezwać do stawienia się przed sądem, ponieważ nie zgłosiła ona zmiany adresu.

Oskarżyciel prywatny ma wszystkie prawa oskarżenia, w tym prawa, które można wykonywać w toku postępowania, oraz prawo do wniesienia środka zaskarżenia wobec orzeczeń wydanych przez sąd.

Po wyczerpaniu środków zaskarżenia dostępnych w toku postępowania przygotowawczego ofiara może – w niektórych przypadkach – wystąpić w charakterze oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego i samodzielnie prowadzić sprawę przed sądem. Ponadto ofiara może wystąpić w charakterze oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, jeżeli odmówiono przyjęcia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa lub umorzono postępowanie przygotowawcze, ponieważ czyn nie wyczerpywał znamion czynu zabronionego, bądź w przypadku wystąpienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność karną (np. działanie pod przymusem, błąd co do faktu, obrona konieczna czy stan wyższej konieczności). Jeżeli w danej sprawie prawo dopuszcza występowanie w charakterze oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, prokurator rozpatrujący zażalenie przekazuje ofierze szczegółowe informacje na ten temat.

Jeżeli zażalenie zostanie oddalone w związku z odmową przyjęcia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa lub umorzeniem postępowania, ofiara będzie mogła zapoznać się z dokumentami dotyczącymi przestępstwa, które popełniono przeciwko ofierze, w siedzibie prokuratury. Ofiara występująca w charakterze oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego może wnieść akt oskarżenia do sądu pierwszej instancji w terminie sześćdziesięciu dni od daty oddalenia jej zażalenia. W przypadku oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego istnieje przymus adwokacki. O dopuszczalności aktu oskarżenia postanawia sąd.

Czy mogę składać oświadczenia przed sądem lub przedstawiać dowody? Na jakich warunkach?

Ofiara ma prawo do złożenia zeznań w postępowaniu karnym. Zgodnie z prawem ofiara ma nie tylko obowiązek, ale również prawo współpracować w postępowaniu dowodowym z własnej inicjatywy. Ofiara może składać zeznania i dostarczać środki dowodowe również w inny sposób (np. przekazując organowi dowody z dokumentów). Ofiara może wnosić wnioski i sprzeciwy na każdym etapie postępowania. Co do zasady ofiara jest pierwszym świadkiem, który zostaje przesłuchany.

Po mowie końcowej prokuratora ofiara może wygłosić swoją mowę i oświadczyć, czy wnosi o ustalenie odpowiedzialności karnej oskarżonego i wymierzenie mu kary. Powód cywilny może złożyć oświadczenie w związku z dochodzonym roszczeniem cywilnym.

Jakie informacje uzyskam w czasie procesu?

Przed procesem ofiara wezwana do stawienia się przed sądem może skontaktować się z sądowym asystentem świadka w celu uzyskania właściwych informacji. Sądowy asystent świadka jest urzędnikiem sądowym, który przekazuje świadkowi informacje na temat składania zeznań i udziela mu niezbędnego wsparcia w tym zakresie. Wsparcie dla świadka nie obejmuje informowania o sprawie i nie może skutkować wywieraniem wpływu na świadka.

W postępowaniu karnym ofiara ma prawo do otrzymywania informacji na temat swoich praw i obowiązków oraz przebiegu sprawy, a także – o ile prawo nie stanowi inaczej – do obecności przy dokonywaniu czynności procesowych i wglądu w akta sprawy dotyczące przestępstwa, które popełniono przeciwko ofierze, oraz do otrzymania ich kopii po zakończeniu postępowania przygotowawczego.

Ofiara musi zostać powiadomiona o wniesieniu aktu oskarżenia, o wszystkich postanowieniach dotyczących ofiary oraz o wyroku kończącym postępowanie w sprawie.

Czy będę mieć dostęp do akt sądowych?

Ofiara ma prawo do wglądu w dowolnym momencie w akta sprawy dotyczące przestępstwa, które popełniono przeciwko ofierze, oraz do otrzymania ich kopii po zakończeniu postępowania przygotowawczego.

Sąd musi zapewnić prawo do wglądu w akta w taki sposób, aby uniknąć niepotrzebnego ujawniania danych osobowych. Wydawanie kopii akt można jednak ograniczyć wyłącznie ze względu na prawo do poszanowania godności człowieka, prawa osobiste i prawo do poszanowania godności osoby zmarłej.

Ostatnia aktualizacja: 10/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

3 - Moje prawa po zakończeniu procesu

Czy mogę zaskarżyć orzeczenie?

Ofiara przestępstwa może zaskarżyć orzeczenie, jeżeli jest ona również oskarżycielem posiłkowym, oskarżycielem prywatnym lub powodem cywilnym bądź jeżeli w orzeczeniu przewidziano możliwość zaskarżenia. Powód cywilny może zaskarżyć postanowienie w przedmiocie roszczenia cywilnego co do jego istoty. Ofiara może również zaskarżyć orzeczenie w takim zakresie, w jakim dotyczy ono ofiary.

Jakie są moje prawa po wydaniu wyroku?

Jeżeli wniesiono środek zaskarżenia od wyroku wydanego przez sąd pierwszej lub drugiej instancji, ofiara ma prawo do wzięcia udziału w procesie i uczestniczenia w rozprawie prowadzonej przez sąd drugiej lub trzeciej instancji, do wglądu w akta sporządzone w toku postępowania, do wnoszenia wniosków i sprzeciwów oraz do wygłoszenia mowy przed sądem po wygłoszeniu mowy końcowej przez prokuratora.

Czy mam prawo do ochrony po zakończeniu procesu? Przez jaki okres?

Prawo do ochrony po zakończeniu procesu wchodzi w zakres kompetencji Podsekretarza Stanu ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Przepisów Prawa Prywatnego Ministerstwa Sprawiedliwości (Igazságügyi és Magánjogi jogalkotásért Felelős Helyettes Államtitkárság) i Podsekretarza Stanu ds. Zarządzania Metodyką Wymiaru Sprawiedliwości Ministerstwa Sprawiedliwości (Igazságügyi Módszertani Irányításért Felelős Helyettes Államtitkárság) w zakresie wsparcia dla ofiar przestępstw oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w zakresie ochrony ofiar.

Jakie informacje uzyskam, jeżeli sprawca zostanie skazany?

Sąd musi doręczyć ofierze orzeczenie, z którego ofiara będzie mogła się dowiedzieć o treści wyroku, tj. o charakterze, rodzaju, wymiarze i przedmiocie kary lub środków nałożonych na oskarżonego.

Czy uzyskam informację o tym, że sprawca został zwolniony (w tym o wcześniejszym lub warunkowym zwolnieniu) lub że zbiegł z zakładu karnego?

Ofiara lub – w razie jej śmierci – osoba wykonująca jej prawa ma prawo do otrzymywania na wniosek następujących informacji związanych z przestępstwem, które dotyczy ofiary:

a) o zwolnieniu lub ucieczce oskarżonego odbywającego areszt tymczasowy,

b) o przedterminowym zwolnieniu warunkowym lub zwolnieniu po zakończeniu odbywania kary bądź ucieczce oraz przerwie w wykonywaniu kary pozbawienia wolności przez osobę skazaną na karę pozbawienia wolności,

c) o zwolnieniu lub ucieczce skazanego na pozbawienie wolności na krótki okres oraz o przerwie w odbywaniu takiej kary,

d) o zwolnieniu lub ucieczce osoby skierowanej na tymczasowe przymusowe leczenie w zakładzie,

e) o zwolnieniu osoby skierowanej na przymusowe leczenie w zakładzie, opuszczeniu zakładu przez taką osobę bez zezwolenia oraz zwolnieniu socjalizacyjnym takiej osoby,

f) w przypadku nieletnich sprawców umieszczonych w zakładach poprawczych – o wyjściu na przepustkę lub opuszczeniu zakładu po odbyciu kary, opuszczeniu zakładu bez zezwolenia i przerwie w pobycie w zakładzie poprawczym dla nieletnich.

Czy będę brać udział w wydaniu postanowienia o zwolnieniu lub warunkowym zwolnieniu? Czy mogę na przykład złożyć oświadczenie lub wnieść odwołanie?

Zakład karny ustala ostatni dzień odbywania kary pozbawienia wolności i zorganizuje w tym dniu zwolnienie osadzonego. Jeżeli zakład karny złoży wniosek o przedterminowe zwolnienie warunkowe osadzonego, sędzia karny przeprowadzi przesłuchanie, o którym ofiara nie zostanie powiadomiona i w którym nie może uczestniczyć. Ofiara nie może złożyć oświadczenia ani zaskarżyć postanowienia sądu w przedmiocie przedterminowego zwolnienia warunkowego.

Ostatnia aktualizacja: 10/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

4 - Odszkodowanie

W jaki sposób można dochodzić naprawienia szkody od sprawcy? (np. w czasie procesu, w drodze dochodzenia roszczenia cywilnego, w postępowaniu adhezyjnym)

W toku postępowania karnego ofiara może dochodzić odszkodowania/zadośćuczynienia za szkody poniesione wskutek czynu zarzucanego w akcie oskarżenia przede wszystkim jako powód cywilny. W takim przypadku postępowanie prowadzone w ramach postępowania karnego w celu dochodzenia roszczenia cywilnego nazywane jest postępowaniem adhezyjnym. Roszczeń cywilnych można dochodzić również za pomocą innych środków prawnych. Fakt, że ofiara nie wytoczyła powództwa adhezyjnego, nie wyklucza możliwości dochodzenia roszczenia. Na warunkach określonych w kodeksie postępowania cywilnego roszczenia cywilnego może dochodzić również prokurator zamiast ofiary.

Sąd zobowiązał sprawcę do wypłacenia mi odszkodowania/zadośćuczynienia. Jak mam skłonić sprawcę do wypłaty odszkodowania?

Wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego można wnieść w ciągu 30 dni od upływu terminu na wypełnienie obowiązków nałożonych przez sąd. W tym celu sąd wyda nakaz egzekucji na podstawie tej części postanowienia wydanego w postępowaniu karnym, która dotyczy roszczenia cywilnego.

Jeżeli sprawca nie wypłaci mi odszkodowania, czy mogę uzyskać zaliczkę od Skarbu Państwa? Na jakich warunkach?

Skarb Państwa nie może wypłacić zaliczki. Niemniej osoba, która padła ofiarą umyślnego przestępstwa z użyciem przemocy, wskutek którego doznała uszczerbku na zdrowiu, może ubiegać się o kompensatę od państwa. Kompensata jest niezależna od roszczenia cywilnego, ale jeżeli w ciągu trzech lat od uprawomocnienia się postanowienia sądu w przedmiocie złożonego przez ofiarę wniosku o kompensatę ofiara uzyska odszkodowanie z innego źródła (np. na mocy postanowienia sądu lub od zakładu ubezpieczeniowego), będzie musiała zwrócić kompensatę wypłaconą przez państwo.

Czy mam prawo do odszkodowania od państwa?

Ofiara ma prawo do kompensaty państwowej, jeżeli popełniono wobec niej umyślne przestępstwo z użyciem przemocy, wskutek którego doznała ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

Ponadto prawo do kompensaty przysługuje również bliskim członkom rodziny ofiary lub osobom pozostającym na jej utrzymaniu, a także osobom, które opłaciły pogrzeb zmarłej ofiary.

Kompensata państwowa przysługuje tylko tym ofiarom, które jej potrzebują z uwagi na trudną sytuację finansową lub inne warunki określone w prawie.

Wniosek o kompensatę państwową można złożyć do dowolnych służb udzielających wsparcia ofiarom przestępstw (biura rejonowe). Rozpatrując wniosek, organ zbada związek przyczynowy między wysokością odszkodowania a przestępstwem.

Wnioski o kompensatę można zasadniczo składać w terminie trzech miesięcy od dnia popełnienia przestępstwa, a w 2017 r. maksymalna kwota kompensaty wynosiła 1 599 105 HUF.

Czy przysługuje mi odszkodowanie, jeżeli sprawca nie został skazany?

W przypadku odmowy przyjęcia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa postępowanie przygotowawcze zostaje umorzone lub gdy oskarżony zostanie oczyszczony z zarzutów ze względu na określone w prawie przesłanki wyłączenia odpowiedzialności karnej (tj. niepełnoletniość, poważne zakłócenie czynności psychicznych, przymus, błąd co do faktu, obrona konieczna, stan wyższej konieczności lub polecenie zwierzchnika), ofiara ma prawo do kompensaty państwowej.

Kompensata jest niezależna od roszczenia cywilnego, ale jeżeli w ciągu trzech lat od uprawomocnienia się postanowienia sądu w przedmiocie złożonego przez ofiarę wniosku o kompensatę ofiara uzyska odszkodowanie z innego źródła (np. na mocy postanowienia sądu lub od zakładu ubezpieczeniowego), będzie musiała zwrócić kompensatę wypłaconą przez państwo.

Jeżeli ofiara dochodzi roszczenia cywilnego poza postępowaniem karnym, wówczas sprawa odpowiedzialności karnej i sprawa odszkodowania będą prowadzone oddzielnie, tj. oba postępowania mogą zakończyć się ogłoszeniem wyroków o odmiennej treści.

Czy mam prawo do uzyskania doraźnej płatności w czasie oczekiwania na orzeczenie w sprawie odszkodowania?

Ofiara przestępstwa ma prawo do otrzymania doraźnej pomocy pieniężnej w celu naprawienia sytuacji kryzysowej, która powstała niedługo po popełnieniu przestępstwa. Ofiara może złożyć wniosek do służb udzielających wsparcia ofiarom przestępstw (w biurze rejonowym), a warunkiem otrzymania odszkodowania/zadośćuczynienia jest złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na policji. Doraźna pomoc pieniężna jest przyznawana w oparciu o zasadę słuszności i może zostać wypłacona ofiarom bez przeprowadzania oceny ich sytuacji. W toku postępowania należy jednak zbadać, czy sytuacja osobista ofiary będąca skutkiem przestępstwa uzasadnia tego rodzaju pomoc pieniężną. Doraźna pomoc pieniężna nie stanowi kompensaty i nie ma na celu naprawienia ani złagodzenia szkody powstałej na skutek przestępstwa. Może zostać przyznana na pokrycie kosztów wyżywienia, zakwaterowania, podróży, odzieży, opieki medycznej i pogrzebu ofiary. Kwotę doraźnej pomocy pieniężnej ustala się w oparciu o sytuację ofiary, która powstała wskutek przestępstwa, oraz okresu, przez jaki ofiara nie jest w stanie samodzielnie rozwiązać swoich problemów finansowych. W 2017 r. maksymalna kwota pomocy wynosiła 106 607 HUF.

Ostatnia aktualizacja: 10/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

5 - Moje prawa do wsparcia i pomocy

Jestem ofiarą przestępstwa. Z kim mam się skontaktować, aby uzyskać wsparcie i pomoc?

Ofiara przestępstwa może złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na najbliższym komisariacie policji lub dzwoniąc pod numer 107 lub 112.

Pracownicy państwowej służby udzielającej wsparcia ofiarom (Áldozatsegítő Szolgálat) i służby ds. pomocy prawnej (Jogi Segítségnyújtó Szolgálat) oferują pomoc w najbliższym biurze rejonowym. Pracownicy bezpłatnej infolinii wsparcia dla ofiar przestępstw (Áldozatsegítő Vonal) (+36-80-225-225) zapewniają non stop natychmiastową pomoc przez telefon na terytorium Węgier.

Krajowa Infolinia Kryzysowa (Országos Kríziskezelő és Információs Telefonszolgálat, OKIT, Link otworzy się w nowym okniehttp://www.ncsszi.hu/national-institute-for-family_-youth-and-population-policy) oferuje pomoc ofiarom przemocy domowej, przemocy w rodzinie, znęcania się nad dzieckiem, zmuszania do prostytucji lub handlu ludźmi pod numerem +36-80-205-520.

Infolinia wsparcia dla ofiar przestępstw

  • Policja: 107
  • Ogólny numer alarmowy: 112
  • Infolinia dla świadków (Telefontanú): +36-80-555-111 (za pośrednictwem tej infolinii można anonimowo złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa)
  • Infolinia wsparcia dla ofiar przestępstw (Áldozatsegítő Vonal): +36-80-225-225 (bezpłatna infolinia dostępna non stop na terytorium Węgier)
  • Krajowa Infolinia Kryzysowa (Országos Kríziskezelő és Információs Telefonszolgálat) +36-80-205-520
  • Organizacja pozarządowa działająca na rzecz praw kobiet Nők a Nőkért Együtt az Erőszak Ellen (NANE) Egyesület:
    • +36-80-505-101 (infolinia dla kobiet i dzieci będących ofiarami znęcania się; na infolinię można dzwonić bezpłatnie, również z telefonów komórkowych, w poniedziałki, wtorki, czwartki i piątki w godzinach 18.00–22.00)
    • +36-40-603-006 (dla ofiar przemocy seksualnej, czynna w piątki w godzinach 10.00–14.00; połączenia płatne zgodnie z cennikiem lokalnym)
  • stowarzyszenie Patent Egyesület: +36-70-25-25-254 (bezpłatna pomoc prawna w najważniejszych kwestiach prawnych i psychologicznych dla kobiet, których partnerzy stosują wobec nich przemoc; infolinia czynna w środy w godzinach 16.00–18.00)

Czy wsparcie dla ofiar przestępstw jest udzielane bezpłatnie?

Wsparcie dla ofiar przestępstw jest dostępne nieodpłatnie. W przypadku osób, które nie posługują się językiem węgierskim lub muszą korzystać z usług tłumacza języka migowego w związku z niepełnosprawnością powodującą trudności w komunikowaniu się, koszty tłumaczenia pisemnego i ustnego pokrywa Skarb Państwa.

Jakiego rodzaju wsparcie mogę otrzymać od organów państwowych?

Służba udzielająca wsparcia ofiarom przestępstw (Áldozatsegítő Szolgálatnál) może:

  • poinformować ofiarę o jej prawach, obowiązkach i możliwościach,
  • udzielić informacji na temat usług opieki społecznej, opieki zdrowotnej i świadczeń z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego,
  • zapewnić doraźną pomoc pieniężną (w ciągu 5 dni od dnia popełnienia przestępstwa),
  • udzielić wsparcia emocjonalnego (w tym, w razie konieczności, pomocy psychologicznej),
  • zapewnić poradę prawną i pomoc praktyczną w prostych sprawach,
  • potwierdzić status ofiary,
  • poza powyższym osoby, które doznały ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, i krewni śmiertelnych ofiar przestępstw z użyciem przemocy mogą ubiegać się o kompensatę państwową.

Krajowa Infolinia Kryzysowa (Országos Kríziskezelő és Információs Telefonszolgálat) może:

  • zapewnić doraźną pomoc obywatelom (głównie kobietom i dzieciom), którzy znajdują się w poważnej sytuacji kryzysowej w związku ze znęcaniem się nad nimi,
  • zapewnić natychmiastowe zakwaterowanie w bezpiecznych schroniskach osobom, które tego potrzebują, po skonsultowaniu się z nimi. Osoby takie zostaną zakwaterowane w schroniskach, w których można mieszkać przez maksymalnie 30 dni, ale w uzasadnionych przypadkach okres ten może zostać przedłużony o dodatkowe 30 dni. Zakwaterowanie jest nieodpłatne, a w ramach świadczonej pomocy specjaliści ze schroniska pomogą znaleźć bezpieczne i długoterminowe rozwiązanie problemu oraz będą w kontakcie z asystentem rodziny z właściwego Biura ds. Wsparcia dla Rodzin i Dobra Dzieci.

Służba ds. pomocy prawnej (Jogi Segítségnyújtó Szolgálat):

  • zapewnia pomoc prawną w sprawach, których okoliczności faktyczne są stosunkowo nieskomplikowane,
  • oraz po spełnieniu warunków określonych w prawie:
  1. zapewnia usługi pozasądowe (poradnictwo, redagowanie dokumentów) nieodpłatnie lub na korzystnych warunkach,
  2. zapewnia reprezentację przez adwokata z urzędu w postępowaniu sądowym i przedsądowym (jeżeli organ śledczy lub prokurator prowadzi postępowanie przygotowawcze w danej sprawie) w postępowaniu karnym. Jeżeli możliwa jest reprezentacja przez adwokata z urzędu, faktyczną pomoc prawną świadczą adwokaci i kancelarie prawne, którzy zawarli umowy ze służbą ds. pomocy prawnej.

Jakiego rodzaju wsparcie mogę otrzymać od organizacji pozarządowych?

Ofiara może skorzystać przede wszystkim z pomocy następujących organizacji pozarządowych:

charytatywnego stowarzyszenia Fehér Gyűrű Közhasznú Egyesület:

  • opieka nad ofiarą doświadczającą skutków przestępstwa,
  • nieodpłatna pomoc prawna,
  • nieodpłatna mediacja,
  • nieodpłatna pomoc psychologiczna,
  • wsparcie finansowe dla osób znajdujących się w potrzebie (wyłącznie po złożeniu zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na policji),
  • pomoc w postępowaniach przed innymi organami,
  • pośredniczenie w uzyskiwaniu wsparcia od innych organizacji i instytucji;

organizacji pozarządowej działającej na rzecz praw kobiet Nők a Nőkért Együtt az Erőszak Ellen (NANE) Egyesület:

  • udzielanie informacji,
  • doraźna pomoc praktyczna dla osób znajdujących się w potrzebie (np. umieszczenie w schronisku dla kobiet, zawiadomienie organów, udzielanie porad na temat dalszych działań i możliwości),
  • spotkania grupowe,
  • pomoc prawna (w razie konieczności przez poradnictwo prawne);

organizacji pozarządowej ESZTER Alapítvány és Ambulancia:

  • pomoc psychologiczna,
  • pomoc prawna;

stowarzyszenia Patent Egyesület:

  • informacje i porady,
  • zapewnianie konsultacji z psychologiem lub pracownikiem socjalnym,
  • zapewnianie pomocy prawnej kobietom będącym ofiarami znęcania się oraz ofiarom przemocy ze względu na płeć i dyskryminacji;

fundacji Névtelen Utak Alapítvány:

  • bezpieczne zakwaterowanie,
  • rehabilitacja,
  • reintegracja.
Ostatnia aktualizacja: 10/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Uwaga: niedawno wprowadzono na tej stronie zmiany w oryginalnej wersji językowej maltański. Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Do tej pory przetłumaczono ją na następujące języki

Prawa ofiar przestępstw w postępowaniu karnym - Malta

Zostaniesz uznany za pokrzywdzonego przestępstwem, jeżeli poniosłeś szkodę, np. doznałeś urazu, twoje mienie zostało zniszczone lub skradzione itp. wskutek zdarzenia stanowiącego przestępstwo w świetle prawa krajowego. Jako pokrzywdzonemu przestępstwem przysługują ci szczególne prawa przed rozpoczęciem, w trakcie oraz po zakończeniu postępowania sądowego (rozprawy).

Postępowanie karne na Malcie rozpoczyna się od dochodzenia w sprawie popełnienia przestępstwa. W zależności od przestępstwa dochodzenie prowadzi policja lub sędzia śledczy.

Dochodzenie w sprawach o przestępstwa mniejszej wagi (zagrożone karą grzywny lub karą pozbawienia wolności do sześciu miesięcy) prowadzi funkcjonariusz policji. Jeżeli zebrany przeciwko domniemanemu sprawcy materiał dowodowy jest wystarczający, funkcjonariusz policji kieruje sprawę do sądu pokoju (Il-Qorti tal-Maġistrati, ang. Court of Magistrates) i występuje przed sądem w charakterze oskarżyciela. W trakcie rozprawy sąd bada zebrany materiał dowodowy i uznaje domniemanego sprawcę za winnego albo uniewinnia go. W razie skazania sprawcy ten sam sąd określa karę, jaka zostanie mu wymierzona.

Dochodzenia w sprawach o wszystkie pozostałe rodzaje przestępstw prowadzą sędziowie śledczy. Jeżeli zebrany przeciwko domniemanemu sprawcy materiał dowodowy jest wystarczający, sędzia śledczy kieruje sprawę do sądu pokoju. Sąd pokoju bada zebrany materiał dowodowy i jeżeli stwierdzi, że jest on wystarczający, przekazuje sprawę do Prokuratora Generalnego (l-Avukat Ġenerali, ang. Attorney General). Następnie Prokurator Generalny kieruje sprawę do sądu karnego (Il-Qorti Kriminali, ang. Criminal Court). Na rozprawie prokurator oskarża sprawcę przed sądem i przysięgłymi. Przysięgli wydają rozstrzygnięcie w przedmiocie winy oskarżonego. W razie uznania oskarżonego za winnego sąd określa karę, jaka zostanie mu wymierzona.

W poniższych arkuszach informacyjnych opisano poszczególne etapy postępowania oraz twoje prawa Link otworzy się w nowym okniew toku dochodzenia w sprawach karnych, Link otworzy się w nowym okniew trakcie rozprawy oraz Link otworzy się w nowym okniepo pierwszej rozprawie. Dowiesz się też więcej o Link otworzy się w nowym okniepomocy i wsparciu, które możesz uzyskać.

Ostatnia aktualizacja: 20/12/2016

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

1 – MOJE PRAWA W TOKU DOCHODZENIA W SPRAWACH KARNYCH

Jak i gdzie mogę złożyć zawiadomienie o przestępstwie?

Jak mogę dowiedzieć się o czynnościach organów ścigania po złożeniu przeze mnie zawiadomienia o przestępstwie?

Jak mogę uczestniczyć w dochodzeniu w sprawie karnej?

Jakie mam prawa jako świadek?

Jestem nieletni. Czy przysługują mi dodatkowe prawa?

Jakie informacje mogę otrzymać w toku dochodzenia w sprawie karnej od policji lub organizacji udzielających pomocy ofiarom przestępstw?

Czy uzyskam pomoc prawną?

Jak mogę uzyskać ochronę, jeżeli grozi mi niebezpieczeństwo?

Na jakie usługi i pomoc mogę liczyć w toku dochodzenia w sprawie karnej?

Czy istnieje możliwość zawarcia ugody/pojednania bądź rozpoczęcia mediacji między sprawcą a mną?

Jak potoczy się moja sprawa po zakończeniu dochodzenia?

Czy mogę się odwoływać, jeśli moja sprawa zostanie umorzona, zanim zostanie skierowana do sądu?

Jestem cudzoziemcem. Jak chronione są moje prawa i interesy?

Dalsze informacje

Jak i gdzie mogę złożyć zawiadomienie o przestępstwie?

Jeżeli zostałeś pokrzywdzony przestępstwem, zawiadomienie o jego popełnieniu możesz złożyć na policji. Zamiast ciebie zawiadomienie mogą złożyć: twój małżonek, rodzic, rodzeństwo lub opiekun prawny. Zawiadomienie o przestępstwie możesz złożyć również wtedy, gdy sam nie zostałeś nim pokrzywdzony.

Zawiadomienie możesz złożyć ustnie, na najbliższym posterunku policji, lub pisemnie, doręczając je na posterunku policji lub przesyłając pocztą. Jeżeli zdecydujesz się na przesłanie zawiadomienia na piśmie, możesz je sporządzić samodzielnie lub skorzystać z pomocy prawnika. Prawo maltańskie nie przewiduje określonej formy, w jakiej należy złożyć zawiadomienie, lecz wymaga, aby było ono sporządzone w języku angielskim lub maltańskim. Musisz podać w nim swoje dane osobowe. Co do zasady policja dopuszcza zawiadomienia złożone anonimowo, ale dochodzenie na podstawie takich zawiadomień wszczyna tylko w przypadku ciężkich przestępstw.

Przepisy nie przewidują określonego terminu na złożenie zawiadomienia o przestępstwie. Prawo maltańskie stanowi jednak, że po upływie określonego czasu od popełnienia przestępstwa sprawca nie podlega ściganiu. Termin ten jest różny w zależności od rodzaju przestępstwa i wynosi od trzech miesięcy w przypadku najlżejszych przestępstw (np. zniewaga słowna) do dwudziestu lat w przypadku szczególnie ciężkich przestępstw (np. zabójstwo). Po upływie tego terminu nadal będziesz mógł złożyć zawiadomienie, ale policja nie ma obowiązku wszczęcia dochodzenia w sprawie, a nawet jeśli je przeprowadzi, sąd uniewinni oskarżonego.

W przypadku niektórych przestępstw o mniejszym ciężarze gatunkowym konieczne jest złożenie na policji specjalnej skargi. Dotyczy to spraw, w których złożenie skargi uzależnia wszczęcie dochodzenia. Co do zasady skargi takie składa się na piśmie, chociaż forma pisemna nie jest obowiązkowa. Sporządzając skargę, można skorzystać z pomocy prawnika. Skarga musi zawierać następujące informacje: dane osobowe (imię i nazwisko, adres, numer dowodu tożsamości), informacje o sprawcy, opis zdarzenia oraz listę świadków, których, twoim zdaniem, powinna przesłuchać policja, a także ich adresy. Zalecane jest również powołanie przepisu, który według ciebie naruszył sprawca.

Jak mogę dowiedzieć się o czynnościach organów ścigania po złożeniu przeze mnie zawiadomienia o przestępstwie?

Z chwilą złożenia zawiadomienia o przestępstwie, sprawie zostanie nadana sygnatura. Będziesz mógł z niej korzystać, by dowiadywać się o przebiegu twojej sprawy. W praktyce możesz w tym celu posługiwać się również datą złożenia zawiadomienia o przestępstwie. Informacje o przebiegu dochodzenia możesz uzyskać na posterunku policji lub telefonicznie.

Jak mogę uczestniczyć w dochodzeniu w sprawie karnej?

W toku dochodzenia nie masz obowiązku korzystania z pomocy prawnika, ale w związku ze złożonym charakterem procedur jest to zalecane. Jeżeli chcesz być reprezentowany przez pełnomocnika, będziesz musiał ponieść koszty z tytułu jego ustanowienia.

Jeżeli chcesz, możesz przekazywać policji wszelkie informacje istotne dla twojej sprawy. Nie masz obowiązku udowadniać żadnych okoliczności popełnienia przestępstwa, jeżeli jednak posiadasz dowody, które twoim zdaniem są istotne dla dochodzenia, ty albo twój pełnomocnik możecie przekazać je funkcjonariuszowi policji prowadzącemu sprawę.

Najprawdopodobniej zostaniesz wezwany na przesłuchanie w charakterze świadka.

Co do zasady, w toku dochodzenia, akta sprawy są utajnione i dostępne tylko organom prowadzącym sprawę.

Jakie mam prawa jako świadek?

Jako świadek masz prawo odmówić odpowiedzi na niektóre pytania. Zaleca się jednak udzielanie odpowiedzi na wszystkie pytania w celu ułatwienia dochodzenia i uniknięcia podejrzeń o zatajanie informacji.

Nie masz jednak obowiązku odpowiadać na pytania ani przedstawiać dokumentów lub innych dowodów, które mogłyby obciążyć ciebie samego.

Jeżeli grozi ci niebezpieczeństwo, masz prawo zostać objęty programem ochrony świadków, który zapewni ochronę życia i własności tobie oraz członkom twojej rodziny i może w niektórych przypadkach obejmować wypłatę dodatków pieniężnych (somma flus għall-għajxien ta' kuljum, ang. subsistence allowance).

Jestem nieletni. Czy przysługują mi dodatkowe prawa?

Jeżeli jesteś osobą nieletnią, zawiadomienie o przestępstwie może w twoim imieniu złożyć twój rodzic lub opiekun prawny.

Możesz również uzyskać pomoc psychologiczną, poradę lub innego rodzaju wsparcie od krajowej agencji opieki społecznej dla dzieci i rodzin w potrzebie Link otworzy się w nowym oknieAppogg (l-Aġenzija Nazzjonali għall-Ħarsien Soċjali Appoġġ għat-Tfal u għall-Familji fil-Bżonn, ang. National Social Welfare Agency for Children and Families in Need Appogg). Usługi te są nieodpłatne i świadczone niezależnie od dochodzenia w sprawie o przestępstwo.

Jeżeli jesteś osobą nieletnią i pozostajesz pod opieką domniemanego sprawcy (np. jest on twoim rodzicem), możesz zostać umieszczony w specjalnej placówce Ministerstwa Solidarności Społecznej (Il-Ministeru tal-Edukazzjoni, tax-Xogħol u tal-Familja", ang. Ministry of Social Solidarity), w której uzyskasz pomoc i wsparcie wykwalifikowanych psychologów i pracowników socjalnych.

Jakie informacje mogę otrzymać w toku dochodzenia w sprawie karnej od policji lub organizacji udzielających pomocy ofiarom przestępstw?

Prowadzące twoją sprawę organy nie mają obowiązku udzielania ci informacji. Informacje o swoich prawach i uczestnictwie w postępowaniu uzyskasz od swojego pełnomocnika, o ile go ustanowiłeś.

Czy uzyskam pomoc prawną?

W toku dochodzenia w sprawie o przestępstwo pokrzywdzonym nie przysługuje bezpłatna pomoc prawna.

Jak mogę uzyskać ochronę, jeżeli grozi mi niebezpieczeństwo?

Jeżeli policja uzna sprawcę za osobę niebezpieczną i stwierdzi, że pozostawienie jej na wolności może mieć groźne następstwa, skieruje do sądu wniosek o zastosowanie tymczasowego aresztowania.

Masz również prawo zażądać od funkcjonariusza policji prowadzącego twoją sprawę objęcia cię programem ochrony świadków. Wymaga to od ciebie złożenia oświadczenia, że w trakcie przesłuchania złożysz przed sądem zeznania obciążające sprawcę. Jeżeli funkcjonariusz policji uzna, że twoje zeznania lub inne dowody są istotne dla sprawy, skieruje wniosek do Prokuratora Generalnego (l-Avukat Ġenerali, ang. Attorney General) o objęcie cię programem ochrony świadków. W programie mogą również uczestniczyć członkowie twojej rodziny i inne najbliższe ci osoby. Zazwyczaj program obejmuje środki zapewniające ci ochronę osobistą i ochronę twojej własności.

Na jakie usługi i pomoc mogę liczyć w toku dochodzenia w sprawie karnej?

Możesz otrzymać pomoc medyczną, za którą będziesz zmuszony zapłacić, o ile nie posiadasz ważnego ubezpieczenia zdrowotnego. Obywatele 27 państw członkowskich UE, Islandii, Liechtensteinu, Norwegii i Szwajcarii mogą skorzystać z Link otworzy się w nowym oknieeuropejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego. W razie konieczności możesz również otrzymać pomoc psychologiczną i wsparcie w innej formie, lecz będziesz musiał ponieść ich koszty.

Jeżeli jesteś ofiarą przemocy domowej, przysługuje ci bezpłatna pomoc Link otworzy się w nowym oknieKomisji ds. Przemocy Domowej (Il-Kummissjoni dwar il-Vjolenza Domestika, ang. Commission on Domestic Violence) oraz agencji Link otworzy się w nowym oknieAppogg.

Czy istnieje możliwość zawarcia ugody/pojednania bądź rozpoczęcia mediacji między sprawcą i mną?

Nie ma możliwości zawarcia pojednania ze sprawcą ani przeprowadzenia mediacji między nim i tobą. Możliwe jest natomiast przeprowadzenie procedury, w ramach której sprawca może dobrowolnie przyznać się do winy i uzgodnić wymiar kary (negozjar dwar is-sentenza, ang. plea-bargaining). W procedurze tej biorą udział tylko prokurator i sprawca, nie możesz zatem w niej uczestniczyć. Jeżeli wskazana procedura kończy się pomyślnie, sporządzane jest porozumienie między prokuratorem i sprawcą, które jest następnie przekazywane sądowi do zatwierdzenia.

Jak potoczy się moja sprawa po zakończeniu dochodzenia?

Na końcu dochodzenia zapada decyzja, czy zebrane dowody są wystarczające do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym. W zależności od ciężaru gatunkowego przestępstwa, możliwe są dwa warianty:

  • jeżeli sprawa dotyczy przestępstwa o mniejszym ciężarze gatunkowym i dochodzenie prowadził funkcjonariusz policji, wówczas to on postanawia, czy sprawa zostanie skierowana do sądu pokoju (Il-Qorti tal-Maġistrati, ang. Court of Magistratem) celem rozpoznania;
  • jeżeli sprawa dotyczy przestępstwa o większym ciężarze gatunkowym i dochodzenie prowadził sędzia śledczy, wówczas rozprawa odbędzie się przed sądem pokoju. Na rozprawie tej sąd zbada zebrane dowody i jeżeli postanowi o rozpoznaniu sprawy w postępowaniu sądowym, skieruje ją do Prokuratora Generalnego, który z kolei przekaże ją sądowi karnemu do rozpoznania na rozprawie.

W przypadku skierowania twojej sprawy do sądu policja prześle ci stosowne zawiadomienie. Jeżeli sąd postanowi o przesłuchaniu ciebie w charakterze świadka, zawiadomienie będzie również zawierać informacje na temat terminu i miejsca przesłuchania.

Czy mogę się odwoływać, jeśli moja sprawa zostanie umorzona, zanim zostanie skierowana do sądu?

Jeżeli prowadzący dochodzenie funkcjonariusz policji postanowi o umorzeniu sprawy bez kierowania jej do sądu, jako pokrzywdzony możesz zaskarżyć to postanowienie do sądu pokoju. Sąd pokoju (Il-Qorti tal-Maġistrati, ang. Court of Magistrates) zwróci się do ciebie o potwierdzenie pod przysięgą informacji, które zawarłeś w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa, a także o złożenie oświadczenia o gotowości do zeznawania w sądzie. Będziesz musiał również wpłacić kwotę w wysokości określonej przez sąd jako zabezpieczenie potwierdzające, iż twój zamiar doprowadzenia do ścigania sprawcy jest poważny. Sąd pokoju zbada materiał dowodowy i jeżeli uzna, że jest on wystarczający, nakaże policji wniesienie aktu oskarżenia.

Jestem cudzoziemcem. Jak chronione są moje prawa i interesy?

Jeżeli jesteś cudzoziemcem i zostałeś pokrzywdzony przestępstwem na Malcie, przysługują ci wszystkie opisane powyżej prawa. Ponadto, jeżeli składasz zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, a nie posługujesz się językiem angielskim lub maltańskim, możesz używać własnego języka. Policja umożliwi ci skorzystanie z pomocy tłumacza lub dopilnuje, aby przekazywane przez ciebie informacje były dla niej w pełni zrozumiałe.

W trakcie dochodzenia możesz korzystać z pomocy tłumacza, ale musisz zapłacić za jego usługi.

Dalsze informacje:

Ostatnia aktualizacja: 20/12/2016

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłuma