Uwaga: niedawno wprowadzono na tej stronie zmiany w oryginalnej wersji językowej chorwacki. Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Swipe to change

Prawa ofiar – w poszczególnych państwach

Chorwacja

Autor treści:
Chorwacja

Jak złożyć zawiadomienie o przestępstwie?

Podejrzenie popełnienia przestępstwa można zgłosić, składając zawiadomienie na piśmie, ustnie lub w innej formie we właściwej prokuraturze.

Osoby składające ustne zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa zostają pouczone o konsekwencjach składania fałszywych zawiadomień. Zawiadomienia składane ustnie są nagrywane. Zawiadomienia składane telefonicznie lub za pomocą innych środków telekomunikacji są w miarę możliwości nagrywane i sporządzana jest notatka urzędowa.

Składając zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, ofiary otrzymują pisemne potwierdzenie przyjęcia zawiadomienia, które zawiera podstawowe informacje na temat przestępstwa. Ofiary, które nie mówią w języku używanym przez właściwy organ lub go nie rozumieją, mogą złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa we własnym języku i skorzystać z usług tłumacza ustnego lub innej osoby, która mówi zarówno w języku organu, jak i w języku ofiary, oraz rozumie oba te języki. Ofiary, które nie mówią w języku używanym przez właściwy organ lub go nie rozumieją, mają prawo wnieść o przetłumaczenie potwierdzenia przyjęcia zawiadomienia na swój język na koszt tego organu.

Wszystkie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, które przyjmują sądy, policja lub prokuratury poza obszarem swojej właściwości, są bezzwłocznie przekazywane do właściwej prokuratury.

W momencie otrzymania zawiadomienia prokurator należycie wpisuje je do rejestru zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, chyba że prawo przewiduje inaczej.

W przypadku gdy prokurator jedynie poweźmie wiadomość o popełnieniu przestępstwa lub otrzyma od ofiary zgłoszenie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, sporządza notatkę urzędową, wpisuje sprawę do rejestru różnych spraw karnych i postępuje w sposób opisany w prawie.

Jeżeli zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa nie zawiera żadnych informacji na temat przestępstwa, tj. prokurator nie jest w stanie określić przestępstwa będącego przedmiotem zawiadomienia, wpisuje sprawę do rejestru różnych spraw karnych i zwraca się do osoby, która złożyła zawiadomienie, o dostarczenie dodatkowych informacji w terminie 15 dni.

Jeżeli osoba składająca zawiadomienie nie dostarczy dodatkowych informacji na wniosek prokuratora, prokurator sporządza stosowną notatkę urzędową. Po upływie terminu na dostarczenie dodatkowych informacji prokurator musi zgłosić ten fakt prokuratorowi wyższemu rangą w terminie ośmiu dni. Prokurator wyższy rangą może zarządzić wpisanie zawiadomienia do rejestru zawiadomień o popełnieniu przestępstwa.

W jaki sposób mogę uzyskać informacje o przebiegu sprawy?

Po dwóch miesiącach od złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa lub zgłoszenia popełnienia przestępstwa ofiara lub pokrzywdzony ma prawo zwrócić się do prokuratora z wnioskiem o podanie informacji na temat czynności podjętych w związku z takim zawiadomieniem lub zgłoszeniem. Prokurator musi przedstawić odpowiedź w rozsądnym terminie, jednak nie później niż w terminie 30 dni od daty otrzymania pisemnego wniosku, chyba że taka odpowiedź mogłaby negatywnie wpłynąć na przebieg postępowania. Jeżeli prokurator postanowi nie udostępniać takich informacji, musi powiadomić o tym ofiarę/pokrzywdzonego.

Ofiara uczestnicząca w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonego ma prawo do otrzymania informacji na temat wyniku postępowania.

Czy przysługuje mi pomoc prawna (w trakcie dochodzenia/śledztwa lub w toku procesu)? Na jakich warunkach?

Poza wskazanymi powyżej prawami ofiary przestępstw przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności i handlu ludźmi mają prawo do nieodpłatnych konsultacji z doradcą prawnym (savjetnik), a przed przesłuchaniem właściwe organy mogą wyznaczyć pełnomocnika (opunomoćenik) reprezentującego taką ofiarę. Koszt doradcy/pełnomocnika ponosi państwo.

Dzieci będące ofiarami przestępstw mają wszystkie wskazane powyżej prawa, a także prawo do korzystania z usług upoważnionego pełnomocnika, którego koszt pokrywa państwo.

Ofiary przestępstw mają prawo do przedsądowej pomocy prawnej i pomocy prawnej na etapie sądowym. Ofiary przestępstw z użyciem przemocy mogą korzystać z tej pomocy nieodpłatnie w toku postępowania w celu uzyskania odszkodowania/zadośćuczynienia za szkody poniesione na skutek przestępstwa.

Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej reguluje kwestie przedsądowej pomocy prawnej i pomocy prawnej na etapie sądowym.

Przedsądowa pomoc prawna obejmuje ogólne informacje prawne, porady prawne, wnioski do podmiotów publicznych, Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i organizacji międzynarodowych zgodnie z umowami międzynarodowymi i regulaminami wewnętrznymi, reprezentację w postępowaniach przed podmiotami publicznymi oraz pomoc prawną w pozasądowym rozwiązywaniu sporów.

Przedsądowa pomoc prawna może być świadczona w każdej dziedzinie prawa:

  • jeżeli wnioskodawca nie ma wystarczającej wiedzy ani możliwości, aby dochodzić swoich praw;
  • jeżeli wnioskodawca nie otrzymał pomocy prawnej na mocy odrębnych przepisów;
  • jeżeli złożony wniosek nie jest oczywiście bezzasadny;
  • jeżeli sytuacja finansowa wnioskodawcy uniemożliwia zapłacenie za pomoc prawną bez nadmiernego obciążenia środków przeznaczonych na utrzymanie wnioskodawcy lub członków jego rodziny.

Wnioskodawcy, którzy ubiegają się o przedsądową pomoc prawną, powinni skontaktować się bezpośrednio z podmiotem świadczącym taką pomoc.

Pomoc prawna na etapie sądowym obejmuje porady prawne, składanie wniosków w postępowaniach dotyczących ochrony praw pracownika prowadzonych przeciwko pracodawcy, składanie wniosków w postępowaniach sądowych, reprezentację w postępowaniach sądowych, pomoc prawną w polubownym rozwiązywaniu sporów oraz zwolnienie z kosztów prawnych i opłat sądowych.

Pomoc prawna na etapie sądowym może zostać przyznana, jeżeli:

  1. postępowanie jest skomplikowane;
  2. wnioskodawca nie jest w stanie reprezentować samego siebie;
  3. sytuacja finansowa wnioskodawcy uniemożliwia zapłacenie za pomoc prawną bez nadmiernego obciążenia środków przeznaczonych na utrzymanie wnioskodawcy lub członków jego rodziny;
  4. zarzuty nie są ciężkie;
  5. wniosek wnioskodawcy nie został odrzucony w ciągu ostatnich sześciu miesięcy z powodu celowego podania niedokładnych informacji; oraz
  6. wnioskodawca nie otrzymał pomocy prawnej na mocy odrębnych przepisów.

Pomoc prawna na etapie sądowym zostaje przyznana bez uprzedniej oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy, jeżeli jest on:

  1. dzieckiem uczestniczącym w postępowaniu alimentacyjnym;
  2. ofiarą przestępstwa z użyciem przemocy, która ubiega się o odszkodowanie/zadośćuczynienie za szkodę poniesioną w następstwie przestępstwa;
  3. osobą pobierającą świadczenia alimentacyjne na mocy odrębnych przepisów w zakresie praw do zabezpieczenia społecznego; lub
  4. osobą pobierającą zasiłek na utrzymanie na mocy ustawy o prawach weteranów wojny o niepodległość Chorwacji i członków ich rodzin oraz ustawy o ochronie cywilnych i wojskowych weteranów wojennych.

Wnioskodawcy ubiegający się o pomoc prawną na etapie sądowym muszą złożyć wniosek do właściwego urzędu na specjalnym formularzu.

Czy mogę ubiegać się o zwrot kosztów (z tytułu uczestnictwa w dochodzeniu/śledztwie/procesie)? Na jakich warunkach?

Sąd zarządza pokrycie kosztów postępowania przez skazanego, chyba że kwalifikuje się on do zwolnienia z całości lub części tych kosztów.

W razie zawieszenia postępowania karnego, uniewinnienia oskarżonego lub oddalenia zarzutów orzeczenie sądu musi stanowić, że koszty postępowania karnego zgodnie z art. 145 ust. 2 pkt 1–5 kodeksu postępowania karnego, nieuniknione koszty poniesione przez skazanego oraz nieuniknione koszty poniesione przez pełnomocnika skazanego i honorarium pełnomocnika pokrywa Skarb Państwa, chyba że prawo stanowi inaczej.

Moja sprawa została umorzona zanim trafiła do sądu. Czy mogę się odwołać?

W przypadku odmowy wszczęcia postępowania po złożeniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez ofiarę może ona wnieść oskarżenie prywatne.

Jeżeli prokurator stwierdzi, że ściganie przestępstwa z urzędu lub ściganie osoby, której zarzucono popełnienie przestępstwa, jest bezzasadne, ma obowiązek powiadomić o tym ofiarę w terminie ośmiu dni i pouczyć ją o możliwości wniesienia oskarżenia prywatnego. Takiej samej czynności musi dokonać sąd, który umorzył postępowanie w związku z odmową wszczęcia postępowania przez prokuratora w innych sprawach.

Czy mogę uczestniczyć w procesie?

Zgodnie z kodeksem postępowania karnego pokrzywdzony w postępowaniu karnym ma prawo do:

  • posługiwania się swoim językiem ojczystym, w tym językiem migowym, i zażądania tłumaczenia ustnego, jeżeli nie posługuje się językiem chorwackim lub go nie rozumie, lub tłumaczenia języka migowego, jeżeli pokrzywdzony jest osobą głuchą lub głuchoniewidomą;
  • wniesienia powództwa adhezyjnego i wniosków o zastosowanie środków zapobiegawczych;
  • pełnomocnictwa procesowego;
  • przedstawiania okoliczności faktycznych i wnoszenia wniosków dowodowych;
  • udziału w posiedzeniu, na którym odbywa się postępowanie dowodowe;
  • udziału w postępowaniu sądowym i postępowaniu dowodowym oraz wygłoszenia mowy końcowej;
  • zażądania dostępu do akt sprawy zgodnie z art. 184 ust. 2 kodeksu postępowania karnego;
  • zwrócenia się o przekazywanie przez prokuratora informacji na temat czynności dokonanych na podstawie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa oraz wniesienia zażalenia do prokuratora wyższego rangą;
  • wniesienia środków zaskarżenia;
  • dochodzenia przywrócenia do stanu poprzedniego;
  • otrzymania zawiadomienia o wyniku postępowania karnego.

Jaka jest moja rola w systemie wymiaru sprawiedliwości? Czy jestem na przykład: ofiarą przestępstwa, świadkiem, powodem cywilnym, oskarżycielem prywatnym? Czy mogę wybrać swoją rolę?

Ofiarą przestępstwa jest osoba fizyczna, która odniosła uszczerbek na zdrowiu fizycznym lub psychicznym bądź szkodę na mieniu lub której prawa i wolności podstawowe zostały poważnie pogwałcone bezpośrednio na skutek przestępstwa. Za ofiarę przestępstwa uważa się również małżonka, konkubenta, partnera życiowego, nieformalnego partnera życiowego, zstępnych, a w razie braku zstępnych – wstępnych i rodzeństwo osoby, która poniosła śmierć bezpośrednio w wyniku przestępstwa, oraz wszelkie osoby pozostające zgodnie z prawem na utrzymaniu zmarłego.

Pokrzywdzony jest ofiarą przestępstwa lub osobą prawną, która odniosła szkodę na skutek przestępstwa, i bierze udział w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonego.

Występowanie w charakterze strony albo uczestnika postępowania nie zależy od woli danej osoby, ale od jej roli w konkretnej sprawie karnej. Każdy może występować w charakterze strony albo uczestnika postępowania, w zależności od okoliczności określonych w przepisach; wybór dotyczy natomiast praw, które osoba chce wykonywać jako pokrzywdzony lub jako ofiara przestępstwa.

Czy mogę wybrać swoją rolę? Jakie są moje prawa i obowiązki wynikające z tej roli?

Ofiara przestępstwa ma prawo do:

  • dostępu do usług wsparcia dla ofiar przestępstw;
  • skutecznej pomocy psychologicznej i innego rodzaju pomocy specjalistycznej oraz wsparcia ze strony organów, organizacji i instytucji pomagających ofiarom przestępstw, zgodnie z przepisami prawa;
  • ochrony przed zastraszaniem i odwetem;
  • ochrony swojej godności podczas składania zeznań w charakterze ofiary;
  • bycia wysłuchanym bez zbędnej zwłoki po złożeniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa i do późniejszego przesłuchania w zakresie, który jest bezwzględnie konieczny do celów postępowania karnego;
  • obecności zaufanej osoby podczas każdej czynności, w której uczestniczy ofiara;
  • przejścia badań lekarskich w minimalnym zakresie i tylko wtedy, gdy są one absolutnie konieczne do celów postępowania karnego;
  • złożenia wniosku o ściganie lub wniesienia oskarżenia prywatnego zgodnie z kodeksem karnym, udziału w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonego, otrzymania informacji o odmowie przyjęcia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa (art. 206 ust. 3 kodeksu) i o postanowieniu prokuratora o odmowie wszczęcia postępowania, a także do wniesienia oskarżenia bez udziału prokuratora;
  • bycia informowaną przez prokuratora o czynnościach dokonanych na podstawie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa (art. 206a kodeksu) i do wniesienia zażalenia do prokuratora wyższego rangą (art. 206b kodeksu);
  • zwracania się o informacje na temat zwolnienia sprawcy z zakładu karnego lub aresztu, ucieczki lub przedterminowego zwolnienia sprawcy z zakładu karnego i środków podjętych w celu zapewnienia ofierze ochrony oraz otrzymywania tych informacji bez zbędnej zwłoki;
  • zwracania się o informacje na temat wydania prawomocnego orzeczenia w przedmiocie umorzenia postępowania karnego oraz otrzymywania takich informacji;
  • innych praw przewidzianych w przepisach.

Ofiara uczestnicząca w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonego ma prawo do:

  • posługiwania się swoim językiem ojczystym, w tym językiem migowym, i zażądania tłumaczenia ustnego, jeżeli nie posługuje się językiem chorwackim lub go nie rozumie, lub tłumaczenia języka migowego, jeżeli pokrzywdzony jest osobą głuchą lub głuchoniewidomą;
  • wniesienia powództwa adhezyjnego i wniosków o zastosowanie środków zapobiegawczych;
  • pełnomocnictwa procesowego;
  • przedstawiania okoliczności faktycznych i wnoszenia wniosków dowodowych;
  • udziału w posiedzeniu, na którym odbywa się postępowanie dowodowe;
  • udziału w postępowaniu sądowym i postępowaniu dowodowym oraz wygłoszenia mowy końcowej;
  • zażądania dostępu do akt sprawy zgodnie z kodeksem;
  • zwrócenia się o przekazywanie przez prokuratora informacji na temat czynności dokonanych na podstawie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa oraz wniesienia zażalenia do prokuratora wyższego rangą;
  • wniesienia środków zaskarżenia;
  • dochodzenia przywrócenia stanu poprzedniego;
  • otrzymania zawiadomienia o wyniku postępowania karnego.

Poza wskazanymi powyżej prawami ofiary przestępstw przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności i handlu ludźmi mają dodatkowe prawa, które wymieniono w pkt 12.

Jeżeli ofiarą przestępstwa jest dziecko, poza określonymi powyżej prawami ofiar przestępstw przysługują jej dodatkowe prawa wymienione w pkt 13.

Na etapie postępowania przygotowawczego ofiary przestępstw, które działają w charakterze oskarżycieli prywatnych lub pokrzywdzonych, mogą przedstawić wszystkie okoliczności faktyczne i istotne dowody w celu potwierdzenia popełnienia przestępstwa, zidentyfikowania sprawcy czynu i ustalenia roszczeń w powództwie adhezyjnym.

Zarówno przed wszczęciem postępowania karnego, jak i na każdym jego etapie prokuratura i sąd muszą rozważyć, czy oskarżony może wypłacić na rzecz pokrzywdzonego odszkodowanie/zadośćuczynienie za wszelkie szkody wyrządzone przestępstwem. Muszą ponadto pouczyć pokrzywdzonego o niektórych prawach przewidzianych w przepisach (np. o prawie pokrzywdzonego do używania języka ojczystego, prawie do wniesienia powództwa adhezyjnego itd.).

Osoby, które mogą posiadać wiedzę na temat przestępstwa, oskarżony lub inne osoby istotne dla sprawy mogą zostać wezwane w charakterze świadka.

W charakterze świadka można wezwać następujące osoby: pokrzywdzonego, pokrzywdzonego działającego w charakterze oskarżyciela posiłkowego oraz oskarżyciela prywatnego.

Oskarżyciel prywatny ma takie same prawa jak oskarżyciel publiczny, z wyjątkiem praw należnych wyłącznie organowi państwowemu.

Czy mogę składać oświadczenia przed sądem lub przedstawiać dowody? Na jakich warunkach?

Pokrzywdzony w postępowaniu karnym ma prawa wymienione w pkt 25.

Jakie informacje uzyskam w czasie procesu?

Na etapie postępowania przygotowawczego ofiary przestępstw, które działają w charakterze oskarżycieli prywatnych lub pokrzywdzonych, mogą przedstawić wszystkie okoliczności faktyczne i istotne dowody w celu potwierdzenia popełnienia przestępstwa, zidentyfikowania sprawcy czynu i ustalenia roszczeń w powództwie adhezyjnym.

Ofiara uczestnicząca w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonego ma prawo do:

  • zwrócenia się o przekazywanie przez prokuratora informacji na temat czynności dokonanych na podstawie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa oraz wniesienia zażalenia do prokuratora wyższego rangą;
  • otrzymania informacji o odmowie przyjęcia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa lub o wydaniu przez prokuratora postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania;
  • otrzymania zawiadomienia o wyniku postępowania karnego.

Czy będę mieć dostęp do akt sądowych?

Ofiara uczestnicząca w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonego może uzyskać wgląd do akt sprawy.

Ostatnia aktualizacja: 08/10/2018

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Twoje uwagi

Za pomocą tego formularza możesz przesłać nam swoje komentarze i uwagi na temat nowej strony