Victims' rights - by country

As a victim of a crime you can benefit from a number of rights, and assistance from national authorities and organisations to advise and help you. These factsheets provide you with a range of information on what you can expect in every country in the European Union.

If you have suffered a crime, of course you will need to think about whether to report it. You may feel reluctant to do this, or worried about it, but if you do not report it, a police investigation is much less likely and the person who committed the crime is unlikely to be brought to account. Reporting the crime may also be important for your own practical reasons such as making an insurance claim.

You may have access to some rights whether you report the crime or not. However, once you have reported the crime you can benefit from a range of rights and additional support which might not otherwise be available to you. These will help to ensure that you can take full part in the proceedings and that you understand what is happening. They also aim at making the process as easy as possible for you.

When you report the crime to the police or as soon as possible thereafter, you might wish to check carefully what specific role(s) you may have in the proceedings - as victim, witness, civil claimant, civil party, private prosecutor, etc.   These roles vary from one country to another and some of them have rights attached to them that may be important later on in the process, for example with regard to whether or not you as a victim can appeal the outcome of a trial. Take note of the roles and deadlines as you read through these factsheets. Check with the police what roles exist and what deadlines – if any - you must respect to get the respective status. You may ask the authorities for clarifications in order to decide how best to protect your rights and legal interests.

Once you have reported a crime, authorities will work to bring justice to you and others. As part of this process, they may require your active cooperation until and perhaps after the end of the criminal proceedings if there is a prosecution. You have an important role in these proceedings and your assistance is very much appreciated.

The police will begin their investigation to establish enough evidence to prosecute the person who committed the crime. If the person is prosecuted and found guilty the judge will also determine the appropriate penalty for the offender.

As a victim, you have a number of legally guaranteed rights within or outside the criminal proceedings. In addition, some of your rights may extend to your family members and relatives. The European Union has taken steps to guarantee a minimum set of rights and certain standards along which Member States should align their laws.

The following factsheets will guide you through the most important steps of criminal proceedings in each Member State, explaining the rights you have and the basic rules you need to follow to exercise them. This information is not a substitute for legal advice and is intended to be for guidance only.

Please select the relevant country's flag to obtain detailed national information.

Any reference in these fact sheets to a person of the male sex shall be deemed also to constitute a reference to a person of the female sex, and vice versa, unless the context clearly indicates otherwise.

Last update: 18/01/2019

This page is maintained by the European Commission. The information on this page does not necessarily reflect the official position of the European Commission. The Commission accepts no responsibility or liability whatsoever with regard to any information or data contained or referred to in this document. Please refer to the legal notice with regard to copyright rules for European pages.

Rechten van slachtoffers van strafbare feiten in strafrechtelijke procedures - België

Je wordt beschouwd als een slachtoffer van een misdrijf als je schade hebt geleden ten gevolge van een bepaalde gebeurtenis waardoor je bijvoorbeeld gewond bent geraakt of waardoor je eigendommen beschadigd of gestolen werden, en de nationale wetten deze gebeurtenis als een misdrijf omschrijven. Als slachtoffer van een misdrijf kent de wet je bepaalde individuele rechten toe zowel voor, tijdens als na het strafproces.

De strafprocedure in België bestaat uit een onderzoeksfase en een vonnisfase. In de meeste gevallen wordt het onderzoek gevoerd onder leiding van de procureur des Konings (opsporingsonderzoek) of – in bepaalde meer ingewikkelde dossiers – de onderzoeksrechter (gerechtelijk onderzoek). Tijdens het onderzoek wordt bewijs verzameld om te bewijzen dat er een misdrijf is gepleegd en door wie dat het misdrijf is gepleegd.

Nadat het onderzoek beëindigd is, wordt het dossier afgesloten of naar een rechtbank doorverwezen. Tijdens het strafproces zal de rechtbank het verzamelde bewijs evalueren en beoordelen of de verdachte inderdaad schuldig is. Als de verdachte schuldig wordt bevonden, wordt hij/zij veroordeeld en kan hem een straf worden opgelegd. De rechtbank kan echter ook oordelen dat de persoon onschuldig is en hem vrijspreken.

Als slachtoffer heb je een aantal rechten doorheen de strafprocedure. Als je op een meer actievere wijze wenst te worden betrokken in de strafprocedure, kan je ervoor kiezen je te laten registreren als benadeelde persoon of je burgerlijke partij stellen. In bepaalde omstandigheden kan je ervoor kiezen om zelf het strafproces op te starten via een rechtstreekse dagvaarding van de dader of door een klacht met burgerlijke partij stelling neer te leggen bij de onderzoeksrechter. Via de burgerlijke partijstelling is het mogelijk om een schadevergoeding te vorderen van de dader. Wanneer aan een aantal voorwaarden is voldaan (bijvoorbeeld als je het slachtoffer bent van een geweldsmisdrijf en de dader of de verzekeringsmaatschappij de schade niet kunnen vergoeden) kan je een tegemoetkoming krijgen van de Staat.

De volgende informatiefiches leiden je door de verschillende stappen in de strafprocedure en geven je een overzicht van je rechten De link wordt in een nieuw venster geopend.tijdens het onderzoek, De link wordt in een nieuw venster geopend.tijdens het strafproces en De link wordt in een nieuw venster geopend.na het strafproces. Je kan hier ook meer informatie vinden over de bijstand en de De link wordt in een nieuw venster geopend.hulp die je kan krijgen.

Laatste update: 03/08/2017

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

1 - Mijn rechten tijdens het onderzoek

Hoe en waar moet ik een misdrijf aangeven?

Hoe kan ik opvolgen wat de autoriteiten doen met mijn klacht?

Hoe kan ik betrokken worden bij het onderzoek?

Welke rechten heb ik als getuige?

Ik ben minderjarig. Heb ik bijkomende rechten?

Welke informatie kan ik van de politie en de diensten slachtofferzorg krijgen over het verloop van het onderzoek?

Heb ik recht op juridische bijstand?

Hoe kan ik bescherming krijgen als ik me bedreigd voel?

Tot welke diensten kan ik mij tijdens de onderzoeksfase wenden als ik bijstand nodig heb?

Is het mogelijk om een schikking te treffen met de dader of om een bemiddeling op te starten?

Wat zijn de mogelijke beslissingen op het einde van het onderzoek?

Kan ik beroep aantekenen als het dossier gesloten wordt zonder dat dit voor een strafrechter werd gebracht?

Ik ben een buitenlander. Hoe worden mijn rechten en belangen beschermd?

Bijkomende informatie

Hoe en waar moet ik een misdrijf aangeven?

Je kan een misdrijf aangeven op het politiekantoor, bij voorkeur op het politiekantoor van de plaats waar het misdrijf is gepleegd. In een crisissituatie kan je altijd het noodnummer 112 bellen. Als het geen noodsituatie betreft kan je terecht bij het dichtstbijzijnde politiebureau. De adressen van de verschillende politiekantoren kan je vinden op de website van de lokale politie in het De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands en De link wordt in een nieuw venster geopend.Frans.

Elke Belgische burger of Belgische ingezetene (bv als je een permanente verblijfsvergunning hebt) kan  bepaalde minder zware misdrijven (bijvoorbeeld vandalisme, winkeldiefstal en fietsdiefstal) online aangeven in het De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands, De link wordt in een nieuw venster geopend.Frans en De link wordt in een nieuw venster geopend.Duits.

Daarnaast kan iedereen, dus ook toeristen, internetgerelateerde misdrijven melden via een specifieke website die beschikbaar is in het De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands, De link wordt in een nieuw venster geopend.Frans, De link wordt in een nieuw venster geopend.Duits en De link wordt in een nieuw venster geopend.Engels.

Een beperkt aantal misdrijven kan enkel worden vervolgd als het slachtoffer er zelf klacht voor neerlegt, bijvoorbeeld smaad en eerroof (de zogenaamde klachtmisdrijven).

Het is niet nodig om je klacht dadelijk na het misdrijf neer te leggen, maar je hebt er wel alle belang bij om dit zo snel mogelijk te doen zodat de politie over precieze informatie beschikt over de feiten, de omstandigheden en de schade die je hebt geleden. Bovendien moet je er ook rekening mee houden dat na verloop van een bepaalde periode de autoriteiten een misdrijf niet meer kunnen vervolgen (‘de verjaring’). Deze periode is vastgelegd door de wet en verschilt per misdrijf. De termijnen kunnen variëren van zes maanden tot 20 jaar. Ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht zijn onverjaarbaar.

De politie zal je verhoren om jouw klacht op te nemen in een proces-verbaal. Tijdens het verhoor heb je een aantal rechten die ook gelden indien je eventueel op een later tijdstip opnieuw zou worden verhoord. Ongeacht in welke hoedanigheid je verhoord wordt (bijvoorbeeld als slachtoffer of als getuige) moet de politieambtenaar je vóór het verhoor meedelen dat:

  • je niet verplicht kan worden jezelf te beschuldigen;
  • je verklaringen als bewijs in rechte kunnen worden gebruikt;
  • je het recht hebt te vragen dat alle vragen en antwoorden in jouw eigen bewoordingen worden genoteerd;
  • je het recht hebt te vragen een bepaalde opsporingshandeling uit te voeren of een bepaald verhoor af te nemen;
  • je gebruik mag maken van de documenten in je bezit, zonder dat daardoor het verhoor wordt uitgesteld en dat je, tijdens de ondervraging of later, mag vragen dat deze documenten bij het proces-verbaal van het verhoor of bij het dossier worden gevoegd.
  • je het recht hebt om kosteloos een kopie van de tekst van jouw verhoor te krijgen. Je moet deze kopie vragen op het einde van het verhoor. Behalve in bepaalde uitzonderingen, zal je deze kopie onmiddellijk ontvangen.

Indien je je in een andere taal dan die van de procedure wenst uit te drukken, wordt een beëdigde tolk opgeroepen om je bij te staan tijdens het verhoor. Dit is kosteloos. Je kan ook gevraagd worden om zelf je verklaring op te schrijven in je eigen taal.

Je klacht zal neergeschreven worden in een proces-verbaal waarin met name de volgende informatie is opgenomen:

  • Je naam, adres, telefoonnummer en eventueel ook je email adres;
  • Gedetailleerde informatie over het misdrijf: wanneer en waar heeft het misdrijf plaatsgevonden, wie was er betrokken, wat is er gebeurd, wat zijn de gevolgen van het misdrijf;
  • De contactgegevens van de getuigen;
  • Een beschrijving van de betrokken personen, zoals hun lengte, hun lichaamsbouw en hun kleding. Informatie over hun mogelijke leeftijd, haarkleur en stijl, accent en eventuele opvallende kenmerken als wratten, littekens, tatoeages of moedervlekken kunnen ook erg nuttig zijn;
  • Verwondingen die je hebt opgelopen (een arts kan hiervoor een attest uitschrijven dat je aan de politie kan overhandigen, zelfs enkele dagen nadat je klacht hebt neergelegd). Je kan aan je arts ook een attest van werkonbekwaamheid vragen;
  • Elke andere (materiële) schade die je hebt geleden (het is handig als je hier foto’s van neemt).

Je kan tijdenshet verhoor ook aangeven dat je praktische, sociale, psychologische of juridische hulp nodig hebt.

Het is aangewezen dat je een kopie maakt van de documenten die je aan de politie overhandigt. Je kan de originele documenten immers later nog nodig hebben voor bijvoorbeeld je verzekeringsmaatschappij.

Indien je slachtoffer bent van een seksueel misdrijf, zal het verhoor, in de mate van het mogelijke, plaatsvinden in een aangepast lokaal dat de nodige discretie biedt.

Behoudens een aantal uitzonderingen, maakt de politie het proces-verbaal over aan het parket. De procureur des Konings zal daarop beslissen of de politie een onderzoek moet starten of niet. Dit onderzoek kan gevoerd worden onder leiding van enerzijds de procureur des Konings (opsporingsonderzoek) of anderzijds, bij meer ingewikkelde dossiers of wanneer meer ingrijpende onderzoeksmaatregelen nodig zijn, zoals een huiszoeking, de onderzoeksrechter (gerechtelijk onderzoek). In sommige gevallen kan de politie zelf het onderzoek starten en het afgewerkte dossier naar het parket doorsturen voor verder gevolg (Ambtshalve Politioneel Onderzoek). Voor een aantal lichte misdrijven (bijvoorbeeld fietsdiefstal) en rekening houdend met de omstandigheden (bijvoorbeeld het ontbreken van enig spoor van de verdachte) zal de politie een Vereenvoudigd Proces-Verbaal (VPV) op stellen. Dit VPV blijft op het politiecommissariaat en wordt niet overgemaakt aan het parket. Elke maand wordt er wel een overzichtslijst van alle opgestelde VPV’s overgemaakt aan de procureur des Konings, waardoor hij op de hoogte wordt gebracht van jouw klacht. Indien er nieuwe elementen aan het licht komen (bijvoorbeeld: identificatie van de dader van het misdrijf) die de zaak een andere wending kunnen geven, wordt het proces-verbaal overgemaakt aan de procureur des Konings en zal je hierover geïnformeerd worden door de politie.

Hoe kan ik opvolgen wat de autoriteiten doen met mijn klacht?

Na het indienen van je klacht zal je een attest van klachtneerlegging krijgen. Op dit attest vind je het referentienummer van je zaak, de naam van de politieagent die je geholpen heeft en de contactgegevens van het parket (dat je kan contacteren voor de opvolging van je klacht).

Op dit attest wordt duidelijk aangegeven of je klacht wordt behandeld als een normaal proces-verbaal, een ambtshalve politioneel onderzoek of een vereenvoudigd proces-verbaal.

Hoe kan ik betrokken worden bij het onderzoek?

Indien je geen andere stappen onderneemt dan de klachtneerlegging bij de politie, zal je door de procureur des Konings, in geval van vervolging, enkel worden geïnformeerd over de datum, uur en plaats van de zitting van het vonnisgerecht.

Indien je geïnformeerd wenst te worden over een ander gevolg dat aan jouw klacht wordt gegeven, biedt de wet je de mogelijkheid om je benadeelde persoon te verklaren. Je kan dit door in persoon of via je advocaat een verklaring van benadeelde persoon af te leggen bij de politieambtenaar die het proces-verbaal opstelt, of door de verklaring af te geven op het secretariaat van het parket of op het politiekantoor of ze per aangetekende brief op te sturen naar het secretariaat van het parket . Bij het attest van klachtneerlegging krijg je een modelformulier daarvoor.

Als benadeelde persoon word je schriftelijk op de hoogte gebracht van de beslissing van de procureur des Konings (bijvoorbeeld: de seponering en de reden daarvan of het instellen van een gerechtelijk onderzoek) en van een eventuele rechtsdag voor een onderzoeksgerecht. Je kunt ook elk stuk dat je nuttig acht, laten toevoegen aan het dossier. Bovendien heb je het recht te verzoeken om inzage van het dossier te nemen en er een afschrift van te verkrijgen

Indien je schadevergoeding wenst of indien je andere rechten wil verkrijgen, moet je je burgerlijke partij (1) stellen. Hiervoor moet je in persoon of via je advocaat een verklaring afleggen. Deze verklaring kan worden afgelegd in alle fasen van de procedure. Als burgerlijke partij heb je het recht:

  • om inzage te vragen in het dossier en er een afschrift van te verkrijgen,
  • om aan de onderzoeksrechter te vragen om bijkomende onderzoekshandelingen te stellen,
  • om, op eenvoudig verzoek, minstens eenmaal gehoord te worden door de onderzoeksrechter,
  • om een eventuele wedersamenstelling van de feiten bij te wonen,
  • om schadevergoeding te vragen of een rechtsmiddel aan te wenden tegen de gewezen beslissingen (bijvoorbeeld: in hoger beroep gaan) en ook gehoord en geïnformeerd worden in het kader van de uitvoering van de vrijheidsstraf.

Als burgerlijke partij en als benadeelde persoon kan je je laten vertegenwoordigen door een advocaat in je contacten met de autoriteiten. Aangezien het onderzoek in België geheim is, is het niet mogelijk om aanwezig te zijn bij de onderzoeksdaden (bijvoorbeeld bij het verhoor van de verdachte), met uitzondering van het plaatsbezoek met het oog op de wedersamenstelling van de feiten.

Je hoeft zelf het bestaan van het misdrijf en de schuld van dader niet te bewijzen.

Eens het proces-verbaal naar het parket is doorgestuurd en een eventuele vervolging van start is gegaan, is er geen enkele mogelijkheid om de strafprocedure eigenhandig stop te zetten. Dit geldt ook voor de misdrijven die enkel kunnen vervolgd worden na een klacht van het slachtoffer (klachtmisdrijven), zoals bv. smaad en eerroof.

Welke rechten heb ik als getuige?

Tijdens het onderzoek zal je, als slachtoffer, hoogstwaarschijnlijk verhoord worden als getuige.

Als je je bedreigd voelt als getuige, kan je (alsook je gezin en familieleden) onder bepaalde omstandigheden bepaalde beschermingsmaatregelen toegekend krijgen (link naar ‘Hoe kan ik bescherming krijgen als ik me bedreigd voel?’)

Wanneer je een verklaring hebt afgelegd tijdens het onderzoek, kan je een vergoeding vragen voor je reis- en verblijfskosten. Je kunt ook een tegemoetkoming krijgen als je een halve dag verlof op je werk hebt moeten vragen. Deze kosten worden betaald via het staatsbudget maar zullen teruggevorderd worden van de dader als hij/zij schuldig wordt bevonden.

Wanneer je een beschermingsmaatregel hebt gekregen of als je niet in het land bent, kan je ondervraagd worden via een video- of teleconferentie.

Ik ben minderjarig. Heb ik bijkomende rechten?

Als je jonger bent dan 18 en je slachtoffer bent van een misdrijf, dan heb je de volgende bijkomende rechten tijdens het verhoor:

  • je mag je laten begeleiden door een meerderjarige persoon van jouw keuze;
  • de ondervraging kan in een aangepaste kamer plaatsvinden.

Om te vermijden dat je je verhaal verschillende keren moet herhalen, kan er worden beslist om het verhoor audiovisueel (beeld en geluid) op te nemen. Als je jonger bent dan 12 kan het verhoor opgenomen worden op video nadat men jou hierover heeft geïnformeerd. Als je ouder bent dan 12 zal men jouw verhoorenkel mogen opnemen op video als je hiervoor de toestemming geeft. Deze verhoren vinden plaats in een verhoorlokaal dat hiervoor specifiek is uitgerust.

Als je het slachtoffer bent van seksueel misbruik, prostitutie of kinderpornografie zal de verjaringstermijn van het misdrijf pas beginnen lopen als je 18 wordt.

Als minderjarig slachtoffer zal de politie je ook doorverwijzen naar diensten slachtofferhulp die gespecialiseerd zijn in kindermisbruik.

Je zal ook beschermd worden tegen bekendmaking in de media. De publicatie of verspreiding van foto’s, tekeningen en andere materialen die je identiteit kunnen prijs geven, is immers verboden.

Welke informatie kan ik van de politie of van de diensten slachtofferzorg krijgen over het verloop van het onderzoek?

De politie zal je informatie geven over:

  • de verschillende diensten slachtofferzorg;
  • de procedure die zal gevolgd worden na het neerleggen van jouw klacht;
  • de voorwaarden die je moet vervullen om een schadevergoeding te kunnen krijgen.

Deze informatie zal aangeboden worden aan de hand van het attest van klachtneerlegging en brochures en kan je mondeling verder worden toegelicht. De brochures zijn beschikbaar in de drie landstalen (De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands, De link wordt in een nieuw venster geopend.Frans en De link wordt in een nieuw venster geopend.Duits) en in het Engels.

Het is belangrijk om te weten dat je enkel op de hoogte zal worden gehouden van een aantal ontwikkelingen in jouw dossier wanneer je een verklaring van benadeelde persoon hebt of je burgerlijke partij (1) hebt gesteld. Het gaat om de volgende zaken:

  • de beslissing van de procureur des Konings om je zaak te seponeren en de reden van deze beslissing;
  • de beslissing van de procureur des Konings om je zaak door te verwijzen naar een onderzoeksrechter voor een gerechtelijk onderzoek;
  • de beslissing van de procureur des Konings om een minnelijke schikking of een bemiddeling in strafzaken voor te stellen aan de dader;
  • de datum dat je zaak voor de rechtbank zal worden behandeld;

Bovendien heb je als benadeelde persoon of als burgerlijke partij het recht te verzoeken om inzage van het dossier te nemen en er een afschrift van te verkrijgen. Deze vraag kan worden gericht aan het openbaar ministerie of aan de onderzoeksrechter tijdens het onderzoek.

Je kan kopieën krijgen van het dossier maar je zal hiervoor een vergoeding moeten betalen (ongeveer 0,25 tot 0,50 eurocent per kopie), tenzij je zaak naar een hof van assisen is verwezen, dan zijn de kopieën gratis.

Heb ik recht op juridische bijstand?

Voor een eerste oriënterend juridisch advies kan je je wenden tot de juridische eerstelijnsbijstand, waar advocaten op bepaalde dagen en uren een gratis advies verlenen en je, indien nodig, naar gespecialiseerde diensten kunnen verwijzen. Er worden zitdagen georganiseerd in de gerechtsgebouwen, de vredegerechten, de justitiehuizen, sommige gemeentelijke administraties en zo verder. Je kan een justitiehuis in elk gerechtelijk arrondissement vinden (hun contactgegevens zijn beschikbaar in het De link wordt in een nieuw venster geopend.Frans en het De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands) of je kan contact opnemen met één van de diensten slachtofferzorg.

Voor een gedetailleerd juridisch advies, bijstand en vertegenwoordiging moet je je tot een advocaat richten. Afhankelijk van je inkomen kan dit geheel of gedeeltelijk gratis zijn, via het systeem van de juridische tweedelijnsbijstand. Een aantal categorieën van personen zoals minderjarigen, geesteszieken of asielaanvragers hebben altijd recht op een volledig gratis bijstand van een advocaat.

Indien je een beroep wil doen op juridische tweedelijnsbijstand moet je je wenden tot een bureau voor juridische bijstand gaan (meer informatie in het De link wordt in een nieuw venster geopend.Frans en het De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands) dat je in elk gerechtsgebouw vindt. Je zal aan hen de documenten moeten overhandigen die aantonen dat je of tot één van de speciale categorieën behoort of dat je bestaansmiddelen onvoldoende zijn. Het Bureau zal binnen vijftien dagen beslissen of je aanvraag wordt goedgekeurd en zal je de contactgegevens doorgeven van de advocaat die voor jou is aangesteld. Het is ook mogelijk om aan een advocaat van jouw keuze te vragen of hij bereid is om te werken in het kader van tweedelijnsbijstand. In dit geval zal deze advocaat, indien hij toestemt, het Bureau in jouw plaats contacteren om je aanvraag te laten goedkeuren.

Wanneer je over beperkte financiële middelen beschikt, kan je bovendien onder bepaalde voorwaarden vragen om te worden vrijgesteld van een aantal procedurekosten (bv. deurwaarderskosten, kosten voor kopieën uit het strafdossier, …) via het systeem van de rechtsbijstand. Om hiervan te kunnen genieten, moet je een verzoek richten tot het bureau voor rechtsbijstand van de strafrechtbank waar de zaak aanhangig is. Indien je je reeds burgerlijke partij hebt gesteld, kan je dit verzoek, zelfs mondeling, richten tot de strafrechtbank die de zaak behandelt.

Het is je ook aangeraden om in je verzekeringspolissen na te gaan of je een rechtsbijstandsverzekering hebt. Contacteer hiervoor je verzekeringsmaatschappij of makelaar.

Hoe kan ik bescherming krijgen als ik me bedreigd voel?

De politie zal jouw onmiddellijke veiligheid garanderen aan de hand van algemene veiligheidsmaatregelen. Wanneer je verder gevaar loopt als gevolg van de getuigenis die je hebt afgelegd of wil afleggen én je bereid bent om deze getuigenis te bevestigen voor de rechtbank kan de Getuigenbeschermingscommissie je verdere beschermingsmaatregelen toekennen. Indien de procureur des Konings (opsporingsonderzoek) of de onderzoeksrechter (gerechtelijk onderzoek) van mening is dat je deze beschermingsmaatregelen nodig hebt, zullen ze daarvoor een aanvraag indienen bij de Getuigenbeschermingscommissie.

Je kan bijvoorbeeld de volgende beschermingsmaatregelen toegekend krijgen:

  • advies over preventieve maatregen die kunnen getroffen worden en hulp bij de installatie ervan
  • politiediensten die preventief patrouilleren
  • registratie van inkomende en uitgaande telefoonoproepen
  • een geheim telefoonnummer of een gsm voor noodoproepen, een beschermde nummerplaat voor je auto
  • onmiddellijke fysieke bescherming
  • een andere verblijfplaats voor maximaal 45 dagen

In zeer uitzonderlijke gevallen, dit wil zeggen als je het slachtoffer of getuige bent van georganiseerde criminaliteit of van zeer ernstige misdrijven zoals de ontvoering van minderjarigen of moord én de bovenstaande maatregelen zijn niet voldoende om je veiligheid te garanderen, kunnen speciale beschermingsmaatregelen getroffen worden. Deze omvatten onder andere:

  • het bezorgen van een andere verblijfplaats voor meer dan 45 dagen
  • het aannemen van een andere identiteit

Als je slachtoffer bent van seksuele misdrijven of mensenhandel zal je beschermd worden tegen bekendmaking in de media. De publicatie of verspreiding van foto’s, tekeningen en andere materialen die je identiteit prijs kunnen geven is immers strafbaar.

Als je slachtoffer bent van huiselijk geweld en je niet wil terug keren naar de echtelijke woning zal de politie voor jou (en je kinderen) een veilige verblijfsplaats zoeken.

Je mag tijdens het verhoor aan de politieagent vragen om jouw identiteitsgegevens niet op te nemen in het proces-verbaal. Je moet er dan wel rekening mee houden dat de politie deze gegevens toch zal moeten doorgeven als het parket hier expliciet naar vraagt.

Enkel wanneer jij of een van je naastbestaanden ernstig nadeel kan ondervinden als je een getuigenis aflegt, kan de onderzoeksrechter  je volledige of gedeeltelijke anonimiteit toekennen. De onderzoeksrechter zal vaak uit eigen beweging de beslissing nemen voor anonimiteit maar je kan dit ook zelf vragen. Wanneer de onderzoeksrechter dit verzoek weigert, kan je er niet tegen in beroep gaan.

Gedeeltelijke anonimiteit wil zeggen dat je identiteitsgegevens niet worden opgenomen in het proces verbaal van het verhoor. Dit is mogelijk bij zowel een opsporings- als een gerechtelijk onderzoek.

Volledige anonimiteit wil zeggen dat je identiteit verborgen blijft gedurende de volledige strafprocedure. Deze kan enkel toegekend worden als:

  • er een gerechtelijk onderzoek is onder leiding van de onderzoeksrechter;
  • de gedeeltelijke anonimiteit niet voldoende is om je te beschermen;
  • je van mening bent dat je door een verklaring af te leggen jezelf en je familieleden in gevaar brengt én dat dit een reden kan zijn om geen verklaring af te leggen;
  • Het misdrijf gepleegd werd door een criminele organisatie of een ernstig delict uitmaakt (bijvoorbeeld ontvoering van een minderjarige of moord).

Tot welke diensten kan ik mij tijdens de onderzoeksfase wenden als ik bijstand nodig heb?

Alle personeelsleden van de politionele en gerechtelijke autoriteiten zijn verplicht om je te informeren en indien nodig door te verwijzen naar gespecialiseerde diensten. Er zijn verschillende diensten slachtofferzorg waarop je een beroep kan doen tijdens en zelfs na de strafprocedure:

  • De politieambtenaren zorgen voor het eerste onthaal, praktische hulp, informatie, het voorbereiden van het proces-verbaal en de doorverwijzing naar de geschikte diensten. Als de politieambtenaar niet in staat is om je optimale ondersteuning te bieden (bijvoorbeeld in crisissituaties of bij zeer ernstige situaties) zullen de diensten politionele slachtofferbejegening deze taak overnemen.
  • De diensten slachtofferonthaal die deel uitmaken van het justitiehuis, kunnen je informeren en bijstaan tijdens de hele gerechtelijke procedure. Concreet kan deze dienst je specifieke informatie geven over je dossier en over de lopende procedure. Hij kan je eveneens de nodige ondersteuning en bijstand bieden tijdens deze procedure, zoals bijvoorbeeld bij de inzage van het dossier, op de zitting van de rechtbank, bij de teruggave van overtuigingsstukken, of bij de wedersamenstelling. De dienst heeft bovendien de opdracht om je naar de bevoegde diensten te verwijzen, in functie van het probleem waar je mee worstelt.  Er is een dienst slachtofferonthaal in elk gerechtelijk arrondissement (hun contactgegevens zijn beschikbaar in het De link wordt in een nieuw venster geopend.Frans en het De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands).
  • De diensten slachtofferhulp, bieden je verdere hulp bij de verwerking van de gevolgen van het misdrijf: emotionele en psychologische ondersteuning, informatie (over je rechten, het herstel van de schade, het strafproces en de beschikbaarheid van juridische ondersteuning) en hulp bij de contacten met allerhande instellingen (zoals de verzekeringsdiensten, de politie, de gerechtelijke autoriteiten, de advocatenkantoren, de ziekenhuizen enz.). diensten

Al deze diensten zijn gratis.

Als je slachtoffer bent van mensenhandel zijn er verschillende gespecialiseerde private diensten die je verder zullen ondersteunen. De coördinatie en samenwerking tussen deze verschillende diensten wordt verzorgd door het Interfederaal Gelijkekansencentrum De link wordt in een nieuw venster geopend. (UNIA) . Je zal ook een beroep kunnen doen op aangepaste regels voor een verblijfsvergunning en/of arbeidskaart als je erkend wordt in het statuut ‘slachtoffer mensenhandel’ (2).

Je kan medische verzorging krijgen maar je zal alles zelf moeten vergoeden als je geen ziekteverzekering hebt (je kan deze kosten wel inbrengen in je schadevergoeding). Inwoners van de 27 EU lidstaten, IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland kunnen profiteren van de De link wordt in een nieuw venster geopend.Europese Verzekeringskaart.

Is het mogelijk om een schikking te treffen met de dader of om een bemiddeling op te starten?

Er zijn mogelijkheden tot bemiddeling in alle fases van de strafprocedure: op het niveau van de politie (politionele schadebemiddeling), op het niveau van de gemeenten (bemiddeling bij administratieve sancties), op het niveau van het parket voordat de beslissing tot vervolging wordt genomen (bemiddeling in strafzaken). Er bestaat ook een mogelijkheid tot bemiddeling los van de gerechtelijke procedure (slachtoffer-daderbemiddeling).

Politionele schadebemiddeling kan worden toegepast bij kleine criminaliteit (bijvoorbeeld graffiti, kleine diefstallen en vandalisme) met het oog op het herstellen van materiële schade. De procedure wordt toegepast voor dat het proces-verbaal wordt doorgezonden naar het parket. De procureur des Konings wordt geïnformeerd over de resultaten van de bemiddeling en als er een overeenkomst werd bereikt, wordt de zaak meestal gesloten.

Bemiddeling bij administratieve sancties (3) wordt toegepast voordat de sanctie definitief wordt opgelegd. Deze bemiddeling is verplicht als de dader jonger is dan 16 jaar. De bemiddeling is vooral gericht op de terugbetaling van de schade en wordt uitgevoerd door lokale overheden.

Bemiddeling in strafzaken kan worden voorgesteld door de procureur des Konings als hij meent dat het feit niet van die aard is dat het gestraft moet worden met een correctionele gevangenisstraf van meer dan twee jaar of een zwaardere straf. Deze vorm van bemiddeling vindt plaats voordat de procureur des Konings een beslissing neemt tot vervolging en wordt uitgevoerd door justitieassistenten. Je wordt als slachtoffer in hoofdzaak betrokken bij de bemiddeling voor de schaderegeling. De procureur des Konings kan ten aanzien van de dader nog één of meerdere bijkomende maatregelen voorstellen (geneeskundige behandeling of therapie, opleiding of dienstverlening). Indien er een overeenkomst wordt bereikt tussen de dader en het slachtoffer over het herstel van de schade en indien de dader de eventuele overige maatregel(en) heeft uitgevoerd, leidt dit tot het verval van de strafvordering  (d.w.z. dat de procureur des Konings  deze zaak niet meer voor de strafrechtbank zal kunnen brengen). Wanneer de dader zich niet aan de voorwaarden houdt, kan de zaak doorverwezen worden naar een rechtbank. De bemiddeling in strafzaken kan niet plaatsvinden indien je niet wenst mee te werken. Indien dit het geval is zal het dossier teruggestuurd worden naar de procureur des Konings die opnieuw een besluit zal nemen in verband met de vervolging.

De slachtoffer-daderbemiddeling verloopt los van de gerechtelijke procedure en vervangt deze niet. De gerechtelijke instanties blijven dus verantwoordelijk voor elke beslissing over de strafrechtelijke vervolging, de bestraffing en de uitvoering van de straffen. Dit belet echter niet dat je op elk moment van de procedure kan vragen een bemiddeling te starten: nog voor de zaak eventueel voor de rechtbank komt, tijdens de behandeling van de zaak voor de rechtbank en nadat de rechter een straf heeft uitgesproken. Iedereen die op een directe wijze betrokken is bij een strafdossier kan om een bemiddeling vragen. Dit betekent dat zowel een slachtoffer als een dader om een bemiddeling kan vragen, maar ook bijvoorbeeld de partner, een familielid of een nabestaande. De bemiddeling geeft je de mogelijkheid om, met hulp van een neutrale bemiddelaar, informatie uit te wisselen met de dader over de feiten, de achtergronden, de betekenis, en de gevolgen van het misdrijf. Ook de vergoeding van de geleden schade kan deel uitmaken van het bemiddelingsproces. De overeenkomst die tijdens de slachtoffer-daderbemiddeling wordt bereikt is vertrouwelijk en zal enkel doorgegeven worden aan de gerechtelijke instanties als beide partijen hiermee instemmen. De rechter is verplicht om in zijn vonnis melding te maken van het feit dat er een bemiddeling heeft plaatsgevonden maar hij is niet verplicht om met de bereikte overeenkomst rekening te houden.

De slachtoffer-daderbemiddeling wordt uitgevoerd door twee VZW’s, Moderator in Vlaanderen en De link wordt in een nieuw venster geopend.Médiante in Wallonië. Deze diensten hebben lokale afdelingen in elk gerechtelijk arrondissement.

Er bestaan mogelijkheden tot bemiddeling in het jeugdrecht. De herstelbemiddeling is mogelijk zowel op parketniveau als op niveau van de jeugdrechter. Een Hergo (herstelgericht groepsoverleg) kan enkel door de jeugdrechter opgelegd worden. Van de rechter wordt verwacht dat hij voorrang geeft aan een dergelijke herstelrechtelijke maatregel (dus in plaats van meteen een straf uit te spreken voor de minderjarige dader) en dat hij de partijen in het conflict informeert over deze mogelijkheid. Indien de herstelbemiddeling resulteert in een overeenkomst tussen dader en slachtoffer zal de rechter deze overeenkomst over het algemeen goedkeuren. Hij mag de inhoud van de overeenkomst niet aanpassen, en kan enkel weigeren om de overeenkomst te erkennen als de inhoud een gevaar kan betekenen voor de veiligheid in de samenleving. De herstelbemiddeling en Hergo worden uitgevoerd door lokale VZW’s in de sector van de jeugdhulp.

Wat zijn de mogelijke beslissingen op het einde van het onderzoek?

De beslissingen die op het einde van het onderzoek kunnen worden nemen, zijn verschillend voor het gerechtelijke onderzoek en het opsporingsonderzoek.

In geval van een opsporingsonderzoek, kan de procureur des Konings beslissen om:

  • de zaak te seponeren;
  • een minnelijke schikking voor te stellen aan de dader. Als de dader het aanbod aanvaardt én hij jou de schade van het misdrijf heeft vergoed, zal de zaak gesloten worden;
  • een bemiddeling in strafzaken voor te stellen;
  • je dossier door te verwijzen naar het vonnisgerecht.

Als benadeelde persoon of als burgerlijke partij, zal je geïnformeerd worden over de beslissing die de procureur des Konings heeft genomen.

In geval van een gerechtelijk onderzoek moet de onderzoeksrechter het dossier doorsturen naar de raadkamer. De zitting in de raadkamer vindt plaats achter gesloten deuren, dit wil zeggen dat enkel de partijen aanwezig mogen zijn. De pers en het publiek hebben bijvoorbeeld geen toegang tot de zitting. De raadkamer kan beslissen om:

  • de verdachte buiten vervolging te stellen wanneer zij oordeelt dat er niet voldoende bezwaren zijn tegen hem of wanneer zij oordeelt dat de feiten geen misdrijf zijn;
  • de zaak door te verwijzen naar het vonnisgerecht wanneer zij oordeelt dat er voldoende bewijzen zijn om de verdachte voor de rechter te brengen;
  • de dader te interneren wanneer die lijdt aan een geestesstoornis die zijn oordeelsvermogen of de controle over zijn daden vermindert en wanneer het gevaar bestaat dat hij opnieuw feiten zal plegen;
  • haar uitspraak op te schorten, dit betekent dat de dader wel schuldig wordt geacht, maar er wordt hem geen straf opgelegd. De raadkamer kan enkel tot deze beslissing komen als de dader niet eerder tot een straf van meer dan 6 maanden is veroordeeld. De rechter kan een proefperiode van maximum vijf jaar opleggen aan de dader waarin hij zich aan een aantal voorwaarden zal moeten houden. Wanneer de dader opnieuw een misdrijf pleegt of zich niet aan de voorwaarden houdt, kan de rechter de zaak opnieuw beoordelen.

Wanneer de raadkamer een beslissing neemt tot internering of opschorting, doet ze uitspraak als een vonnisgerecht en zal ze dan ook een uitspraak doen over je burgerlijke vordering tot schadevergoeding.

Als benadeelde persoon of als burgerlijke partij (1), word je geïnformeerd over de datum van de zitting. Als de zaak wordt doorverwezen naar de strafrechter, word je ook geïnformeerd worden over de datum waarop je zaak voor de strafrechter zal worden behandeld.

Kan ik beroep aantekenen als het dossier gesloten wordt zonder dat dit voor een strafrechter werd gebracht?

Beslissing van de procureur des Konings

Je kan geen beroep aantekenen tegen de beslissing van de procureur des Konings om de zaak te seponeren. Rekening houdend met de feiten en de omstandigheden ervan, en rekening houdend met de redenen van seponering, kunnen er nog mogelijkheden bestaan binnen de strafprocedure om een schadevergoeding te bekomen (naast de procedure voor de burgerlijke rechter):

  • voor wanbedrijven en overtredingen bestaat de mogelijkheid om rechtstreeks te dagvaarden. Hiervoor moet je via een deurwaarder overgaan tot het dagvaarden van de pleger van de feiten.
  • je kan ook een klacht met De link wordt in een nieuw venster geopend.burgerlijke partijstelling (1) indienen bij de onderzoeksrechter, waardoor deze een gerechtelijk onderzoek moet opstarten. Hiervoor moet je uitdrukkelijk verklaren voor de onderzoeksrechter dat je je burgerlijke partij stelt. Dit kan schriftelijk of mondeling. De onderzoeksrechter stelt een proces-verbaal op van jouw burgerlijke partijstelling. In dit geval kan verzoeken moet u een bepaalde geldsom, of een zogenaamde consignatie betalen. Deze som dient als voorschot op de procedurekosten. De onderzoeksrechter bepaalt het bedrag ervan. Je krijgt deze geldsom terug als de verdachte persoon achteraf schuldig wordt verklaard.

Een rechtstreekse dagvaarding of een burgerlijke partijstelling ten aanzien van een minderjarige is niet mogelijk.

Beslissing van de raadkamer

Je kan, als burgerlijke partij (1), tegen alle beslissingen van de raadkamer, ook als ze besluit om de verdachte buiten vervolging te stellen, beroep aantekenen bij de kamer van inbeschuldigingstelling. Je kan niet in beroep gaan tegen de beslissing van de kamer van inbeschuldigingstelling en je mag ook de dader niet meer rechtstreeks dagvaarden.

Als de raadkamer een beslissing heeft genomen over de schadevergoeding (bij de internering van de dader of bij de opschorting van de veroordeling) kan je wel enkel beroep aantekenen met betrekking tot de schadevergoeding en niet over de strafuitspraak. Als je beroep wil aanteken moet je binnen de vijftien dagen (of drie dagen als de dader in voorlopige hechtenis zit) beroep aantekenen bij de griffie van de rechtbank. De kamer van inbeschuldigingstelling zal daarop je burgerlijke vordering opnieuw beoordelen.

Ik ben een buitenlander. Hoe worden mijn rechten en belangen beschermd?

Als buitenlander kan je van alle rechten genieten die hierboven werden beschreven. Je zal eveneens een aantal bijkomende rechten krijgen om je deelname aan het strafproces te vergemakkelijken.

Zo heb je het recht op gratis bijstand van een tolk wanneer je de officiële taal van het landsgedeelte niet spreekt. Je kan je verklaring ook zelf neerschrijven. Als je burgerlijke partij bent, kan je eveneens aan de onderzoeksrechter of het openbaar ministerie, naargelang van de stand van de procedure, vragen om de vertaling  naar een taal die je verstaat van andere documenten dan deze waarvan reeds in de vertaling wordt voorzien in het Wetboek van strafvordering.

Wanneer je niet in het land bent, kan de procureur des Konings of de onderzoeksrechter je ondervragen via een video- of teleconferentie.

Als asielaanvrager heb je automatisch recht op gratis bijstand van een advocaat via het systeem van de juridische tweedelijnsbijstand.

Bijkomende informatie

  • Grondwet – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands en De link wordt in een nieuw venster geopend.Frans
  • Gerechtelijk Wetboek – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands en De link wordt in een nieuw venster geopend.Frans
  • Wetboek van Strafvordering – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands en De link wordt in een nieuw venster geopend.Frans
  • Wet 5 augustus 1992 op het politieambt – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands en De link wordt in een nieuw venster geopend.Frans
  • Wet 1 augustus 1985 houdende fiscale en andere bepalingen – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands en De link wordt in een nieuw venster geopend.Frans
  • Wet 29 juni 1964 betreffende de opschorting, het uitstel en de probatie - in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • Omzendbrief GPI 58 4 mei 2007 betreffende politionele slachtofferbejegening in de geïntegreerde politie, gestructureerd op twee niveaus – in Nederlands
  • Omzendbrief nr. COL 5/2009 van het College van Procureurs-generaal bij de hoven van beroep betreffende het gebruik van eenvormige attesten van klachtneerlegging, richtlijnen inzake de overhandiging van deze attesten door de politiediensten en wijziging van de COL 8/2005, herziene versie van 20-12-2012.
  • Omzendbrief 26 september 2008 inzake de invoering van een multidisciplinaire samenwerking met betrekking tot de slachtoffers van mensenhandel en/of van bepaalde zwaardere vormen van mensensmokkel – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • Omzendbrief nr. COL 16/2012 van 12 november 2012 - Gemeenschappelijke omzendbrief van de minister van Justitie, van de minister van Binnenlandse zaken en van het College van procureurs-generaal betreffende het slachtofferonthaal op parketten en rechtbanken
  • Omzendbrief nr. COL 17/2012 van 12 november 2012 - Gemeenschappelijke omzendbrief van de minister van Justitie, van de minister van Binnenlandse zaken en van het College van procureurs-generaal inzake het respectvol omgaan met de overledene, de mededeling van zijn overlijden, het waardig afscheid nemen en de schoonmaak van de plaats van de feiten, in geval van tussenkomst door de gerechtelijke overheden.
  • Omzendbrief nr. COL 18/2012 van 20 december 2012 - Gemeenschappelijke omzendbrief van de minister van Justitie, van de minister van Binnenlandse zaken en van het College van procureurs-generaal betreffende het tijdelijk huisverbod ingeval van huiselijk geweld
  • K.B. 18 december 2003 tot vaststelling van de voorwaarden van volledige of gedeeltelijke kosteloosheid van de juridische tweedelijnsbijstand en de rechtsbijstand – inDe link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • K.B. 16 mei 2004 betreffende de bestrijding van de mensensmokkel en mensenhandel – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • K.B. 13 juni 1999 houdende organisatie van de Dienst Justitiehuizen van het Ministerie van Justitie – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands en De link wordt in een nieuw venster geopend.Frans
  • K.B. 28 december 1950 houdende algemeen reglement op de gerechtskosten in strafzaken
  • Samenwerkingsakkoord 7 april 1998 tussen de Staat en de Vlaamse Gemeenschap inzake slachtofferzorg – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • Protocolakkoord van 5 juni 2009 tussen de Staat, de Vlaamse Gemeenschap, de Franse Gemeenschap, de Franse Gemeenschapscommissie en de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie inzake slachtofferzorg - in Nederlands en Frans
  • Protocolakkoord van 5 juni 2009 tussen de Staat, de Franse Gemeenschap en het Waalse Gewest inzake slachtofferzorg – in Nederlands en Frans
  • Protocolakkoord van 5 juni 2009 tussen de Staat en de Duitstalige Gemeenschap inzake slachtofferzorg – in Nederlands, Frans en Duits

1. Burgerlijke partij

Als burgerlijke partij kan je niet alleen herstel van de schade vorderen, maar heb je ook een aantal rechten tijdens de hele strafprocedure:

1)       Tijdens het gerechtelijk onderzoek

-     Je kan de onderzoeksrechter toelating vragen om het strafdossier in te kijken en er een afschrift van te krijgen.

-     Je kan de onderzoeksrechter vragen om een bijkomende onderzoekshandeling te stellen.

-     Je kan tijdens de procedure, op eenvoudig verzoek, minstens eenmaal gehoord worden door de onderzoeksrechter.

-     Indien een wedersamenstelling plaats vindt, kunnen jij en je advocaat deze bijwonen.

2)       Tijdens de strafuitvoering

U kan ook een aantal rechten uitoefenen tijdens de strafuitvoering

Hoe kan je je  burgerlijke partij stellen?

Er zijn verschillende manieren en momenten waarop je je burgerlijke partij kunt stellen.

1)       Tijdens de onderzoeksfase

-    Als er geen gerechtelijk onderzoek lopende is, kan je (zelf of via je advocaat) een klacht met burgerlijke partijstelling neerleggen bij de onderzoeksrechter. Je moet dan een bepaalde geldsom in bewaring geven bij de griffie als voorschot op de gerechtskosten. Je krijgt die geldsom terug als de verdachte persoon achteraf schuldig wordt verklaard.

-    Als er wel een gerechtelijk onderzoek geopend is:

  • kan je je burgerlijke partij stellen door zelf of via je advocaat een eenvoudige verklaring af te leggen voor de onderzoeksrechter;
  • kan je je ook burgerlijke partij stellen op het einde van het gerechtelijk onderzoek, op het moment dat het onderzoeksgerecht de zaak behandelt.

2)       Tijdens de zitting van de rechtbank

Je kan je op de zitting burgerlijke partij stellen door, zelf of via je advocaat,  een eenvoudige verklaring af te leggen. Je kan je daarentegen niet voor het eerst burgerlijke partij stellen als de zaak al in behandeling is in hoger beroep.

2. Beschermingsstatuut ‘slachtoffer van mensenhandel’

Sinds het begin van de jaren 90 beschikt België over een systeem van verblijfstatuut voor slachtoffers van mensenhandel, waardoor deze slachtoffers kunnen genieten van speciale regels in verband met een verblijfsvergunning en een arbeidskaart.

De volgende categorieën slachtoffers kunnen genieten van het slachtofferstatuut mensenhandel:

  • slachtoffers van mensenhandel (d.w.z. de verschillende vormen van seksuele uitbuiting, uitbuiting van bedelarij, economische uitbuiting, wegnemen van organen, dwingen om misdrijven te plegen)
  • slachtoffers van mensensmokkel (d.w.z. hulpverlening aan illegale immigratie met een winstoogmerk) met verzwarende omstandigheid. Slachtoffers waartegen geweld gepleegd of wiens leven in gevaar gebracht werd, kunnen genieten van het statuut.

Het beschermingsstatuut ‘slachtoffer van mensenhandel’ kan je worden toegekend, als:

  • Je het contact verbreekt met de vermoedelijke daders;
  • Je de verplichte begeleiding volgt door een gespecialiseerd onthaalcentrum dat erkend wordt door de bevoegde overheden;
  • Je samenwerkt met de gerechtelijke overheden, door verklaringen af te leggen of een klacht in te dienen.

3. Administratieve sancties
Administratieve sancties worden opgelegd door de lokale overheden en zijn geen strafrechtelijke sancties. De lokale overheden hebben de bevoegdheid om bepaalde vormen van kleine criminaliteit en overlast te bestraffen door het opleggen van administratieve sancties (administratieve geldboetes, administratieve sluiting van gebouwen of instituties, administratieve schorsing van vergunningen en licenties). De gemeente mag deze sancties opleggen bij inbreuken op zijn eigen reglementen, sommige vormen van vandalisme, enz. Ze zijn voor de vervolging niet rechtstreeks afhankelijk van de procureur des Konings.
Laatste update: 03/08/2017

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

2 - Mijn rechten tijdens het proces

Hoe kan ik betrokken worden tijdens het proces?

Wat zijn mijn rechten als getuige?

Ik ben minderjarig. Heb ik bijkomende rechten?

Heb ik recht op juridische bijstand?

Hoe kan ik bescherming krijgen als ik me bedreigd voel?

Hoe kan ik een schadevergoeding van de dader of van de staat krijgen?

Is het mogelijk om een schikking te treffen met de dader of om een slachtoffer-daderbemiddeling op te starten?

De link wordt in een nieuw venster geopend.Ik ben een buitenlander. Hoe worden mijn rechten en belangen beschermd?

Bijkomende informatie

Hoe kan ik betrokken worden tijdens het proces?

Als slachtoffer word je schriftelijk geïnformeerd over de datum wanneer de zaak voor de rechtbank wordt gebracht.

Indien u betrokken wil worden tijdens het proces, kan u zich burgerlijke partij stellen op elk moment van het proces, tot aan het sluiten van de debatten.. Als burgerlijke partij kan u schadevergoeding vragen voor de geleden schade.

Indien je je niet door een advocaat laat vertegenwoordigen en je wenst je op de zitting burgerlijke partij te stellen, ga je als volgt te werk:

  • wees op tijd aanwezig;
  • meld je aan bij de zittingsdeurwaarder; informeer of je je in de juiste zaal bevindt;
  • begeef je naar voor als de voorzitter van de rechtbank de naam afroept van de beklaagde(n) van wie je schadevergoeding wenst;
  • overhandig je dossier met de nodige stukken die jouw schade aantonen;
  • overhandig een afschrift aan de advocaat van de beklaagde(n);
  • bewaar zelf de originele stukken;
  • de voorzitter kan bijkomende inlichtingen vragen. Hij zal je akte verlenen van de vraag om schadevergoeding.

In principe zijn de zittingen van de rechtbank openbaar en mag elke persoon ouder dan 14 het proces bijwonen. Je vrienden, buren en familie maar ook de media en het publiek kunnen dus aanwezig zijn in de rechtszaal. Enkel in uitzonderlijke omstandigheden (bijvoorbeeld bij zedenmisdrijven of feiten van mensenhandel met het oog op seksuele uitbuiting) kunnen de debatten achter gesloten deuren gehouden worden. Dit wil zeggen dat het publiek en de media uit de rechtszaal gebannen worden. Om een zitting achter gesloten deuren bij te wonen, moet u zich burgerlijke partij gesteld hebben. De rechter zal zijn vonnis wel altijd in een openbare zitting uitspreken.

Wanneer je een schadevergoeding wilt krijgen (de burgerlijke vordering), moet je de schade aantonen die je hebt geleden. Je burgerlijke vordering zal op het einde van de debatten beoordeeld worden door de rechter.

De burgerlijke partij moet aanwezig zijn op de zittingen of er vertegenwoordigd zijn door een advocaat. Als je zelf het contact met de dader wilt vermijden (er bestaat namelijk geen enkele mogelijkheid om de verdachte uit de rechtszaal te weren) kan je advocaat in jouw plaats de debatten bijwonen. Het enige moment waar je echt persoonlijk aanwezig moet zijn, is wanneer je wordt opgeroepen als getuige.

Wat zijn mijn rechten als getuige?

Het is niet omdat je als getuige gehoord bent tijdens het onderzoek dat je automatisch gevraagd zal worden om je verklaring te bevestigen voor de rechtbank. Een uitzondering hierop is als je zaak behandeld wordt door het Hof van Assisen (2).

Wanneer je toch wordt opgeroepen om persoonlijk te verschijnen en je valt onder een beschermingsmaatregel en/of je verblijft in het buitenland kan je ondervraagd worden via een video- of teleconferentie. Indien nodig kan je stem vervormd en je gezicht verborgen worden.

Als getuige heb je recht op een vergoeding die bestaat uit een vast bedrag (verschijningsvergoeding) en een vergoeding per afgelegde kilometer (reiskostenvergoeding). Hiervoor moet je je wenden tot de griffie van de rechtbank waarvoor je als getuige bent opgeroepen. Je toont er de oproepingsbrief die de zittingsdeurwaarder je heeft terugbezorgd en jouw identiteitskaart. Je kunt die vergoeding onmiddellijk ontvangen tijdens de openingsuren van de griffie.

Ik ben minderjarig. Heb ik bijkomende rechten?

Als minderjarige zal je beschermd worden tegen bekendmaking in de media. De publicatie of verspreiding van foto’s, tekeningen en andere materialen die je identiteit kunnen prijs geven is immers strafbaar.

Als er een audiovisueel verhoor heeft plaatsgevonden, is je persoonlijke verschijning niet meer vereist, tenzij de rechter dit noodzakelijk vindt om de waarheid aan het licht te brengen. In dat geval moet hij/zij je persoonlijke verschijning bevelen en deze motiveren. Je mag de rechter echter vragen om de zitting achter gesloten deuren te houden. Dit is uitdrukkelijk in de wet voorzien voor de slachtoffers van bepaalde seksuele misdrijven, zoals verkrachting of aanranding van de eerbaarheid. De rechter kan dit ook bevelen in het belang van een minderjarige, of wanneer de bescherming van het privé-leven van de partijen dit vereist.

Heb ik recht op juridische bijstand?

Als je je burgerlijke partij hebt gesteld, kan je kiezen om zelf op de zitting aanwezig te zijn of je te laten vertegenwoordigen door je advocaat.

Voor een eerste oriënterend juridisch advies kan je je wenden tot de juridische eerstelijnsbijstand waar advocaten op bepaalde dagen en uren een gratis advies verlenen en je indien nodig, naar gespecialiseerde diensten kunnen verwijzen. Er worden zitdagen georganiseerd in de gerechtsgebouwen, de vredegerechten, de justitiehuizen, sommige gemeentelijke administraties en zo verder. Je kan een justitiehuis in elk gerechtelijk arrondissement vinden (hun contactgegevens zijn beschikbaar in het De link wordt in een nieuw venster geopend.Frans en het De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands) of je kan contact opnemen met een van de diensten slachtofferzorg.

Voor een gedetailleerd juridisch advies, bijstand en vertegenwoordiging moet je je tot een advocaat richten. Afhankelijk van je inkomen kan dit geheel of gedeeltelijk gratis zijn, via het systeem van de juridische tweedelijnsbijstand . Een aantal categorieën van personen zoals minderjarigen, geesteszieken of asielaanvragers hebben altijd recht op een volledig gratis bijstand van een advocaat.

Indien je een beroep wil doen op juridische tweedelijnsbijstand moet je je wenden tot het De link wordt in een nieuw venster geopend.Bureau voor Juridische Bijstand, dat je in elk gerechtsgebouw vindt. Je zal aan hen de documenten moeten overhandigen die aantonen dat je of tot één van de speciale categorieën behoort of dat je bestaansmiddelen onvoldoende zijn. Het Bureau zal binnen vijftien dagen beslissen of je aanvraag wordt goedgekeurd en zal je de contactgegevens doorgeven van de advocaat die voor jou is aangesteld. Het is ook mogelijk om aan een advocaat van jouw keuze te vragen of hij/zij bereid is om in het kader van tweedelijnsbijstand te werken. In dit geval zal deze advocaat, indien hij/zij toestemt, het Bureau in jouw plaats contacteren om je aanvraag te laten goedkeuren.

Wanneer je over beperkte financiële middelen beschikt, kan je bovendien onder bepaalde voorwaarden vragen om te worden vrijgesteld van een aantal procedurekosten (bv. deurwaarderskosten, kosten voor kopieën uit het strafdossier,…) via het systeem van de rechtsbijstand. Om hiervan te kunnen genieten, moet je een verzoek richten tot het bureau voor rechtsbijstand van de strafrechtbank waar de zaak aanhangig is. Indien je je reeds burgerlijke partij hebt gesteld (zie verder) kan je dit verzoek, zelfs mondeling, richten tot de strafrechtbank die de zaak behandelt.

Het is aan te raden om ook grondig je verzekeringspolissen na te kijken om te zien of je een rechtsbijstandsverzekering hebt. Contacteer hiervoor je verzekeringsmaatschappij of makelaar.

Hoe kan ik bescherming krijgen als ik me bedreigd voel?

Als je gevaar loopt tijdens het strafproces en je hebt in de onderzoeksfase gedeeltelijke of volledige anonimiteit gekregen van de onderzoeksrechter, kan je tijdens het proces ondervraagd worden via tele- of videoconferentie. Indien nodig kan je stem vervormd en je gezicht verborgen worden.

Wanneer je als getuige voor de rechtbank moet verschijnen en je nog geen getuigenis hebt afgelegd tijdens het onderzoek kan de rechter besluiten dat je identiteit niet vermeld wordt in het proces-verbaal van de zitting.

Als je het slachtoffer bent van verkrachting of aanranding zal je beschermd worden tegen bekendmaking in de media. De publicatie of verspreiding van foto’s, tekeningen en andere materialen die je identiteit kunnen prijs geven is immers strafbaar.

Wanneer de verdachte zich niet in voorlopige hechtenis bevindt, vrees je misschien om oog in oog met hem te komen staan vóór de start van je zitting. Weet dan dat er in sommige gerechtsgebouwen specifieke wachtruimtes voor slachtoffers voorzien zijn om rechtstreeks contact met de verdachte te vermijden. U kan contact opnemen met de dienst slachtofferonthaal voor informatie hieromtrent.

Hoe kan ik een schadevergoeding van de dader of van de staat krijgen?

Indien je een financiële vergoeding wenst in het kader van de strafprocedure, moet je je burgerlijke partij stellen (de burgerlijke vordering). Je kan alle soorten schade die je hebt geleden opnemen in je vordering zoals fysieke verwondingen en de bijbehorende medische kosten, morele schade, stoffelijke schade (bijvoorbeeld het verlies van loon, het verlies van een schooljaar, het verlies van werk en schade aan voertuigen of kleding), de kosten van een begrafenis…

De strafrechter zal je burgerlijke vordering beoordelen en zal je een schadevergoeding toekennen als de dader schuldig wordt bevonden.

Je kan ervoor kiezen om een vordering instellen voor de burgerlijke rechter indien je, om welke reden ook, niet bent tussengekomen in de strafprocedure. Ook als het parket de zaak heeft geseponeerd, is dit nog steeds mogelijk. De zaak wordt voor de burgerlijke rechter aanhangig gemaakt door middel van dagvaarding van de persoon die de schade heeft veroorzaakt, tenzij alle partijen bereid zouden zijn om vrijwillig te verschijnen. Indien een verzekeraar tussenkomt (bijvoorbeeld na een verkeersongeval) kan deze ook rechtstreeks worden aangesproken. De burgerlijke rechtspleging verschilt grondig van een strafrechtelijke procedure. Zo moet jezelf aantonen dat de tegenpartij aansprakelijk is voor je schade, eventueel aan de hand van een afschrift van het (afgesloten) strafdossier. Indien er tegelijkertijd een strafrechtelijke procedure loopt, moet de burgerlijke rechter de zaak opschorten tot de strafrechter uitspraak heeft gedaan. De burgerlijke rechter is bovendien verplicht om wat op strafrechtelijk gebied beslist is, te volgen. Vergeet niet dat ook aan het opstarten van een vordering voor de burgerlijke rechtbank kosten verbonden zijn. Het kan dus nuttig zijn om hierover een advocaat raad te plegen.

Ingeval de procureur des Konings een procedure tot verval van de strafvordering heeft opgestart (minnelijke schikking of bemiddeling in strafzaken), kan je ook op deze manier een schadevergoeding van de dader verkrijgen.

Het is niet altijd mogelijk om een schadevergoeding te krijgen van de dader (zo kan het bijvoorbeeld zijn dat de dader niet kan geïdentificeerd of gevat worden) of om je geleden schade volledig terug te vorderen van de verzekeringsmaatschappij. Als je slachtoffer bent geworden van een opzettelijk geweldsmisdrijf kan je onder bepaalde omstandigheden en onder bepaalde voorwaarden een schadevergoeding krijgen van de staat. Voor meer informatie over de mogelijkheden van een schadevergoeding door de Staat kan je de informatiefiches van het Europees Juridisch Netwerk voor schadeloosstelling aan slachtoffers in België raadplegen (deze pagina’s zijn beschikbaar in het De link wordt in een nieuw venster geopend.Frans, De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands, De link wordt in een nieuw venster geopend.Duits en De link wordt in een nieuw venster geopend.Engels en in andere talen).

Als de beklaagde schuldig wordt bevonden, zal hij verplicht worden om jou de kosten die je omwille van je burgerlijke partijstelling hebt gemaakt terug te betalen. Deze kosten omvatten een deel van de honoraria die je aan je advocaat hebt betaald. De rechter beslist over het bedrag van deze vergoeding wanneer hij het vonnis uitspreekt.

Als het proces van start is gegaan doordat jij de dader rechtstreeks gedagvaard hebt of de strafvordering op gangIndien je een financiële vergoeding wenst in het kader van de strafprocedure, moet je je burgerlijke partij stellen (de burgerlijke vordering). Je kan alle soorten schade die je hebt geleden opnemen in je vordering zoals fysieke verwondingen en de bijbehorende medische kosten, morele schade, stoffelijke schade (bijvoorbeeld het verlies van loon, het verlies van een schooljaar, het verlies van werk en schade aan voertuigen of kleding), de kosten van een begrafenis…

De strafrechter zal je burgerlijke vordering beoordelen en zal je een schadevergoeding toekennen als de dader schuldig wordt bevonden.

Je kan ervoor kiezen om een vordering instellen voor de burgerlijke rechter indien je, om welke reden ook, niet bent tussengekomen in de strafprocedure. Ook als het parket de zaak heeft geseponeerd, is dit nog steeds mogelijk. De zaak wordt voor de burgerlijke rechter aanhangig gemaakt door middel van dagvaarding van de persoon die de schade heeft veroorzaakt, tenzij alle partijen bereid zouden zijn om vrijwillig te verschijnen. Indien een verzekeraar tussenkomt (bijvoorbeeld na een verkeersongeval) kan deze ook rechtstreeks worden aangesproken. De burgerlijke rechtspleging verschilt grondig van een strafrechtelijke procedure. Zo moet jezelf aantonen dat de tegenpartij aansprakelijk is voor je schade, eventueel aan de hand van een afschrift van het (afgesloten) strafdossier. Indien er tegelijkertijd een strafrechtelijke procedure loopt, moet de burgerlijke rechter de zaak opschorten tot de strafrechter uitspraak heeft gedaan. De burgerlijke rechter is bovendien verplicht om wat op strafrechtelijk gebied beslist is, te volgen. Vergeet niet dat ook aan het opstarten van een vordering voor de burgerlijke rechtbank kosten verbonden zijn. Het kan dus nuttig zijn om hierover een advocaat raad te plegen.

Ingeval de procureur des Konings een procedure tot verval van de strafvordering heeft opgestart (minnelijke schikking of bemiddeling in strafzaken), kan je ook op deze manier een schadevergoeding van de dader verkrijgen.

Het is niet altijd mogelijk om een schadevergoeding te krijgen van de dader (zo kan het bijvoorbeeld zijn dat de dader niet kan geïdentificeerd of gevat worden) of om je geleden schade volledig terug te vorderen van de verzekeringsmaatschappij. Als je slachtoffer bent geworden van een opzettelijk geweldsmisdrijf kan je onder bepaalde omstandigheden en onder bepaalde voorwaarden een schadevergoeding krijgen van de staat. Voor meer informatie over de mogelijkheden van een schadevergoeding door de Staat kan je de informatiefiches van het Europees Juridisch Netwerk voor schadeloosstelling aan slachtoffers in België raadplegen (deze pagina’s zijn beschikbaar in het De link wordt in een nieuw venster geopend.Frans, De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands, De link wordt in een nieuw venster geopend.Duits en De link wordt in een nieuw venster geopend.Engels en in andere talen).

Als de beklaagde schuldig wordt bevonden, zal hij verplicht worden om jou de kosten die je omwille van je burgerlijke partijstelling hebt gemaakt terug te betalen. Deze kosten omvatten een deel van de honoraria die je aan je advocaat hebt betaald. De rechter beslist over het bedrag van deze vergoeding wanneer hij het vonnis uitspreekt.

Als het proces van start is gegaan doordat jij de dader rechtstreeks gedagvaard hebt of de strafvordering op gang hebt gebracht door een burgerlijke partijstelling, en de verdachte wordt niet schuldig bevonden, kan de rechter beslissen je te veroordelen in alle of een door hem bepaald deel  van de kosten door de Staat en door de beklaagde gemaakt. hebt gebracht door een burgerlijke partijstelling, en de verdachte wordt niet schuldig bevonden, kan de rechter beslissen je te veroordelen in alle of een door hem bepaald deel  van de kosten door de Staat en door de beklaagde gemaakt.

Is het mogelijk om een schikking te treffen met de dader of om een slachtoffer-daderbemiddeling op te starten?

Op elk moment van de procedure kan je vragen een slachtoffer-daderbemiddeling op te starten: nog voor de zaak eventueel voor de rechtbank komt, tijdens de behandeling van de zaak voor de rechtbank en nadat de rechter een straf heeft uitgesproken. De slachtoffer-daderbemiddeling verloopt los van de gerechtelijke procedure en vervangt deze niet. De gerechtelijke instanties blijven dus verantwoordelijk voor elke beslissing over de strafrechtelijke vervolging, de bestraffing en de uitvoering van de straffen.

De slachtoffer-daderbemiddeling wordt niet uitgevoerd door de staat maar door twee VZW’s, Moderator in Vlaanderen en De link wordt in een nieuw venster geopend.Médiante in Wallonië. Ze hebben lokale afdelingen in elk gerechtelijk arrondissement.

De overeenkomst die tijdens de slachtoffer-daderbemiddeling wordt bereikt is vertrouwelijk en zal enkel doorgegeven worden aan het gerecht als beide partijen hiermee instemmen. De rechter is verplicht om in zijn vonnis melding te maken van het feit dat er een slachtoffer-daderbemiddeling heeft plaatsgevonden maar hij is niet verplicht om met de bereikte overeenkomst rekening te houden.

In het jeugdrecht kan de jeugdrechter in zijn vonnis kiezen voor een slachtoffer-daderbemiddeling of Hergo (herstelgericht groepsoverleg).

Ik ben een buitenlander. Hoe worden mijn rechten en belangen beschermd?

Wanneer je als burgerlijke partij (1) of als getuige de taal waarin de procedure wordt gevoerd niet verstaat of spreekt, zal er een tolk aangesteld worden. Wanneer je als burgerlijke partij lijdt aan gehoor- of spraakstoornissen, benoemt de rechter ambtshalve een beëdigd tolk. Wanneer je lijdt aan gehoor- of spraakstoornissen, heb je het recht te vragen dat die bijstand wordt aangevuld met de bijstand door de persoon die het meest gewoon is met je om te gaan.

Tenzij je een mondelinge vertaling werd verstrekt, heb je als burgerlijke partij die de taal van de procedure niet verstaat, het recht om een vertaling van de relevante passages van het vonnis of een samenvatting ervan te vragen in een taal die je verstaat. Opdat je effectief je rechten kan uitoefenen als burgerlijke partij moet je worden geïnformeerd over het beschikkend gedeelte van het vonnis en over de motivering ervan. Hiertoe moet je een verzoek neerleggen op de griffie van de bevoegde rechtbank.  De vertaling wordt verstrekt binnen een redelijke termijn.

De kosten van vertolking en vertaling  zijn ten laste van de Staat.

Bijkomende informatie:

  • Wet 1 augustus 1985 houdende fiscale en andere bepalingen – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands en De link wordt in een nieuw venster geopend.Frans
  • Wet 8 april 1965 betreffende de jeugdbescherming, het ten laste nemen van minderjarigen die een als misdrijf omschreven feit hebben gepleegd en het herstel van de door dit feit veroorzaakte schade - in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • Grondwet – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands en De link wordt in een nieuw venster geopend.Frans
  • Wetboek van Strafvordering – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands, De link wordt in een nieuw venster geopend.Frans en De link wordt in een nieuw venster geopend.Engels
  • Gerechtelijk Wetboek – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederalnds en De link wordt in een nieuw venster geopend.Frans
  • K.B. 28 december 1950 houdende algemeen reglement op de gerechtskosten in strafzaken

1. Burgerlijke partij

Als burgerlijke partij kan je niet alleen herstel van de schade vorderen, maar heb je ook een aantal rechten tijdens de hele strafprocedure:

1)       Tijdens het gerechtelijk onderzoek

-     Je kan de onderzoeksrechter toelating vragen om het strafdossier in te kijken en er een afschrift van te krijgen.

-     Je kan de onderzoeksrechter vragen om een bijkomende onderzoekshandeling te stellen.

-     Je kan tijdens de procedure, op eenvoudig verzoek, minstens eenmaal gehoord worden door de onderzoeksrechter.

-     Indien een wedersamenstelling plaats vindt, kunnen jij en je advocaat deze bijwonen.

2)       Tijdens de strafuitvoering

U kan ook een aantal rechten uitoefenen tijdens de strafuitvoering

Hoe kan je je  burgerlijke partij stellen?

Er zijn verschillende manieren en momenten waarop je je burgerlijke partij kunt stellen.

1)       Tijdens de onderzoeksfase

-    Als er geen gerechtelijk onderzoek lopende is, kan je (zelf of via je advocaat) een klacht met burgerlijke partijstelling neerleggen bij de onderzoeksrechter. Je moet dan een bepaalde geldsom in bewaring geven bij de griffie als voorschot op de gerechtskosten. Je krijgt die geldsom terug als de verdachte persoon achteraf schuldig wordt verklaard.

-    Als er wel een gerechtelijk onderzoek geopend is:

  • kan je je burgerlijke partij stellen door zelf of via je advocaat een eenvoudige verklaring af te leggen voor de onderzoeksrechter;
  • kan je je ook burgerlijke partij stellen op het einde van het gerechtelijk onderzoek, op het moment dat het onderzoeksgerecht de zaak behandelt.

2)       Tijdens de zitting van de rechtbank

Je kan je op de zitting burgerlijke partij stellen door, zelf of via je advocaat,  een eenvoudige verklaring af te leggen. Je kan je daarentegen niet voor het eerst burgerlijke partij stellen als de zaak al in behandeling is in hoger beroep.

2. Het hof van assisen

Het Hof van Assisen (de contactinformatie is beschikbaar in het De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands en het De link wordt in een nieuw venster geopend.Frans) is een tijdelijk strafgerecht dat kan samengeroepen worden in elke provincie en het arrondissement Brussel. Het is bevoegd voor politieke misdrijven en drukpersmisdrijven (met uitzondering van deze die door racisme of xenofobie werden ingegeven) en voor misdaden die niet gecorrectionaliseerd werden. In tegenstelling tot permanente strafgerechten, moet het Hof van Assisen voor elke zaak opnieuw samengesteld worden. De voorzitter van een Hof van Assisen is een raadsheer in het hof van beroep. Hij/zij wordt bijgestaan door twee bijzitters of assessoren (dit zijn rechters van de rechtbank van eerste aanleg). De jury bestaat uit 12 burgers, die door het lot worden aangewezen en waarvan initieel maximum twee derde van de leden van hetzelfde geslacht mag zijn. De jury wordt gekozen uit de burgers die stemrecht hebben, burgerlijke en politieke rechten genieten, tussen 28 en 65 jaar oud zijn, kunnen lezen en schrijven en die geen strafrechtelijke veroordeling tot een gevangenisstraf van meer dan vier maanden, tot een straf onder elektronisch toezicht van meer vier maanden, tot een werkstraf van meer dan zestig uur of tot een autonome probatiestraf van een jaar of meer hebben opgelopen. De jury beslist alleen over de schuldvraag. De jury beslist samen met de beroepsrechters over de op te leggen straf. Tegen de arresten van het hof van assisen is enkel een cassatieberoep mogelijk.

Laatste update: 03/08/2017

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

3 - Mijn rechten na het (eeste) proces

Kan ik beroep aantekenen als de dader wordt vrijgesproken of als ik het niet eens ben met de opgelegde straf?

Wat zijn mijn rechten van zodra het vonnis is uitgesproken?

Bijkomende informatie

Kan ik beroep aantekenen als de dader wordt vrijgesproken of als ik het niet eens ben met de opgelegde straf?

Als burgerlijke partij heb je de mogelijkheid om hoger beroep in te stellen indien de rechtbank je vraag om schadevergoeding heeft afgewezen of indien je het toegekende bedrag te laag vindt. Je kan dus geen hoger beroep aantekenen omdat je niet akkoord bent met de opgelegde straf of indien er een vrijspraak is. Deze taak is uitsluitend voorbehouden aan het Openbaar Ministerie.

In principe moet je hoger beroep instellen binnen de 30 dagen na de uitspraak. Binnen deze termijn, moet je een verklaring van hoger beroep neerleggen op de griffie van de rechtbank die de beslissing heeft genomen. Daarnaast moet je ook een verzoekschrift indienen op diezelfde griffie of op de griffie van de rechtbank of het hof dat het hoger beroep zal behandelen. In dit verzoekschrift moeten de redenen staan waarom je hoger beroep instelt (de ‘grieven’). Op de griffie kan je een 'grievenformulier’ verkrijgen dat gebruikt kan worden als verzoekschrift. Dit formulier bevat een lijst van grieven die je dan kan aankruisen (bijvoorbeeld de begroting van uw schade).

Wanneer het beroepsgerecht zijn arrest heeft geveld, kan hiertegen niet meer in beroep worden gegaan.

Tegen een arrest van het hof van assisen kan geen hoger beroep worden ingesteld, maar enkel een voorziening voor het Hof van Cassatie.

Het Hof van Cassatie spreekt zich niet uit over de feiten maar controleert of er geen procedurefouten zijn gemaakt of er een slechte toepassing of uitlegging van de wet heeft plaatsgevonden. Het Hof van Cassatie kan alleen maar het vonnis bevestigen of herroepen. Het Hof van Cassatie kan de zaak niet onderzoeken of een nieuw besluit nemen. Indien het Hof van Cassatie het arrest herroept, stuurt zij de zaak naar een andere rechter op hetzelfde niveau als de rechterlijke instantie waarvan de beslissing werd herroepen.

Wat zijn mijn rechten van zodra het vonnis is uitgesproken?

Het is vooreerst belangrijk om te weten dat je als slachtoffer (met uitzondering van de burgerlijke partij) niet automatisch geïnformeerd zal worden over de uitspraak van de rechter. Als jij of je advocaat niet aanwezig kon zijn tijdens de uitspraak zal je zelf contact moeten opnemen met de griffie van de rechtbank. U kan ook contact opnemen met de dienst slachtofferonthaal van het De link wordt in een nieuw venster geopend.justitiehuis om informatie te verkrijgen over het vonnis.

Uitvoering van een gevangenisstraf

Indien de dader wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf, heb je als slachtoffer, onder bepaalde voorwaarden,  de volgende rechten in het kader van de uitvoering van deze straf:

  • het recht geïnformeerd te worden over de beslissingen die zijn genomen betreffende de toekenning van een strafuitvoeringsmodaliteit aan de veroordeelde (onder andere in het geval van een eerste penitentiair verlof, een elektronisch toezicht of een voorwaardelijke invrijheidstelling)
  • het recht bijzondere voorwaarden te formuleren die in jouw belang aan de veroordeelde zouden kunnen worden opgelegd.
  • het recht gehoord te worden over de bijzondere voorwaarden die in jouw belang aan de veroordeelde zouden kunnen worden opgelegd.

Hoe kan u van deze rechten genieten

  • Als je niet het rechtstreekse slachtoffer van de feiten bent en als je geen burgerlijke partij bent, moet je een schriftelijk verzoek sturen naar de strafuitvoeringsrechtbank, die zal beslissen of je een ‘direct en legitiem belang’ hebt bij de zaak. Als de rechtbank positief antwoordt op je verzoek, moet je vervolgens een slachtofferverklaring invullen (zie hieronder).
  • Als je wel het rechtstreekse slachtoffer van de feiten bent of als je burgerlijke partij bent en je burgerlijke vordering is ontvankelijk en gegrond verklaard, moet je geen verzoek meer indienen. Dan vul je enkel een slachtofferverklaring in die je naar de griffie van de strafuitvoeringsrechtbank of naar het justitiehuis stuurt. Er bestaat hiervoor een typedocument die je terugvindt op de website www.justitie.belgium.be (onder de rubriek ‘A-Z Onderwerpen’ - ‘S’ – ‘slachtofferverklaring) of die je kan verkrijgen bij een justitiehuis.

Om dit document in te vullen of meer informatie te verkrijgen, kan je terecht bij de dienst slachtofferonthaal van het De link wordt in een nieuw venster geopend.justitiehuis.

Je kan je, op de zitting van de strafuitvoeringsrechtbank, altijd laten bijstaan of vertegenwoordigen door jouw advocaat. Je kan je ook laten bijstaan door een door de Koning erkende verenigingen, of door de diensten slachtofferonthaal.

Uitvoering van een interneringsmaatregel

Als slachtoffer kan je betrokken worden bij de uitvoering van een interneringsmaatregel. Er bestaan verschillende uitvoeringsmodaliteiten van een internering die onder bepaalde voorwaarden kunnen worden toegekend: uitgaansvergunning, verlof, beperkte detentie, elektronisch toezicht, invrijheidstelling op proef, enz.

De dienst slachtofferonthaal contacteert snel na de beslissing tot internering alle gekende slachtoffers over de uitvoering van de interneringsmaatregel. Deze dienst verstrekt je dan de nodige uitleg om de slachtofferfiche in te vullen, waarin je als slachtoffer:

-          kan vragen om geïnformeerd te worden over de beslissingen die zijn genomen

-          kan vragen op gehoord te worden door de kamer voor de bescherming van de maatschappij

-          voorwaarden kan formuleren die in jouw belang kunnen worden opgelegd bij de toekenning van een uitvoeringsmodaliteit van de internering.

Indien je niet als slachtoffer gekend was, moet je een schriftelijk verzoek sturen naar de rechter voor de bescherming van de maatschappij. Deze beslist dan of je een ‘direct en legitiem belang’ hebt bij de zaak. Je ontvangt samen met de beslissing ook informatie over je rechten en welke stappen je moet ondernemen indien je betrokken wenst te worden bij de uitvoering van de internering. Je ontvangt ook het model van de slachtofferverklaring en de contactgegevens van de diensten slachtofferonthaal.

Je kan hieromtrent meer informatie krijgen bij de diensten slachtofferonthaal of bij jouw advocaat.

Tijdens en na de uitvoering van de (gevangenis)straf of de interneringsmaatregel kan je nog steeds beroep doen op de bemiddeling.

Bijkomende informatie:

  • Wet 17 mei 2006 betreffende de externe rechtspositie van de veroordeelden tot een vrijheidsstraf en de aan het slachtoffer toegekende rechten in het raam van de strafuitvoeringsmodaliteiten – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands.
  • Koninklijk besluit van 26 december 2013 tot wijziging van het koninklijk besluit van 29 januari 2007 tot uitvoering van artikel 2, 6°, van de wet van 17 mei 2006 betreffende de externe rechtspositie van de veroordeelden tot een vrijheidsstraf en de aan het slachtoffer toegekende rechten in het raam van de strafuitvoeringsmodaliteiten en en tot uitvoering van artikel 23bis, laatste lid, van de wet van 15 juni 1935 op het gebruik der talen in gerechtszaken
  • Ministerieel besluit van 27 december 2013 tot vervanging van het ministerieel besluit van 30 januari 2007 tot vaststelling van het model van de slachtofferverklaring zoals bedoeld in artikel 1, 4° van het koninklijk besluit van 29 januari 2007 tot uitvoering van artikel 2, 6°, van de wet van 17 mei 2006 betreffende de externe rechtspositie van de veroordeelden tot een vrijheidsstraf en de aan het slachtoffer toegekende rechten in het raam van de strafuitvoeringsmodaliteiten
  • Wet van 5 mei 2014 betreffende de internering
  • Koninklijk besluit van 26 september 2016 tot uitvoering van artikel 3, 9°, van de wet van 5 mei 2014 betreffende de internering, houdende de regels met betrekking tot de wijze waarop de slachtoffers kunnen vragen om te worden geïnformeerd, om te worden gehoord of om voorwaarden in hun belang te laten opleggen
  • Ministerieel besluit van 27 september 2016 tot vaststelling van het model van de slachtofferverklaring zoals bedoeld in artikel 1, 3° van het koninklijk besluit van 26 september 2016 tot uitvoering van artikel 3, 9°, van de wet van 5 mei 2014 betreffende de internering, houdende de regels met betrekking tot de wijze waarop de slachtoffers kunnen vragen om te worden geïnformeerd, om te worden gehoord of om voorwaarden in hun belang te laten opleggen
Laatste update: 03/08/2017

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

4 - Bijstand en hulp aan slachtoffers

Lokale en federale Politie – Diensten politionele slachtofferbejegening

Diensten slachtofferonthaal

Slachtofferhulp

Diensten voor slachtoffers van kindermishandeling

Commissie voor Financiële Hulp aan Slachtoffers van Opzettelijke Gewelddaden

Lokale en federale Politie – Diensten politionele slachtofferbejegening

De lokale en federale politie vallen onder de bevoegdheid van de minister van Binnenlandse Zaken. De lokale politie staat in voor de basispolitietaken en werkt volgens de filosofie van gemeenschapsgerichte politiezorg. De federale politie verzorgt de meer gespecialiseerde politietaken.

De lokale en federale Politie

  • ontvangen slachtoffers op een beleefde en respectvolle manier
  • bieden praktische hulp aan slachtoffers, geven hen informatie en verwijzen hen door naar de gepaste diensten (bijvoorbeeld de diensten slachtofferonthaal of slachtofferhulp)
  • zorgen voor een correcte opstelling van het proces-verbaal met betrekking tot de identiteit van de slachtoffers en hun wens om op de hoogte gehouden te worden over de strafprocedure
  • kunnen korte tijd na het indienen van de klacht opnieuw contact opnemen met het slachtoffer

De slachtoffers kunnen ook beroep doen op de diensten politionele slachtofferbejegening binnen de lokale en federale politie. Deze diensten kunnen hen ondersteuning bieden onmiddellijk na de feiten waarvan ze het slachtoffer zijn geworden, ook als ze geen klacht hebben neergelegd. Deze diensten kunnen de slachtoffers bijvoorbeeld morele steun bieden, een luisterend oor, hulp bij hun praktische en administratieve stappen, informatie over hun rechten, advies,.

CONTACTGEGEVENS:

Je vindt de contactgegevens van de diensten voor politionele slachtofferbejegening op de website: www.politie.be. Voor de lokale politie volstaat het om de postcode in te voeren om doorgestuurd te worden naar de website van de politiezone.

Diensten slachtofferonthaal

In België zijn er 28 justitiehuizen die elke een dienst slachtofferonthaal hebben (14 vallen onder de bevoegdheid van de Vlaamse gemeenschap, 13 van de federatie Wallonië-Brussel (Franstalig) en 1 van de Duitstalige gemeenschap).

De diensten slachtofferonthaal

  • verstrekken aan de slachtoffers en hun na(ast)bestaanden informatie over de lopende gerechtelijke procedure en specifieke informatie  over hun individueel dossier. Onder specifieke informatie verstaan we o.m. het toelichten van de betekenis van de onderzoeksdaden die kenmerkend zijn voor een informatieonderzoek, meedelen van de onderzoeksresultaten, overbrengen van vragen van het slachtoffer naar de magistraat alsook de feedback naar het slachtoffer toe, contextualiseren van beslissingen, toelichten van de gerechtelijke procedure, …
  • ondersteunen en staan de slachtoffers en hun na(ast)bestaanden bij tijdens de hele gerechtelijke procedure (bv. bij de inzage van het dossier, op de zitting van de rechtbank, bij de teruggave van overtuigingsstukken of bij de wedersamenstelling).
  • verwijzen de slachtoffers, indien nodig, naar gespecialiseerde diensten (bijvoorbeeld voor psychosociale hulp of juridisch advies).
  • maken de problemen die de slachtoffers ervaren in hun contacten met justitie over aan de bevoegde instanties.

CONTACTGEGEVENS:

Vlaamse gemeenschap: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.justitiehuizen.be/slachtoffer

Federatie Wallonië-Brussel: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.maisonsdejustice.be/index.php?id=4657

Duitstalige gemeenschap: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.ostbelgienlive.be/desktopdefault.aspx/tabid-3918/catid-110

Slachtofferhulp

Vlaamse gemeenschap – Centra Algemeen Welzijnswerk (CAW)

De CAW’s helpen mensen met al hun vragen en problemen die te maken hebben met welzijn. Ze bieden onder andere ook slachtofferhulp aan slachtoffers, nabestaanden, naastbestaanden en andere betrokkenen. Er zijn elf erkende CAW’s in Vlaanderen en Brussel.

De CAW’s

  • staan open voor iedereen met vragen en problemen
  • bieden psychosociale hulp, geven informatie en advies, bieden ook praktische hulp en juridische bijstand aan slachtoffers, naasten en betrokkenen van een schokkende gebeurtenis (ramp, verkeersongeval, geweld,...).
  • zijn lid van Victim Support Europe

CONTACTGEGEVENS:

De link wordt in een nieuw venster geopend.http://caw.be/zoek-je-hulp

Federatie Wallonië-Brussel (franstalig) – Diensten slachtofferhulp

De diensten slachtofferhulp richten zich tot alle personen die slachtoffer werden van een misdrijf of van een als misdrijf omschreven feit. Ze bieden hen een sociale of psychologische hulp aangepast aan hun noden om hen te helpen het hoofd te bieden aan de gevolgen van het misdrijf.

De diensten slachtofferhulp zijn private diensten die erkend en gesubsidieerd worden door de Federatie Wallonië-Brussel. De diensten slachtofferhulp zijn onafhankelijk van de politie en van justitie.

De medewerkers van de diensten slachtofferhulp bieden een globale aanpak van de verschillende gevolgen van het misdrijf. Ze kunnen aan de slachtoffers, op korte, middellange of lange termijn de volgende hulp verstrekken:

  • een psychologische hulp aangepast aan de gevolgen van de feiten
    • een sociale hulp en informatie om hen te verwijzen en te ondersteunen bij de verschillende stappen die ze moeten ondernemen (politie, gerechtelijke instanties, verzekeringen, edm.)

CONTACTGEGEVENS:

De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.maisonsdejustice.be/index.php?id=4717

Duitstalige gemeenschap – Sozial-Psychologisches Zentrum (SPZ)

De SPZ is een organisatie actief in het Duitstalig deel van het land, die hulp biedt aan slachtoffers van criminaliteit.

De Sozial-Psychologisches Zentrum (SPZ)

  • is een non-gouvernementele organisatie die actief is in het Duitstalig deel van België
  • heeft afdelingen in Sankt Vith en Eupen
  • biedt een individuele aanpak aan alle slachtoffers van misdrijven door een multidisciplinair team bestaande uit psychologen, therapeuten, maatschappelijk werkers en een psychiater.

CONTACTGEGEVENS:

De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.spz.be/

Diensten voor slachtoffers van kindermishandeling

Vlaamse gemeenschap – Vertrouwenscentra kindermishandeling

De Vertrouwenscentra Kindermishandeling (VK) zijn specifieke centra die opgericht zijn door de Vlaamse Gemeenschap. Ze hebben een eigen manier van werken die gericht is op het welzijn en de veiligheid van het kind.

De Vertrouwenscentra Kindermishandeling

  • hebben een afdeling in elke Vlaamse provincie en in Brussel
  • hebben een multidisciplinaire werking, met medische, psychologische, pedagogische, sociale en juridische of criminologische expertise
  • behandelen elke melding van situaties waar kinderen het slachtoffer zijn geworden van actief of passief fysiek, psychologisch of seksueel geweld. De VK’s bieden kosteloos rechtstreeks toegankelijke jeugdhulpverlening en advies of informatie in deze situaties
  • fungeren net als de Ondersteuningscentra Jeugdzorg als Gemandateerde Voorziening, en nemen in die zin een aantal opdrachten op inzake verontrustende situaties waarin hulp maatschappelijk noodzakelijk kan zijn, waaronder: het verlenen van een consult aan professionelen, het voeren van een onderzoek maatschappelijke noodzaak, en het casemanagement. In sommige situaties kan het VK ook doorverwijzen naar het parket.

CONTACTGEGEVENS:

De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.kindermishandeling.be/website/11-www

Gemandateerde voorzieningen: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://wvg.vlaanderen.be/jongerenwelzijn/professionelen/jeugdhulpaanbieders/omgaan-met-verontrusting/

Federatie Wallonië-Brussel (franstalig) – Equipes SOS Enfants

De ‘Equipes SOS Enfants’ zijn actief in het Franstalig deel van het land en bieden hulp aan slachtoffers van kindermishandeling.

De Equipes SOS Enfants:

  • staan in voor de preventie van kindermishandeling en de behandeling van individuele gevallen van kindermishandeling;
  • maken een multidisciplinaire analyse van de situatie van het kind en zijn leefomgeving;
  • voorzien in medische, psychiatrische, psychologische en sociale hulp voor kinderen en hun familie;
  • verbreden voortdurend hun kennis op het gebied van behandeling en preventie in situaties van kindermisbruik.

CONTACTGEGEVENS:

De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.one.be/index.php?id=2380

Duitstalige gemeenschap – Jugendhilfedienst (JHD)

De JHD is actief in het Duitstalig deel van België en biedt gespecialiseerde hulp voor minderjarige slachtoffers van criminaliteit.

De Jugendhilfedienst (JHD)

  • is een centrum voor advies en steun in gevallen van kindermishandeling
  • biedt hulp aan kinderen, jongeren en hun ouders in het Duitstalig deel van België
  • melden de zaak, indien nodig, bij het openbaar ministerie of de jeugdrechtbank.

CONTACTGEGEVENS:

De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.dglive.be/desktopdefault.aspx/tabid-300/537_read-3830/

Commissie voor Financiële Hulp aan Slachtoffers van Opzettelijke Gewelddaden

De Commissie voor financiële hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden werd opgericht door de wet van 1 augustus 1985 en heeft een belangrijke taak bij de financiële hulp door de staat aan slachtoffers van geweldsmisdrijven.

De Commissie voor financiële hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden

  • voorziet financiële bijstand aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden en in sommige gevallen aan hun familie
  • voorziet ook in een procedure voor financiële bijstand aan slachtoffers van misdrijven die plaatsvonden in een ander land van de Europese Unie
  • kan bijstand verlenen zelfs als de dader onbekend is of niet verantwoordelijk wordt geacht voor zijn/haar daden
  • is niet bevoegd voor misdrijven door onvoorzichtigheid of onoplettendheid

Als u slachtoffer bent van een terroristische daad, dan kunt u terecht bij het uniek loket dat door de Commissie werd opgericht voor slachtoffers van terroristische daden. Dit loket is bereikbaar via het volgende emailadres: terrorvictims@just.fgov.be.

CONTACTGEGEVENS:

De link wordt in een nieuw venster geopend.https://justitie.belgium.be/nl/commissiefinancielehulp

Laatste update: 03/08/2017

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

Rechten van slachtoffers van strafbare feiten in strafrechtelijke procedures - Tsjechië

U wordt beschouwd als 'benadeelde' (poškozený - term die in het wetboek van strafvordering (trestní řád) wordt gebruikt voor het slachtoffer van een misdrijf) indien u schade hebt geleden als gevolg van een voorval dat volgens het wetboek van strafrecht (trestní zákon) een misdrijf is. Deze schade kan verschillende vormen aannemen, bijvoorbeeld beschadiging of diefstal van voorwerpen. Als benadeelde hebt u bepaalde wettelijke rechten vóór, tijdens en na de gerechtelijke procedure.

De strafprocedure in de Tsjechische Republiek begint met een controle van de feiten en een onderzoek. In deze fase van de zaak wordt het onderzoek door de politie uitgevoerd onder toezicht van de openbare aanklager. Als er in deze fase van de procedure voldoende bewijsmateriaal wordt verzameld waaruit blijkt dat er een misdrijf is gepleegd en dat het is gepleegd door een bepaalde persoon, beslist de openbare aanklager om vervolging in te stellen, waarna de zaak voor de rechter wordt gebracht. Tijdens de gerechtelijke fase van de strafprocedure onderzoekt de rechter het bewijsmateriaal en op basis daarvan verklaart hij de verdachte schuldig of onschuldig. Indien de rechter oordeelt dat de verdachte schuldig is aan het misdrijf, wordt aan de verdachte een straf opgelegd. Indien de verdachte onschuldig wordt verklaard, wordt hij vrijgesproken. De strafprocedure kan worden voortgezet in het kader van een beroep bij een hogere rechter indien u een schadeclaim heeft ingediend.

Als benadeelde kunt u zich te allen tijde in de strafprocedure voegen.

Klik op de links hieronder voor de informatie die u nodig hebt

De link wordt in een nieuw venster geopend.1 - Mijn rechten als slachtoffer van een misdrijf

De link wordt in een nieuw venster geopend.2 - De aangifte van een misdrijf en mijn rechten tijdens het onderzoek of het proces

De link wordt in een nieuw venster geopend.3 - Mijn rechten na afloop van het proces

De link wordt in een nieuw venster geopend.4 - Schadevergoeding

De link wordt in een nieuw venster geopend.5 - Mijn rechten op ondersteuning en bijstand

Laatste update: 02/07/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

1 - Mijn rechten als slachtoffer van een misdrijf

Welke informatie kan ik verwachten van de autoriteiten (bijvoorbeeld politie, officier van justitie) na het misdrijf, maar nog vóór ik aangifte van het misdrijf doe?

Vanaf uw eerste contact met de politie krijgt u informatie die nodig is om uw rechten naar behoren uit te oefenen. Dit betreft met name de volgende informatie:

  • de instantie waar u aangifte kunt doen, waaronder de contactgegevens van die instantie;
  • met wie u contact kunt opnemen voor professionele hulp en onder welke voorwaarden die professionele hulp gratis is; u krijgt ook de contactgegevens van professionele hulpverleners;
  • de voorwaarden waaronder u recht hebt op maatregelen die uw veiligheid garanderen;
  • waar u meer informatie kunt krijgen over de zaak waarin u het slachtoffer bent;
  • de fasen van de strafrechtelijke procedure en de rol die u daarin speelt;
  • de instantie waar u kunt verzoeken om meer informatie, en de contactgegevens van die instantie;
  • de voorwaarden waaronder u recht hebt op financiële ondersteuning;
  • de dichtstbijzijnde opvang- of interventiecentra of andere vergelijkbare organisaties waarmee u contact kunt opnemen;
  • de dichtstbijzijnde zorgverlener met wie u contact kunt opnemen;
  • de manier waarop u verhaal kunt halen als uw rechten door een overheidsinstantie zijn geschonden;
  • de maatregelen waar u om kunt verzoeken om uw belangen veilig te stellen als u in een andere EU-lidstaat woont;
  • de andere rechten die u hebt op grond van de Wet inzake slachtoffers van misdrijven.

Ik woon niet in het EU-land waar het misdrijf is gepleegd (EU-burgers en niet-EU-burgers). Hoe worden mijn rechten beschermd?

U bent verzekerd van dezelfde rechten als Tsjechische burgers en mensen die in Tsjechië wonen. Als u verklaart dat u geen Tsjechisch spreekt, krijgt u informatie over uw rechten in een taal die u begrijpt of in een officiële taal van het land waarvan u staatsburger bent.

Welke informatie krijg ik als ik een misdrijf aangeef?

Als u aangifte doet bij de politie, moet u alle informatie krijgen waarop u vanaf uw eerste contact met de politie recht hebt, zoals hierboven aangegeven.

Als u bij een openbare aanklager aangifte doet van een misdrijf, moet te allen tijde aan u worden uitgelegd:

  • waar u een verzoek om professionele hulp kunt indienen en onder welke voorwaarden die hulp gratis is. U krijgt ook de contactgegevens van professionele hulpverleners;
  • onder welke voorwaarden u recht hebt op maatregelen die uw veiligheid garanderen;
  • waar u meer informatie kunt krijgen over de zaak waarin u het slachtoffer bent.

Kom ik in aanmerking voor gratis vertolking of vertaling (wanneer ik contact opneem met de politie of andere autoriteiten of tijdens het onderzoek en het proces)?

Als u te maken krijgt met de rechtshandhavingsinstanties en geen Tsjechisch spreekt, kunt u gebruikmaken van uw moedertaal of van een taal waarvan u hebt aangegeven dat u die spreekt.

Indien mogelijk ontvangt u op verzoek na afloop van de procedure de vertaling van de einduitspraak. Als u een onderbouwd verzoek daartoe indient, kunnen ook andere documenten voor u worden vertaald, voor zover dat noodzakelijk is om gedurende de procedure uw rechten uit te kunnen oefenen.

Hoe zorgen de autoriteiten ervoor dat ik alles begrijp en ook begrepen word (als ik een kind ben; als ik gehandicapt ben)?

De autoriteiten hebben de plicht om slachtoffers op een begrijpelijke manier te informeren, en moeten daarbij rekening houden met de leeftijd van het slachtoffer, diens intellectuele vermogens en ontwikkelingsniveau, geletterdheid en geestelijke en lichamelijke gezondheid. Waar mogelijk moeten kinderen en personen met een handicap worden ondervraagd door iemand die daar specifiek voor is opgeleid.

Opvang slachtoffers

Wie biedt slachtofferhulp?

Er zijn diverse organisaties die slachtofferhulp bieden. Het gaat onder meer om de nationale centra van de Dienst Reclassering en Mediation en private, door het ministerie van Justitie erkende organisaties die informatie en/of herstelrechtprogramma's aanbieden en organisaties die psychologische en maatschappelijke adviesdiensten aanbieden en zijn erkend op grond van de Wet maatschappelijke diensten. Er zijn ook advocaten die rechtsbijstand verlenen aan slachtoffers van misdrijven. Deze organisaties staan vermeld in het Register van verleners van bijstand aan slachtoffers van misdrijven, dat wordt bijgehouden door het ministerie van Justitie en te raadplegen is op de website van het ministerie van Justitie: De link wordt in een nieuw venster geopend.https://www.justice.cz/.

Verwijst de politie mij automatisch door naar slachtofferhulp?

Ja, u krijgt automatisch informatie over slachtofferhulp bij uw eerste contact met de politie. U krijgt de contactgegevens van de instanties die ondersteuning bieden.

Hoe wordt mijn persoonlijke levenssfeer beschermd?

Over het algemeen mogen rechtshandhavingsinstanties geen informatie openbaar maken die niet rechtstreeks verband houdt met strafbare feiten. In de procedure die aan het strafproces voorafgaat, mag geen informatie openbaar worden gemaakt die ertoe zou kunnen leiden dat uw identiteit bekend wordt. De persoonlijke levenssfeer van personen jonger dan 18 jaar wordt extra beschermd. Indien u daarom verzoekt, wordt informatie over uw privéleven (uw woon- en postadres, werk- of vestigingsplaats en uw persoonlijke, gezins- en financiële situatie) zo bijgehouden dat deze alleen kan worden ingezien door de rechtshandhavingsinstanties, politiefunctionarissen en ambtenaren van de Dienst Reclassering en Mediation die bij de zaak betrokken zijn. Inzage in deze informatie mag alleen worden verleend als dit noodzakelijk is voor de verwezenlijking van het doel van de strafrechtelijke procedure of voor de onbelemmerde uitoefening van het recht op verdediging door de persoon tegen wie de strafrechtelijke procedure is ingesteld.

Moet ik eerst aangifte van een misdrijf doen voordat ik toegang krijg tot slachtofferhulp?

Nee, de professionele hulp is al beschikbaar voordat de strafrechtelijke procedure begint. Als dit noodzakelijk en wenselijk is, kunt u zelfs al professionele hulp krijgen voordat er aangifte is gedaan van het misdrijf.

Persoonlijke bescherming als ik in gevaar verkeer

Welke vormen van bescherming worden geboden?

Er zijn diverse manieren om slachtoffers van misdrijven te beschermen.

De politie kan u "kortetermijnbescherming" bieden als het vermoeden bestaat dat u risico op lichamelijk letsel of een ander ernstig risico loopt. Zulke bescherming kan bestaan uit fysieke bescherming, verhuizing naar een andere woonplaats of advies en preventiemaatregelen. Ook kan de politie, wanneer er sprake is van een risico voor uw leven of gezondheid, de verdachte bevelen om uw gezamenlijke huishouden gedurende tien dagen te verlaten en zich in die periode ook niet in de nabijheid daarvan op te houden.

Indien er sprake is van een risico voor de veiligheid van het slachtoffer, onderneemt de politiefunctionaris stappen of treft hij maatregelen om diens veiligheid te garanderen. Ook penitentiair medewerkers en functionarissen van de militaire en gemeentepolitie zijn daartoe verplicht.

In ernstiger situaties kunt u onder bepaalde voorwaarden in aanmerking komen voor de bijzondere bescherming die wordt geboden aan getuigen en anderen die naar alle waarschijnlijkheid risico lopen op lichamelijk letsel of een ander ernstig risico in verband met een strafrechtelijke procedure. Zulke bescherming bestaat uit persoonsbeveiliging, verhuizing naar een andere woonplaats en hulp bij de maatschappelijke integratie in een nieuwe omgeving, het verbergen van de ware identiteit enz. Dit is een zeer ingrijpende maatregel, die alleen kan worden getroffen als dit noodzakelijk is.

Rechters of openbare aanklagers bieden bescherming in de vorm van voorzorgsmaatregelen die tijdens de strafrechtelijke procedure worden opgelegd, zoals een verbod voor de verdachte om contact op te nemen met het slachtoffer of het huis te betreden waar het slachtoffer samen met de dader woont. In een civiele procedure kan een rechter vergelijkbare maatregelen opleggen. Als het voor uw bescherming als slachtoffer of benadeelde partij nodig is om de verdachte in hechtenis te nemen, kan hij of zij in hechtenis worden genomen als er reden is om aan te nemen dat de verdachte het misdrijf zal herhalen, het misdrijf zal voltooien of een misdrijf zal begaan dat hij of zij heeft voorbereid of heeft gedreigd te zullen plegen.

Daarnaast hebt u in een strafrechtelijke procedure het recht te verzoeken om maatregelen waarmee wordt voorkomen dat u in contact komt met de vermeende dader.

U hebt het recht om op verzoek informatie te ontvangen over de vrijlating of ontsnapping van de verdachte uit een huis van bewaring, gevangenis of beveiligde inrichting, alsmede vergelijkbare informatie.

Als u getuige bent, kunt u onder bepaalde voorwaarden een verklaring afleggen zonder dat uw identiteit bekend wordt gemaakt.

Een gerechtelijke instantie kan ook een Europees beschermingsbevel uitvaardigen om u te beschermen.

Wie kan mij bescherming bieden?

Die hierboven vermelde instanties bieden bescherming, met name de politie en rechters door de specifieke beslissingen die zij kunnen nemen.

Is er iemand die het risico beoordeelt dat de dader mij verdere schade toebrengt?

De situatie wordt altijd beoordeeld door de rechtshandhavingsinstanties. Als zij vaststellen dat er sprake is van gevaar, treffen zij de noodzakelijke maatregelen.

Is er iemand die het risico beoordeelt dat het strafrechtstelsel mij verdere schade toebrengt (tijdens het onderzoek en het proces)?

De rechtshandhavingsinstanties moeten altijd zo optreden dat wordt voorkomen dat het slachtoffer verder wordt benadeeld als gevolg van het misdrijf of gevolgschade.

Als een rechtshandhavingsinstantie uw rechten heeft geschonden of u deze rechten niet volledig hebt kunnen uitoefenen, hebt u het recht om verhaal te halen. U hebt met name het recht een verzoek in te dienen om het optreden van de politie te laten toetsen en om bij de rechter schadevergoeding of redelijke genoegdoening te vorderen vanwege immateriële schade die is veroorzaakt door een overheidsinstantie tijdens de uitoefening van haar bevoegdheden.

Welke bescherming wordt geboden voor zeer kwetsbare slachtoffers?

Bijzonder kwetsbare slachtoffers zijn onder meer kinderen, ouderen of personen met een handicap en slachtoffers van bepaalde misdrijven, zoals mensenhandel, terroristische aanslagen, zedenmisdrijven tegen de menselijke waardigheid of bepaalde geweldsmisdrijven. Bijzonder kwetsbare slachtoffers kunnen vanzelfsprekend gebruikmaken van alle hierboven vermelde beschermingsmogelijkheden en in veel gevallen is de bevoegde instantie in beginsel verplicht om de aanvraag van een bijzonder kwetsbaar slachtoffer te aanvaarden. De rechten van bijzonder kwetsbare slachtoffers hebben over het algemeen een grotere reikwijdte; dit geldt echter niet automatisch voor het recht op bescherming van slachtoffers, dat veeleer afhangt van de vraag of het slachtoffer het risico op lichamelijk letsel of een ander ernstig risico loopt.

Ik ben minderjarig – heb ik bijzondere rechten?

Ja, als kind (een persoon jonger dan 18 jaar) bent u een bijzonder kwetsbaar slachtoffer en hebt u bijzondere rechten. Het gaat hierbij onder meer om het recht op gratis rechtsbijstand in een strafrechtelijke procedure, het recht om op een bijzonder omzichtige manier te worden ondervraagd door iemand die daarvoor is opgeleid, een maximum aan het aantal ondervragingen en het recht om niet te worden blootgesteld aan rechtstreeks oogcontact met de dader, alsmede een beperking op de uitzonderingen op bepaalde andere rechten die voor alle slachtoffers gelden.

Een familielid is overleden ten gevolge van het misdrijf – wat zijn mijn rechten?

Als u schade lijdt vanwege het overlijden van een familielid ten gevolge van een misdrijf, wordt u zelf als slachtoffer beschouwd en hebt u de rechten die aan slachtoffers toekomen.

Een familielid is slachtoffer van een misdrijf – wat zijn mijn rechten?

In dat geval wordt u niet als slachtoffer beschouwd. Wel kunt u vertrouwenspersoon van een slachtoffer worden als het slachtoffer u als zodanig aanwijst. Het slachtoffer heeft het recht om door een vertrouwenspersoon te worden vergezeld tijdens de strafrechtelijke procedure en bij het afleggen van verklaringen. De aanwezigheid van een vertrouwenspersoon kan slechts in uitzonderlijke gevallen worden geweigerd.

Heb ik toegang tot bemiddeling/mediation? Onder welke voorwaarden? Ben ik in veiligheid tijdens bemiddeling/mediation?

Ja. De Dienst Reclassering en Mediation, een van de verleners van bijstand aan slachtoffers, biedt mediation. Mediation is gratis en vindt plaats met instemming van beide partijen, d.w.z. het slachtoffer en de dader. Mediation wordt geleid door een deskundige op het gebied van geschillenbeslechting die beide partijen vriendelijk en evenwichtig benadert en helpt bij het vinden van een oplossing. De Dienst Reclassering en Mediation is een overheidsinstantie die onder meer tot taak heeft te bemiddelen teneinde geschillen die verband houden met misdrijven te beslechten op een manier die doeltreffend is en de maatschappij ten goede komt. Als zodanig kan de Dienst de veiligheid van het slachtoffer tijdens de mediationprocedure garanderen.

Waar vind ik de wetgeving waarin mijn rechten zijn vastgelegd?

De belangrijkste bepalingen zijn te vinden in Wet nr. 45/2013 inzake slachtoffers van misdrijven. De verzamelde wetgeving kan op werkdagen worden geraadpleegd bij elke gemeente en regionale overheid (waaronder in het stadhuis van Praag). Net als andere wetgeving is deze wetgeving ook via internet toegankelijk, bijvoorbeeld op de De link wordt in een nieuw venster geopend.Portal Openbaar Bestuur of op de website van het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Laatste update: 02/07/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

2 - De aangifte van een misdrijf en mijn rechten tijdens het onderzoek of het proces

Hoe geef ik een misdrijf aan?

U kunt schriftelijk, mondeling door middel van een proces-verbaal of digitaal aangifte doen van een misdrijf bij alle politiekorpsen en openbare aanklagers. In de aangifte moet u bewijs leveren van de feiten die volgens u een strafbaar feit opleveren.

Hoe kom ik er achter wat de stand van zaken is?

Indien u hier in de aangifte om verzoekt, moet de bevoegde instantie u binnen een maand na de aangifte informeren over de maatregelen die zijn genomen. Als slachtoffer bent u, in beginsel, de benadeelde partij en als zodanig hebt u het recht om het dossier in te zien. U kunt ook verzoeken om informatie over de voortgang van de procedure. Deze informatie moet aan u worden verstrekt door de bevoegde instantie; dit geldt echter niet als zulke informatie het doel van de strafrechtelijke procedure zou kunnen schaden.

Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand (tijdens het onderzoek of tijdens het proces)? Onder welke voorwaarden?

Ja. U kunt al rechtsbijstand krijgen voordat de strafrechtelijke procedure is begonnen en u kunt rechtsbijstand blijven ontvangen tijdens de procedure en nadat deze is afgelopen. Rechtsbijstand wordt verleend door advocaten. Bijzonder kwetsbare slachtoffers kunnen in een strafrechtelijke procedure gratis rechtsbijstand krijgen. Daarnaast kan rechtsbijstand gratis of tegen een gereduceerd tarief worden verleend aan een slachtoffer dat ernstige schade heeft geleden ten gevolge van een opzettelijk misdrijf, of aan de nabestaanden van een slachtoffer dat is overleden ten gevolge van een misdrijf. Deze personen moeten aantonen dat zij beschikken over onvoldoende middelen. Overige slachtoffers hebben recht op rechtsbijstand tegen een vergoeding.

Kan ik aanspraak maken op onkostenvergoeding (voor deelname aan het onderzoek/het proces)? Onder welke voorwaarden?

Als u in een strafrechtelijke procedure de benadeelde partij bent en vergoeding van (immateriële) schade of terugbetaling vanwege ongerechtvaardigde verrijking vordert en deze vordering geheel of gedeeltelijk wordt toegewezen, is de veroordeelde verplicht de onkosten aan u te vergoeden die u redelijkerwijs hebt moeten maken om deze vordering in de procedure in te stellen. Als u een verzoek om een dergelijke vergoeding indient, kan de rechter deze alsnog toewijzen ook als uw vordering is afgewezen.

Als u getuige bent, hebt u recht op een getuigenvergoeding. U moet binnen drie dagen na het afleggen van uw verklaring aanspraak maken op deze vergoeding.

Kan ik beroep instellen als mijn zaak wordt afgesloten voordat er een proces plaatsvindt?

U kunt hiertegen beroep instellen door een klacht in te dienen. De klacht is een middel om beroep in te stellen tegen beslissingen van de politie en tegen bepaalde beslissingen van de openbare aanklager in de procedure die aan het strafproces voorafgaat, die de vorm hebben van een besluit. Op deze manier kunt u als benadeelde partij bijvoorbeeld beroep instellen tegen het besluit om de zaak te seponeren en het besluit om de vervolging te staken.

Kan ik betrokken worden bij het proces?

Ja. U wordt (als benadeelde partij) door de rechtbank geïnformeerd over het tijdstip waarop de hoofdprocedure zal plaatsvinden.

Wat is mijn officiële rol binnen het rechtsstelsel? Heb ik bijvoorbeeld de hoedanigheid van slachtoffer, getuige, burgerlijke partij of particuliere aanklager, of kan ik daarvoor kiezen?

In het Tsjechische rechtsstelsel wordt een onderscheid gemaakt tussen de begrippen "slachtoffer" en "benadeelde partij". Een benadeelde partij is een van de partijen in de strafrechtelijke procedure. In beginsel omvat het begrip alle slachtoffers, met uitzondering van mensen die slachtoffer zijn vanwege een familieband met iemand die als gevolg van een misdrijf is overleden.

In het Tsjechische rechtsstelsel bent u dus slachtoffer en benadeelde partij (en daarmee partij in de strafrechtelijke procedure; behalve in het hierboven vermelde geval). Als slachtoffer kunt u vergoeding van (immateriële) schade of terugbetaling vanwege ongerechtvaardigde verrijking vorderen. In beginsel bent u ook getuige. Het Tsjechische rechtsstelsel kent geen particuliere vervolging; u kunt dus niet optreden als particuliere aanklager.

Wat zijn mijn rechten en plichten in deze hoedanigheden?

De rechten van slachtoffers zijn met name vastgelegd in de Wet inzake slachtoffers van misdrijven en worden omschreven in andere antwoorden.

Op grond van De link wordt in een nieuw venster geopend.Wet nr. 141/1961, Wetboek van Strafvordering, heeft de benadeelde partij een aantal rechten, waaronder de mogelijkheid om vergoeding van door een strafbaar feit veroorzaakte (immateriële) schade of terugbetaling vanwege ongerechtvaardigde verrijking te vorderen en de mogelijkheid om beroep in te stellen tegen het dictum van een beslissing over de vergoeding van (immateriële) schade of terugbetaling vanwege ongerechtvaardigde verrijking. Ook heeft de benadeelde partij het recht een verzoek om aanvullend bewijs in te dienen, het dossier in te zien, de zitting bij te wonen, de openbare zitting in hoger beroep bij te wonen, voor het einde van de procedure zijn of haar mening te geven over de zaak, deel te nemen aan onderhandelingen over de overeenkomst waarin schuld en strafmaat worden vastgelegd en de openbare zitting bij te wonen waarin deze wordt goedgekeurd, het recht om zich te laten vertegenwoordigen en het recht om in bepaalde gevallen een beroeps- of verzoekschrift in te dienen.

Kan ik tijdens het proces een verklaring afleggen of getuigen? Onder welke voorwaarden?

Ja, u kunt in elke fase van de strafrechtelijke procedure zowel mondeling als schriftelijk een verklaring afleggen over de gevolgen die het misdrijf voor uw leven heeft gehad. Als slachtoffer, d.w.z. als een van de procespartijen, kunt u bewijs verzamelen, aanvoeren en overleggen.

Welke informatie ontvang ik tijdens het proces?

Op uw verzoek wordt u geïnformeerd over het volgende:

  • het feit dat er geen strafrechtelijke procedure wordt gestart;
  • de voortgang van de strafrechtelijke procedure;
  • de kwalificatie van het feit dat aan de verdachte ten laste wordt gelegd;
  • het tijdstip en de plaats van de openbare behandeling van de zaak voor de rechtbank.

Ook ontvangt u na afloop van de procedure de einduitspraak.

Heb ik toegang tot de procesdossiers?

Ja, als benadeelde partij hebt u het recht om het dossier in te zien. Wel kan de openbare aanklager of de politie bepalen dat u dit recht om zwaarwegende redenen niet kun uitoefenen in de procedure die aan het strafproces voorafgaat.

Laatste update: 02/07/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

3 - Mijn rechten na afloop van het proces

Kan ik beroep instellen tegen de beslissing?

Ja, maar als slachtoffer kunt u alleen beroep instellen tegen het dictum van de beslissing betreffende de vergoeding van materiële of immateriële schade of betreffende de teruggave bij ongerechtvaardigde verrijking.

Wat zijn mijn rechten nadat de beslissing is gegeven?

Zie de andere antwoorden.

Heb ik recht op ondersteuning of bescherming na het proces? Voor hoe lang?

Ondersteuning (professionele bijstand) mag ook na afloop van de gerechtelijke procedure worden verleend, zolang dat nodig is. Speciale bescherming (zie hierboven) kan vaak een blijvende verandering in de levenswijze betekenen en wordt daarom, gezien de aard ervan, ook na afloop van de strafprocedure geboden.

Welke informatie zal ik krijgen als de dader wordt veroordeeld?

Op verzoek krijgt u de definitieve beslissing, die informatie bevat over de straf en de vorm ervan. Als u een vordering tot vergoeding van materiële of immateriële schade of wegens ongerechtvaardigde verrijking heeft ingesteld, wordt u altijd in kennis gesteld van de beslissing.

Bovendien geeft een gevangenis of een instelling voor detentie of bewaring u, op verzoek, extra informatie, over met name:

  • de vrijlating of de ontsnapping van de veroordeelde uit de gevangenis of de instelling voor detentie of bewaring;
  • de opschorting van de gevangenisstraf;
  • de uitlevering van de veroordeelde aan een andere staat of zijn overbrenging naar een EU-lidstaat.

Als de verdachte is vrijgelaten of is ontsnapt en u in gevaar bent omdat u als getuige bent opgetreden, moeten de bevoegde autoriteiten onmiddellijk de politie op de hoogte brengen, die de nodige maatregelen zal nemen om uw veiligheid te waarborgen en u te instrueren.

Word ik geïnformeerd wanneer de dader in vrijheid wordt gesteld (ook wanneer hij vervroegd of voorwaardelijk in vrijheid wordt gesteld) of wanneer hij is ontsnapt uit de gevangenis?

Ja, zie hierboven.

Word ik betrokken bij beslissingen over invrijheidsstelling of voorwaardelijke invrijheidstelling? Kan ik bijvoorbeeld een verklaring afleggen of beroep instellen?

U hebt het recht om op elk moment tijdens de strafprocedure een verklaring af te leggen over de impact die het misdrijf heeft gehad op uw leven.

U hebt echter niet het recht beroep in te stellen tegen een beslissing over voorwaardelijke invrijheidstelling of over het goed gedrag van een voorwaardelijk veroordeelde.

Laatste update: 02/07/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

4 - Schadevergoeding

Via welke procedure kan ik van de dader schadevergoeding vorderen? (bv. rechtszaak, burgerlijke vordering, voeging)

Een slachtoffer kan schadevergoeding van de dader vorderen in een civiele procedure. Het slachtoffer kan ook schadevergoeding vorderen door zich te voegen in de strafrechtelijke procedure tegen de dader (voeging).

De rechter heeft de dader ertoe veroordeeld mij schadevergoeding te betalen. Hoe kan ik ervoor zorgen dat de dader betaalt?

Als de dader de door de rechter opgelegde verplichting om schadevergoeding te betalen opzettelijk niet nakomt, kan de persoon met de vordering (het slachtoffer) de rechter verzoeken om gedwongen tenuitvoerlegging van de verplichting. Daarnaast treedt er op 1 januari 2018 een wet in werking die slachtoffers van misdrijven het recht geeft om de staat te verzoeken hun schadevergoeding te betalen uit het geldbedrag dat de staat van de dader ontvangt in de vorm van vermogensstraffen.

Als de dader niet betaalt, kan de staat het bedrag dan voorschieten? Onder welke voorwaarden?

Tsjechië betaalt geen voorschotten voor prestaties die voortkomen uit de verplichting van de dader om schadevergoeding te betalen voor schade die het gevolg is van het misdrijf. In het Tsjechische rechtsstelsel wordt een strikt onderscheid gemaakt tussen het recht van het slachtoffer op vergoeding van door de dader veroorzaakte schade, dat wordt beschouwd als aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad, en het recht op financiële ondersteuning overeenkomstig Wet nr. 45/2013 inzake slachtoffers van misdrijven, dat wordt beschouwd als een financiële bijdrage van de staat om de maatschappelijke gevolgen van het slachtofferschap te beperken.

Heb ik recht op een schadevergoeding van de staat?

Zoals hierboven vermeld, betaalt de staat geen schadevergoeding in strikte zin (de staat treedt niet in de financiële verplichtingen van de dader; hij neemt deze verplichtingen niet over) maar biedt hij slachtoffers van misdrijven wel financiële ondersteuning. Overeenkomstig Wet nr. 45/2013 inzake slachtoffers van misdrijven kan er financiële ondersteuning worden verleend aan slachtoffers die ten minste de wettelijk vastgestelde gezondheidsschade hebben geleden als gevolg van een misdrijf, aan slachtoffers van zedenmisdrijven tegen de menselijke waardigheid, aan gemartelde kinderen en aan nabestaanden van (een in de wet omschreven categorie) personen die als gevolg van een misdrijf zijn overleden. Het bedrag aan ondersteuning dat wordt uitgekeerd ligt doorgaans tussen 10 000 CZK (ongeveer 370 EUR) en 200 000 CZK (ongeveer 7 400 EUR) en wordt berekend aan de hand van een vast wettelijk percentage of komt overeen met het onderbouwde bedrag aan gederfde inkomsten en de kosten van de behandeling of, indien van toepassing, de kosten van een gespecialiseerde therapie om de immateriële schade die het slachtoffer heeft geleden te beperken. Het ministerie van Justitie besluit over verzoeken om financiële ondersteuning. Zulke verzoeken moeten worden ingediend binnen twee jaar na de datum waarop het slachtoffer bekend werd met de door het misdrijf veroorzaakte schade en uiterlijk vijf jaar na de datum waarop het misdrijf is gepleegd.

Heb ik recht op schadevergoeding als de dader niet veroordeeld is?

Er kan geen vergoeding worden gevorderd voor schade die is veroorzaakt door een dader (d.w.z. aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad) als de dader niet is veroordeeld eenvoudigweg omdat zijn of haar identiteit niet bekend is, d.w.z. als er geen aansprakelijke is, of als zijn of haar onrechtmatige daad niet is bewezen, of als de dader niet strafrechtelijk aansprakelijk is voor zijn of haar handelen, d.w.z. als de verdachte niet aansprakelijk kan worden gehouden voor schade als gevolg van feiten die hij of zij niet heeft gepleegd, die niet als misdrijf kunnen worden gekwalificeerd of waarvoor de verdachte niet aansprakelijk is. Daar staat tegenover dat iemand zelfs voordat de dader is veroordeeld recht kan hebben op financiële ondersteuning van de staat (zie boven). Het slachtoffer heeft dat recht zelfs als de identiteit van de dader niet bekend is of als de dader niet strafrechtelijk aansprakelijk is voor zijn of haar handelen, mits er geen twijfel over bestaat dat het slachtoffer schade heeft geleden als gevolg van feiten die als misdrijf kunnen worden gekwalificeerd (of dat een familielid van het slachtoffer als gevolg daarvan is overleden).

Heb ik recht op een voorschot op dringende gronden in afwachting van de beslissing over mijn vordering tot schadevergoeding?

Op grond van Wet nr. 45/2013 inzake slachtoffers van misdrijven mag het ministerie van Justitie geen voorschotten uitkeren op financiële ondersteuning waarover nog geen beslissing is genomen. In de dringende levensbehoeften van slachtoffers wordt op een andere manier voorzien, namelijk via het stelsel van maatschappelijke zorg en hulpverlening.

Laatste update: 02/07/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

5 - Mijn rechten op ondersteuning en bijstand

Met wie moet ik als slachtoffer van een misdrijf contact opnemen voor ondersteuning en bijstand?

De organisaties waarmee u contact kunt opnemen staan vermeld in het Register van verleners van bijstand aan slachtoffers van misdrijven. U vindt het Register op de website van het ministerie van Binnenlandse Zaken op De link wordt in een nieuw venster geopend.http://portal.justice.cz/Justice2/MS/ms.aspx?o=23&j=33&k=6115&d=330753.

Het Register bestaat uit vier onderdelen met informatie over alle soorten verleners van bijstand aan slachtoffers, te weten:

  1. maatschappelijk dienstverleners;
  2. erkende aanbieders van juridische informatie of herstelrechtprogramma's;
  3. advocaten; en
  4. centra van de Dienst Reclassering en Mediation.

In het Register vindt u relatief uitgebreide informatie over verleners van bijstand aan slachtoffers van misdrijven en het kan worden doorzocht op naam en regio. Met de geavanceerde zoekfunctie kunt u ook zoeken aan de hand van andere criteria.

Organisaties voor slachtofferhulp

(+420) 116 006 (Victims Helpline – algemeen telefoonnummer dat ook in andere EU-lidstaten wordt gebruikt)

Is slachtofferhulp gratis?

Voor zover aangegeven, wordt de deskundige hulp gratis verleend aan bijzonder kwetsbare slachtoffers die daaraan behoefte hebben. Zulke slachtoffers ontvangen ook gratis rechtsbijstand, voor zover aangegeven. Andere slachtoffers hebben geen recht op gratis deskundige hulp, maar hulpverleners kunnen dergelijke bijstand naar eigen inzicht wel gratis verlenen. De hulp die de Dienst Reclassering en Mediation biedt is echter altijd gratis.

Wat voor steun kunnen overheidsdiensten of autoriteiten mij bieden?

De Dienst Reclassering en Mediation, een overheidsdienst, geeft slachtoffers juridische informatie en biedt hun psychologische ondersteuning en herstelrechtprogramma's, zoals mediation. Zulke programma's kunnen u helpen om een oplossing te vinden voor uw situatie door middel van informele onderhandelingen met de dader, zonder tussenkomst van de rechter. Er zijn 74 centra van de Dienst Reclassering en Mediation verspreid over heel Tsjechië en hun dienstverlening is gratis.

Wat voor steun kunnen niet-gouvernementele organisaties mij bieden?

Afhankelijk van de aard ervan bieden niet-gouvernementele organisaties en personen juridische informatie, psychologische en maatschappelijke ondersteuning, rechtsbijstand of herstelrechtprogramma's.

Laatste update: 02/07/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

Rechten van slachtoffers van strafbare feiten in strafrechtelijke procedures - Estland

U wordt als een slachtoffer van een misdrijf (benadeelde) beschouwd als u rechtstreeks lichamelijke, materiële of morele schade hebt geleden als gevolg van een onwettige daad, bijvoorbeeld doordat u gewond bent geraakt of uw bezittingen zijn beschadigd of gestolen als gevolg van een voorval dat volgens de nationale wetgeving een misdrijf is. Als slachtoffer van een misdrijf hebt u volgens de wet bepaalde individuele rechten vóór, tijdens en na de gerechtelijke procedure (het proces).

De strafprocedure in Estland begint met een vooronderzoek, dat over het algemeen wordt uitgevoerd door de politie en de openbare aanklager en waarbij bewijsmateriaal wordt verzameld over het gepleegde misdrijf en de vermeende dader. Indien er voldoende bewijs is, wordt de zaak voor de rechter gebracht. Het proces wordt afgesloten met een veroordeling of vrijspraak van de verdachte door de rechter. In het geval van een veroordeling doet de rechter ook uitspraak over een eventuele civiele vordering, maar in het geval van vrijspraak wordt die vordering afgewezen; in het laatstbedoelde geval kan er nog een schadevordering worden ingesteld bij de civiele rechter. De rechter kan de civiele vordering geheel of gedeeltelijk toewijzen of hij kan ze afwijzen of niet-ontvankelijk verklaren. Indien u het niet eens bent met de beslissing, kunt u daartegen beroep instellen bij een hogere rechter.

Klik op de links hieronder voor de informatie die u nodig hebt

De link wordt in een nieuw venster geopend.1 - Mijn rechten als slachtoffer van een misdrijf

De link wordt in een nieuw venster geopend.2 - De aangifte van een misdrijf en mijn rechten tijdens het onderzoek of het proces

De link wordt in een nieuw venster geopend.3 - Mijn rechten na afloop van het proces

De link wordt in een nieuw venster geopend.4 - Schadevergoeding

De link wordt in een nieuw venster geopend.5 - Mijn rechten op ondersteuning en bijstand

Laatste update: 03/10/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

1 - Mijn rechten als slachtoffer van een misdrijf

Welke informatie kan ik verwachten van de autoriteiten (bijvoorbeeld politie, officier van justitie) na het misdrijf, maar nog vóór ik aangifte van het misdrijf doe?

Als u contact opneemt met de autoriteiten, krijgt u informatie over:

  • de manier waarop u een misdrijf aangeeft; en
  • slachtofferhulp die eventueel beschikbaar is zonder dat u aangifte doet van het misdrijf.

Ook op de website van de De link wordt in een nieuw venster geopend.Politie en grenswachtraad is informatie beschikbaar.

Ik woon niet in het EU-land waar het misdrijf is gepleegd (EU-burgers en niet-EU-burgers). Hoe worden mijn rechten beschermd?

Uw rechten worden beschermd ongeacht in welk land van de EU u slachtoffer bent geworden van het misdrijf. U kunt zowel in het land waar het misdrijf is gepleegd als in het land waar u woont aangifte doen en, indien nodig, slachtofferhulp ontvangen.

Welke informatie krijg ik als ik een misdrijf aangeef?

Als u aangifte doet van een misdrijf, hebt u recht op de volgende informatie:

  • op verzoek ontvangt u een schriftelijke bevestiging van het feit dat u een misdrijf hebt aangegeven;
  • binnen tien dagen ontvangt u een kennisgeving van de beslissing om al dan niet een strafrechtelijke procedure in gang te zetten;
  • als er een strafrechtelijke procedure in gang wordt gezet, wordt u als getuige verhoord en wordt u gevraagd of u informatie wilt ontvangen over de arrestatie en invrijheidsstelling van de verdachte en over het tijdstip en de plaats van het proces; bovendien
  • wijst de officier van justitie u erop dat u het recht hebt kennis te nemen van de inhoud van het strafdossier nadat het gerechtelijk vooronderzoek in de zaak is afgesloten.

Kom ik in aanmerking voor gratis vertolking of vertaling (wanneer ik contact opneem met de politie of andere autoriteiten of tijdens het onderzoek en het proces)?

Iedereen die geen Ests verstaat of spreekt, heeft recht op vertolking tijdens de procedure. U hebt, op verzoek, het recht een vertaling te ontvangen van teksten die van wezenlijk belang zijn om de beslissing over de beëindiging van een strafrechtelijke procedure of de uitspraak van de rechter te kunnen begrijpen of om een eerlijk proces te garanderen.

Hoe zorgen de autoriteiten ervoor dat ik alles begrijp en ook begrepen word (als ik een kind ben; als ik gehandicapt ben)?

De autoriteiten moeten ervoor zorgen dat u begrijpt wat er aan u wordt uitgelegd en dat u wordt begrepen. Daarom zijn er op het politiebureau en bij het Openbaar Ministerie informatiebladen met eenvoudige teksten en speciaal opgeleide deskundigen beschikbaar. U hebt altijd recht op een gebarentolk.

Opvang slachtoffers

Wie biedt slachtofferhulp?

Slachtofferhulp wordt aangeboden door de De link wordt in een nieuw venster geopend.Nationale Socialeverzekeringsraad van Estland (Sotsiaalkindlustusamet).

Als u het slachtoffer bent van geweld tegen vrouwen, kunt u ook om hulp vragen bij de De link wordt in een nieuw venster geopend.blijf-van-mijn-lijfhuizen.

Verwijst de politie mij automatisch door naar slachtofferhulp?

De politie informeert u over slachtofferhulp en verwijst u, indien nodig, naar een medewerker van slachtofferhulp. Bij veel politiebureaus is permanent een medewerker van slachtofferhulp aanwezig.

Hoe wordt mijn persoonlijke levenssfeer beschermd?

Alle informatie die in de loop van de strafrechtelijke procedure wordt verzameld, is vertrouwelijk en wordt niet openbaar gemaakt voor de start van het openbare proces. De rechter kan ook bepalen dat uw proces met gesloten deuren zal plaatsvinden. In dat geval is ook de informatie die tijdens het proces wordt besproken niet openbaar.

Moet ik eerst aangifte van een misdrijf doen voordat ik toegang krijg tot slachtofferhulp?

Nee, iedereen heeft toegang tot algemene slachtofferhulp, ongeacht of zij aangifte hebben gedaan. Wel zijn er specifieke vormen van slachtofferhulp, zoals schadevergoeding aan slachtoffers van geweldsmisdrijven of een toelage voor psychologische bijstand, die alleen toegankelijk zijn voor personen die aangifte hebben gedaan van een misdrijf.

Persoonlijke bescherming als ik in gevaar verkeer

Welke vormen van bescherming worden geboden?

U kunt de officier van justitie vragen de rechter te verzoeken een gerechtelijk verbod tegen de verdachte uit te vaardigen. Een gerechtelijk verbod houdt in dat de verdachte zich niet mag ophouden in door de rechter aangewezen gebieden en door de rechter aangewezen personen niet mag benaderen en ook niet met hen mag communiceren.

U kunt ook beschermd worden via een getuigenbeschermingsprogramma dat door de politie wordt toegepast op verzoek van het Openbaar Ministerie.

Wie kan mij bescherming bieden?

Als u in gevaar verkeert, neem dan contact op met de politie. Zij zullen zorgen voor uw veiligheid.

Is er iemand die het risico beoordeelt dat de dader mij verdere schade toebrengt?

De politie moet ieder geval beoordelen en ervoor zorgen dat schade wordt voorkomen.

Is er iemand die het risico beoordeelt dat het strafrechtstelsel mij verdere schade toebrengt (tijdens het onderzoek en het proces)?

Alle autoriteiten die bij de procedure zijn betrokken, zijn verplicht om voortdurend rekening te houden met uw belangen en te voorkomen dat u tijdens de strafrechtelijke procedure nogmaals slachtoffer wordt.

Welke bescherming wordt geboden voor zeer kwetsbare slachtoffers?

Als u slachtoffer bent van een ernstig misdrijf, kunt u toestemming krijgen om niet in de rechtbank te worden verhoord; als alternatief kan toestemming worden gegeven voor een televerhoor of kan er een afscheiding worden geplaatst om u bij uw verhoor in de rechtbank uit het zicht van de verdachte te houden.

Ik ben minderjarig – heb ik bijzondere rechten?

De autoriteit die de procedure voert kan een medewerker van de kinderbescherming, een maatschappelijk werker of psycholoog inschakelen bij het verhoren van een minderjarig slachtoffer. In ernstige gevallen is dit verplicht wanneer degene die de procedure voert, niet beschikt over de juiste opleiding.

Als u een minderjarig slachtoffer bent met belangen die strijdig zijn met die van uw wettelijke vertegenwoordigers of ouders, kan de autoriteit die de procedure voert u kosteloos een advocaat toewijzen in het kader van rechtsbijstand.

Minderjarigen met een geestelijke stoornis, kinderen jonger dan 10 jaar en, in gevallen van huiselijk of seksueel geweld, kinderen jonger dan 14 jaar worden niet in de rechtbank verhoord. In plaats daarvan wordt het politieverhoor met de minderjarige opgenomen op video voor eventueel gebruik als bewijsmateriaal ter terechtzitting.

Een familielid is overleden ten gevolge van het misdrijf – wat zijn mijn rechten?

Als een familielid ten gevolge van het misdrijf is overleden, hebt u tijdens de procedure alle rechten waarover slachtoffers beschikken.

Een familielid is slachtoffer van een misdrijf – wat zijn mijn rechten?

Als een familielid slachtoffer van een misdrijf was, hebt u, indien nodig, recht op slachtofferhulp van hetzelfde soort als het slachtoffer.

Heb ik toegang tot bemiddeling/mediation? Onder welke voorwaarden? Ben ik in veiligheid tijdens bemiddeling/mediation?

Het Openbaar Ministerie kan besluiten de strafrechtelijke procedure te beëindigen via bemiddeling (mediation), op voorwaarde dat u en de verdachte daarmee instemmen. De bemiddeling wordt verzorgd door een medewerker van slachtofferhulp.

U hebt op elk moment het recht om zich terug te trekken uit de bemiddelingsprocedure.

Waar vind ik de wetgeving waarin mijn rechten zijn vastgelegd?

De link wordt in een nieuw venster geopend.Wetboek van Strafvordering

De link wordt in een nieuw venster geopend.Wet slachtofferhulp

Laatste update: 03/10/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

2 - De aangifte van een misdrijf en mijn rechten tijdens het onderzoek of het proces

Hoe geef ik een misdrijf aan?

U kunt aangifte doen van een misdrijf door het alarmnummer 112 van de politie te bellen (als u dringend hulp van de politie nodig hebt), een schriftelijke verklaring af te leggen op het dichtstbijzijnde politiebureau, of uw verklaring per e-mail te versturen aan de bevoegde politieprefectuur. Meer informatie over hoe u aangifte doet van een misdrijf vindt u De link wordt in een nieuw venster geopend.hier.

Hoe kom ik er achter wat de stand van zaken is?

Nadat u aangifte hebt gedaan van een misdrijf, wordt er contact met u opgenomen en wordt u geïnformeerd over de verdere procedure (er wordt bijvoorbeeld gevraagd of u een getuigenverklaring wilt afleggen, informatie over mogelijke getuigen wilt verstrekken, wilt helpen bij het verzamelen van bewijsmateriaal enz.). Indien nodig, ontvangt u ook informatie over eventuele slachtofferhulp en andere beschermingsmaatregelen.

Noteer na uw verhoor het nummer van de strafzaak en de naam van de rechercheur die verantwoordelijk is voor de zaak. Dit maakt het voor u eenvoudiger om de politie op een later moment te verzoeken om informatie.

Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand (tijdens het onderzoek of tijdens het proces)? Onder welke voorwaarden?

U hebt het recht zich tijdens de procedure te laten bijstaan door een advocaat. Indien u zich geen advocaat kunt veroorloven, kunt u de rechter verzoeken om door de staat betaalde rechtsbijstand.

Alle minderjarige slachtoffers met belangen die strijdig zijn met die van hun wettelijke vertegenwoordigers hebben recht op gratis rechtsbijstand.

Kan ik aanspraak maken op onkostenvergoeding (voor deelname aan het onderzoek/het proces)? Onder welke voorwaarden?

Slachtoffers en getuigen hebben recht op vergoeding van de als gevolg van de strafrechtelijke procedure gemaakte onkosten of misgelopen inkomsten. U kunt bijvoorbeeld aanspraak maken op reiskosten of misgelopen inkomsten wanneer u gaat getuigen. Als u aanspraak wilt maken op onkostenvergoeding, meldt u dit aan de instantie die u heeft opgeroepen. Die instantie geeft u instructies over de manier waarop u uw verzoek kunt indienen.

Kan ik beroep instellen als mijn zaak wordt afgesloten voordat er een proces plaatsvindt?

Zodra een strafrechtelijke procedure wordt beëindigd, wordt er onmiddellijk een afschrift van de betreffende beslissing verzonden aan u of uw vertegenwoordiger. Als slachtoffer kunt u binnen tien dagen na ontvangst van de beslissing om de strafrechtelijke procedure te beëindigen, verzoeken om inzage in het strafdossier. Binnen die tien dagen hebt u ook het recht om het Openbaar Ministerie te verzoeken de uitspraak te toetsen.

Kan ik betrokken worden bij het proces?

Als slachtoffer bent u procespartij en gelden voor u dezelfde voorwaarden als voor andere partijen. U hebt dus het recht bij het proces betrokken te worden.

Wat is mijn officiële rol binnen het rechtsstelsel? Heb ik bijvoorbeeld de hoedanigheid van slachtoffer, getuige, burgerlijke partij of particuliere aanklager, of kan ik daarvoor kiezen?

Als er een misdrijf tegen u is gepleegd, bent u slachtoffer in de strafrechtelijke procedure. U hebt echter ook het recht om in het kader van dezelfde procedure een burgerlijke vordering in te stellen.

Wat zijn mijn rechten en plichten in deze hoedanigheden?

Op grond van het wetboek van strafvordering heeft een slachtoffer het recht om:

  1. bezwaar te maken tegen de weigering om een strafrechtelijke procedure in gang te zetten en tegen de beëindiging van een strafrechtelijke procedure;
  2. een burgerlijke vordering in te stellen via een onderzoeksinstantie of het Openbaar Ministerie;
  3. een getuigenverklaring af te leggen, of te weigeren een getuigenverklaring af te leggen, tegen personen met wie hij of zij een nauwe band heeft;
  4. te getuigen;
  5. verzoeken en klachten in te dienen;
  6. de notulen van de procedure in te zien en verklaringen af te leggen over de voorwaarden, het verloop, de uitkomsten en de notulen van de procedure (uw verklaringen worden schriftelijk vastgelegd);
  7. kennis te nemen van de inhoud van het strafdossier nadat het gerechtelijk vooronderzoek in de zaak is afgesloten;
  8. deel te nemen aan de terechtzitting;
  9. in te stemmen, of te weigeren in te stemmen, met een schikkingsprocedure en een oordeel te geven over de tenlastelegging en de straf, en over de hoogte van de schadevergoeding zoals vermeld in de tenlastelegging en de burgerlijke vordering;
  10. in te stemmen met het opleggen van een gerechtelijk verbod en te verzoeken om oplegging van een gerechtelijk verbod;
  11. in het geval van seksueel geweld, seksistisch geweld of een strafbaar feit dat is gepleegd binnen een persoonlijke relatie te verzoeken om verhoord te worden door iemand van hetzelfde geslacht, tenzij het verhoor wordt afgenomen door een officier van justitie of rechter of dit het verloop van de procedure zou belemmeren.

Een slachtoffer is verplicht om:

  1. te verschijnen als hij of zij wordt gedagvaard door een onderzoeksinstantie, het Openbaar Ministerie of een rechter;
  2. deel te nemen aan de procedure en gehoor te geven aan de bevelen van de onderzoeksinstantie, het Openbaar Ministerie en de rechter.

Kan ik tijdens het proces een verklaring afleggen of getuigen? Onder welke voorwaarden?

U hebt het recht om tijdens het proces verklaringen af te leggen en uw oordeel te geven. U hebt het recht om tegenover de rechter een getuigenverklaring af te leggen als het Openbaar Ministerie om uw verhoor verzoekt.

Welke informatie ontvang ik tijdens het proces?

De rechter informeert u over het tijdstip en de plaats van de terechtzittingen en u wordt ook op de hoogte gesteld van de gerechtelijke beslissing, die per post aan u wordt verzonden, tenzij u persoonlijk aanwezig bent bij het uitspreken van de beslissing.

Heb ik toegang tot de procesdossiers?

U hebt het recht om op het Openbaar Ministerie inzage te krijgen in de procesdossiers nadat het gerechtelijk vooronderzoek is afgesloten of als de strafrechtelijke procedure is beëindigd. Het Openbaar Ministerie stelt u op de hoogte van dit recht en geeft instructies over de manier waarop u inzage kunt krijgen in de dossiers.

Laatste update: 03/10/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

3 - Mijn rechten na afloop van het proces

Kan ik beroep instellen tegen de beslissing?

Als procespartij hebt u het recht om binnen dertig dagen na de beslissing beroep in te stellen bij een rechtbank.

Wat zijn mijn rechten nadat de beslissing is gegeven?

Indien u tijdens de procedure een verzoek daartoe doet, hebt u het recht om op de hoogte te worden gesteld wanneer de veroordeelde dader vervroegd wordt vrijgelaten uit de gevangenis.

Heb ik recht op ondersteuning of bescherming na het proces? Voor hoe lang?

De lengte van de termijn voor het ontvangen van slachtofferhulp is niet afhankelijk van het verloop van de strafrechtelijke procedure. U kunt ook na afloop van de strafrechtelijke procedure slachtofferhulp blijven ontvangen, zonder dat daarvoor een specifieke termijn geldt.

Welke informatie krijg ik als de dader wordt veroordeeld?

U wordt op de hoogte gesteld van de gerechtelijke beslissing, waarin de lengte wordt vermeld van de straf waartoe de verdachte is veroordeeld. Indien u daartoe een verzoek doet, wordt u ook op de hoogte gesteld wanneer de veroordeelde dader vervroegd wordt vrijgelaten uit de gevangenis.

Word ik geïnformeerd wanneer de dader in vrijheid wordt gesteld (ook wanneer hij vervroegd of voorwaardelijk in vrijheid wordt gesteld) of wanneer hij is ontsnapt uit de gevangenis?

Indien u daartoe tijdens uw verhoor een verzoek heeft gedaan, wordt u geïnformeerd wanneer de veroordeelde dader in vrijheid wordt gesteld of wanneer hij is ontsnapt uit de gevangenis.

Word ik betrokken bij beslissingen over invrijheidsstelling of voorwaardelijke invrijheidstelling? Kan ik bijvoorbeeld een verklaring afleggen of beroep instellen?

Tijdens een procedure voor vervroegde invrijheidsstelling wordt mogelijk om uw oordeel gevraagd, maar u kunt tegen een dergelijke beslissing geen beroep instellen.

Laatste update: 03/10/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

4 - Schadevergoeding

Via welke procedure kan ik van de dader schadevergoeding vorderen? (bv. rechtszaak, burgerlijke vordering, voeging)

U hebt het recht een burgerlijke vordering in te stellen tegen de verdachte om schadevergoeding te vorderen in het kader van de strafrechtelijke procedure. U kunt binnen tien dagen nadat u het strafdossier hebt ingezien, een burgerlijke vordering instellen. U kunt het Openbaar Ministerie ook verzoeken deze termijn te verlengen.

De rechter heeft de dader ertoe veroordeeld mij schadevergoeding te betalen. Hoe kan ik ervoor zorgen dat de dader betaalt?

Als de veroordeelde dader het bedrag aan schadevergoeding waartoe hij of zij door de rechter is veroordeeld niet betaalt, hebt u het recht om contact op te nemen met een deurwaarder, die vervolgens een executieprocedure in gang zet.

Als de dader niet betaalt, kan de staat het bedrag dan voorschieten? Onder welke voorwaarden?

Nee. De schadevergoeding die een veroordeelde dader verschuldigd is, wordt niet door de staat betaald.

Heb ik recht op een schadevergoeding van de staat?

Indien er sprake is van een nauwe band tussen u en degene die als gevolg van een misdrijf is overleden, of indien u slachtoffer bent van een geweldsmisdrijf en als gevolg van dat misdrijf last hebt gekregen van langdurige gezondheidsproblemen die ten minste vier maanden aanhouden, kunt u verzoeken om schadevergoeding van de staat voor de volgende soorten schade:

  1. schade die voortvloeit uit arbeidsongeschiktheid of een beperkte arbeidscapaciteit;
  2. kosten die u hebt gemaakt vanwege de schade aan de gezondheid van het slachtoffer;
  3. schade die voortvloeit uit het overlijden van het slachtoffer;
  4. schade aan brillen, gebitsprotheses, contactlenzen of andere middelen die lichaamsfuncties vervangen, of aan kleding;
  5. de uitvaartkosten voor het slachtoffer.

Om in aanmerking te komen voor schadevergoeding moet u aangifte doen van het misdrijf binnen 15 dagen na de dag waarop het heeft plaatsgevonden of binnen 15 dagen na de dag waarop u hiervan aangifte kon doen.

Het verzoek om schadevergoeding moet worden ingediend bij de Nationale Socialeverzekeringsraad van Estland (Sotsiaalkindlustusamet) binnen drie jaar na de datum waarop het misdrijf is begaan of waarop het slachtoffer is overleden, tenzij:

  1. het overlijden van het slachtoffer langer dan een jaar na de datum van overlijden bekend is geworden aan de nabestaande; in dat geval moet het verzoek worden ingediend binnen drie jaar vanaf de datum waarop het overlijden van het slachtoffer aan de nabestaande bekend is geworden;
  2. degene die om schadevergoeding verzoekt last heeft gekregen van gezondheidsproblemen die langer dan een jaar aanhielden en zijn of haar gezondheidssituatie de tijdige indiening van het verzoek onmogelijk maakte; in dat geval moet het verzoek worden ingediend binnen drie jaar na de verbetering van zijn of haar gezondheidssituatie;
  3. de grondslag voor het indienen van het verzoek om schadevergoeding een zedendelict tegen een minderjarige betreft; in dat geval moet het verzoek worden ingediend binnen drie jaar na de datum waarop het slachtoffer meerderjarig is geworden, tenzij de aanleiding voor de strafrechtelijke procedure aan het licht kwam voordat hij of zij meerderjarig werd.

Heb ik recht op schadevergoeding als de dader niet veroordeeld is?

Als in de strafrechtelijke procedure niet kan worden vastgesteld wie het misdrijf tegen u heeft gepleegd, kunt u een verzoek indienen om schadevergoeding van de staat aan slachtoffers van misdrijven.

Als de verdachte door de rechter van het misdrijf wordt vrijgesproken maar u er toch van overtuigd bent dat die persoon u schade heeft toegebracht, dan kunt u een burgerlijke vordering instellen.

Heb ik recht op een voorschot op dringende gronden in afwachting van de beslissing over mijn vordering tot schadevergoeding?

De beslissing over de toekenning van schadevergoeding aan een slachtoffer van een geweldsmisdrijf kan worden uitgesteld tot het vonnis van een kantonrechter indien:

  1. het recht van de verzoeker op schadevergoeding door de persoon die aansprakelijk is voor de schade die voortvloeit uit het strafbare feit onzeker is, of
  2. het duidelijk is dat de persoon die aansprakelijk is voor de schade die voortvloeit uit het strafbare feit zich neerlegt bij die aansprakelijkheid en in staat is de schade te vergoeden.

Als de toekenning van schadevergoeding wordt uitgesteld, kan de Nationale Socialeverzekeringsraad van Estland (Sotsiaalkindlustusamet) op verzoek van degene die om schadevergoeding verzoekt een voorschot uitkeren, indien de verzoeker duidelijk voor schadevergoeding in aanmerking komt en hij of zij in een moeilijke economische situatie verkeert.

Laatste update: 03/10/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

5 - Mijn rechten op ondersteuning en bijstand

Met wie moet ik als slachtoffer van een misdrijf contact opnemen voor ondersteuning en bijstand?

  1. De link wordt in een nieuw venster geopend.Afdeling slachtofferhulp van de Nationale Socialeverzekeringsraad van Estland
  2. De link wordt in een nieuw venster geopend.Centra voor de ondersteuning van vrouwen
  3. De link wordt in een nieuw venster geopend.Politie en grenswachtraad

Hotline voor opvang slachtoffers

  1. Hotline voor opvang slachtoffers: 6121360 of 16106 (bereikbaar van maandag tot en met vrijdag tussen 9.00 en 17.00 uur).
  2. Hotline voor de ondersteuning van kinderen: 16111 (voor het melden van hulpbehoevende kinderen; 24/24 bereikbaar; elke dag).

Is slachtofferhulp gratis?

Ja, slachtofferhulp is gratis.

Wat voor steun kunnen overheidsdiensten of autoriteiten mij bieden?

De diensten voor slachtofferhulp van de staat hebben betrekking op:

  1. advies aan slachtoffers;
  2. bijstand aan slachtoffers bij de communicatie met nationale en plaatselijke overheidsinstanties en rechtspersonen;
  3. zorgen voor veilige huisvesting;
  4. het verstrekken van voedsel;
  5. toegang tot de noodzakelijke gezondheidsdiensten;
  6. het verlenen van de nodige materiële bijstand;
  7. het verlenen van de nodige psychologische bijstand;
  8. het organiseren van de vertaal- en tolkdiensten die noodzakelijk zijn om slachtofferhulp te kunnen krijgen;
  9. het verlenen van andere diensten die noodzakelijk zijn voor de lichamelijke en psychosociale rehabilitatie van slachtoffers.

Wat voor steun kunnen niet-gouvernementele organisaties mij bieden?

Aanbieders van slachtofferhulp van de staat kunnen u doorverwijzen naar geschikte niet-gouvernementele organisaties.

De link wordt in een nieuw venster geopend.Blijf-van-mijn-lijfhuizen

Laatste update: 03/10/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

Rechten van slachtoffers van strafbare feiten in strafrechtelijke procedures - Griekenland

U wordt als slachtoffer van een misdrijf beschouwd als u schade hebt geleden, bijvoorbeeld als u gewond bent geraakt of uw eigendom beschadigd of gestolen is, als gevolg van een voorval dat naar Grieks recht een misdrijf is. Als u slachtoffer bent van een misdrijf, hebt u voor, tijdens en na het proces bepaalde individuele rechten.

In Griekenland beginnen strafrechtelijke procedures met het strafrechtelijk onderzoek (dierévnisi). Soms wordt het onderzoek onderverdeeld in een vooronderzoek (prokatarktikí exétasi) en een gerechtelijk onderzoek (anákrisi). Het doel van een vooronderzoek is de omstandigheden van de zaak in kaart te brengen en vast te stellen of er een strafrechtelijke procedure moet worden gestart of niet.

Het onderzoek wordt uitgevoerd door de politie en door gerechtsfunctionarissen: de openbare aanklager (eisangeléas), de onderzoeksrechter (anakritís), of beiden. Aan het eind van het onderzoek stuurt de politiefunctionaris die verantwoordelijk is voor de zaak al het verzamelde bewijs naar de openbare aanklager. De openbare aanklager bestudeert vervolgens de tot dan toe verrichte werkzaamheden en stuurt de zaak door naar de rechtbank, samen met zijn of haar aanbevelingen voor de verdere behandeling van de zaak.

De rechter kan, na beoordeling van het dossier en de aanbevelingen van de openbare aanklager, een proces openen of de zaak sluiten.

Tijdens het proces neemt de rechter al het verzamelde bewijs in overweging om vervolgens te besluiten of de verdachte schuldig is of niet. Als de verdachte schuldig wordt bevonden, wordt hij of zij veroordeeld en gestraft. Als de verdachte niet schuldig wordt bevonden, wordt hij of zij vrijgesproken.

Klik op de links hieronder voor de informatie die u nodig hebt:

De link wordt in een nieuw venster geopend.1 - Mijn rechten als slachtoffer van een misdrijf

De link wordt in een nieuw venster geopend.2 - De aangifte van een misdrijf en mijn rechten tijdens het onderzoek of het proces

De link wordt in een nieuw venster geopend.3 - Mijn rechten na afloop van het proces

De link wordt in een nieuw venster geopend.4 - Schadevergoeding

De link wordt in een nieuw venster geopend.5 - Mijn rechten op ondersteuning en bijstand

Laatste update: 24/06/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

1 - Mijn rechten als slachtoffer van een misdrijf

Welke informatie kan ik verwachten van de autoriteiten (bijvoorbeeld politie, officier van justitie) na het misdrijf, maar nog vóór ik aangifte van het misdrijf doe?

Vanaf uw eerste contact met de politie of een andere bevoegde instantie, krijgt u zonder onnodige vertraging en via alle beschikbare middelen informatie over de voorwaarden voor de ontvankelijkheid van de aangifte en over het recht dat u hebt om zich als burgerlijke partij met een vordering tot schadevergoeding (politikós enágon) in de strafrechtelijke procedure te voegen; over hoe en onder welke voorwaarden u rechtsbijstand kunt krijgen, een vordering tot schadevergoeding kunt instellen of aanspraak kunt maken op vertaal- en tolkdiensten; over het beschikbare herstelrecht en de instanties die kunnen bijdragen aan het herstel van de schade door middel van bemiddeling tussen u en de dader; over hoe en onder welke voorwaarden u de kosten als gevolg van uw deelname aan de strafprocedure vergoed kunt krijgen; en over hoe u een klacht kunt indienen tegen een instantie als u vindt dat uw rechten niet zijn geëerbiedigd.

Naast informatie over uw rechten in de strafprocedure, krijgt u ook informatie

over de toegang tot medische zorg en gespecialiseerde ondersteuning, waaronder psychologische zorg en alternatieve huisvesting, en over hoe en onder welke voorwaarden er beschermingsmaatregelen kunnen worden toegepast.

Als u in een andere EU-lidstaat woont, krijgt u specifieke informatie over hoe en onder welke voorwaarden u uw rechten kunt uitoefenen.

De reikwijdte en inhoud van de verstrekte informatie zal verschillen naargelang van uw specifieke behoeften en persoonlijke omstandigheden, de aard van het strafbare feit en het soort strafbare feit. In de loop van de procedure verstrekt de bevoegde instantie naar eigen inzicht aanvullende en uitgebreidere informatie naargelang van uw behoeften (artikel 57 van Wet 4478/2017 betreffende het recht op informatie bij het eerste contact met een bevoegde autoriteit (artikel 4 van Richtlijn 2012/29/EU)).

Ik woon niet in het EU-land waar het misdrijf is gepleegd (EU-burgers en niet-EU-burgers). Hoe worden mijn rechten beschermd?

Als u in een andere EU-lidstaat woont dan het land waar het misdrijf is gepleegd, wordt er onmiddellijk nadat u aangifte van het misdrijf hebt gedaan contact met u opgenomen zodat u een verklaring kunt afleggen. Dit gebeurt overeenkomstig de bepalingen van het Wetboek van Strafvordering (Kódikas Poinikís Dikonomías — "KPD") die het mogelijk maken om gebruik te maken van communicatietechnologie, bijv. videoconferenties, telefoon of internet (artikel 233, lid 1, KPD).

Als u in Griekenland woont en het misdrijf is gepleegd in een andere EU-lidstaat, kunt aangifte doen van een misdrijf bij de openbare aanklager bij de magistratenrechtbank (eisangeléas plimmeleiodikón) van uw woonplaats. Hij stuurt uw aangifte zonder onnodige vertraging door naar de bevoegde rechtshandhavingsinstantie van de betreffende lidstaat via de openbare aanklager bij het hof van beroep (eisangeléas efetón), tenzij een Griekse rechter in de zaak bevoegd is. Als er Grieks recht van toepassing is en er in Griekenland een strafprocedure wordt gestart, is de openbare aanklager niet verplicht uw aangifte door te sturen naar de lidstaat waar het misdrijf is gepleegd. In dat geval meldt de openbare aanklager bij de magistratenrechtbank die de zaak behandelt dit zonder onnodige vertraging aan de bevoegde rechtshandhavingsinstantie in de lidstaat waar het misdrijf is gepleegd, via de openbare aanklager bij het hof van beroep, om ervoor te zorgen dat u afdoende wordt geïnformeerd en dat de wederzijdse rechtshulp wordt bevorderd.

(artikel 64 van Wet 4478/2017 betreffende de rechten van slachtoffers die in een andere lidstaat wonen (artikel 17 van Richtlijn 2012/29/EU))

Welke informatie krijg ik als ik een misdrijf aangeef?

Als u aangifte doet van een misdrijf, moet de verantwoordelijke functionaris u erop wijzen dat u een afschrift van uw aangifte kunt krijgen.

(artikel 58 van Wet 4478/2017 betreffende de rechten van slachtoffers bij het doen van aangifte (artikel 5 van Richtlijn 2012/29/EU))

Wanneer u aangifte doet, wordt uw aangifte voorzien van een uniek registratienummer (arithmós vivlíou mínysis). Aan de hand van dat nummer kunt u de voortgang van uw zaak volgen in het register dat wordt bijgehouden door het openbaar ministerie of door contact op te nemen met het bureau dat verantwoordelijk is voor uw aangifte. U kunt op verzoek ook een voortgangscertificaat (pistopoiitikó poreías) ontvangen, waarin wordt vermeld in welke fase van de procedure uw zaak zich op dat moment bevindt (bijv.: er wordt onderzoek verricht om vast te stellen of de aangifte gegrond is of er loopt een vooronderzoek) en wordt omschreven wat het resultaat van elke fase was (bijv. de openbare aanklager heeft de procedure gestaakt; er zijn strafbare feiten aan de verdachte ten laste gelegd en hij is gedagvaard om op de terechtzitting te verschijnen, waarbij u op de hoogte wordt gesteld van het tijdstip en de plaats van de zitting en van de aard van de ten laste gelegde feiten; er loopt een gerechtelijk vooronderzoek (kyría anákrisi) of er is een besluit genomen om de verdachte niet te vervolgen voor de ten laste gelegde feiten of om de vervolging te staken; de rechter heeft uitspraak gedaan, indien u zich als burgerlijke partij met een vordering tot schadevergoeding in de strafprocedure hebt gevoegd).

(artikel 59 van Wet 4478/2017 betreffende de rechten van slachtoffers op informatie over hun zaak (artikel 6 van Richtlijn 2012/29/EU))

Als uw zaak onder de bevoegdheid valt van de rechtbank van eerste aanleg van Athene (Protodikeío Athinón) kan uw advocaat, zodra de zaak de rechtbank heeft bereikt, de voortgang ervan volgen via de website van de Orde van Advocaten van Athene (Dikigorikós Sýllogos Athinón, De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.dsa.gr/). Deze mogelijkheid hebben slachtoffers zelf niet, omdat hiervoor inloggegevens nodig zijn.

Kom ik in aanmerking voor gratis vertolking of vertaling (wanneer ik contact opneem met de politie of andere autoriteiten of tijdens het onderzoek en het proces)?

Als u geen Grieks begrijpt of spreekt, kunt u aangifte doen in een taal die u wel begrijpt of krijgt u de nodige taalkundige bijstand. Hierbij gelden altijd de voorwaarden die zijn neergelegd in het Wetboek van Strafvordering of in bijzondere strafwetten. De verantwoordelijke functionarissen zullen u hierover informeren. U kunt verzoeken om een gratis vertaling van uw aangifte.

(artikel 58 van Wet 4478/2017 betreffende de rechten van slachtoffers bij het doen van aangifte (artikel 5 van Richtlijn 2012/29/EU))

Als u in enige fase van de procedure als getuige moet worden gehoord en u bent het Grieks niet voldoende machtig, dan krijgt u direct een tolk toegewezen. Het recht op vertolking omvat ook de verlening van passende ondersteuning aan mensen met gehoor- of spraakstoornissen. In voorkomend geval kan gebruik worden gemaakt van communicatietechnologie zoals videoconferentie, telefoon of internet, tenzij de aanwezigheid van de tolk ter plaatse noodzakelijk wordt geacht door degene die u verhoort (artikel 233, lid 1, KPD).

Hoe zorgen de autoriteiten ervoor dat ik alles begrijp en ook begrepen word (als ik een kind ben; als ik gehandicapt ben)?

Bij hun eerste contact met u communiceren de politie of andere instanties, zowel mondeling als schriftelijk, in eenvoudige en toegankelijke bewoordingen met u. Zij houden daarbij rekening met uw persoonlijke kenmerken, zoals met name uw leeftijd, ontwikkelingsniveau, intellectuele en geestelijke vermogens, opleiding, taalvaardigheid, eventuele gehoor- of spraakstoornissen en het feit dat u mogelijk ernstig bent getraumatiseerd, waardoor u zaken minder goed begrijpt of minder goed begrepen wordt. Er is een gids beschikbaar waarin uw rechten worden beschreven in de meest gangbare talen en in braille (artikel 56, lid 2, van Wet 4478/2017 (artikel 3 van Richtlijn 2012/29/EU)). Bovendien krijgt u passende ondersteuning van een tolk als u een gehoor- of spraakstoornis hebt (artikel 233, lid 1, KPD).

Ik ben minderjarig – heb ik bijzondere rechten?

Als u minderjarig (jonger dan 18 jaar) bent, kan uw wettelijke vertegenwoordiger (ouder of voogd) namens u aangifte doen van het misdrijf. Als u ouder bent dan twaalf jaar, kunt u samen met uw wettelijke vertegenwoordiger aangifte doen van het misdrijf (artikel 118, lid 2, van het Wetboek van Strafrecht (Poinikós Kódikas — "PK")).

Of u bijzondere rechten hebt in de strafprocedure hangt af van de aard van het misdrijf. Als u bijvoorbeeld slachtoffer bent van een inbreuk op uw persoonlijke of seksuele vrijheid of van mensenhandel, sekstoerisme, ontvoering, gijzeling of een zedenmisdrijf, hebt u het recht om:

  • uw dossier in te zien, zelfs als u zich niet als burgerlijke partij in de strafprocedure hebt gevoegd (artikel 108A KPD);
  • uw verhoor te laten opnemen, zodat het kan worden gebruikt tijdens de verdere strafprocedure en u niet opnieuw voor de openbare aanklager of de rechtbank hoeft te verschijnen (artikel 226A KPD);
  • te verzoeken om bijstand van een psycholoog of kinderpsychiater wanneer u als getuige wordt gehoord;
  • op de hoogte te worden gesteld wanneer de dader wordt vrijgelaten (artikel 108A KPD);
  • te verzoeken om een gerechtelijk verbod (contactverbod) tegen de dader dat hem of haar verbiedt contact met u op te nemen of zich in de buurt van uw huis te bevinden.
  • Bovendien hebt u in ieder geval het recht:
  • op een individuele beoordeling om vast te stellen of er bijzondere beschermingsmaatregelen moeten worden toegepast indien er sprake is van een risico op herhaalde victimisatie (artikel 68 van Wet 4478/2017 betreffende de individuele beoordeling van slachtoffers om specifieke beschermingsbehoeften te bepalen (artikel 22 van Richtlijn 2012/29/EU));
  • om de openbare aanklager of de gerechtelijke instanties te verzoeken een wettelijke voogd voor minderjarigen (epimelitís anilikón) aan te stellen die u vertegenwoordigt in alle fasen van de strafprocedure, indien uw ouders u niet kunnen vertegenwoordigen of als u niet begeleid bent of als u gescheiden bent van uw familie (artikel 69, lid 7, van Wet 4478/2017 betreffende het recht op bescherming van slachtoffers met specifieke beschermingsbehoeften tijdens de strafprocedure (artikelen 23 en 24 van Richtlijn 2012/29/EU));
  • om te verzoeken om voeging in de procedure als burgerlijke partij met een vordering tot schadevergoeding, waarbij u wordt ondersteund door uw wettelijke vertegenwoordiger (artikel 82, lid 2, KPD).

Welke informatie kan ik van de politie of organisaties voor slachtofferhulp krijgen tijdens het strafrechtelijk onderzoek?

Als het dossier (dikografía) naar de openbare aanklager is doorgezonden, kunt u van hem informatie krijgen over de fase van de procedure waarin uw zaak zich op dat moment bevindt.

Als u zich als burgerlijke partij in de strafprocedure hebt gevoegd, kunt u het dossier inzien en kopieën krijgen van de documenten daarin, zodra de verdachte is opgeroepen om een verweerschrift (apología) in te dienen of er een arrestatiebevel (éntalma sýllipsis) of bevel tot persoonlijke verschijning (éntalma viaías prosagogís) is uitgevaardigd (artikel 108 KPD) of een verdachte door de instanties is gedagvaard om een verklaring af te leggen. Tot dat moment is de procedure vertrouwelijk.

Organisaties voor hulp en bescherming van slachtoffers kunnen informatie, advies en hulp bieden met betrekking tot de manier waarop u uw rechten kunt uitoefenen, waaronder het recht om vergoeding te vorderen van de schade die u hebt geleden als gevolg van het misdrijf, en uw rol u als burgerlijke partij of getuige in de strafprocedure (artikel 62 van Wet 478/2017 betreffende ondersteuning door slachtofferhulporganisaties (artikel 9 van Richtlijn 2012/29/EU)).

Wat zijn mijn rechten als getuige?

Als u als getuige wordt gehoord, wordt u daarvoor gedagvaard door de openbare aanklager of politiefunctionaris die is belast met het vooronderzoek of door een strafrechter (ptaismatodíkis) of onderzoeksrechter (anakritís). U moet direct na ontvangst van de dagvaarding voor hen verschijnen en een verklaring afleggen. U wordt gevraagd te beschrijven wat er is gebeurd en eventueel om enkele aanvullende vragen te beantwoorden. Als u familie bent van de verdachte, kunt u weigeren een getuigenverklaring af te leggen (artikel 222 KPD).

Als u slechthorend bent of moeite hebt met spreken, kunt u schriftelijk worden gehoord. Als u geen Grieks spreekt, hebt u recht op gratis vertolking.

Als u slachtoffer bent van mensenhandel, behoort u tot een bijzondere groep getuigen: u krijgt van tevoren hulp van een psycholoog of psychiater die samenwerkt met de functionarissen van politie of justitie die de zaak onderzoeken. Deze psycholoog of psychiater stelt met betrouwbare diagnosemethoden uw intellectuele vermogens en psychische toestand vast en is ook aanwezig bij uw verhoor. U kunt ook worden vergezeld door uw wettelijke vertegenwoordiger, tenzij de onderzoeksrechter op basis van een onderbouwd bevel besluit dat hij of zij niet aanwezig mag zijn.

Uw getuigenverklaring wordt schriftelijk vastgelegd en, indien mogelijk, met behulp van audiovisuele media opgenomen, zodat zij digitaal bij de rechtbank kan worden ingediend. In dat geval hoeft u in geen enkele volgende fase van de procedure persoonlijk aanwezig te zijn.

Als de zaak huiselijk geweld betreft en u een gezinslid bent, wordt uw verklaring niet onder ede afgenomen. Als u minderjarig bent, wordt u niet gedagvaard om op de zitting te getuigen. U kunt in plaats daarvan een schriftelijke verklaring afgeven die in de rechtszaal wordt voorgelezen, tenzij uw persoonlijke aanwezigheid noodzakelijk wordt geacht.

Na uw verhoor kunt u verzoeken om vergoeding van eventuele kosten die u hebt gemaakt (reis- of verblijfskosten) bij de instantie die u heeft gedagvaard om een getuigenverklaring af te leggen (artikel 288 KPD).

Hoe kan ik bescherming krijgen als ik in gevaar ben?

Afhankelijk van de aard van het misdrijf en uw rol in de strafprocedure zijn er verschillende soorten bescherming beschikbaar.

Als u slachtoffer bent van georganiseerde misdaad of terrorisme en bent gedagvaard om te worden gehoord als belangrijke getuige in het kader van een gerechtelijk vooronderzoek naar criminele activiteiten, kunt u verzoeken om bijzondere bescherming tegen mogelijke vergelding of intimidatie. Afhankelijk van de zaak bestaat de soort bescherming die beschikbaar is uit politiebescherming, bescherming van uw anonimiteit (waarbij uw naam, geboorteplaats, woon- en werkadres, beroep, leeftijd enz. in alle documenten onleesbaar worden gemaakt) of zelfs een verandering van identiteit en verhuizing naar een ander land. U kunt een verzoek doen om uw getuigenverklaring af te leggen met behulp van audiovisuele technologie. Als u in overheidsdienst werkt, kunt u ook verzoeken om tijdelijke of permanente overplaatsing naar een andere post. Beschermingsmaatregelen worden alleen met uw instemming genomen en beperken uw vrijheid slechts voor zover dit noodzakelijk is voor uw eigen veiligheid. De maatregelen kunnen worden opgeheven als u daartoe een schriftelijk verzoek indient of als u niet meewerkt aan het welslagen ervan (artikel 9 van Wet 2928/2001 betreffende getuigenbescherming).

Als u slachtoffer van huiselijk geweld bent, mogen de politiefunctionarissen die uw zaak behandelen in geen geval uw identiteit, de identiteit van de dader, uw huisadres of informatie waaruit uw identiteit kan worden afgeleid, bekendmaken (artikel 20 van Wet 3500/2006).

Als slachtoffer kunt u een schriftelijk verzoek indienen om maatregelen waarmee wordt voorkomen dat u of uw gezinsleden in contact komen met de dader op de plekken waar de strafprocedure plaatsvindt. Uw verzoek wordt in elke fase van de procedure behandeld door de magistratenrechtbank met meervoudige kamer (trimelés plimmeleiodikeío) die bevoegd is voor de plaats waar de strafprocedure plaatsvindt, overeenkomstig de versnelde procedure voor misdrijven op heterdaad.

(artikel 65 van Wet 4478/2017 betreffende het recht om contact tussen slachtoffer en dader te vermijden (artikel 19 van Richtlijn 2012/29/EU))

Laatste update: 24/06/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

2 - De aangifte van een misdrijf en mijn rechten tijdens het onderzoek of het proces

Hoe geef ik een misdrijf aan?

Als u slachtoffer van een misdrijf bent, kunt u het misdrijf melden bij de openbaar aanklager of de politie door aangifte (énklisi of mínysi) te doen. (Strikt genomen is er sprake van een énklisi als het slachtoffer zelf aangifte doet. In bepaalde situaties wordt er alleen een strafrechtelijke procedure gestart als er sprake is van een dergelijke aangifte (bijv. als de eer en goede naam van een persoon worden aangetast). Van een mínysi is sprake wanneer er aangifte wordt gedaan door een andere partij dan het slachtoffer en het gaat om een misdrijf dat de autoriteiten op eigen initiatief kunnen vervolgen, ongeacht of het slachtoffer aangifte doet of niet. In de praktijk wordt de term mínysi echter gebruikt om beide soorten aangiften aan te duiden. Wanneer er aangifte, van welke aard dan ook, wordt gedaan bij het Openbaar Ministerie, krijgt deze een uniek registratienummer, oftewel arithmós vivlíou minýseon — waarin dus het woord minýsi voorkomt).

U kunt ook een andere persoon vragen om namens u aangifte te doen van het misdrijf. Dan moet u een schriftelijke verklaring (dílosi of exousiodótisi) ondertekenen, waarin u vermeldt wie er namens u aangifte doet. Hiervoor is geen standaardformulier beschikbaar. Wel moet de verklaring altijd worden ondertekend ten overstaan van een ambtenaar van een instantie van de centrale of lokale overheid of ten overstaan van een advocaat (met inbegrip van uw eigen advocaat, als u er al een hebt), die uw handtekening legaliseert. De persoon die namens u aangifte van het misdrijf doet, kan een advocaat zijn of iemand anders die u kunt vertrouwen. Als het om een zaak gaat waarin aangifte door het slachtoffer verplicht is om een strafrechtelijke procedure te beginnen en het slachtoffer is overleden, dan gaat het recht om aangifte te doen over op zijn of haar overlevende echtgenoot en kinderen of op zijn of haar ouders (artikel 118, lid 4, van het Wetboek van strafvordering (Kódikas Poinikís Dikonomías — ‘KPD’). Als het slachtoffer als gevolg van het misdrijf is overleden, kunnen deze personen zich ook zelfstandig als burgerlijke partij in de strafrechtelijke procedure voegen en schadevergoeding vorderen voor de pijn en het leed dat hun is aangedaan.

U kunt mondeling en schriftelijk aangifte van een misdrijf doen. Als u ervoor kiest om mondeling aangifte van een misdrijf te doen, maakt de functionaris bij wie u aangifte doet hiervan proces-verbaal op.

Als u aangifte wilt doen, moet u daarvoor een vergoeding betalen. De hoogte van de vergoeding wordt periodiek aangepast bij gezamenlijk besluit van de minister van Financiën en de minister van Justitie, Transparantie en Mensenrechten. In uitzonderlijke situaties kunt u toestemming krijgen om deze vergoeding pas te betalen nadat u aangifte hebt gedaan, maar dit uitstel bedraagt nooit meer dan drie dagen. Als u de vergoeding niet betaalt, wordt uw aangifte als niet-ontvankelijk afgewezen. U hoeft de vergoeding niet te betalen als u recht hebt op rechtsbijstand. Ook hoeft u de vergoeding niet te betalen als u het slachtoffer bent van een misdrijf tegen de seksuele vrijheid of van financiële uitbuiting van uw seksleven, huiselijk geweld of discriminatie op grond van ras (artikelen 81A en 361B van het Wetboek van strafrecht (Poinikós Kódikas — ‘PK’) of als uw recht op gelijke behandeling (artikel 46, lid 2, KPD) is geschonden.

Voor strafbare feiten die op initiatief van de autoriteiten kunnen worden vervolgd, ongeacht of het slachtoffer hierom heeft verzocht, gelden geen termijnen voor het doen van aangifte, afgezien van de verjaringstermijn van vijf jaar voor overtredingen (plimmelímata). In bepaalde gevallen kan een strafbaar feit echter alleen worden vervolgd als u slachtoffer bent van een misdrijf, als gevolg daarvan schade hebt geleden en een verzoek doet om een strafrechtelijke procedure aanhangig te maken. In zulke situaties moet u aangifte (énklisi) doen binnen drie maanden vanaf de datum waarop u kennis heeft gekregen van het misdrijf en de identiteit van de dader (als u weet wie de dader is).

Er is geen standaardformulier waarmee u aangifte kunt doen.

In uw aangifte moet u de volgende gegevens vermelden:

  • uw volledige identificatiegegevens;
  • de dader en zijn of haar contactgegevens, als u die kent;
  • een uitgebreide beschrijving van de feiten;
  • alle beschikbare bewijsstukken om uw aangifte te onderbouwen;
  • getuigen die volgens u zouden kunnen worden verhoord;
  • de gegevens van uw advocaat, als u die in de arm heeft genomen.

Als u geen Grieks begrijpt of spreekt, kunt u aangifte doen in een taal die u wel begrijpt of krijgt u de nodige taalkundige bijstand. Hierbij gelden altijd de voorwaarden die zijn bepaald in het Wetboek van strafvordering of in bijzondere strafwetten. U kunt verzoeken om een gratis vertaling van het document (artikel 58 van Wet 4478/2017, betreffende de rechten van slachtoffers bij het doen van aangifte (artikel 5 van Richtlijn 2012/29/EU))

Hoe kom ik er achter wat de stand van zaken is?

Wanneer u aangifte doet, wordt elke aangifte voorzien van een uniek registratienummer. Aan de hand van dat nummer kunt u de voortgang van de zaak volgen in het register dat wordt bijgehouden door het Openbaar Ministerie of het bureau dat verantwoordelijk is voor uw aangifte. U kunt op verzoek ook een voortgangscertificaat (pistopoiitikó poreías) ontvangen, waarin wordt vermeld in welke fase van de procedure de zaak zich op dat moment bevindt.

Als uw zaak onder de bevoegdheid valt van de rechtbank van eerste aanleg van Athene (Protodikeío Athinón) zodra deze de rechtbank heeft bereikt, kan uw advocaat de voortgang ervan volgen via de website van de Orde van Advocaten van Athene (Dikigorikós Sýllogos Athinón, http://www.dsa.gr/). Deze mogelijkheid hebben slachtoffers zelf niet omdat hiervoor inloggegevens nodig zijn.

Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand (tijdens het onderzoek of tijdens het proces)? Onder welke voorwaarden?

Tijdens het proces kunt u zich laten bijstaan door een advocaat, maar u moet zelf betalen voor zijn of haar diensten.

Als uw jaarlijks gezinsinkomen lager is dan twee derde van het jaarlijkse individuele minimuminkomen zoals vastgesteld in de Algemene Nationale Collectieve Arbeidsovereenkomst, krijgt u gratis een advocaat toegewezen. Deze bereidt de aangifte voor, doet aangifte van het misdrijf en vertegenwoordigt u als burgerlijke partij in elke fase van de procedure, op voorwaarde dat u slachtoffer bent van een van de volgende strafbare feiten: marteling of een ander misdrijf tegen de menselijke waardigheid (artikel 137, leden A en B, van het Wetboek van strafrecht); discriminatie of ongelijke behandeling, een levensdelict of een inbreuk op de persoonlijke of seksuele vrijheid; financiële uitbuiting van het seksleven; een vermogensdelict of een inbreuk op eigendomsrechten; lichamelijk letsel; of een misdrijf met betrekking tot het huwelijk of het gezin. Het strafbare feit moet een misdrijf (kakoúrgima) of een overtreding (plimmélima) zijn die onder de bevoegdheid valt van de magistratenrechtbank met meervoudige kamer (trimeloús plimmeleiodikeío) en waarop minimaal een gevangenisstraf staat van zes maanden (Wet 3226/2004 (Staatscourant 24/Α/ 4/4.2.2004), zoals gewijzigd en aangevuld bij Wet 4274/2014.) De persoon die uw verzoek om rechtsbijstand in een strafzaak beoordeelt, is de voorzitter van de rechtbank waar de zaak aanhangig is of waarbij hoger beroep moet worden ingesteld.

De advocaat die u vertegenwoordigt, helpt u bij het opstellen en indienen van de documenten die nodig zijn om u als burgerlijke partij aan de procedure te laten deelnemen en staat u gedurende de hele procedure bij.

Kan ik beroep instellen als mijn zaak wordt afgesloten voordat er een proces plaatsvindt?

Als de openbaar aanklager bij de magistratenrechtbank (eisangeléas plimmeleiodikón) uw klacht afwijst omdat deze rechtens ongegrond is, of kennelijk inhoudelijk ongegrond is, of niet door een rechtbank kan worden beoordeeld, kunt u het bevel betwisten bij de verantwoordelijke openbaar aanklager bij het hof van beroep (eisangeléas efetón) (artikelen 47 en 48 KPD) binnen drie maanden na de datum van het bevel – deze termijn kan in geen geval worden verlengd. Om het bevel te betwisten, moet u een vergoeding betalen, die wordt terugbetaald als de openbaar aanklager uw vordering toewijst.

Kan ik betrokken worden bij het proces?

U kunt alleen aan het proces deelnemen als u als burgerlijke partij (politikó enágon) bij de rechtbank een vordering instelt tot vergoeding van schade of morele schade, pijn en smart. U kunt een verzoek doen om als burgerlijke partij tot de strafrechtelijke procedure te worden toegelaten door dit aan het einde van het vooronderzoek (artikel 308 KPD) in uw aangifte of een afzonderlijk document aan de verantwoordelijke openbaar aanklager te laten weten. Dit kunt u zelf doen of via een advocaat met een algemene of specifieke machtiging daartoe. Uw civiele vordering wordt schriftelijk vastgelegd en de machtiging van de advocaat wordt daaraan gehecht (artikel 83 KPD). Als u in uw aangifte niet hebt verzocht om voeging als burgerlijke partij, kunt u dat bij de strafrechter alsnog doen (artikel 82 KPD) voordat de rechter begint aan de beoordeling van het bewijs.

Uw verzoek om als burgerlijke partij tot de procedure te worden toegelaten, wordt als niet-ontvankelijk afgewezen als u geen korte beschrijving van de zaak toevoegt, de gronden voor uw vordering niet vermeldt of – als u geen vaste verblijfplaats hebt in het gebied waarvoor de rechter bevoegd is – niet vermeldt wie u binnen dat gebied hebt aangesteld als gemachtigde. De gemachtigde heeft het recht om de betekening te aanvaarden van alle documenten of kennisgevingen die aan u als burgerlijke partij worden gericht (artikel 84 KPD). Om als burgerlijke partij in de strafrechtelijke procedure te worden gehoord, moet u een gemachtigde advocaat aanstellen en een forfaitaire vergoeding betalen aan de staat, die de gehele procedure dekt totdat er een beslissing is genomen waartegen geen beroep meer openstaat. De hoogte van de vergoeding wordt periodiek aangepast bij gezamenlijk besluit van de minister van Economische Zaken en Financiën en de minister van Justitie.

Als burgerlijke partij bent u procespartij en hebt u een aantal rechten: U kunt alle zittingen van de rechtbank bijwonen, inclusief de zittingen achter gesloten deuren, en kunt alle documenten in de zaak inzien. U krijgt de gelegenheid om uw vordering voor de rechtbank toe te lichten en u kunt ook opmerkingen maken nadat een getuige is verhoord, stukken overleggen of een toelichting geven op een verklaring die is afgelegd of op bewijs dat is geleverd (artikel 358 KPD). U kunt via uw advocaat vragen stellen aan de dader, de getuigen en de andere deelnemers (zoals technische deskundigen die in de zaak zijn aangesteld). Er wordt u gevraagd om als getuige een verklaring af te leggen (maar niet onder ede) en u kunt ook getuigen aandragen, op voorwaarde dat de rechtbank hiervan tijdig op de hoogte wordt gesteld. U hebt het recht om te verzoeken om uitstel van de zitting of wraking van een rechter.

Als slachtoffer kunt u in ieder geval door de rechtbank als getuige worden gedagvaard. In dat geval bent u verplicht om voor de rechtbank te verschijnen. Als u als getuige wordt verhoord, heeft u de gelegenheid om aan de rechtbank een toelichting te geven op de feiten die verband houden met het misdrijf. De rechter kan u ook enkele aanvullende vragen stellen.

Wat is mijn officiële rol binnen het rechtsstelsel? For example, am I or can I choose to be a: Heb ik bijvoorbeeld de hoedanigheid van slachtoffer, getuige, burgerlijke partij of particuliere aanklager, of kan ik daarvoor kiezen? Wat zijn mijn rechten en plichten in deze hoedanigheden?

U kunt kiezen of u zich als burgerlijke partij in de strafprocedure wilt voegen, waardoor u procespartij wordt in de gehele procedure en wezenlijke procedurele rechten krijgt, of gewoon een verklaring wilt afleggen als belangrijkste getuige. De strafrechtelijke procedure vindt immers met name plaats als gevolg van het tegen u gepleegde strafbare feit. Het concept van een particuliere aanklager bestaat niet in het Griekse rechtssysteem.

Kan ik tijdens het proces een verklaring afleggen of getuigen? Onder welke voorwaarden?

U kunt documenten indienen, die tijdens de zitting worden voorgelezen (artikel 364 KPD) en in het dossier worden opgenomen, en u kunt ook getuigen oproepen en de rechtbank daarvan in kennis stellen (artikel 326, lid 2-1, KPD).

Welke informatie ontvang ik tijdens het proces?

U kunt gedurende de hele procedure openbare zittingen bijwonen, waaronder de bewijsvoering, het verweer van de verdachte, de pleidooien van de advocaten en de uitspraak van de rechter.

Heb ik toegang tot de procesdossiers?

Als burgerlijke partij heeft u inzage in het dossier en kunt u kopieën krijgen van de rechterlijke beslissing.

Laatste update: 24/06/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

3 - Mijn rechten na afloop van het proces

Kan ik beroep instellen tegen de beslissing?

Aan het einde van het proces zal de rechter de verdachte veroordelen of vrijspreken, afhankelijk van het geleverde bewijs. Als de rechter de verdachte niet schuldig acht, wordt hij vrijgesproken van het ten laste gelegde, en als u zich als burgerlijke partij (politikós enágon) in de procedure hebt gevoegd, wordt er geen beslissing genomen over uw vordering tot herstel of schadevergoeding voor morele schade, pijn en smart. In dat geval heeft de verdachte het recht om een tegenvordering tegen u in te stellen en vergoeding te vorderen van alle kosten die hij in verband met de zaak heeft gemaakt (artikel 71 van het Wetboek van Strafvordering (Kódikas Poinikís Dikonomías — "KPD"). Als de rechter de verdachte schuldig acht, zal hij hem veroordelen en een beslissing nemen over het bedrag dat de verdachte als schadeloosstelling aan u moet betalen op basis van uw civiele vordering.

Als de rechter de verdachte vrijspreekt, kunt u alleen beroep aantekenen tegen de beslissing als u bent veroordeeld tot betaling van schadevergoeding en kosten aan de verdachte, en uitsluitend in dat verband, op grond van artikel 486, lid 1, onder b), KPD. Daarnaast kunt u, als u een burgerlijke partij bent, beroep instellen tegen een onderdeel van de beslissing waarin uw vordering als rechtens ongegrond is afgewezen of tegen een onderdeel waarin u financiële genoegdoening of schadevergoeding is toegekend (artikel 488 KPD).

Ook kunt u de openbare aanklager verzoeken om hoger beroep tegen het vonnis in te stellen.

Wat zijn mijn rechten nadat de beslissing is gegeven?

Zodra het vonnis van de rechtbank van kracht is geworden, is uw rol in de strafprocedure over het algemeen voorbij. De Griekse wetgeving biedt slachtoffers van misdrijven verder geen rechten in de tenuitvoerleggingsfase van het vonnis. Hierop is slechts één uitzondering: als u minderjarig bent en het slachtoffer bent van een misdrijf tegen de persoonlijke en seksuele vrijheid, hebt u alle bijbehorende rechten, zelfs als u zich niet als burgerlijke partij in de procedure hebt gevoegd. Het gaat dan onder meer om het recht om door de openbare aanklager op de hoogte te worden gesteld van de voorlopige of definitieve invrijheidstelling van de dader en van elk verlof dat hem wordt verleend terwijl hij de gevangenisstraf uitzit (artikel 108A KPD).

Heb ik recht op ondersteuning of bescherming na het proces? Voor hoe lang?

Als slachtoffer hebt u – afhankelijk van uw behoeften – recht op gratis en vertrouwelijke algemene of specialistische hulp en zorg, voor, tijdens en gedurende een redelijke periode na afloop van de strafrechtelijke procedure. Ook uw familieleden kunnen aanspraak maken op deze rechten, afhankelijk van hun behoeften en de ernst van de schade die zij hebben geleden als gevolg van het strafbare feit dat tegen u is gepleegd. De politie, of een andere bevoegde instantie waarbij u aangifte doet, kan u op uw verzoek informatie geven of u doorverwijzen naar: de maatschappelijke diensten van lokale overheden op het eerste en tweede niveau; de geestelijke gezondheidszorg; de gemeenschapscentra (Kéntra Koinótitas) en de adviescentra (symvoulevtiká kéntra) van het Algemeen Secretariaat voor gendergelijkheid; de ondersteuningsstructuren van het Nationaal Centrum voor sociale solidariteit (Ethnikó Kéntro Koinonikís Allilengýis); de Onafhankelijke Bureaus voor de bescherming van minderjarige slachtoffers (Avtotelí Grafeía Prostasías Anílikon Thymáton) van het ministerie van Justitie, Transparantie en Mensenrechten; of particuliere organisaties en verenigingen van professionals of vrijwilligers. Als u als vrouw slachtoffer bent van een misdrijf tegen uw persoonlijke of seksuele vrijheid, van financiële uitbuiting van uw seksleven of van huiselijk geweld, mensenhandel, koppelarij of racistische misdrijven, hebben uw kinderen ook recht op ondersteuning en zorg (artikel 61 van Wet 4478/2017 betreffende het recht op toegang tot slachtofferhulporganisaties en zorg (artikel 8 van Richtlijn 2012/29/EU)).

Algemene hulp- en zorgorganisaties kunnen u onder andere informeren en adviseren over uw rechten als slachtoffer en uw recht om schadevergoeding te vorderen voor letsel dat het gevolg is van een strafbaar feit; informeren over uw mogelijkheden om als burgerlijke partij of getuige aan de strafrechtelijke procedure deel te nemen; informeren over of rechtstreeks doorverwijzen naar relevante bestaande gespecialiseerde hulporganisaties; emotionele en psychologische ondersteuning verlenen; adviseren over financiële en praktische kwesties naar aanleiding van het strafbare feit; of adviseren omtrent het voorkomen van secundaire en herhaalde victimisatie, intimidatie en vergelding.

Gespecialiseerde hulp- en zorgorganisaties verwijzen slachtoffers door naar een opvanghuis of regelen andere passende tijdelijke opvang voor slachtoffers die een veilige plek nodig hebben vanwege een dreigend risico van secundaire of herhaalde victimisatie, intimidatie of vergelding. Deze organisaties kunnen ook geïntegreerde steun verlenen, met inbegrip van traumazorg en counseling voor slachtoffers met specifieke behoeften, zoals slachtoffers van racistisch of seksueel geweld, slachtoffers van identiteits- of gendergerelateerd geweld en slachtoffers van geweld in hechte relaties (artikel 62 van Wet 4478/2017 betreffende ondersteuning door slachtofferhulporganisaties (artikel 9 van Richtlijn 2012/29/EU)).

Welke informatie krijg ik als de dader wordt veroordeeld?

Als slachtoffer wordt u op de hoogte gehouden van het verloop van de strafprocedure en wordt u, indien u daarom verzoekt, zonder onnodige vertraging in kennis gesteld van de uitspraak van de rechtbank, overeenkomstig de betreffende bepalingen van het Wetboek van Strafvordering, op voorwaarde dat u zich als burgerlijke partij in de strafrechtelijke procedure hebt gevoegd. Als u zich als burgerlijke partij in de strafrechtelijke procedure hebt gevoegd, kunt u per e-mail, in persoon of via uw advocaat informatie ontvangen over de procedure (artikel 59 van Wet 4478/2017 betreffende het recht van slachtoffers op informatie over hun zaak (artikel 6 van Richtlijn 2012/29/EU)).

Word ik geïnformeerd wanneer de dader in vrijheid wordt gesteld (ook wanneer hij vervroegd of voorwaardelijk in vrijheid wordt gesteld) of wanneer hij is ontsnapt uit de gevangenis?

U hebt het recht om te worden geïnformeerd als een bevel tot voorlopige hechtenis door de bevoegde gerechtelijke instantie wordt ingetrokken of gewijzigd, of als de dader definitief in vrijheid wordt gesteld, is ontsnapt uit de gevangenis of verlof krijgt van de verantwoordelijke functionarissen van de penitentiaire inrichting, met inbegrip van informatie over de maatregelen die kunnen worden genomen om u te beschermen wanneer de dader in vrijheid is gesteld of is ontsnapt uit de gevangenis. Indien de openbare aanklager daarmee instemt, moet de bovenbedoelde informatie u worden verstrekt als er een daadwerkelijk of potentieel gevaar voor uw veiligheid bestaat, tenzij de dader in gevaar wordt gebracht door de bekendmaking van deze informatie (artikel 59 van Wet 4478/2017 betreffende het recht van slachtoffers op informatie over hun zaak (artikel 6 van Richtlijn 2012/29/EU)).

Word ik betrokken bij beslissingen over invrijheidstelling of voorwaardelijke invrijheidstelling? Kan ik bijvoorbeeld een verklaring afleggen of beroep instellen?

Nee. De rechtbank kan wel vergoeding bevelen van de schade die het slachtoffer van het misdrijf heeft geleden (artikel 100, lid 3, onder a), van het Wetboek van Strafrecht (Poinikós Kódikas — "PK") als alternatief of als voorwaarde voor de opschorting van de straf, in combinatie met een proeftijd of toezicht door een reclasseringsambtenaar (epimelitís koinonikís arogís)(artikel 100 PK). De reclasseringsambtenaar houdt toezicht op de naleving van de door de rechter opgelegde voorwaarden. Als deze niet worden nageleefd, kan de bevoegde openbare aanklager de rechter die de opschorting heeft bevolen, verzoeken het bevel in te trekken.

Laatste update: 24/06/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

4 - Schadevergoeding

U kunt schadevergoeding van de dader eisen door een civiele vordering in te stellen. U kunt uw civiele vordering in het kader van de strafprocedure indienen tijdens het onderzoek of tijdens het proces. Wanneer u uw vordering indient, voegt u zich in de strafrechtelijke procedure als civiele partij (politikós enágon). U kunt financiële schadeloosstelling vorderen voor schade aan uw eigendommen en/of voor morele schade en pijn en smart. Alle onkosten die u in verband met de zaak hebt gemaakt (vergoedingen van advocaten, deurwaarderskosten, reiskosten enz.), kunt u optellen bij de vordering.

Als de rechter de verdachte schuldig bevindt, zal hij hem bevelen om u schadeloos te stellen. In de praktijk is deze schadeloosstelling vaak symbolisch en lager dan de schade die u daadwerkelijk hebt geleden. Voor het resterende gedeelte dient u een afzonderlijke procedure aanhangig te maken bij een civiele rechtbank.

U kunt uw vordering ook direct bij een civiele rechtbank instellen. De civiele rechtbank zal de dader bevelen een schadevergoeding te betalen die overeenkomt met de daadwerkelijk door u geleden schade.

Als u een procedure aanhangig hebt gemaakt bij een civiele rechtbank, kunt u de vordering opnieuw indienen in het kader van een strafrechtelijke procedure; de civiele procedure zal dan worden gesloten.

Als u het slachtoffer bent van een opzettelijk geweldsmisdrijf, hebt u recht op schadeloosstelling door de staat. Raadpleeg het informatieblad over schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven in Griekenland (beschikbaar in het Grieks, Engels en andere talen) van het Europees Justitieel Netwerk (herstelrecht).

Laatste update: 24/06/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

5 - Mijn rechten op ondersteuning en bijstand

Het Algemeen Secretariaat voor gendergelijkheid (Genikí Grammateía Isótitas ton Fýlon), dat onder het ministerie van Binnenlandse Zaken valt, beheert adviescentra voor vrouwen die het slachtoffer zijn van geweld.

Het secretariaat heeft een geïntegreerd netwerk opgezet bestaande uit 62 structuren om deze vrouwen te helpen.

Dat netwerk omvat een hulplijn (SOS 15900) die zeven dagen per week en 24 uur per dag bereikbaar is, 40 adviescentra en 21 opvangcentra voor vrouwen en hun kinderen.

U kunt ook contact opnemen met de hulplijn SOS 15900 via het e-mailadres De link wordt in een nieuw venster geopend.sos15900@isotita.gr. De hulplijn is 24 uur per dag, 7 dagen per week, 365 dagen per jaar bereikbaar, zowel in het Grieks als in het Engels. Op de gesprekskosten zijn de binnenlandse tarieven van toepassing.

De adviescentra bieden gratis psychosociale ondersteuning en juridisch advies. Tot het aanbod behoren inmiddels ook diensten op het gebied van de werkgelegenheid van vrouwen en diensten voor vrouwen die het slachtoffer zijn van diverse vormen van discriminatie (steun aan vluchtelingen, alleenstaande ouders, leden van de Roma-gemeenschap enz.). De contactgegevens van de adviescentra zijn beschikbaar op De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.womensos.gr/ en Facebook: WomenSOS.gr

CONTACTGEGEVENS:

Website van het Algemeen Secretariaat voor gendergelijkheid: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.isotita.gr/

Onderzoekscentrum voor gendergelijkheid (Kéntro Erevnón gia Thémata Isótitas — "KEThI")

Het Onderzoekscentrum voor gendergelijkheid biedt psychologische ondersteuning en juridische bijstand aan slachtoffers van huiselijk geweld en beheert een opvangcentrum voor vrouwen die slachtoffer zijn van geweld, en hun kinderen.

Het Onderzoekscentrum voor gendergelijkheid:

  • is een privaatrechtelijk lichaam, dat in 1994 is opgericht en onder toezicht staat van het Algemeen Secretariaat voor gendergelijkheid;
  • bestaat uit regionale en lokale diensten die psychologische ondersteuning en juridische bijstand bieden aan slachtoffers van huiselijk geweld;
  • biedt deze psychologische ondersteuning en juridische bijstand gratis aan;
  • verstrekt informatie, advies en ondersteuning aan vrouwen die te maken hebben met problemen op het gebied van werk en sociale uitsluiting;
  • beheert in samenwerking met de prefectuur Athene sinds 1993 een opvangcentrum voor vrouwen die slachtoffer zijn van geweld en hun kinderen.
  • CONTACTGEGEVENS:

Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.https://kethi.gr/

Nationaal Centrum voor sociale solidariteit (Ethnikó Kéntro Koinonikís Allilengýis — "EKKA")

Het Nationaal Centrum voor sociale solidariteit beheert een netwerk van diensten voor sociale ondersteuning van individuele personen, gezinnen en sociale groepen die met psychosociale problemen kampen of direct maatschappelijke ondersteuning nodig hebben.

Het Nationaal Centrum voor sociale solidariteit:

  • is een in Athene gevestigd privaatrechtelijk lichaam, dat onder toezicht staat van het ministerie van Arbeid, Sociale Zekerheid en Sociale Solidariteit.
  • Het centrum biedt de volgende diensten:
  • een rechtstreekse maatschappelijke hulplijn voor alle burgers, en 24 uur per dag, 7 dagen per week bereikbaar op telefoonnummer 197. Gesprekken zijn gratis;
  • een nationale hulplijn van de kinderbescherming, bedoeld voor vragen in verband met kinderen en 24 uur per dag, 7 dagen per week bereikbaar op telefoonnummer 1107;
  • centra voor maatschappelijke hulp in Athene, Piraeus en Thessaloniki;
  • opvangcentra voor burgers met ernstige sociaal-financiële problemen in de regio Attica;
  • opvangcentra voor vrouwen die gevaar lopen en hun kinderen in Attica en Thessaloniki.
  • Aangeboden diensten:
  • advies en informatie over socialezekerheidskwesties;
  • sociale en psychologische ondersteuning van personen en gezinnen, opvang van vrouwen die gevaar lopen en hun kinderen (vooral slachtoffers van huiselijk geweld en mensenhandel);
  • tijdelijke huisvesting voor mensen die zich in een crisis- of sociale noodsituatie bevinden;
  • medewerking en bemiddeling om de toegang tot door andere organisaties aangeboden diensten op het gebied van sociale solidariteit te vergemakkelijken.
  • Ten slotte beschikt het centrum over snelle interventieteams voor psychosociale ondersteuning, die voornamelijk bestaan uit psychologen en maatschappelijk werkers en worden ingezet bij natuurrampen (aardbevingen, overstromingen, branden), ongevallen, scheepsrampen met grote aantallen slachtoffers en andere crises waarbij grote aantallen mensen betrokken zijn en waarbij de inzet van deze teams noodzakelijk wordt geacht.

CONTACTGEGEVENS:

Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.ekka.org.gr/

Medisch Rehabilitatiecentrum voor slachtoffers van marteling (Iatrikó Kéntro Apokatástasis Thymáton Vasanistiríon)

Het Medisch Rehabilitatiecentrum voor slachtoffers van marteling biedt een rehabilitatiecentrum voor personen die zijn gemarteld en hun familieleden; verzorgt opleidingen voor Griekse en buitenlandse beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg op het gebied van onderzoek en behandeling van slachtoffers van marteling, verricht wetenschappelijk onderzoek en stimuleert onderzoek naar marteling en de gevolgen ervan;

Het Medisch Rehabilitatiecentrum voor slachtoffers van marteling:

  • biedt een rehabilitatiecentrum voor personen die zijn gemarteld en hun familieleden;
  • verzorgt opleidingen voor Griekse en buitenlandse beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg op het gebied van onderzoek en behandeling van slachtoffers van marteling;
  • draagt bij aan de brede verspreiding van kennis over marteling, de verschillende verschijningsvormen daarvan en de mogelijkheid om slachtoffers van marteling te rehabiliteren;
  • verricht wetenschappelijk onderzoek en stimuleert onderzoek naar marteling en de gevolgen ervan;
  • onderhoudt en ontwikkelt een informatie- en documentatiecentrum;
  • draagt bij tot het voorkomen van marteling door deze doelstellingen na te streven.

CONTACTGEGEVENS:

Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.mrct.org/

Het Onderzoeks- en ondersteuningscentrum voor slachtoffers van mishandeling en sociale uitsluiting (Kéntro Érevnas kai Ypostírixis Thymáton Kakopoíisis kai Koinonikoú Apokleismoú — "EKYThKKA")

Het Onderzoeks- en ondersteuningscentrum voor slachtoffers van mishandeling en sociale uitsluiting biedt medische, psychologische, sociale en juridische hulp aan slachtoffers van marteling, georganiseerd geweld, mishandeling en sociale uitsluiting.

Het Onderzoeks- en ondersteuningscentrum voor slachtoffers van mishandeling en sociale uitsluiting:

  • is een privaatrechtelijke vereniging zonder winstoogmerk;
  • biedt medische, psychologische, sociale en juridische hulp aan slachtoffers van marteling, georganiseerd geweld, mishandeling en sociale uitsluiting;
  • vergroot het bewustzijn van mensenrechtenkwesties en verspreidt kennis over de diverse verschijningsvormen van geweld en sociale uitsluiting en methoden om die aan te pakken, zowel in Griekenland als daarbuiten;
  • biedt humanitaire hulp aan groepen in de samenleving die te maken hebben gehad met georganiseerd geweld, marteling, mishandeling en sociale uitsluiting, zowel in Griekenland als daarbuiten;
  • verricht wetenschappelijk onderzoek naar marteling, mishandeling en sociale uitsluiting;
  • draagt bij tot het voorkomen van marteling, mishandeling en sociale uitsluiting.


CONTACTGEGEVENS:

Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.cvme.gr/

Griekse Vluchtelingenraad (Ellinikó Symvoúlio gia tous Prósfyges)

De Griekse Vluchtelingenraad is een niet-gouvernementele organisatie die vluchtelingen en asielzoekers in Griekenland ondersteunt met een breed aanbod van psychosociale en juridische diensten.

De Griekse Vluchtelingenraad:

  • is een in 1989 opgerichte niet-gouvernementele organisatie die vluchtelingen en asielzoekers in Griekenland ondersteunt;
  • helpt vluchtelingen soepel te integreren in Griekenland met behulp van een breed aanbod van psychosociale en juridische diensten;
  • is de enige Griekse niet-gouvernementele non-profitorganisatie die zich uitsluitend bezighoudt met personen die in Griekenland asiel aanvragen en als vluchtelingen worden beschouwd;
  • staat bij het ministerie van Buitenlandse Zaken en het ministerie van Gezondheid en Sociale Solidariteit geregistreerd als een bijzondere charitatieve organisatie;
  • is een van de zes niet-gouvernementele organisaties die zich bezighouden met de bescherming van de mensenrechten in Griekenland en is lid van de Nationale Mensenrechtencommissie (Ethnikí Epitropí gia ta Dikaiómata tou Anthrópou);
  • is uitvoerend partner van de Hoge Commissaris voor Vluchtelingen van de Verenigde Naties en lid van de Europese Raad voor vluchtelingen en in ballingschap levenden.

CONTACTGEGEVENS:

Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.gcr.gr/

Greek Helsinki Monitor (Ellinikó Paratiritírio ton Symfonión tou Elsínki)

De organisatie Greek Helsinki Monitor volgt mensenrechtenkwesties in Griekenland, publiceert artikelen daarover en verricht lobbyactiviteiten op dit gebied.

Greek Helsinki Monitor:

  • is opgericht in 1992;
  • is het Griekse lid van de Internationale Helsinki Federatie voor Mensenrechten;
  • volgt mensenrechtenkwesties in Griekenland en soms op de Balkan, publiceert daarover en verricht lobbyactiviteiten op dit gebied;
  • neemt deel aan en verzorgt op reguliere basis het monitoren van Griekse media en media in Balkanlanden op stereotyperingen en het aanzetten tot haat en stelt gedetailleerde jaarlijkse rapporten en parallelle/niet-officiële rapporten op voor de verdragsorganen van de VN, alsmede gespecialiseerde rapporten over mishandeling en over etnische, etnolinguïstische, religieuze en immigrantengemeenschappen.

CONTACTGEGEVENS:

Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://cm.greekhelsinki.gr/

Griekse afdeling van Amnesty International (Diethnís Amnistía Ellinikó Tmíma)

Amnesty International spreekt regeringen, intergouvernementele organisaties, gewapende politieke groeperingen, ondernemingen en andere niet-gouvernementele actoren aan en verricht systematisch en onpartijdig onderzoek naar individuele gevallen en patronen van mensenrechtenschendingen.

Amnesty International:

  • is een wereldwijde onafhankelijke beweging van vrijwilligers die strijden voor de bescherming van de mensenrechten;
  • verdedigt gewetensgevangenen en slachtoffers van geweld en armoede;
  • probeert een eind te maken aan geweld tegen vrouwen;
  • streeft naar afschaffing van de doodstraf, marteling en vrijheidsbeperkingen in naam van de "oorlog tegen het terrorisme";
  • bestrijdt discriminatie van vluchtelingen, immigranten, minderheden en mensenrechtenactivisten.

CONTACTGEGEVENS:

Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.amnesty.org.gr/

Laatste update: 24/06/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

Rechten van slachtoffers van strafbare feiten in strafrechtelijke procedures - Spanje

Ingevolge wet 4/2015 van 27 april 2015 wordt een natuurlijke persoon die schade heeft geleden als gevolg van een misdrijf dat is gepleegd of kan worden vervolgd in Spanje, beschouwd als een slachtoffer van een misdrijf, ongeacht zijn nationaliteit en ongeacht of hij meerderjarig of minderjarig is en ongeacht of hij al dan niet legaal in Spanje verblijft.

a) Een direct slachtoffer: iedere natuurlijke persoon die schade heeft geleden aan zijn persoon of bezittingen, in het bijzonder lichamelijk of geestelijk letsel, emotioneel lijden of economisch verlies dat rechtstreeks door een misdrijf is veroorzaakt.

b) De volgende personen kunnen, in het geval van een overlijden dat of een verdwijning die rechtstreeks het gevolg is van een misdrijf, als indirecte slachtoffers worden aangemerkt, behalve wanneer het gaat om de dader(s) van het misdrijf:

1. de niet juridisch of feitelijk gescheiden echtgeno(o)t(e) van het slachtoffer en de kinderen van het slachtoffer of van de niet juridisch of feitelijk gescheiden echtgeno(o)t(e) die op het tijdstip van het overlijden of de verdwijning met het slachtoffer samenleefden; iedere persoon die op het tijdstip van het overlijden of de verdwijning een vergelijkbare emotionele relatie had met het slachtoffer en alle kinderen van die persoon die op het tijdstip van het overlijden of de verdwijning met het slachtoffer samenleefden; de ouders van het slachtoffer, of verwanten in de rechte lijn of verwanten in de zijlijn tot en met de derde graad voor wie het slachtoffer verantwoordelijk was of personen voor wie het slachtoffer optrad als voogd of pleegouder.

2. Bij ontstentenis van dergelijke personen, andere rechtstreekse verwanten en broers en zussen van het slachtoffer; daarbij wordt voorrang gegeven aan de wettelijke vertegenwoordiger van het slachtoffer.

  • Basisrechten van slachtoffers: alle slachtoffers hebben recht op bescherming, informatie, ondersteuning, bijstand en zorg, alsook op actieve deelname aan strafprocedures en op een respectvolle, professionele, persoonlijke en niet‑discriminerende behandeling vanaf hun eerste contact met de autoriteiten of ambtenaren, terwijl diensten inzake bijstand en ondersteuning van slachtoffers en inzake herstelrecht worden verleend gedurende de gehele strafprocedure en gedurende een voldoende lange periode na de beëindiging van de strafprocedure, ongeacht of de identiteit van de dader bekend is of niet en ongeacht de uitkomst van de procedure.
  • Contactpunt: bureaus voor slachtofferhulp

Als slachtoffer van een misdrijf hebt u volgens de wet bepaalde individuele rechten vóór, tijdens en na de gerechtelijke procedure (het proces).

Strafprocedures in Spanje starten met een onderzoek naar het misdrijf, dat wordt uitgevoerd door de gerechtelijke politie, onder toezicht van een onderzoeksrechter. Aan het einde van het onderzoek verwijst de onderzoeksrechter de zaak door naar de openbare aanklager, die beslist over de volgende stappen. Indien er onvoldoende gronden zijn om de verdachte aan te klagen en de openbare aanklager geen vervolging instelt, beëindigt de onderzoeksrechter de procedure. In het andere geval wordt de zaak voor berechting doorverwezen naar het bevoegde gerecht.

Tijdens het proces onderzoekt het gerecht het bewijs en spreekt het zich uit over de schuld van de vermeende dader. Als de dader schuldig wordt bevonden, legt het gerecht een straf op. De strafprocedure kan worden voortgezet met de mogelijkheid van een beroep bij een hoger gerecht.

Als slachtoffer kunt u als getuige deelnemen aan de strafprocedure of kunt u een actievere rol spelen als particuliere aanklager en zo extra rechten krijgen die voortvloeien uit het feit dat u partij bent in de procedure. In ieder geval moet de openbare aanklager krachtens artikel 124 van de Spaanse grondwet gedurende de gehele procedure de belangen van de slachtoffers beschermen.

De slachtoffers van misdrijven in verband met gendergerelateerd geweld worden vanaf het vooronderzoek bijgestaan door een gespecialiseerde advocaat. Na de hervorming van de organieke wet op de rechterlijke organisatie (LOPJ) bij organieke wet 7/2015, behandelen de gerechten die kennis nemen van zaken betreffende geweld tegen vrouwen ook schendingen van de privacy en van het portretrecht en gevallen van laster en eerroof jegens vrouwen alsook het misdrijf van minachting van het gerecht of het negeren van een voorlopige maatregel.

Klik op de links hieronder voor de informatie die u nodig hebt

De link wordt in een nieuw venster geopend.1 - Mijn rechten als slachtoffer van een misdrijf

De link wordt in een nieuw venster geopend.2 - De aangifte van een misdrijf en mijn rechten tijdens het onderzoek of het proces

De link wordt in een nieuw venster geopend.3 - Mijn rechten na afloop van het proces

De link wordt in een nieuw venster geopend.4 - Schadevergoeding

De link wordt in een nieuw venster geopend.5 - Mijn rechten op ondersteuning en bijstand

Laatste update: 12/03/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

1 - Mijn rechten als slachtoffer van een misdrijf

Welke informatie kan ik verwachten van de autoriteiten (bijvoorbeeld politie, officier van justitie) na het misdrijf, maar nog vóór ik aangifte van het misdrijf doe?

In het algemeen hebt u als slachtoffer recht op bescherming, informatie, ondersteuning, bijstand en zorg vanaf het eerste contact met de autoriteiten of functionarissen en gedurende de tussenkomst van de hulp- en ondersteuningsdiensten van de overheid, ook voorafgaand aan de aangifte van het misdrijf.

U kunt de autoriteiten of functionarissen met wie u als eerste contact hebt, vragen u door te verwijzen naar een bureau voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven (Oficina de Asistencia a las Víctimas del delito), waar men u kosteloos en op basis van vertrouwelijkheid zal helpen, ook als u het misdrijf nog niet hebt aangegeven.

U mag zich ook vanaf het eerste contact met de autoriteiten en functionarissen door een persoon van uw keuze laten vergezellen.

Verder hebt u als slachtoffer bij iedere handeling die moet worden verricht nadat het misdrijf is aangegeven, het recht te begrijpen en te worden begrepen; dit omvat ook de informatie die voorafgaand aan het doen van aangifte wordt verstrekt. Daarbij kan voor vertolking worden gezorgd in een wettelijk erkende gebarentaal, en in ondersteuningsmiddelen voor mondelinge communicatie in gevallen waarbij dit nodig is.

Alle communicatie, zowel mondeling als schriftelijk, moet in duidelijke, eenvoudige en toegankelijke taal plaatsvinden en daarbij moet rekening worden gehouden met uw persoonlijke eigenschappen en behoeften, met name indien u een zintuiglijke, intellectuele of psychische handicap hebt of minderjarig bent.

De informatie waar u als slachtoffer recht op hebt en die vanaf het eerste contact met de autoriteiten of functionarissen en gedurende de tussenkomst van de hulp- en ondersteuningsvoorzieningen aan u zal worden verstrekt, betreft hoofdzakelijk:

  • de procedure voor het aangeven van het misdrijf en het verkrijgen van advies en hulp van een advocaat en, waar van toepassing, de voorwaarden waaronder die hulp en dat advies kosteloos kunnen worden verkregen;
  • de hulp- en ondersteuningsmaatregelen die u ter beschikking staan, zij het medisch, psychologisch of materieel, en de procedure om hiervan gebruik te maken;
  • de mogelijkheid om te verzoeken om beschermingsmaatregelen en, waar van toepassing, de procedure hiervoor;
  • de schadevergoeding waarop u recht hebt en, waar van toepassing, de procedure om deze te vorderen;
  • de beschikbare voorzieningen voor herstelrecht, in gevallen waar dit wettelijk mogelijk is;
  • de gevallen waarin de proceskosten aan u gerestitueerd kunnen worden en, waar van toepassing, de procedure om deze te vorderen.

Indien nodig kunt u ook informatie ontvangen over de tolk- en vertaaldiensten en de beschikbare communicatiehulpmiddelen en -diensten.

Als u geen ingezetene van Spanje bent, hebt u recht op informatie over de procedure voor het uitoefenen van uw rechten.

Ik woon niet in het EU-land waar het misdrijf is gepleegd (EU-burgers en niet-EU-burgers). Hoe worden mijn rechten beschermd?

Als u slachtoffer bent van een misdrijf en woonachtig bent in Spanje, kunt u strafbare feiten die zijn begaan in andere landen van de Europese Unie aangeven bij de Spaanse autoriteiten.

In het geval dat de Spaanse autoriteiten besluiten het onderzoek vanwege het ontbreken van rechtsbevoegdheid niet voort te zetten, zullen zij de aangifte onmiddellijk doorsturen naar de bevoegde autoriteiten van het land waar de feiten zijn begaan, en zullen zij u als de persoon die aangifte heeft gedaan hiervan op de hoogte brengen.

Als u onderdaan bent van een lidstaat van de EU en gewoonlijk in Spanje woonachtig bent, en slachtoffer bent van een misdrijf dat gepleegd is in een andere lidstaat van de EU dan Spanje (slachtoffer van een misdrijf in een grensoverschrijdende situatie), kunt u zich wenden tot een bureau voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven voor informatie over de te volgen juridische procedure in het land waar het misdrijf is gepleegd en over de schadevergoeding waar u mogelijk recht op hebt. Indien het een terreurmisdrijf betreft, dient u contact op te nemen met het directoraat-generaal voor de ondersteuning van terrorismeslachtoffers van het ministerie van Binnenlandse Zaken (Dirección General de Apoyo a las Víctimas del Terrorismo del Ministerio del Interior).

Als u een burger bent die niet in Spanje woonachtig is en u geen Spaans spreekt of de desbetreffende regionale taal niet machtig bent, hebt u recht op een gratis tolk. De politie kan u voorzien van een formulier om aangifte te doen in uw taal, en u telefonische of persoonlijke toegang tot een tolk bieden. De gerechten beschikken over een tolkendienst, die samenwerkt met het bureau voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven. Verder hebt u, als u geen ingezetene van Spanje bent, recht op informatie over de procedure voor het uitoefenen van uw rechten.

Als u begunstigde bent van een in een lidstaat uitgevaardigd beschermingsbevel, kunt u een Europees beschermingsbevel aanvragen. Aan de hand van een vereenvoudigde en verkorte procedure zult u bescherming ontvangen door middel van een nieuwe beschermingsmaatregel genomen door de lidstaat waarnaar u reist of verhuist.

Welke informatie krijg ik als ik een misdrijf aangeef?

Wanneer u aangifte doet van een misdrijf, hebt u recht op een rechtsgeldig gecertificeerd afschrift van de aangifte. U hebt ook recht op gratis taalondersteuning en een schriftelijke vertaling van het afschrift van uw aangifte, indien u geen van de officiële talen van de plaats waar u aangifte doet, begrijpt of spreekt.

U hebt ook recht op informatie over de volgende zaken:

  • de hulp- en ondersteuningsmaatregelen die u ter beschikking staan, hetzij medisch, psychologisch of materieel, en de procedure om hiervan gebruik te maken, met inbegrip van, indien nodig en van toepassing, informatie over de mogelijkheden voor het verkrijgen van alternatieve huisvesting;
  • het recht om bewijs te leveren aan de met het onderzoek belaste autoriteiten;
  • de mogelijkheid om te verzoeken om beschermingsmaatregelen en, waar van toepassing, de procedure hiervoor;
  • de schadevergoeding waarop u recht hebt en, waar van toepassing, de procedure om deze te vorderen;
  • de tolk- en vertaaldiensten die beschikbaar zijn;
  • beschikbare communicatiehulpmiddelen en -diensten;
  • de procedures waarmee u uw rechten kunt uitoefenen als u buiten Spanje woont;
  • de beroepen die u kunt instellen tegen eventuele beslissingen die u onverenigbaar met uw rechten acht;
  • de contactgegevens van de met de procedure belaste instantie en de kanalen om daarmee te communiceren;
  • de beschikbare voorzieningen voor herstelrecht, in gevallen waar dit wettelijk mogelijk is;
  • de gevallen waarin de proceskosten aan u gerestitueerd kunnen worden en, waar van toepassing, de procedure om deze te vorderen;
  • het recht te verzoeken om op de hoogte te worden gesteld van bepaalde beslissingen in de procedure, zoals, onder andere, de beslissing om geen strafrechtelijke procedure in te stellen, het eindvonnis in de procedure, beslissingen om de dader in hechtenis te nemen of weer in vrijheid te stellen, alsmede de mogelijke ontsnapping van de dader uit hechtenis, en beslissingen van een gerechtelijke of penitentiaire instantie met betrekking tot voor geweldsmisdrijven of bedreiging veroordeelde personen die een gevaar voor uw veiligheid opleveren.

Verder wordt u van de datum, het tijdstip en de plaats van het proces op de hoogte gebracht, alsmede van wat de dader ten laste wordt gelegd.

Als u slachtoffer bent van gendergerelateerd geweld, zult u, zonder dat u hierom hoeft te vragen en tenzij u te kennen hebt gegeven dergelijke kennisgevingen niet te willen ontvangen, op de hoogte worden gebracht van beslissingen om de dader in hechtenis te nemen of weer in vrijheid te stellen, over de mogelijke ontsnapping van de dader uit hechtenis, alsmede beslissingen tot goedkeuring van persoonlijke voorzorgsmaatregelen of wijziging van reeds overeengekomen maatregelen, indien deze bedoeld zijn om uw veiligheid te waarborgen.

U hebt ook, gratis en op basis van vertrouwelijkheid, toegang tot de hulp- en ondersteuningsdiensten van de bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven. U kunt worden doorverwezen naar deze bureaus als dat nodig is op grond van de ernst van het misdrijf of als u hierom verzoekt.

Als de misdrijven in kwestie bijzonder ernstige schade hebben veroorzaakt, kan het recht op toegang tot de hulp- en ondersteuningsdiensten door de overheidsdiensten en bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven worden uitgebreid naar uw familieleden. Hiertoe worden familieleden gedefinieerd als personen die door huwelijk of een soortgelijke relatie aan u verbonden zijn en verwanten tot de tweede graad (grootouders, broers en zussen en kleinkinderen).

Kom ik in aanmerking voor gratis vertolking of vertaling (wanneer ik contact opneem met de politie of andere autoriteiten of tijdens het onderzoek en het proces)?

Als u een burger bent die niet in Spanje woonachtig is en als u geen Spaans spreekt of de desbetreffende regionale taal niet machtig bent, hebt u recht op een gratis tolk. De politie kan u voorzien van een formulier om aangifte te doen in uw taal, en u telefonische of persoonlijke toegang tot een tolk bieden. De gerechten beschikken over een tolkendienst die samenwerkt met het bureau voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven.

Bij het bureau voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven kunt u terecht voor informatie over uw recht op gratis taalkundige ondersteuning en op een schriftelijke vertaling van de afschrift van uw aangifte, indien u geen van de officiële talen van de plaats waar u aangifte doet, begrijpt of spreekt.

U hebt met name het recht:

  • om kosteloos te worden bijgestaan door een tolk in een taal die u begrijpt wanneer u tijdens het onderzoek getuigt voor een rechter, een openbare aanklager of politiefunctionaris, of wanneer u in het proces of een openbare hoorzitting als getuige verschijnt.

Dit recht is ook van toepassing als u een gehoor- of spraakbeperking hebt;

  • op een gratis vertaling van bepaalde beslissingen in de procedure, zoals, onder andere, de beslissing om geen strafrechtelijke procedure in te stellen, het eindvonnis in de procedure, beslissingen om de dader in hechtenis te nemen of weer in vrijheid te stellen, alsmede de mogelijke ontsnapping van de dader uit hechtenis, en beslissingen van een gerechtelijke of penitentiaire instantie met betrekking tot voor geweldsmisdrijven of bedreiging veroordeelde personen die een gevaar voor uw veiligheid opleveren, en de beslissing om het onderzoek te sluiten.

U kunt verzoeken dat er bij de vertaling een beknopte samenvatting van de gronden van de genomen beslissing wordt opgenomen;

  • gratis vertaling van informatie die voor u van wezenlijk belang is om aan de strafprocedure deel te nemen. Hiertoe kunt u een met redenen omkleed verzoek indienen om een document als van wezenlijk belang aan te laten merken;
  • om in een taal die u begrijpt op de hoogte te worden gebracht van de datum, het tijdstip en de plaats van het proces.

De hulp van een tolk kan worden geleverd door middel van videoconferentie of enig ander telecommunicatiemiddel, tenzij de rechter of het gerecht ambtshalve of op verzoek van een van de partijen instemt met de fysieke aanwezigheid van een tolk, teneinde uw rechten te waarborgen.

De schriftelijke vertaling van documenten kan bij uitzondering worden vervangen door een mondelinge samenvatting van de inhoud van die documenten in een taal die u begrijpt, teneinde het eerlijke verloop van de procedure te waarborgen.

Als u behoefte hebt aan vertolking of vertaling bij een politieoptreden en daar wordt niet in voorzien, dan kunt u bij de onderzoeksrechter in beroep gaan. Het beroep wordt geacht te zijn ingesteld vanaf het moment dat u te kennen hebt gegeven het oneens te zijn met de ontzegging van de door u verzochte vertolking of vertaling.

Hoe zorgen de autoriteiten ervoor dat ik alles begrijp en ook begrepen word (als ik een kind ben; als ik gehandicapt ben)?

In het algemeen hebt u als slachtoffer recht op bescherming, informatie, ondersteuning, bijstand en zorg vanaf het eerste contact met de autoriteiten of functionarissen en gedurende de tussenkomst van de hulp- en ondersteuningsdiensten van de overheid, ook voorafgaand aan de aangifte van het misdrijf.

U kunt de autoriteiten of functionarissen met wie u als eerste contact hebt, vragen u door te verwijzen naar een bureau voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven, waar men u kosteloos en op basis van vertrouwelijkheid zal helpen, ook als u het misdrijf nog niet hebt aangegeven.

U mag zich ook vanaf het eerste contact met de autoriteiten en functionarissen door een persoon van uw keuze laten vergezellen.

Verder hebt u bij iedere handeling die moet worden verricht nadat het misdrijf is aangegeven, het recht om te begrijpen en te worden begrepen. Dit omvat ook de informatie voorafgaand aan het doen van aangifte; daarbij kan voor vertaling worden gezorgd in een wettelijk erkende gebarentaal en kan worden voorzien in ondersteuningsmiddelen voor mondelinge communicatie in gevallen waarbij dit nodig is.

Alle communicatie, zowel mondeling als schriftelijk, moet in duidelijke, eenvoudige en toegankelijke taal plaatsvinden en daarbij moet rekening worden gehouden met uw persoonlijke eigenschappen en behoeften, met name indien u een zintuiglijke, intellectuele of psychische handicap hebt of minderjarig bent.

Opvang slachtoffers

Wie biedt slachtofferhulp?

Als slachtoffer van een misdrijf hebt u, gratis en op basis van vertrouwelijkheid, recht op toegang tot de hulp- en ondersteuningsdiensten van de overheidsdiensten en van de bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven.

Bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven zijn een gratis, publieke multidisciplinaire dienst om in de behoeften van slachtoffers te voorzien en zijn opgericht door het ministerie van Justitie.

Er bevinden zich bureaus in alle De link wordt in een nieuw venster geopend.autonome gemeenschappen, in bijna alle provinciehoofdsteden en ook in andere steden.

Bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven bieden u als slachtoffer van een misdrijf volledige, gecoördineerde en specialistische ondersteuning die beantwoordt aan uw specifieke juridische, psychologische en sociale behoeften.

Als u slachtoffer bent van terrorisme, kunt u contact opnemen met het bureau voor voorlichting en hulp aan terrorismeslachtoffers van het nationale gerechtshof (Oficina de Información y Asistencia a Víctimas del Terrorismo de la Audiencia Nacional). Als u dat wenst kunt u echter ook contact opnemen met het bureau voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven in uw provincie. Dat bureau zal dan afstemmen met het bureau voor voorlichting en hulp aan terrorismeslachtoffers van het nationale gerechtshof.

Het recht van toegang blijft van kracht tijdens de tussenkomst van de bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven en, waar van toepassing, de voorzieningen voor herstelrecht, gedurende de gehele strafrechtelijke procedure en gedurende een gepaste periode nadat deze ten einde is gekomen, ongeacht of de identiteit van de dader bekend is en ongeacht de uitkomst van de procedure, en met inbegrip van de periode die voorafgaat aan de aangifte van het misdrijf.

Als de misdrijven in kwestie bijzonder ernstige schade hebben veroorzaakt, kan het recht op toegang tot hulp en ondersteuning van de overheidsdiensten en bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven worden uitgebreid naar uw familieleden. Hiertoe worden familieleden gedefinieerd als personen die door huwelijk of een soortgelijke relatie aan u verbonden zijn en verwanten tot de tweede graad (grootouders, broers en zussen en grootouders)

Indien u minderjarige kinderen hebt of een minderjarige bent die onder voogdij staat van een vrouwelijk slachtoffer van gendergerelateerd geweld of van personen die slachtoffer zijn van huiselijk geweld, hebt u recht op de specifieke hulp- en beschermingsmaatregelen die bij wet zijn vastgesteld.

Bovendien hebt u, als u slachtoffer bent van terreurmisdrijven of gendergerelateerd geweld of als u minderjarig bent, ook de rechten die door de specifieke wetgeving voor beide soorten misdrijven worden erkend.

Verwijst de politie mij automatisch door naar slachtofferhulp?

De politiefunctionarissen van de staat, en, waar van toepassing, van de autonome gemeenschap waar het misdrijf heeft plaatsgevonden, zullen een eerste individuele beoordeling van uw situatie uitvoeren op het moment dat u het misdrijf aangeeft, teneinde uw beschermingsbehoeften te bepalen en u, indien van toepassing, als kwetsbaar slachtoffer aan te merken. Tijdens deze eerste beoordeling wordt u ingelicht over de mogelijkheid om naar een bureau voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven te gaan.

Elke instantie of functionaris die met u in contact komt, moet u doorverwijzen naar de bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven als dat nodig is op grond van de ernst van het misdrijf of als u hierom verzoekt.

Hoe wordt mijn persoonlijke levenssfeer beschermd?

Toegang tot hulp en ondersteuning van de overheidsdiensten en van de bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven is in alle gevallen op basis van vertrouwelijkheid.

De informatie die u verstrekt aan politiefunctionarissen of aan de instantie of functionaris die u vanaf het eerste moment bijstaat, mag uitsluitend met uw voorafgaande en geïnformeerde toestemming worden doorgegeven aan andere hulp- of ondersteuningsdiensten, zoals de bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven.

De diensten voor slachtofferhulp mogen de informatie die zij over u hebben ontvangen uitsluitend met uw voorafgaande en geïnformeerde toestemming verstrekken aan derden.

Op gerechtelijk gebied zullen de rechters, rechtbanken, openbare aanklagers en andere autoriteiten en functionarissen die belast zijn met het strafrechtelijk onderzoek, alsmede alle andere autoriteiten en functionarissen die op enigerlei wijze betrokken zijn bij of deelnemen aan de procedure, de nodige maatregelen nemen, in overeenstemming met de wet, om uw persoonlijke levenssfeer en die van uw familieleden te beschermen en in het bijzonder om te voorkomen dat informatie wordt verspreid die uw identiteit kan onthullen als u een minderjarig slachtoffer of een persoon met een handicap bent die bijzondere bescherming behoeft.

Bovendien kan de gerechtelijke instantie het verkrijgen, openbaar maken of publiceren van beelden van u of uw familieleden verbieden, met name indien u een minderjarig slachtoffer of een persoon met een handicap bent die bijzondere bescherming behoeft.

Moet ik eerst aangifte van een misdrijf doen voordat ik toegang krijg tot slachtofferhulp?

Ieder slachtoffer heeft gratis en op basis van vertrouwelijkheid recht op toegang tot de hulp- en ondersteuningsdiensten van de bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven.

Daarvoor hoeft u niet eerst aangifte van het misdrijf te hebben gedaan.

Persoonlijke bescherming als ik in gevaar verkeer

Welke vormen van bescherming worden geboden?

De autoriteiten en functionarissen die belast zijn met het onderzoek, de vervolging en het proces in verband met de misdrijven zullen de nodige bij wet vastgestelde maatregelen nemen om het leven van het slachtoffer en zijn of haar familieleden, hun geestelijke en lichamelijke welzijn, en hun vrijheid, veiligheid, seksuele vrijheid en integriteit te waarborgen alsmede om hun persoonlijke levenssfeer en waardigheid afdoende te beschermen, met name wanneer zij een verklaring afleggen of voor de rechter moeten getuigen.

De openbare aanklager zal er in het bijzonder op toezien dat dit recht op bescherming in het geval van minderjarige slachtoffers wordt nageleefd en zal, waar nodig, passende maatregelen in hun belang nemen om de schade die voor hen uit het verloop van de procedure kan voortvloeien, te voorkomen of te beperken.

Indien u een minderjarig slachtoffer of slachtoffer met een handicap bent (een slachtoffer dat speciale bescherming nodig heeft), is het mogelijk het bewijs voorafgaand aan het proces door deskundigen te laten onderzoeken en uw gesprek met een speciaal opgeleid team op te nemen in een speciale ruimte.

Wie kan mij bescherming bieden?

Uw specifieke omstandigheden worden beoordeeld om te bepalen welke beschermingsmaatregelen moeten worden genomen.

De volgende personen zijn verantwoordelijk voor zowel de beoordeling als de besluitvorming over dit soort maatregelen:

  • tijdens het onderzoek van het misdrijf, de onderzoeksrechter of de bevoegde rechter inzake geweld tegen vrouwen, onverminderd de voorlopige beoordeling en beslissing die moeten worden uitgevoerd en genomen door:
  • de openbare aanklager, tijdens diens onderzoek of in een procedure betreffende minderjarige slachtoffers, of
  • de politiefunctionarissen die betrokken zijn bij de eerste fase van het onderzoek;
  • tijdens het proces, de rechter of het gerecht verantwoordelijk voor het proces in de zaak.

Is er iemand die het risico beoordeelt dat de dader mij verdere schade toebrengt?

Ja, want uw specifieke omstandigheden worden altijd eerst beoordeeld om te bepalen welke beschermingsmaatregelen moeten worden genomen.

De politiefunctionarissen van de staat, en, waar van toepassing, van de autonome gemeenschap waar het misdrijf heeft plaatsgevonden, zullen een eerste individuele beoordeling van uw situatie uitvoeren op het moment dat u het misdrijf aangeeft, teneinde uw beschermingsbehoeften te bepalen en u, indien van toepassing, als kwetsbaar slachtoffer aan te merken. Tijdens deze eerste beoordeling wordt u ingelicht over de mogelijkheid om naar een bureau voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven te gaan.

Als u hulp ontvangt van een bureau voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven, zal deze dienst ook een individuele beoordeling van uw zaak uitvoeren. De tijdens de beoordeling van de politie verzamelde informatie kan met uw toestemming aan het bureau worden doorgegeven.

In de individuele beoordeling wordt rekening gehouden met de behoeften en wensen die u te kennen geeft, en wordt uw lichamelijke, geestelijke en morele integriteit volledig gerespecteerd.

Er zal in het bijzonder rekening worden gehouden met het volgende:

  • uw persoonlijke kenmerken, situatie, urgente behoeften, geslacht, eventuele handicap en mate van volwassenheid, en in het bijzonder wordt beoordeeld of u een handicap hebt of een afhankelijkheidsrelatie hebt met de vermeende dader van het misdrijf, of u een minderjarig slachtoffer bent of speciale bescherming nodig hebt of dat er van andere factoren van bijzondere kwetsbaarheid sprake is;
  • de aard van het misdrijf waarvan u het slachtoffer bent en de ernst van de veroorzaakte schade, evenals het risico van herhaling van het misdrijf. Uw beschermingsbehoeften worden met name beoordeeld als u het slachtoffer bent van een terreurmisdrijf, een misdrijf gepleegd door een criminele organisatie, gendergerelateerd en huiselijk geweld, een misdrijf tegen de seksuele vrijheid en integriteit, mensenhandel, gedwongen verdwijning en misdrijven begaan op grond van racistische, antisemitische of andere motieven met betrekking tot ideologie, religie of overtuiging, gezinssituatie, het deel uitmaken van een etnische groep, ras of natie, uw nationale afkomst, uw geslacht, seksuele geaardheid of identiteit, of op grond van motieven inzake geslacht, ziekte of handicap;
  • de omstandigheden van het misdrijf, met name in het geval van geweldsmisdrijven.

Als u minderjarig bent of een handicap hebt en speciale bescherming nodig hebt, zal ook rekening worden gehouden met uw mening en belangen, evenals met uw persoonlijke omstandigheden, en zal met name het beginsel van het belang van de minderjarige of de persoon met een handicap die speciale bescherming nodig heeft, worden gerespecteerd, evenals uw recht op informatie, non-discriminatie, vertrouwelijkheid, persoonlijke levenssfeer en bescherming.

Is er iemand die het risico beoordeelt dat het strafrechtstelsel mij verdere schade toebrengt (tijdens het onderzoek en het proces)?

Ja, tijdens het onderzoek van het misdrijf wordt beoordeeld en vastgesteld welke beschermingsmaatregelen passend zijn, door de onderzoeksrechter of de bevoegde rechter inzake geweld tegen vrouwen of, als het gaat om een misdrijf in verband met gendergerelateerd geweld, door de openbare aanklager of de politiefunctionarissen die betrokken zijn bij de eerste fase van het onderzoek.

Als u in gevaar bent, krijgt u politiebescherming.

Met het oog op de veiligheid, de openbare orde, het gemak of uw waardigheid zult u per videoconferentie getuigen.

Als u slachtoffer bent van bepaalde misdrijven die aanleiding geven tot speciale beschermingsmaatregelen voor slachtoffers, zoals gendergerelateerd geweld, huiselijk geweld, mensenhandel met het oog op seksuele uitbuiting en arbeidsuitbuiting, letsel, misdrijven tegen de vrijheid, foltering, misdrijven tegen het individu, de seksuele vrijheid, de persoonlijke levenssfeer, het portretrecht, de onschendbaarheid van de woning, de eer en de sociaaleconomische orde, hebt u het recht dat een van de volgende verboden aan de dader wordt opgelegd indien dat strikt noodzakelijk is voor uw bescherming: verbod om zich op te houden in of zich te begeven naar een bepaalde plaats, buurt, stad of regio, verbod om u te benaderen of met bepaalde mensen te communiceren.

Tijdens het onderzoek kunnen de volgende maatregelen worden genomen om u te beschermen:

  • u kunt getuigen in speciaal ontworpen of aangepaste voorzieningen tegenover speciaal opgeleide vakmensen;
  • als u meerdere malen moet getuigen, wordt de verklaring door dezelfde persoon afgenomen, tenzij dit het verloop van de procedure wezenlijk in gevaar kan brengen of uw verklaring rechtstreeks door een rechter of openbare aanklager moet worden afgenomen;
  • als u slachtoffer bent van gendergerelateerd geweld, huiselijk geweld of een misdrijf tegen de seksuele vrijheid of integriteit, kan uw verklaring op uw verzoek worden afgenomen door iemand van hetzelfde geslacht, tenzij dit het verloop van de procedure wezenlijk in gevaar kan brengen of uw verklaring rechtstreeks door een rechter of openbare aanklager moet worden afgenomen.

Als u wordt gedagvaard om te getuigen en de rechter ziet dat u ernstig gevaar loopt of dat uw vrijheid, eigendommen of familie gevaar lopen, kan hij de volgende maatregelen nemen:

  • uw identiteit, adres, beroep en werkplek geheim houden en deze informatie niet in de procedure gebruiken;
  • voorkomen dat u in het gerecht gezien wordt en het adres van het gerecht als uw adres voor kennisgevingen te bepalen;
  • voorkomen dat uw beeltenis op enigerlei wijze wordt vastgelegd;
  • een bevel afgeven voor politiebescherming tijdens en na de procedure;
  • vervoer naar het gerecht in een officieel voertuig voor u regelen;
  • u in het gerechtsgebouw in een door de politie bewaakte wachtruimte laten plaatsnemen;
  • u in uitzonderlijke omstandigheden van een nieuwe identiteit voorzien en van financiële hulp om van woonplaats of werk te veranderen.

Als u slachtoffer bent van gendergerelateerd of huiselijk geweld kunt u een "beschermingsbevel" aanvragen dat algemene voorzorgsmaatregelen tegen de dader omvat (een verbod op het verblijven in of zich begeven naar bepaalde plaatsen, buurten, steden of regio's; en een verbod om bepaalde personen te benaderen of met hen te communiceren).

Tijdens de gerechtelijke procedure kan de rechter of de voorzitter van het gerecht een zitting achter gesloten deuren gelasten (waarin de aanwezigheid van audiovisuele media in de rechtszittingen wordt beperkt en het opnemen van alle of een deel van de zittingen is verboden) om de goede zeden, de openbare orde en u als slachtoffer en/of uw familie te beschermen. Ook kunnen zij verbieden dat de identiteit van de deskundigen of andere personen die aan het proces deelnemen, openbaar wordt gemaakt.

Als particuliere aanklager kunt u om een zitting achter gesloten deuren verzoeken.

Tijdens de procedure kunnen de volgende maatregelen worden genomen om u te beschermen:

  • maatregelen waarmee wordt voorkomen dat u oogcontact hebt met de vermeende dader en die ervoor zorgen dat u gehoord kunt worden zonder in de rechtszaal aanwezig te zijn; hiervoor kunnen communicatietechnologieën worden gebruikt (installeren van een scherm in de rechtszaal en getuigen per videoconferentie);
  • maatregelen om te voorkomen dat er vragen worden gesteld die betrekking hebben op uw privéleven en die niet relevant zijn voor het strafbaar feit dat onderwerp is van het proces, tenzij de rechter of het gerecht bij uitzondering van mening is dat ze moeten worden beantwoord;
  • de hoorzitting achter gesloten deuren laten plaatsvinden, hoewel de rechter of de voorzitter van het gerecht de aanwezigheid kan toestaan van personen die kunnen aantonen een bijzonder belang bij de zaak te hebben.

De maatregelen om oogcontact met de vermeende dader en het stellen van vragen over uw privéleven te voorkomen, kunnen ook tijdens het onderzoek worden genomen.

Welke bescherming wordt geboden voor zeer kwetsbare slachtoffers?

In het geval van kwetsbare slachtoffers, zoals minderjarige slachtoffers en slachtoffers met een handicap die speciale bescherming behoeven, zijn naast de maatregelen genoemd in het hoofdstuk "Wordt door iemand beoordeeld of het risico bestaat dat het strafrechtstelsel mij verdere schade toebrengt (tijdens het onderzoek en het proces)?" de volgende maatregelen van toepassing tijdens de procedure:

  • de verkregen verklaringen worden door middel van audiovisuele media opgenomen en mogen tijdens het proces worden gereproduceerd in de gevallen en onder de voorwaarden die bij wet zijn vastgesteld;
  • verklaringen kunnen met behulp van deskundigen worden verkregen.

Indien u een minderjarig slachtoffer of slachtoffer met een handicap bent (een slachtoffer dat speciale bescherming nodig heeft), is het mogelijk het bewijs voorafgaand aan het proces door deskundigen te laten onderzoeken en uw gesprek met een speciaal opgeleid team op te nemen in een speciale ruimte.

Bovendien kan het op verzoek van de openbare aanklager mogelijk zijn om een proces-voogd te benoemen als u een bijzonder kwetsbaar slachtoffer bent en in bepaalde andere gevallen, zoals bij een belangenconflict met uw wettelijke vertegenwoordiger of met een van de ouders, op voorwaarde dat de andere ouder niet in staat is om zijn of haar plichten inzake vertegenwoordiging en bijstand van het slachtoffer naar behoren te vervullen. 

Ik ben minderjarig – heb ik bijzondere rechten?

Als u minderjarig bent, wordt u tijdens de onderzoeksfase behandeld volgens protocollen die speciaal zijn opgesteld om u te beschermen. Er zullen speciale voorzorgsmaatregelen worden genomen wanneer u moet getuigen. De openbare aanklager, die de specifiek taak heeft om minderjarigen te beschermen, moet altijd aanwezig zijn. Oogcontact tussen u en de dader moet met gebruik van technische middelen, van welke aard ook, worden voorkomen.

U zult worden verhoord door een speciaal opgeleid team in een speciale ruimte, hetgeen niet intimiderend zal overkomen. Het is namelijk mogelijk om voorafgaand aan het proces het bewijs door deskundigen te laten onderzoeken en om dit verhoor op te nemen.

U hoeft uw verklaring slechts eenmaal af te leggen, in het bijzijn van de onderzoeksrechter, de griffier en alle partijen bij de procedure, en hoeft dit tijdens het proces niet nogmaals te doen.

Indien u als minderjarige tijdens de gerechtelijke procedure een verklaring aflegt, zullen alle technische middelen worden aangewend om oogcontact tussen u en de verdachte te voorkomen.

Ook confrontaties worden ook beperkt.

Naast de maatregelen in het hoofdstuk "Wordt door iemand beoordeeld of het risico bestaat dat het strafrechtstelsel mij verdere schade toebrengt (tijdens het onderzoek en het proces)?" zijn de volgende maatregelen van toepassing tijdens de procedure:

  • de verkregen verklaringen worden door middel van audiovisuele media opgenomen en mogen tijdens het proces worden gereproduceerd in de gevallen en onder de voorwaarden die bij wet zijn vastgesteld;
  • verklaringen kunnen met behulp van deskundigen worden verkregen.

Bovendien kan het op verzoek van de openbare aanklager mogelijk zijn om een proces-voogd te benoemen als u een bijzonder kwetsbaar slachtoffer bent en in bepaalde andere gevallen, zoals bij een belangenconflict met uw wettelijke vertegenwoordiger of met een van de ouders, op voorwaarde dat de andere ouder niet in staat is om zijn of haar plichten inzake vertegenwoordiging en bijstand van het slachtoffer naar behoren te vervullen. 

Een familielid is overleden ten gevolge van het misdrijf – wat zijn mijn rechten?

Als een familielid is overleden als gevolg van een misdrijf, bent u indirect slachtoffer van het misdrijf dat tegen uw familielid (direct slachtoffer) is gepleegd indien bepaalde in de wet vermelde situaties op u van toepassing zijn (en in ieder geval niet als u de persoon bent die verantwoordelijk is voor het misdrijf) alsmede, onder andere, indien u de echtgeno(o)t(e) van het directe slachtoffer was en u niet van tafel en bed gescheiden was of gescheiden woonde; als u het kind was van het directe slachtoffer of van de niet van tafel en bed gescheiden of niet gescheiden wonende echtgeno(o)t(e) en u bij hen woonde; in de situatie waarin u door een soortgelijke relatie aan het directe slachtoffer verbonden was en met hem/haar samenwoonde.

Denk eraan dat alle slachtoffers volgens de wet het recht hebben een strafrechtelijke en civiele procedure in te stellen en voor de met het onderzoek belaste autoriteiten te verschijnen om deze het bewijsmateriaal en de informatie te verstrekken die relevant worden geacht om de feiten op te helderen.

Als indirect slachtoffer hebt u gratis en op basis van vertrouwelijkheid toegang tot de hulp- en ondersteuningsdiensten van de overheid en van de bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven, op voorwaarde dat uitbreiding van dit recht naar de familieleden van het directe slachtoffer toepasselijk wordt geacht met het oog op de bijzonder ernstige schade die het misdrijf heeft veroorzaakt. Hiertoe worden familieleden gedefinieerd als uitsluitend personen die door huwelijk of een soortgelijke relatie aan het directe slachtoffer verbonden zijn en verwanten tot de tweede graad (grootouders, broers en zussen en grootouders).

Als indirect slachtoffer kunt u informatie krijgen over de beschikbare medische, psychologische of materiële hulp en ondersteuning en de procedure voor het verkrijgen van die hulp en ondersteuning, alsook over de schadevergoeding waarop u mogelijk recht hebt en, waar van toepassing, de procedure om deze te vorderen.

De bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven adviseren u over de economische rechten die aan de procedure verbonden zijn, in het bijzonder met betrekking tot de financiële steun in verband met door het misdrijf veroorzaakte schade en de procedure om deze aan te vragen. Daarnaast bieden zij u de emotionele ondersteuning en therapeutische hulp die u nodig hebt. Zo zorgen ze ervoor dat u de juiste psychologische hulp krijgt om de traumatische gevolgen van het misdrijf te verwerken.

Wat betreft de financiële steun waarop u als indirect slachtoffer van een misdrijf recht hebt: in Spanje bestaat er een systeem voor hulp aan indirecte slachtoffers van in Spanje gepleegde opzettelijke geweldsmisdrijven die de dood of ernstige schade aan uw geestelijke gezondheid tot gevolg hebben.

U moet aan bepaalde voorwaarden voldoen om met het oog op financiële hulp (begunstigde) als indirect slachtoffer te worden beschouwd:

  • u hebt de Spaanse nationaliteit of bent onderdaan van een andere lidstaat van de Europese Unie of, indien geen van beide situaties op u van toepassing is, u bent gewoonlijk in Spanje woonachtig of onderdaan van een andere staat die op zijn grondgebied soortgelijke hulp verleent aan Spaanse onderdanen. In geval van overlijden doet de nationaliteit of gewoonlijke verblijfplaats van de overledene er niet toe;
  • u bent de echtgeno(o)t(e) van de overledene, en niet van tafel en bed gescheiden of gescheiden wonend, of de persoon die gedurende ten minste twee jaar voor het overlijden permanent met de overledene samenleefde in een soortgelijke relatie, tenzij u samen kinderen had, in welk geval feitelijke samenwoning volstaat. Hieronder worden ook begrepen de kinderen van de genoemde personen, ook al zijn zij niet de kinderen van de overledene, op voorwaarde dat zij financieel afhankelijk waren van die persoon en bij hem/haar woonden;
  • onder begunstigden worden in ieder geval niet begrepen personen die veroordeeld zijn voor een opzettelijk gepleegd levensdelict van welke aard dan ook, waarbij de overledene de echtgeno(o)t(e) van de dader was of de persoon aan wie de dader door een soortgelijke relatie duurzaam verbonden was;
  • u bent het kind van de overledene en was financieel afhankelijk van die persoon en woonde bij hem of haar in huis, waarbij minderjarige kinderen of invalide volwassenen worden verondersteld financieel afhankelijk te zijn;
  • u bent ouder van de overledene en was financieel afhankelijk van die persoon, op voorwaarde dat niemand aan de hiervoor genoemde situaties voldoet;
  • de ouders van een minderjarige die als rechtstreeks gevolg van het misdrijf overlijdt, worden voor de doeleinden van de in de Spaanse wet vastgelegde financiële steun ook als indirecte slachtoffers beschouwd.

U moet de steun binnen een jaar na de datum waarop het misdrijf is gepleegd aanvragen. In gevallen waarin het overlijden een rechtstreeks gevolg is van lichamelijk letsel of schade aan de gezondheid, zal een nieuwe termijn voor het aanvragen van de hulp in werking treden.

Als algemene regel geldt dat het toekennen van hulp afhankelijk is van een definitieve rechterlijke beslissing waarmee de strafrechtelijke procedure wordt afgesloten.

De hulp kan niet worden gecombineerd met de bij het vonnis vastgestelde schadevergoeding, hoewel de hulp wel geheel of gedeeltelijk zal worden uitgekeerd wanneer de persoon die schuldig is aan het misdrijf gedeeltelijk insolvent is verklaard, en ook niet met de schadevergoeding of hulp vanuit een particuliere verzekering indien het bedrag hoger is dan het in het vonnis vastgestelde bedrag, of met de socialezekerheidsuitkering waarvan sprake zou kunnen zijn vanwege tijdelijke invaliditeit van het slachtoffer.

Het bedrag van de hulp mag in geen geval hoger zijn dan de in het vonnis vastgestelde schadevergoeding.

Heb ik toegang tot bemiddeling/mediation? Onder welke voorwaarden? Ben ik in veiligheid tijdens bemiddeling/mediation?

Als slachtoffer hebt u recht op informatie over alternatieve geschillenbeslechting door bemiddeling en andere maatregelen voor herstelrecht, indien van toepassing, en over de beschikbare voorzieningen voor herstelrecht, in gevallen waar dit wettelijk mogelijk is. De bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven zullen u van deze informatie voorzien.

Bovendien kunnen deze bureaus de gerechtelijke instantie voorstellen gebruik te maken van strafbemiddeling wanneer dit voor u voordelig wordt geacht, en zij zullen de voorzieningen voor herstelrecht en andere buitengerechtelijke schikkingsprocedures die bij wet zijn vastgesteld, ondersteunen.

U hebt toegang tot voorzieningen voor herstelrecht om een passende schadevergoeding te krijgen voor de materiële en immateriële schade als gevolg van het misdrijf, indien aan de volgende voorwaarden is voldaan:

  • de dader heeft de wezenlijke feiten waaruit de aansprakelijkheid ontstaat, erkend;
  • u hebt toestemming gegeven, na volledige en onpartijdige informatie te hebben ontvangen over de inhoud van de voorzieningen, de mogelijke uitkomst ervan en de geldende procedures om naleving af te dwingen;
  • de dader heeft ermee ingestemd;
  • de bemiddelingsprocedure brengt geen risico's met zich mee voor uw veiligheid, en er is evenmin enig gevaar dat u als gevolg van die procedure nieuwe materiële of immateriële schade ondervindt;
  • de procedure is niet bij wet verboden voor het gepleegde misdrijf.

Gesprekken in het kader van de bemiddelingsprocedure zijn vertrouwelijk en de inhoud ervan mag niet worden verspreid zonder uw toestemming en die van de dader.

Voor de bemiddelaars en andere beroepsbeoefenaars die aan de bemiddelingsprocedure deelnemen, geldt een beroepsgeheim met betrekking tot de gebeurtenissen en verklaringen waarvan zij bij de uitvoering van hun taak kennis nemen.

Zowel u als de dader kan de toestemming voor deelname aan het bemiddelingsproces te allen tijde intrekken.

Bemiddeling vindt meestal plaats bij minder ernstige misdrijven.

In het jeugdrecht (14-18 jaar) is bemiddeling uitdrukkelijk vastgesteld als middel tot heropvoeding van minderjarigen. Op dit gebied wordt de bemiddeling verzorgd door de teams die het openbaar ministerie voor jeugdzaken ondersteunen, maar zij kan ook worden verzorgd door instanties van de autonome gemeenschappen en andere entiteiten, zoals bepaalde gespecialiseerde verenigingen.

In het volwassenenrecht maakt bemiddeling deel uit van de voorzieningen voor herstelrecht, met verschillende proefprogramma's die inmiddels een aantal jaar lopen.

Wat betreft uw veiligheid in geval van bemiddeling: u hebt te allen tijde de beschikking over de nodige fysieke beschermingsmaatregelen en andere door de omstandigheden vereiste maatregelen die door de gerechtelijke instantie kunnen worden toegekend.

Waar vind ik de wetgeving waarin mijn rechten zijn vastgelegd?

  • Código Penal (Spaans Wetboek van Strafrecht) – De link wordt in een nieuw venster geopend.in het Spaans
  • Código Civil (Spaans Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering) – De link wordt in een nieuw venster geopend.in het Spaans
  • Ley de Enjuiciamiento Criminal (Spaanse Wet inzake strafvordering) – De link wordt in een nieuw venster geopend.in het Spaans
  • Ley 4/2015, de 27 de abril, del Estatuto de la víctima del delito (Wet 4/2015 van 27 April 2015 inzake het statuut van slachtoffers van misdrijven) – De link wordt in een nieuw venster geopend.in het Spaans
  • Real Decreto 1109/2015, de 11 de diciembre, por el que se desarrolla la Ley 4/2015, de 27 de abril, del Estatuto de la víctima del delito, y se regulan las Oficinas de Asistencia a las Víctimas del Delito (Koninklijk Besluit 1109/2015 van 11 december 2015 tot uitvoering van Wet 4/2015 van 27 April 2015 inzake het statuut van slachtoffers van misdrijven en betreffende de bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven) – De link wordt in een nieuw venster geopend.in het Spaans
  • Ley Orgánica 8/2015, de 22 de julio y Ley 26/2015, de 22 de julio, de modificación del sistema de protección de la infancia y de la adolescencia (Organieke Wet 8/2015 van 22 juli 2015 en Wet 26/2015 van 22 juli 2015 tot wijziging van het systeem voor de bescherming van kinderen en jongeren) – De link wordt in een nieuw venster geopend.in het Spaans
  • Ley 23/2014, de 20 de noviembre, de reconocimiento mutuo de resoluciones penales en la Unión Europea (Wet 23/2014 van 20 november 2014 betreffende de wederzijdse erkenning van strafrechtelijke beslissingen in de Europese Unie) – De link wordt in een nieuw venster geopend.in het Spaans
  • Real Decreto 671/2013, de 6 de septiembre, por el que se aprueba el Reglamento de la Ley 29/2011 (Koninklijk Besluit 671/2013 van 6 september 2013 tot vaststelling van de voorwaarden ter uitvoering van wet 29/2011) – De link wordt in een nieuw venster geopend.in het Spaans
  • Ley 29/2011, de 22 de septiembre, de Reconocimiento y Protección Integral a las Víctimas de Terrorismo (Wet 29/2011 van 22 september 2011 inzake de erkenning en uitgebreide bescherming van slachtoffers van terrorisme) – De link wordt in een nieuw venster geopend.in het Spaans
  • Ley Orgánica 1/2004, de 28 de diciembre, de Medidas de Protección Integral contra la Violencia de Género (Organieke Wet 1/2004 van 28 december 2004 inzake integrale beschermingsmaatregelen tegen gendergerelateerd geweld) – De link wordt in een nieuw venster geopend.in het Spaans
  • Ley Orgánica 5/2000, de 12 de enero, reguladora de la responsabilidad penal de los menores (Organieke Wet 5/2000 van 12 januari 2000 houdende regeling van de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van kinderen) – De link wordt in een nieuw venster geopend.in het Spaans
  • Ley Orgánica 1/1996, de 15 de enero, de Protección Jurídica del Menor (Organieke Wet 1/1996 van 15 januari 1996 inzake de rechtsbescherming van kinderen) - De link wordt in een nieuw venster geopend.in het Spaans
  • Ley 1/1996, de 10 de enero, de asistencia jurídica gratuita (Wet 1/1996 van 10 januari 1996 inzake gratis rechtsbijstand) – De link wordt in een nieuw venster geopend.in het Spaans
  • Ley 35/1995, de 11 de diciembre, de ayuda y asistencia a las víctimas de delitos violentos y contra la libertad sexual (Wet 35/1995 van 11 december 1995 inzake hulp en bijstand aan slachtoffers van geweldsmisdrijven en misdrijven tegen de seksuele vrijheid) – De link wordt in een nieuw venster geopend.in het Spaans
  • Real Decreto 738/1997, de 23 de mayo, por el que se aprueba el Reglamento de ayudas a las víctimas de delitos violentos y contra la libertad sexual (Koninklijk Besluit 738/1997 van 23 mei 1997 houdende goedkeuring van de verordening inzake hulp aan slachtoffers van geweldsmisdrijven en misdrijven tegen de seksuele vrijheid) – De link wordt in een nieuw venster geopend.in het Spaans
  • Ley Orgánica 19/1994, de 23 de diciembre, de protección a testigos y peritos en causas criminales (Organieke Wet 19/1994 van 23 december 1994 inzake bescherming van getuigen en deskundigen in strafzaken) - De link wordt in een nieuw venster geopend.in het Spaans
Laatste update: 12/03/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

2 - De aangifte van een misdrijf en mijn rechten tijdens het onderzoek of het proces

Hoe geef ik een misdrijf aan?

Als u slachtoffer bent van een misdrijf, hebt u vanaf het eerste contact met de instanties of ambtenaren recht op informatie over uw recht om aangifte te doen van het misdrijf, en, waar van toepassing, over de hierbij te volgen procedure.

U kunt het misdrijf aangeven bij de politie en getuige worden in de procedure die zal worden gevolgd. U kunt ook de politie vragen u naar het betreffende bureau voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven (Oficina de Asistencia a las Víctimas del delito), waar men u zal uitleggen hoe u aangifte van het misdrijf doet.

Toegang tot zorg- en ondersteuningsdiensten, zoals die van het bureau voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven, is gratis en op basis van vertrouwelijkheid; het is niet nodig om eerst aangifte te doen van het misdrijf.

Als persoon die aangifte doet, hebt u recht op het volgende:

  • een rechtsgeldig gecertificeerde kopie van de aangifte;
  • gratis taalkundige ondersteuning en een schriftelijke vertaling van het afschrift van uw aangifte, indien u geen van de officiële talen van de plaats waar u aangifte doet, begrijpt of spreekt. Als u het Spaans of de officiële taal die in de betreffende procedure wordt gebruikt, niet beheerst en u in de onderzoeksfase getuigt voor een rechter, een openbare aanklager of politiefunctionaris, hebt u het recht om kosteloos te worden bijgestaan door een tolk in een taal die u begrijpt;
  • als u hebt gevraagd om op de hoogte te worden gesteld van bepaalde beslissingen, zoals de beslissing om geen strafrechtelijke procedure in te stellen of het eindvonnis in de procedure, hebt u het recht om van de datum, het tijdstip en de plaats van het proces op de hoogte te worden gebracht, alsmede van de inhoud van wat de dader ten laste wordt gelegd.

U kunt ook een vordering instellen tegen de dader en een partij in de procedure worden als particuliere aanklager, met rechten die in grote mate vergelijkbaar zijn met die van de openbare aanklager.

Buiten de gewone zaken, waarbij de openbare aanklager de aanklacht tegen de dader indient, zijn er twee soorten misdrijven waarbij uw rol voor het starten van de procedure van zeer groot belang is:

  • het starten van een procedure voor semi-openbare misdrijven vereist dat u het misdrijf aangeeft of een vordering instelt; de openbare aanklager neemt vervolgens de verantwoordelijkheid voor de aanklachten tegen de dader. Bij een procedure tegen misdrijven in de privésfeer (bijv. laster) is dit volledig uw verantwoordelijkheid: de openbare aanklager heeft geen verantwoordelijkheid met betrekking tot de aanklacht tegen de dader en u kunt de aangifte te allen tijde intrekken, waarmee de procedure ten einde komt.

U kunt in alle talen aangifte doen van het misdrijf, en u hebt recht op een gratis tolk als u geen Spaans spreekt of een van de desbetreffende regionale talen niet machtig bent. In de praktijk zal de politie, als niemand op het politiebureau uw taal spreekt, u het volgende aanbieden:

  • indien het geen zwaar misdrijf betreft, kunt u aangifte doen met behulp van een formulier dat in uw taal is opgesteld;
  • indien het een zwaar misdrijf betreft, wordt u telefonisch of in persoon van een tolk voorzien.

Op bepaalde politiebureaus zijn met name in de zomer Engelse, Franse en Duitse tolken aanwezig.

Er geldt geen tijdslimiet waarbinnen u aangifte moet doen, maar er zijn wel tijdslimieten waarna vervolging met betrekking tot het misdrijf niet meer mogelijk zal zijn: vanaf tien tot twintig jaar, afhankelijk van de ernst van het misdrijf. Voor de aangifte van een misdrijf wordt door de instanties geen specifieke manier van aangeven verlangd. U kunt schriftelijk of mondeling aangifte doen, in welk geval de bevoegde instantie kennis zal nemen van de aangifte. U moet uw naam, adres, ID-nummer, telefoonnummer etc. opgeven en de aangifte ondertekenen.

Als u slachtoffer bent van een misdrijf in verband met gendergerelateerd of huiselijk geweld, kunt u de politie om een beschermingsbevel vragen. U kunt ook rechtstreeks om een beschermingsbevel verzoeken bij de gerechtelijke instantie of openbare aanklager, het bureau voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven, of de aan de overheidsdiensten verbonden instanties voor maatschappelijke dienstverlening of zorginstellingen.

In alle gevallen worden u formulieren verstrekt voor het aanvragen van het beschermingsbevel en ontvangt u informatie over dit bevel.

Hoe kom ik er achter wat de stand van zaken is?

Wanneer u aangifte doet, ontvangt u een gewaarmerkt afschrift met een referentienummer.

Als slachtoffer kunt u bij de politie informatie verkrijgen over de voortgang van de procedure, tenzij dit schadelijk voor het onderzoek zou kunnen zijn. In de praktijk kunt u beter het desbetreffende politiekorps opbellen en om informatie vragen.

Over het algemeen geldt dat u het recht hebt om te worden geïnformeerd, op uw verzoek, over de datum, het tijdstip en de plaats van het proces en wat de dader ten laste wordt gelegd, en tevens in kennis te worden gesteld van de volgende beslissingen:

  • de beslissing om geen strafrechtelijke procedure in te stellen;
  • het eindvonnis in de procedure;
  • beslissingen om de dader in hechtenis te nemen of in vrijheid te stellen, alsmede de mogelijke ontsnapping van de dader uit hechtenis, en beslissingen tot het nemen van voorzorgsmaatregelen voor uw bescherming.

Als u hebt gevraagd om te worden doorverwezen naar een bureau voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven of als u zorg ontvangt van een van deze bureaus, dan hebt u het recht informatie te ontvangen over de contactgegevens van de instantie verantwoordelijk voor de behandeling van de procedure en de kanalen waarmee met deze instantie gecommuniceerd wordt, alsmede informatie over de datum, het tijdstip en de plaats van het proces en wat de dader ten laste wordt gelegd.

Als u slachtoffer bent van een misdrijf in verband met gendergerelateerd geweld, hebt u het recht te worden geïnformeerd over de procedurele situatie van de dader en over welke voorzorgsmaatregelen er worden getroffen, zonder hiernaar te hoeven vragen. U kunt te allen tijde te kennen geven dat u die informatie niet wenst te ontvangen.

Als u slachtoffer bent van een geweldsmisdrijf tegen de seksuele vrijheid, hebt u het recht informatie te ontvangen over schadevergoeding van de staat waarop u recht hebt indien de dader uw schadevergoeding niet betaalt of indien deze onvoldoende is.

Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand (tijdens het onderzoek of tijdens het proces)? Onder welke voorwaarden?

Vanaf het eerste contact met de instanties of functionarissen hebt u het recht op informatie over de procedure voor het verkrijgen van juridisch advies en gerechtelijk verweer en, waar van toepassing, over de voorwaarden waaronder u dit mogelijk kosteloos kunt verkrijgen. De bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven zullen u ook van deze informatie voorzien.

U kunt uw verzoek tot erkenning van uw recht op rechtsbijstand indienen bij de functionaris of instantie die u de informatie heeft verstrekt over de procedure voor het, waar van toepassing kosteloos, verkrijgen van juridisch advies en gerechtelijk verweer. De functionaris of instantie zal uw verzoek doorsturen, samen met de meegeleverde documentatie, naar de betreffende Orde van Advocaten.

Uw verzoek kan ook worden ingediend bij de bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven van het gerechtelijk apparaat, die het zullen doorsturen naar de betreffende Orde van Advocaten.

In het algemeen kunt u gebruikmaken van de juridische adviesdiensten die informatie over het recht verstrekken aan alle burgers. Deze diensten worden georganiseerd door de Ordes van Advocaten in de verschillende rechtsgebieden.

U moet daarvoor een formulier invullen dat te verkrijgen is bij de rechtbanken, het ministerie van Justitie of andere overheidsdiensten en aantonen dat uw middelen van bestaan ontoereikend zijn. U moet uw verzoek indienen bij de Orde van Advocaten in het betreffende rechtsgebied of bij het gerecht in het gebied waar u woont, indien de strafrechtelijke procedure nog niet is begonnen.

Als u het slachtoffer bent van een misdrijf in verband met gendergerelateerd geweld, hoeft u om voor rechtsbijstand in aanmerking te komen niet eerst aan te tonen dat uw middelen ontoereikend zijn.

Als u het slachtoffer bent van een terreurdaad, komt u ook in aanmerking voor rechtsbijstand.

U kunt rechtsbijstand aanvragen in Spanje indien een van de volgende situaties op u van toepassing is:

  • u bent onderdaan van een EU-lidstaat en toont aan dat uw middelen onvoldoende zijn;
  • u bent onderdaan van een derde land en verblijft legaal in Spanje of beschikt over een recht dat in internationale overeenkomsten wordt erkend (bijv. overeenkomsten inzake internationale kinderontvoering). In dit geval hebt u onder dezelfde voorwaarden als EU-onderdanen toegang tot rechtsbijstand in Spanje;
  • ongeacht de aanwezigheid van middelen om een gerechtelijke procedure in te stellen, wordt uw recht op rechtsbijstand erkend en zal die bijstand onmiddellijk aan u worden verstrekt als u slachtoffer bent van gendergerelateerd geweld, terrorisme of mensenhandel in een procedure die verbonden is aan, afgeleid is van of voortvloeit uit uw status van slachtoffer, of als u minderjarig bent of een leerbeperking of psychische aandoening hebt en u slachtoffer bent van misbruik of mishandeling.

Dit recht geldt ook voor rechtsopvolgers in geval van overlijden van het slachtoffer, op voorwaarde dat zij niet bij de handelingen betrokken waren.

Voor de toekenning van rechtsbijstand wordt u als slachtoffer beschouwd wanneer er voor een van bovengenoemde misdrijven aangifte is gedaan of een vordering is ingesteld, of een strafrechtelijke procedure is ingeleid, en u behoudt deze status zolang de strafrechtelijke procedure loopt of indien er naar aanleiding van de afsluiting van de procedure een schuldigverklaring is uitgesproken.

Het recht op rechtsbijstand vervalt zodra een vrijspraak definitief is geworden, of na een tijdelijk aanhouden of beëindiging van de procedure omdat de strafbare feiten niet bewezen zijn, zonder dat er een verplichting ontstaat om de kosten van de tot op dat moment kosteloos genoten voordelen te betalen.

In de verschillende procedures die ingesteld kunnen worden als gevolg van uw status als slachtoffer van de geconstateerde misdrijven en, met name, in een procedure in verband met gendergerelateerd geweld, dient u door de advocaat zelf te worden bijgestaan, op voorwaarde dat uw recht op verdediging zo voldoende wordt gegarandeerd.

U hebt recht op rechtsbijstand indien uw jaarinkomen en inkomen per gezinseenheid niet hoger is dan:

  • tweemaal de publieke inkomensindex (indicador público de renta de efectos múltiples – IPREM) geldend op het moment dat het verzoek wordt gedaan, indien de personen in kwestie geen onderdeel uitmaken van een gezinseenheid. De IPREM is een index die jaarlijks wordt vastgesteld om de hoogte van bepaalde uitkeringen of de drempel voor toegang tot bepaalde uitkeringen, rechten of publieke voorzieningen te bepalen;
  • twee en een half maal de IPREM geldend op het moment dat het verzoek wordt gedaan, indien de personen in kwestie onderdeel uitmaken van een type gezinseenheid dat uit minder dan vier leden bestaat;
  • drie maal de IPREM als de gezinseenheden in kwestie uit vier of meer leden bestaan.

De jaarlijkse IPREM voor 2016 is 6 390,13 EUR.

Als aan u rechtsbijstand wordt toegekend, hoeft u de volgende kosten niet te betalen:

  1. voorafgaand juridisch advies;
  2. kosten van advocaat en vertegenwoordiger in het gerecht (procurador);
  3. kosten voortvloeiend uit de publicatie van kennisgevingen in staatsbladen;
  4. de borgsommen die vereist zijn om bepaalde beroepen in te dienen;
  5. bedragen voor deskundigen;
  6. u ontvangt 80 % korting op de kosten van notariële aktes en certificeringen van het kadaster en handelsregisters.

Kan ik aanspraak maken op onkostenvergoeding (voor deelname aan het onderzoek/het proces)? Onder welke voorwaarden?

Doorgaans hebt u, wanneer u als slachtoffer van een misdrijf hebt deelgenomen aan de procedure, recht op restitutie van de kosten die nodig zijn om uw rechten uit te oefenen en de juridische kosten die zijn gemaakt, met voorrang op de betaling van de kosten die voor de staat zijn gemaakt.

Hiertoe dient de betaling in het vonnis te worden opgelegd en moet de beklaagde, op uw verzoek als slachtoffer, zijn veroordeeld voor misdrijven waarvan de openbare aanklager hem niet heeft beschuldigd, of zijn veroordeeld nadat een beslissing om de zaak te sluiten is herroepen als gevolg van een beroep dat u als slachtoffer hebt ingesteld.

Van de hulp- en ondersteuningsvoorzieningen en, met name, de bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven ontvangt u informatie over de gevallen waarin de proceskosten mogelijk aan u gerestitueerd zullen worden en, waar van toepassing, de procedure om deze te vorderen.

Kan ik beroep instellen als mijn zaak wordt afgesloten voordat er een proces plaatsvindt?

Als u een slachtoffer bent dat niet in de procedure is verschenen en de openbare aanklager trekt de beschuldiging tegen de dader in, kan de rechter u hiervan op de hoogte stellen en u uitnodigen binnen 15 dagen een vordering in te stellen als particuliere aanklager. In geval van een versnelde procedure is de rechter verplicht u te informeren en u uit te nodigen.

Als een openbare aanklager rechtsvervolging instelt tegen de dader, kunt u als slachtoffer niets doen om te procedure te beëindigen, behalve in het geval van een misdrijf in de privésfeer.

Als u al in de procedure bent verschenen en u bent een particuliere aanklager, kunt u verzoeken om opening van de hoorzitting en rechtsvervolging tegen de dader instellen. Als de onderzoeksrechter besluit de procedure te beëindigen, d.w.z. de zaak seponeert, kunt u in beroep gaan.

Als de openbare aanklager rechtsvervolging instelt tegen de dader, kunt u verzoeken om de zaak de laten seponeren en zich uit uw rol als particuliere aanklager terugtrekken. De openbare aanklager kan echter besluiten om de zaak voort te zetten.

Kan ik betrokken worden bij het proces?

De eerste keer dat u voor het gerecht verschijnt, zal de juridisch adviseur u op de hoogte stellen, in duidelijke, eenvoudige en begrijpelijke taal en rekening houdend met uw eigenschappen en behoeften, van uw rechten als slachtoffer in de strafrechtelijke procedure en u de mogelijkheid bieden als particuliere partij aan de procedure deel te nemen.

Als slachtoffer van een misdrijf bent u in een strafrechtelijke procedure gerechtigd om:

  • een strafzaak aan te spannen en een civiele vordering in te stellen volgens de bepalingen van de geldende strafwetgeving;
  • voor de met het onderzoek belaste instanties te verschijnen teneinde deze te voorzien van bewijs en relevante informatie om de feiten te verhelderen.

Verder zal u tijdens dit eerste verschijnen worden gevraagd of u de bij wet vastgelegde mededelingen of kennisgevingen wenst te ontvangen, in welk geval u een e-mailadres of, bij ontstentenis daarvan, een woon- of postadres moet opgeven.

Ongeacht uw rol in de strafrechtelijke procedure mag u doorgaans aanwezig zijn tijdens de zittingen, zelfs als deze niet in het openbaar worden gehouden. U bent uitsluitend verplicht om aanwezig te zijn om een getuigenverklaring af te leggen.

Wanneer u als slachtoffer niet in de strafrechtelijke procedure bent verschenen, wordt u op de hoogte gesteld van de datum en de plaats van het proces. Uw belangrijkste rol is een getuigenverklaring afleggen. Om op de hoogte te kunnen worden gebracht van de datum en het tijdstip van het proces, moet u een eventuele adreswijziging tijdens de procedure doorgeven.

U kunt als particuliere aanklager in de procedure verschijnen voordat de tenlastelegging wordt opgesteld, dat wil zeggen voorafgaand aan de start van de mondelinge behandeling, behalve in het geval van een strafrechtelijke procedure tegen een minderjarige. De tenlastelegging wordt opgesteld door de openbare aanklager, de eventuele particuliere aanklager en de advocaat van de verdachte. Dit document bevat de classificatie door deze personen van het strafbare feit en de aanbevolen straf. In de praktijk heeft elke partij vijf dagen de tijd om haar standpunt schriftelijk mee te delen.

U wordt in het algemeen vertegenwoordigd door uw advocaat, die uw zaak verdedigt, en door uw vertegenwoordiger in het gerecht, die u tijdens de procedure formeel vertegenwoordigt.

Als er meerdere slachtoffers zijn, zullen deze afzonderlijk kunnen verschijnen, hoewel de rechter van ze kan verlangen dat ze in een of een aantal zittingen worden samengevoegd. Ook verenigingen van slachtoffers kunnen in de strafrechtelijke procedure verschijnen, op voorwaarde dat zij hiervoor toestemming hebben van u als slachtoffer van het misdrijf.

Als u reeds particuliere aanklager bent, heeft uw advocaat inzage in de samenvatting en de overige documenten van de zaak, en heeft hij andere rechten vergelijkbaar met die van de openbare aanklager, waaronder het recht:

  • te verzoeken dat er meer bewijs wordt verzameld;
  • nieuwe getuigen of deskundigen voor te dragen die uw zaak ondersteunen;
  • voorstellen te doen voor confrontaties etc.

In het geval dat de beklaagde wordt veroordeeld, kan de rechter hem/haar opdragen u de volgende kosten te vergoeden: de kosten van advocaten en vertegenwoordigers in het gerecht, deskundigen, verklaringen uit openbare registers en van notarissen etc.

Als onderdeel van de strafrechtelijke procedure kunt u een civiele vordering (civiele partij) instellen indien u de teruggave van goederen, herstel of schadeloosstelling vordert voor zowel materiële als immateriële schade als gevolg van het misdrijf. In dit geval wordt u vertegenwoordigd door uw advocaat, die uw zaak verdedigt, en door uw vertegenwoordiger in het gerecht, die u tijdens de procedure formeel vertegenwoordigt.

In het geval dat er wordt besloten het onderzoek te sluiten, zal de beslissing om de zaak te seponeren worden meegedeeld aan de directe slachtoffers van het misdrijf die aangifte van de feiten hebben gedaan, alsmede aan de overige directe slachtoffers wier identiteit en woonplaats bekend zijn. In geval van overlijden of verdwijning van een persoon als rechtstreeks gevolg van een misdrijf, zal de beslissing worden meegedeeld aan de indirecte slachtoffers van het misdrijf.

Wat is mijn officiële rol binnen het rechtsstelsel? Heb ik bijvoorbeeld de hoedanigheid van slachtoffer, getuige, burgerlijke partij of particuliere aanklager, of kan ik daarvoor kiezen?

Als slachtoffer van een misdrijf bent u in een strafrechtelijke procedure gerechtigd om:

  • een strafzaak aan te spannen en een civiele vordering in te stellen volgens de bepalingen van de geldende strafwetgeving;
  • voor de met het onderzoek belaste instanties te verschijnen teneinde deze te voorzien van bewijs en relevante informatie om de feiten te verhelderen.

De verschillende rollen die u in het rechtsstelsel kunt vervullen zijn de volgende:

  • direct of indirect slachtoffer: al naargelang het aangegeven misdrijf of, in het geval er om toegang tot slachtofferhulp en ondersteunende diensten wordt verzocht, zonder dat er eerder aangifte van de misdrijf is gedaan, aangezien toegang tot deze diensten niet afhankelijk is van het doen van aangifte;
  • getuige: als er aangifte is gedaan. U bent betrokken bij de procedure zodra u de dagvaarding hebt ontvangen;
  • particuliere aanklager: als u besluit als particuliere aanklager in de strafrechtelijke procedure te verschijnen, in het geval dat u een zaak aanspant tegen de dader (semi-openbare misdrijven en misdrijven in de privésfeer) en voordat de tenlastelegging wordt opgesteld, dat wil zeggen voorafgaand aan de start van de mondelinge behandeling, behalve in het geval van een strafrechtelijke procedure tegen een minderjarige;
  • civiele partij: in het algemeen, indien u besluit in het kader van de strafrechtelijke procedure een civiele vordering in te stellen, dat wil zeggen, u vordert de teruggave van goederen, herstel van of schadeloosstelling voor materiële of immateriële schade als gevolg van het misdrijf.

U mag doorgaans aanwezig zijn tijdens de zittingen, ook als deze niet in het openbaar worden gehouden. U bent uitsluitend verplicht om aanwezig te zijn om te getuigen.

Wat zijn mijn rechten en plichten in deze hoedanigheden?

In het algemeen hebt u als slachtoffer recht op bescherming, informatie, ondersteuning, bijstand en zorg vanaf het eerste contact met de instanties of functionarissen en zo lang u in aanmerking komt voor de hulp- en ondersteuningsvoorzieningen van de overheidsdiensten, ook voorafgaand aan de aangifte van het misdrijf.

U kunt de instanties of functionarissen met wie u als eerste contact hebt, vragen u door te verwijzen naar de bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven, waar men u kosteloos en op basis van vertrouwelijkheid zal helpen, ook als u het misdrijf niet eerder hebt aangegeven.

U mag zich ook vanaf het eerste contact met de instanties en functionarissen door een persoon van uw keuze laten vergezellen.

Verder hebt u als slachtoffer bij iedere handeling die moet worden verricht nadat het misdrijf is aangegeven, met inbegrip van de informatie voorafgaand aan het doen van aangifte, het recht om te begrijpen en om te worden begrepen. Er wordt ook voorzien in een vertaling in een wettelijk erkende gebarentaal ter ondersteuning van mondelinge communicatie in gevallen waar dit nodig is.

Alle gedane mededelingen, zowel mondeling als schriftelijk, moeten in duidelijke, eenvoudige en toegankelijke taal plaatsvinden. Daarbij moet rekening worden houden met uw persoonlijke eigenschappen en behoeften, met name als u een zintuiglijke, verstandelijke of psychische beperking hebt of minderjarig bent.

Als slachtoffer hebt u het recht informatie over voornamelijk het volgende te ontvangen:

  • de hulp- en ondersteuningsmaatregelen die beschikbaar zijn, zij het medisch, psychologisch of materieel, en de procedure om hiervan gebruik te maken. Waar van toepassing omvatten deze maatregelen ook informatie over de mogelijkheden voor het verkrijgen van alternatieve huisvesting;
  • het recht om het misdrijf aan te geven en, waar van toepassing, de procedure hiervoor en het recht om bewijs te leveren aan de met het onderzoek belaste instanties;
  • de procedure voor het verkrijgen van advies en verdediging in rechte en, waar van toepassing, de voorwaarden waaronder dit kosteloos kan worden verkregen;
  • de mogelijkheid om om beschermingsmaatregelen te verzoeken en, waar van toepassing, de procedure hiervoor;
  • de schadevergoeding waarop u recht hebt en, waar van toepassing, de procedure om deze te vorderen;
  • de tolk- en vertaaldiensten die beschikbaar zijn;
  • de extra hulp en diensten voor communicatie die beschikbaar zijn;
  • de procedure voor het uitoefenen van uw rechten in het geval dat u buiten Spanje woont;
  • beroepen die u kunt instellen tegen eventuele beslissingen die u onverenigbaar met uw rechten acht;
  • de contactgegevens van de met de procedure belaste instantie en de kanalen om daarmee te communiceren;
  • de beschikbare voorzieningen voor herstelrecht, in gevallen waar dit wettelijk mogelijk is;
  • de gevallen waarin de proceskosten aan u gerestitueerd kunnen worden en, waar van toepassing, de procedure om deze te vorderen;
  • het recht te verzoeken om op de hoogte te worden gesteld van bepaalde beslissingen in de procedure zoals, onder andere, de beslissing om geen strafrechtelijke procedure in te stellen, het eindvonnis in de procedure etc.

Ongeacht uw rol in de strafrechtelijke procedure mag u doorgaans aanwezig zijn tijdens de zittingen, ook als deze niet in het openbaar worden gehouden. U bent uitsluitend verplicht om aanwezig te zijn om een getuigenverklaring af te leggen.

Wanneer u als slachtoffer niet in de strafrechtelijke procedure bent verschenen, wordt u op de hoogte gesteld van de datum en de plaats van het proces. Uw belangrijkste rol is een getuigenverklaring afleggen. Om op de hoogte te kunnen worden gebracht van de datum en het tijdstip van het proces moet u een eventuele adreswijziging tijdens de procedure doorgeven.

U kunt als particuliere aanklager in de procedure verschijnen voordat de tenlastelegging wordt opgesteld, dat wil zeggen voorafgaand aan de start van de hoorzitting, behalve in het geval van een strafrechtelijke procedure tegen een minderjarige. U wordt vertegenwoordigd door uw advocaat, die uw zaak verdedigt, en door uw vertegenwoordiger in het gerecht, die u tijdens de procedure formeel vertegenwoordigt.

Als u reeds particuliere aanklager bent, heeft uw advocaat inzage in de samenvatting en de overige documenten van de zaak, en heeft hij andere rechten vergelijkbaar met die van de openbare aanklager, waaronder het recht:

  • te verzoeken dat er meer bewijs wordt verzameld;
  • nieuwe getuigen of deskundigen voor te dragen die uw zaak ondersteunen;
  • voorstellen te doen voor confrontaties etc.

In het geval dat de beklaagde wordt veroordeeld, kan de rechter hem/haar opdragen u de volgende kosten te vergoeden: de kosten van advocaten en vertegenwoordigers in het gerecht, deskundigen, verklaringen uit openbare registers en van notarissen etc.

Als u geen Spaans spreekt of de desbetreffende regionale taal niet machtig bent, hebt u als getuige recht op een gratis tolk, maar u hebt niet de mogelijkheid documenten te laten vertalen. Ondanks het feit dat het normaal gesproken moeilijk is oogcontact met de beklaagde te vermijden en gerechtsgebouwen doorgaans geen aparte wachtruimtes hebben voor getuigen, kunt u, als u slachtoffer bent van seksueel geweld:

  • gebruikmaken van een afscherming in de rechtszaal, of
  • getuigen door middel van videoconferentie.

Als u gaat getuigen en u gevaar loopt, kan de president van de rechtbank besluiten een zitting achter gesloten deuren te houden, met het oog op de bescherming van de goede zeden en de openbare orde en van u als slachtoffer en/of uw familie. Als particuliere aanklager kunt u om een zitting achter gesloten deuren verzoeken.

Als u wordt gedagvaard om te getuigen en de rechter van oordeel is dat u ernstig gevaar loopt of dat uw vrijheid, eigendommen of familie gevaar lopen, kan hij een van de volgende maatregelen nemen:

  • uw identiteit, adres, beroep en werkplek geheim houden door deze informatie niet in de procedure te gebruiken;
  • vermijden dat u in het gerecht gezien wordt en het adres van het gerecht als uw adres voor kennisgevingen gebruiken;
  • voorkomen dat uw beeltenis door enig medium wordt vastgelegd;
  • een bevel afgeven voor politiebescherming tijdens en na de procedure;
  • vervoer naar het gerecht met officiële voertuigen voor u regelen;
  • u in de rechtbank in een door de politie bewaakte wachtruimte laten plaatsnemen;
  • u in bijzondere omstandigheden een nieuwe identiteit geven alsook financiële hulp om van locatie, woonplaats of werk te veranderen.

Wanneer u als minderjarige een verklaring aflegt, zullen alle technische middelen worden aangewend om oogcontact tussen u en de beklaagde te voorkomen. Ook confrontaties worden beperkt. Onder andere in het geval dat u een belangenconflict hebt met uw wettelijke vertegenwoordigers dat het voor u onmogelijk maakt erop te vertrouwen dat uw belangen in het onderzoek of de strafrechtelijke procedure voldoende worden behartigd, of er een conflict met een van uw ouders bestaat en de andere ouder niet voldoende in staat is om aan zijn/haar plicht om u te vertegenwoordigen of te helpen te voldoen, zal de openbare aanklager de rechter of het gerecht vragen een bijzonder curator voor u aan te wijzen die als taak heeft om u in het onderzoek en de strafrechtelijke procedure te vertegenwoordigen.

Als u buitenlander bent en geen Spaans spreekt of de betreffende regionale taal niet machtig bent, hebt u recht op een gratis tolk. De politie kan u een formulier om aangifte te doen in uw taal, en telefonische of persoonlijke toegang tot een tolk aanbieden. De gerechten beschikken over een tolkendienst die zal worden afgestemd met het bureau voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven.

Als u een civiele vordering wenst in te stellen in de strafrechtelijke procedure (civiele partij), dient u op het moment dat de mogelijkheid wordt geboden zich als particuliere partij in de procedure te voegen en in ieder geval vóór het strafbare feit wordt geclassificeerd, met een advocaat en een vertegenwoordiger in het gerecht voor het gerecht te verschijnen. In dit geval wordt u vertegenwoordigd door uw advocaat, die uw zaak verdedigt, en door uw vertegenwoordiger in het gerecht, die u tijdens de procedure formeel vertegenwoordigt.

Als u subsidie of hulp verkrijgt op grond van uw status als slachtoffer en er is voor u een bij wet voorziene beschermingsmaatregel genomen, bent u verplicht de subsidie of hulp terug te betalen in geval van een veroordeling voor een valse aangifte van een misdrijf of voorwending van het misdrijf, en bent u tevens verplicht de gemaakte kosten te betalen voor de administratie van de erkenning ervan, bescherming en ondersteunende maatregelen voor de geleverde voorzieningen, onverminderd enige andere civiele of strafrechtelijke aansprakelijkheden die mogelijk van toepassing zijn.

Kan ik tijdens het proces een verklaring afleggen of getuigen? Onder welke voorwaarden?

Ongeacht uw rol in de strafrechtelijke procedure mag u doorgaans aanwezig zijn tijdens de zittingen, ook als deze niet in het openbaar worden gehouden. U bent uitsluitend verplicht om aanwezig te zijn om een getuigenverklaring af te leggen.

Tijdens uw deelname aan de procedure kunt u gebruik blijven maken van de voorzieningen van de bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven.

Wanneer u als slachtoffer niet in de strafrechtelijke procedure bent verschenen, wordt u op de hoogte gesteld van de datum en de plaats van het proces. Uw belangrijkste rol is een getuigenverklaring afleggen. Om op de hoogte te kunnen worden gebracht van de datum en het tijdstip van het proces, moet u een eventuele adreswijziging tijdens de procedure doorgeven.

U kunt als particuliere aanklager in de procedure verschijnen voordat de tenlastelegging wordt opgesteld, dat wil zeggen voorafgaand aan de start van de mondelinge behandeling, behalve in het geval van een strafrechtelijke procedure tegen een minderjarige. U wordt vertegenwoordigd door uw advocaat, die uw zaak verdedigt, en door uw vertegenwoordiger in het gerecht, die u tijdens de procedure formeel vertegenwoordigt.

Als u reeds particuliere aanklager bent, heeft uw advocaat inzage in de samenvatting en de overige documenten van de zaak, en heeft hij andere rechten vergelijkbaar met die van de openbare aanklager, waaronder het recht:

  • te verzoeken dat er meer bewijs wordt verzameld;
  • nieuwe getuigen of deskundigen voor te dragen die uw zaak ondersteunen;
  • voorstellen te doen voor confrontaties etc.

In het geval dat de beklaagde wordt veroordeeld, kan de rechter hem/haar opdragen u de volgende kosten te vergoeden: de kosten van advocaten en vertegenwoordigers in het gerecht, deskundigen, verklaringen uit openbare registers en van notarissen etc.

Als u geen Spaans spreekt of de desbetreffende regionale taal niet machtig bent, hebt u als getuige recht op een gratis tolk, maar u hebt niet de mogelijkheid documenten te laten vertalen. Ondanks het feit dat het normaal gesproken moeilijk is oogcontact met de beklaagde te vermijden en gerechtsgebouwen doorgaans geen aparte wachtruimtes hebben voor getuigen, kunt u, als u slachtoffer bent van seksueel geweld:

  • gebruikmaken van een afscherming in de rechtszaal, of
  • getuigen door middel van videoconferentie.

Als u gaat getuigen en u gevaar loopt, kan de president van de rechtbank besluiten een zitting achter gesloten deuren te houden, met het oog op de bescherming van de goede zeden en de openbare orde en van u als slachtoffer en/of uw familie. Als particuliere aanklager kunt u om een zitting achter gesloten deuren verzoeken.

Als u wordt gedagvaard om te getuigen en de rechter van oordeel is dat u ernstig gevaar loopt of dat uw vrijheid, eigendommen of familie gevaar lopen, kan hij een van de volgende maatregelen nemen:

  • uw identiteit, adres, beroep en werkplek geheim houden door deze informatie niet in de procedure te gebruiken;
  • vermijden dat u in het gerecht gezien wordt en het adres van het gerecht als uw adres voor kennisgevingen gebruiken;
  • voorkomen dat uw beeltenis door enig medium wordt vastgelegd;
  • een bevel afgeven voor politiebescherming tijdens en na de procedure;
  • vervoer naar het gerecht met officiële voertuigen voor u regelen;
  • u in de rechtbank in een door de politie bewaakte wachtruimte laten plaatsnemen;
  • u in bijzondere omstandigheden een nieuwe identiteit geven alsook financiële hulp om van locatie, woonplaats of werk te veranderen.

Wanneer u als minderjarige een verklaring aflegt, zullen alle technische middelen worden aangewend om oogcontact tussen u en de beklaagde te voorkomen. Ook confrontaties worden beperkt. Onder andere in het geval dat u een belangenconflict hebt met uw wettelijke vertegenwoordigers dat het voor u onmogelijk maakt erop te vertrouwen dat uw belangen in het onderzoek of de strafrechtelijke procedure voldoende worden behartigd, of er een conflict met een van uw ouders bestaat en de andere ouder niet voldoende in staat is om aan zijn/haar plicht om u te vertegenwoordigen of te helpen te voldoen, zal de openbare aanklager de rechter of het gerecht vragen een bijzonder curator voor u aan te wijzen die als taak heeft om u in het onderzoek en de strafrechtelijke procedure te vertegenwoordigen.

Als u buitenlander bent en geen Spaans spreekt of de betreffende regionale taal niet machtig bent, hebt u recht op een gratis tolk. De gerechten beschikken over een tolkendienst die zal worden afgestemd met het bureau voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven.

Welke informatie ontvang ik tijdens het proces?

U hebt het recht om te worden geïnformeerd, op uw verzoek, over de datum, het tijdstip en de plaats van het proces en wat de dader ten laste wordt gelegd, en om in kennis te worden gesteld van de volgende beslissingen:

  • de beslissing om geen strafrechtelijke procedure in te stellen;
  • het eindvonnis in de procedure;
  • beslissingen om de dader in hechtenis te nemen of in vrijheid te stellen alsmede, indien van toepassing, over de ontsnapping van de dader uit hechtenis;
  • beslissingen tot het nemen van voorzorgsmaatregelen of tot wijziging van reeds overeengekomen voorzorgsmaatregelen, waar deze van kracht zijn om uw veiligheid te garanderen;
  • beslissingen van een gerechtelijke of penitentiaire instantie met gevolgen voor personen die veroordeeld zijn voor geweldsmisdrijven of misdrijven in verband met bedreiging en die een gevaar voor uw veiligheid opleveren;
  • beslissingen waarbij uw deelname als slachtoffer in de uitvoering van het vonnis betrokken is en die in de penitentiaire omgeving worden genomen, zoals beslissingen die gevolgen hebben voor de indeling van de gedetineerde in een open inrichting van klasse 3, voorrechten in detentie, kort verlof, voorwaardelijke invrijheidsstelling etc.

Bij uw verzoek om van bovenstaande beslissingen op de hoogte te worden gebracht dient u een e-mailadres op te geven, of anders een post- of huisadres, waarnaar de instantie de mededelingen en kennisgevingen kan sturen.

Als u niet over een e-mailadres beschikt, kunnen ze bij wijze van uitzondering per gewone post naar het door u opgegeven adres worden gestuurd.

Als u als burger woonachtig bent buiten de Europese Unie en niet over een e-mail- of postadres beschikt waarnaar mededelingen kunnen worden gestuurd, zullen deze voor publicatie naar de Spaanse diplomatieke post of het Spaanse consulaat in uw land van vestiging worden gestuurd.

De kennisgevingen die u mogelijk ontvangt, bevatten ten minste de van kracht zijnde bepalingen van het beslissing en de rechtsgrondslag daarvan.

Wanneer u als slachtoffer officieel in de procedure bent verschenen, worden de beslissingen meegedeeld aan uw vertegenwoordiger in het gerecht en ook via het door u opgegeven e-mailadres aan u meegedeeld.

U kunt te allen tijde te kennen geven dat u niet over bovengenoemde beslissingen geïnformeerd wenst te worden, waarna uw verzoek buiten werking zal treden.

Als u hebt gevraagd om te worden doorverwezen naar een bureau voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven of als u zorg ontvangt via een van deze bureaus, dan hebt u het recht informatie te ontvangen over de contactgegevens van de instantie die verantwoordelijk is voor de behandeling van de procedure en de kanalen waarmee met deze instantie gecommuniceerd wordt, alsmede over de datum, het tijdstip en de plaats van het proces en wat de dader ten laste wordt gelegd.

Als u slachtoffer bent van een misdrijf in verband met gendergerelateerd geweld, hebt u het recht te worden geïnformeerd over de procedurele situatie van de dader en over welke voorzorgsmaatregelen er worden getroffen, zonder hiernaar te hoeven vragen. U kunt te allen tijde te kennen geven dat u die informatie niet wenst te ontvangen.

Heb ik toegang tot de procesdossiers?

Als u reeds particuliere aanklager bent, heeft uw advocaat inzage in de samenvatting en de overige documenten van de zaak.

Tot de dagelijkse werkzaamheden van advocaten behoren het inzien van juridische informatie en documentatie, met name in zaken waarbij hun cliënt geen partij bij de procedure is.

Ingevolge Spaanse wetgeving kunnen de verschijnende partijen van de procedure op de hoogte worden gesteld en deelnemen aan alle procedurele formaliteiten.

Laatste update: 12/03/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

3 - Mijn rechten na afloop van het proces

Kan ik beroep instellen tegen de beslissing?

Als u in het geval dat de beklaagde onschuldig wordt bevonden tegen het vonnis in beroep wilt gaan, moet u zich er rekenschap van geven dat een dergelijk beroep niet mogelijk is als u geen partij bij de procedure bent geweest.

Als u partij bij de procedure bent geweest en u een particuliere aanklager bent, kunt als volgt tegen het vonnis in beroep gaan:

  • binnen tien dagen nadat het is bekendgemaakt; er bestaan verschillende gronden voor beroep en het is mogelijk het bewijs opnieuw te beoordelen. Dit is een gewoon beroep;
  • cassatieberoep binnen vijf dagen nadat het vonnis is bekendgemaakt; dit beroep kan worden ingesteld op grond van schending van de wet of de Spaanse grondwet of op formele gronden. Dit is een buitengewoon beroep.

Als civiele partij kunt u uitsluitend een beroep in cassatie instellen ten aanzien van zaken in verband met uw schadevergoeding.

Wat betreft mogelijkheden tot het instellen van overige beroepen: als u eerst een gewoon beroep hebt ingesteld, kunt u een cassatieberoep instellen als tweede beroep. Het hooggerechtshof beslist over het cassatieberoep.

De bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven zullen u informeren over de beroepen die u kunt instellen tegen uitspraken die u onverenigbaar met uw rechten acht.

Wat zijn mijn rechten nadat de beslissing is gegeven?

U hebt het recht om, als u daarom hebt verzocht, informatie te ontvangen over de volgende beslissingen:

  • de beslissing om geen strafrechtelijke procedure in te stellen;
  • het eindvonnis in de procedure;
  • beslissingen om de dader in hechtenis te nemen of in vrijheid te stellen alsook over de eventuele ontsnapping van de dader;
  • beslissingen tot het nemen van voorzorgsmaatregelen of tot wijziging van reeds overeengekomen voorzorgsmaatregelen, indien deze bedoeld zijn om uw veiligheid te garanderen;
  • beslissingen van een gerechtelijke of penitentiaire instantie met gevolgen voor personen die veroordeeld zijn voor geweldsmisdrijven of gevallen van intimidatie en die een gevaar voor uw veiligheid opleveren;
  • beslissingen op grond waarvan u wordt betrokken bij de uitvoering van het vonnis en die met betrekking tot de detentie worden genomen, alsook beslissingen die gevolgen hebben voor de indeling van de gedetineerde in een open inrichting van klasse 3, voorrechten in detentie, kort verlof, voorwaardelijke invrijheidsstelling etc.

Uw belangrijkste recht tijdens de uitvoering van het vonnis is het recht op informatie over de veroordeling van de beklaagde. In het algemeen wordt informatie over de vrijlating van de beklaagde uit de gevangenis geacht deel uit te maken van diens persoonlijke levenssfeer en mag deze informatie niet aan u worden meegedeeld.

Bij wijze van uitzondering echter wordt u, als u slachtoffer bent van een gendergerelateerd misdrijf, geïnformeerd over de procedurele status van de beklaagde en over de wijze waarop deze zijn straf uitzit, zolang het beschermingsbevel of het gerechtelijk verbod van kracht is.

Als u particuliere aanklager was in de procedure, kunt u deelnemen aan de besluitvorming omtrent de opschorting van de veroordeling van de beklaagde. Een gevangenisstraf van minder dan twee jaar kan worden opgeschort indien er binnen een bepaalde periode geen recidive plaatsvindt. Na deze periode komt de veroordeling te vervallen. De rechter beslist over de opschorting van de veroordeling en zal u horen alvorens een beslissing te nemen.

De bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven informeren u over de mogelijkheid die u als slachtoffer hebt om te worden betrokken bij de uitvoering van de gevangenisstraf en verlenen u de bijstand die nodig is voor de uitoefening van uw bij wet erkende rechten.

Als u slachtoffer bent van terrorisme zal het bureau voor voorlichting en hulp aan terrorismeslachtoffers van het nationale gerechtshof (Audiencia Nacional) u voorzien van de benodigde informatiekanalen zodat u volledig op de hoogte wordt gehouden van de uitvoering van de gevangenisstraf tot die volledig is uitgezeten, met name wanneer er voorrechten worden verleend of wanneer de veroordeelden worden vrijgelaten.

Heb ik recht op ondersteuning of bescherming na het proces? Voor hoe lang?

Als het vonnis wordt uitgevoerd, kunt u zo nodig bescherming blijven krijgen, indien de rechter hiertoe besluit. U kunt politiebescherming krijgen of, in uitzonderlijke gevallen, een nieuwe identiteit en financiële hulp om van woonplaats of werk te veranderen.

Voor bepaalde misdrijven, zoals gendergerelateerd of huiselijk geweld, kunt u om een beschermingsbevel vragen waarvan de tijdelijke geldigheid bij beslissing van de gerechtelijke instantie zal worden vastgesteld.

Het beschermingsbevel kan rechtstreeks bij de gerechtelijke instantie of openbare aanklager worden aangevraagd, of bij rechtshandhavingsfunctionarissen, bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven, of de aan de overheidsdiensten verbonden sociale diensten of zorginstellingen.

Het beschermingsbevel vertegenwoordigt een alomvattende beschermingsstatus waarin de bij wet bepaalde civiele en strafrechtelijke voorzorgsmaatregelen alsmede eventuele overige in het rechtsstelsel vastgelegde hulp- en sociale beschermingsmaatregelen zijn opgenomen.

Toekenning van een beschermingsbevel betekent dat u voortdurend op de hoogte moet worden gehouden over de procedurele situatie van de beklaagde of verdachte, en over de reikwijdte en geldigheid van de genomen voorzorgsmaatregelen. U zult met name te allen tijde worden geïnformeerd over de detentiesituatie van de vermeende dader. Hiertoe zal het beschermingsbevel worden doorgestuurd naar het gevangenisbestuur.

U kunt ook worden beschermd door middel van bepaalde straf- of veiligheidsmaatregelen die aan de dader worden opgelegd: gerechtelijke verboden, ontzegging van rechten als ouder, de voogdij of het recht wapens bij zich te dragen en te gebruiken etc. Verder kan in gevallen waarbij de straf wordt opgeschort voordat de dader naar de gevangenis gaat, de rechter de dader verbieden om bepaalde plekken te betreden of u te benaderen, of de dader verplichten aan specifieke opvoedingsprogramma's etc. deel te nemen.

Als slachtoffer hebt u het recht om:

a) te verlangen dat aan de voorwaardelijk vrijgelaten veroordeelde de in de wet vastgestelde gedragsmaatregelen of -regels worden opgelegd die nodig worden geacht om uw veiligheid te garanderen, indien deze persoon is veroordeeld voor daden die redelijkerwijs tot een gevaarlijke situatie voor u kunnen leiden;

b) aan de rechter of het gerecht informatie te verstrekken die van belang is voor de uitvoering van de opgelegde straf, de uit het misdrijf voortvloeiende civielrechtelijke aansprakelijkheid of de confiscatie die is overeengekomen.

De bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven zullen samenwerken en overleg plegen met de instanties, instellingen en diensten die mogelijk worden betrokken bij de hulp aan slachtoffers: de rechterlijke macht, het openbaar ministerie, rechtshandhavingsfunctionarissen, met name in het geval van kwetsbare slachtoffers die een hoog risico lopen opnieuw slachtoffer te worden. Bovendien zullen zij, als u als slachtoffer bijzondere beschermingsmaatregelen nodig hebt, uw zaak beoordelen om te bepalen in welke beschermings-, hulp- en ondersteuningsmaatregelen moet worden voorzien, waaronder mogelijk de volgende:

  • psychologische ondersteuning of hulp om met de door het misdrijf veroorzaakte aandoeningen om te gaan, met behulp van de voor uw zorg meest geschikte psychologische methoden;
  • begeleiding naar het proces;
  • informatie over de beschikbare psychosociale en zorgmiddelen en doorverwijzing naar de betreffende diensten indien u daarom verzoekt;
  • eventuele bijzondere ondersteuningsmaatregelen die mogelijk nodig zijn indien u als slachtoffer bijzondere beschermingsbehoeften hebt;
  • doorverwijzing naar specialistische ondersteuningsdiensten.

Voor hoe lang?

Gerechtelijke beschermingsmaatregelen zijn geldig gedurende de in de betreffende beslissing van de gerechtelijke instantie bepaalde periode.

De bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven zullen toezien op uw situatie als slachtoffer, met name als u een kwetsbaar slachtoffer bent, gedurende de gehele strafrechtelijke procedure en gedurende een gepaste periode na afloop van de procedure, ongeacht of de identiteit van de dader en de uitkomst van de procedure bekend zijn.

Welke informatie krijg ik als de dader wordt veroordeeld?

Uw belangrijkste recht tijdens de uitvoering van het vonnis is het recht op informatie over de veroordeling van de beklaagde. In het algemeen wordt informatie over de vrijlating van de beklaagde uit de gevangenis geacht deel uit te maken van diens persoonlijke levenssfeer en mag deze informatie niet aan u worden meegedeeld.

Bij wijze van uitzondering echter wordt u, als u slachtoffer bent van een gendergerelateerd misdrijf, gedurende de periode waarin het beschermingsbevel of het gerechtelijk verbod van kracht is, geïnformeerd over de procedurele status van de beklaagde en over de wijze waarop deze zijn straf uitzit, tenzij u te kennen geeft dat u dergelijke kennisgevingen niet wenst te ontvangen.

De bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven informeren u over de mogelijkheid die u als slachtoffer hebt om te worden betrokken bij de uitvoering van de gevangenisstraf en verlenen u de bijstand die nodig is voor de uitoefening van uw bij wet erkende rechten.

Als u slachtoffer bent van terrorisme zal het bureau voor voorlichting en hulp aan terrorismeslachtoffers van het nationale gerechtshof (Audiencia Nacional) u voorzien van de informatiekanalen die u nodig hebt om alles in verband met de uitvoering van de gevangenisstraf te weten te komen totdat de gevangenisstraffen volledig zijn uitgevoerd, met name wanneer er voorrechten worden verleend of wanneer de veroordeelden worden vrijgelaten.

Word ik geïnformeerd wanneer de dader in vrijheid wordt gesteld (ook wanneer hij vervroegd of voorwaardelijk in vrijheid wordt gesteld) of wanneer hij is ontsnapt uit de gevangenis?

U hebt het recht om, indien u daarom hebt verzocht, informatie te ontvangen over, onder andere, de volgende beslissingen:

  • beslissingen om de dader in hechtenis te nemen of in vrijheid te stellen alsook over de eventuele ontsnapping van de dader;
  • beslissingen van een gerechtelijke of penitentiaire instantie met gevolgen voor personen die veroordeeld zijn voor geweldsmisdrijven of gevallen van intimidatie en die een gevaar voor uw veiligheid opleveren;
  • beslissingen op grond waarvan u wordt betrokken bij de uitvoering van het vonnis en die met betrekking tot de detentie worden genomen, alsmede beslissingen die gevolgen hebben voor de indeling van de gedetineerde in een open inrichting van klasse 3, voorrechten in detentie, kort verlof, voorwaardelijke invrijheidsstelling etc.

Via de bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven wordt u geïnformeerd over de mogelijkheid die u als slachtoffer hebt om te worden betrokken bij de uitvoering van de gevangenisstraf en ontvangt u alle bijstand die nodig is voor de uitoefening van uw bij wet erkende rechten.

Als u slachtoffer bent van terrorisme zal het bureau voor voorlichting en hulp aan terrorismeslachtoffers van het nationale gerechtshof (Audiencia Nacional) u voorzien van de informatiekanalen die u nodig hebt om alles in verband met de uitvoering van de gevangenisstraf te weten te komen totdat de gevangenisstraffen volledig zijn uitgevoerd, met name wanneer er voorrechten worden verleend of wanneer de veroordeelden worden vrijgelaten.

Word ik betrokken bij beslissingen over invrijheidstelling of voorwaardelijke invrijheidstelling?

Als slachtoffer van het misdrijf hebt u het recht:

  • te verlangen dat aan de voorwaardelijk vrijgelaten veroordeelde de in de wet vastgestelde gedragsmaatregelen of -regels worden opgelegd die nodig worden geacht om uw veiligheid te garanderen, indien deze persoon is veroordeeld voor daden die redelijkerwijs tot een gevaarlijke situatie voor u kunnen leiden;
  • aan de rechter of het gerecht informatie te verstrekken die van belang is voor de uitvoering van de opgelegde straf, de uit het misdrijf voortvloeiende civielrechtelijke aansprakelijkheid of de confiscatie die is overeengekomen.

De bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven informeren u over de mogelijkheid die u als slachtoffer hebt om te worden betrokken bij de uitvoering van de gevangenisstraf en verlenen u de bijstand die nodig is voor de uitoefening van uw bij wet erkende rechten.

Als u slachtoffer bent van terrorisme zal het bureau voor voorlichting en hulp aan terrorismeslachtoffers van het nationale gerechtshof (Audiencia Nacional) u voorzien van de informatiekanalen die u nodig hebt om alles in verband met de uitvoering van de gevangenisstraf te weten te komen totdat de gevangenisstraffen volledig zijn uitgevoerd, met name wanneer er voorrechten worden verleend of wanneer de veroordeelden worden vrijgelaten.

Kan ik bijvoorbeeld een verklaring afleggen of beroep instellen?

Als u hebt gevraagd op de hoogte te worden gesteld van bepaalde beslissingen die met betrekking tot de detentie worden genomen alsook van beslissingen die gevolgen hebben voor de indeling van de veroordeelde in een open inrichting van klasse 3, voorrechten in detentie, kort verlof, voorwaardelijke invrijheidsstelling etc. kunt u tegen die beslissingen beroep instellen ook als u geen partij in de procedure bent geweest. U moet uw wens om beroep in te stellen binnen een periode van vijf dagen, gerekend vanaf het moment waarop u van de beslissing op de hoogte bent gesteld, kenbaar maken bij de bevoegde griffie. U hoeft daarbij niet te worden bijgestaan door een advocaat. Het beroep zelf moet vervolgens binnen 15 dagen na deze kennisgeving worden ingesteld.

Om beroep te kunnen instellen tegen de mogelijke indeling van de veroordeelde in een open inrichting van klasse 3, moet er sprake zijn van een van de volgende misdrijven:

  • homicide;
  • abortus;
  • letsel;
  • misdrijven tegen de vrijheid;
  • marteling en misdrijven tegen de morele integriteit;
  • misdrijven tegen de seksuele vrijheid en integriteit;
  • diefstal met geweld of intimidatie;
  • terrorisme;
  • mensenhandel.

Alvorens de penitentiaire instantie een van de bovengenoemde beslissingen neemt, zal de beslissing in kwestie aan u worden meegedeeld zodat u opmerkingen kunt maken die u relevant acht, mits u hebt verzocht om van deze beslissingen op de hoogte te worden gebracht.

Van de bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven ontvangt u de informatie die u mogelijk nodig hebt over uw beroepsmogelijkheden tegen uitspraken die u onverenigbaar met uw rechten acht.

Laatste update: 12/03/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

4 - Schadevergoeding

Via welke procedure kan ik van de dader schadevergoeding vorderen? (bijv. onafhankelijke rechtszaak, civielrechtelijke vordering, gezamenlijke civiele en strafrechtelijke procedure)

Als particuliere aanklager kunt u schadevergoeding vorderen door middel van een civiele procedure binnen dezelfde strafrechtelijke procedure of deze vordering aanhouden tot de strafrechtelijke procedure is afgesloten. Als de twee procedures gescheiden zijn, wordt de civiele procedure pas gevoerd nadat de strafrechtelijke procedure is afgesloten.

Ook kunt u in de procedure slechts verschijnen als civiele partij zonder enige hoedanigheid in de procedure. Als u niet als civiele partij verschijnt om schadevergoeding te vorderen, zal de openbare aanklager namens u de civiele vordering instellen. Als de rechter de beklaagde niet schuldig verklaart of geen schadevergoeding aan u toekent, kunt u altijd nog schadevergoeding vorderen middels een civiele procedure.

Onder de civiele aansprakelijkheid van de beklaagde valt de teruggave van de goederen, herstel van de schade en vergoeding van de schade, met inbegrip van de aan uw partner en kinderen toegebrachte schade.

U kunt ook schadevergoeding van de staat verkrijgen.

De bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven zijn de hulpinstantie voor slachtoffers van misdrijven in grensoverschrijdende situaties, indien het misdrijf waarvan u slachtoffer bent, is gepleegd in een andere lidstaat van de Europese Unie dan Spanje en u gewoonlijk in Spanje woonachtig bent. Bij terreurmisdrijven in grensoverschrijdende situaties is het ministerie van Binnenlandse Zaken de hulpinstantie, via het directoraat-generaal voor de ondersteuning van terrorismeslachtoffers.

Over het algemeen, behalve bij terreurmisdrijven, zal de hulpinstantie meewerken bij het instellen en behandelen van procedures voor het bieden van hulp door de lidstaat van de Europese Unie waar het misdrijf is gepleegd, zodat u, als aanvrager, vanuit Spanje toegang kunt krijgen tot de schadevergoeding van de staat op het grondgebied waarvan het misdrijf is gepleegd.

Hiertoe zullen de bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven u, als hulpaanvrager, voorzien van de volgende informatie:

  • informatie over de mogelijkheden voor het aanvragen van financiële hulp of schadevergoeding, de vereiste procedures of formulieren, met inbegrip van de wijze waarop deze moeten worden ingevuld, en de eventueel vereiste ondersteunende documentatie;
  • algemene instructies voor het invullen van verzoeken om aanvullende informatie.

Bovendien moeten de bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven, als hulpinstantie, het volgende doen:

  • uw aanvraag en de ondersteunende documentatie, alsmede (indien van toepassing) documentatie die in een later stadium verlangd kan worden, doorsturen naar de besluitvormende instantie die is aangewezen door de staat waarin het misdrijf is gepleegd;
  • samenwerken met de besluitvormende instantie indien deze conform haar eigen nationale wetgeving besluit de aanvrager of enig ander persoon te horen.

De besluitvormende instantie is het directoraat-generaal personeelskosten en staatspensioenen van het ministerie van Economie en Financiën indien de aanvraag voor de wettelijk vastgestelde staatshulp wordt behandeld via de hulpinstantie van de staat waar de aanvrager gewoonlijk woonachtig is.

De besluitvormende instantie moet aan u, als hulpaanvrager, en aan de hulpinstantie het volgende communiceren:

  • ontvangst van de aanvraag voor staatshulp, de instantie die de procedure opent, het tijdskader voor het nemen van een besluit en, indien mogelijk, de verwachte datum waarop een besluit zal worden genomen;
  • het besluit tot afsluiting van de procedure.

Bij terreurmisdrijven fungeert het ministerie van Binnenlandse Zaken (directoraat-generaal voor de ondersteuning van terrorismeslachtoffers) als hulpinstantie in gevallen waarbij het misdrijf is gepleegd in een andere lidstaat van de Europese Unie dan Spanje en u als hulpaanvrager gewoonlijk woonachtig in Spanje bent, zodat u vanuit Spanje toegang kunt krijgen tot passende schadevergoeding, waar van toepassing, van de staat op het grondgebied waarvan het misdrijf is gepleegd. De handelingen die verricht moeten worden door het directoraat-generaal voor de ondersteuning van terrorismeslachtoffers als hulpinstantie of besluitvormende instantie zijn gelijkwaardig aan die met betrekking tot het directoraat-generaal personeelskosten en staatspensioenen.

Het gerecht heeft de dader ertoe veroordeeld mij schadevergoeding te betalen. Hoe kan ik ervoor zorgen dat de dader betaalt?

De hulp wordt volledig of gedeeltelijk door de staat betaald indien de dader gedeeltelijk insolvent is verklaard.

Uw rechten jegens de partij die civiel aansprakelijk is voor het misdrijf gaan over op de staat tot aan het gehele bedrag van de voorlopige of definitieve hulp die aan u als slachtoffer of begunstigde is toegekend.

De staat kan een procedure tot terugvordering instellen tegen de partij die civielrechtelijk aansprakelijk is voor het strafbare feit teneinde volledige of gedeeltelijke terugbetaling van de toegekende hulp te eisen.

Deze vordering zal, waar van toepassing, worden uitgevoerd middels de administratieve terugvorderingsprocedure en is onder andere in de volgende gevallen van toepassing:

  • als de rechter in zijn definitieve beslissing oordeelt dat er geen misdrijf heeft plaatsgevonden;
  • als na betaling, zowel u als slachtoffer als uw begunstigden op welke grond dan ook volledige of gedeeltelijke schadevergoeding hebben ontvangen voor de geleden schade in de drie jaar volgend op de toekenning van de hulp;
  • als de hulp is ontvangen op basis van onjuiste of opzettelijk onvolledige informatie of op grond van enige andere bedrieglijke handelwijze, met inbegrip van het opzettelijk verzwijgen van omstandigheden die tot weigering of vermindering van de gevraagde hulp zouden hebben geleid;
  • als de in het vonnis toegekende schadevergoeding lager is dan de voorlopige hulp.

Deze vordering wordt ingesteld door optreden van de staat in de gevoerde strafrechtelijke of civiele procedure, en laat de civiele procedure die mogelijk door de openbare aanklager wordt ingesteld, onverlet.

Als de dader niet betaalt, kan de staat het bedrag dan voorschieten? Onder welke voorwaarden?

De hulp wordt volledig of gedeeltelijk door de staat betaald indien de voor het misdrijf veroordeelde persoon gedeeltelijk insolvent is verklaard.

Voorlopige hulp kan worden toegekend voordat de definitieve rechterlijke beslissing tot afsluiting van de procedure is genomen, op voorwaarde dat de moeilijke economische situatie waarin u als slachtoffer of begunstigde bent terechtgekomen, is aangetoond.

U kunt voorlopige hulp aanvragen zodra u de gebeurtenissen bij de bevoegde autoriteiten hebt aangegeven of wanneer er ambtshalve een strafrechtelijke procedure op grond van deze gebeurtenissen wordt gevoerd.

Heb ik recht op een schadevergoeding van de staat?

U kunt schadevergoeding van de staat verkrijgen.

Spanje kent een systeem voor hulp aan slachtoffers van in Spanje gepleegde opzettelijke geweldsmisdrijven die de dood, ernstig lichamelijk letsel of ernstige schade aan de lichamelijke of geestelijke gezondheid tot gevolg hebben. Ook wordt hulp toegekend aan slachtoffers van misdrijven tegen de seksuele vrijheid, ook indien deze misdrijven zonder geweld worden gepleegd.

Over het algemeen kunt u toegang tot de wettelijk vastgestelde financiële hulp krijgen als u op het moment van het misdrijf de Spaanse nationaliteit bezat of onderdaan was van een andere lidstaat van de Europese Unie, of, indien geen van beide situaties op u van toepassing is, u gewoonlijk in Spanje woonachtig bent of onderdaan bent van een andere staat die op zijn grondgebied soortgelijke hulp verleent aan Spaanse onderdanen.

In geval van overlijden gelden de bovengenoemde eisen van nationaliteit of verblijf voor de begunstigden, en niet voor de overledene.

In geval van ernstig lichamelijk letsel of ernstige schade aan de lichamelijke of geestelijke gezondheid zijn de begunstigden de directe slachtoffers, d.w.z. zij die het letsel of de schade hebben ondergaan.

In geval van overlijden zijn de begunstigden de indirecte slachtoffers, die de volgende personen kunnen zijn:

  • de echtgeno(o)t(e) van de overledene, indien zij niet van tafel en bed gescheiden waren, of de persoon die gedurende ten minste twee jaar voor het overlijden permanent met de overledene samenleefde in een op het huwelijk gelijkende relatie, tenzij zij samen kinderen hadden, in welk geval feitelijke samenwoning volstaat. De kinderen van de genoemde personen zijn ook hieronder begrepen, ook als zij niet de kinderen van de overledene zijn, op voorwaarde dat zij financieel afhankelijk waren van die persoon en zij bij die persoon woonden.

Onder begunstigden worden in ieder geval niet begrepen personen die veroordeeld zijn voor een opzettelijke gepleegd levensdelict van welke aard dan ook, waarbij het slachtoffer de echtgeno(o)t(e) van de dader was of de persoon met wie de dader een permanente, op het huwelijk gelijkende relatie had (of heeft gehad).

  • het kind van de overledene die afhankelijk was van die persoon en bij die persoon woonde, waarbij minderjarige kinderen of invalide volwassenen worden verondersteld financieel afhankelijk te zijn;
  • de ouder van de overledene die financieel afhankelijk was van die persoon, op voorwaarde dat er geen personen zijn die onder de bovengenoemde situaties vallen;
  • de ouders van een minderjarige die als rechtstreeks gevolg van het misdrijf overlijdt, worden wat betreft de bij de Spaanse wet vastgestelde financiële hulp ook als indirecte slachtoffers beschouwd.

Letsel dat slachtoffers recht geeft op financiële hulp is letsel dat schade toebrengt aan de lichamelijke integriteit of lichamelijke of geestelijke gezondheid en dat de persoon die het letsel ondergaat tijdelijk – langer dan zes maanden – of permanent voor ten minste 33 % invalide maakt.

Als algemene regel geldt dat het toekennen van steun afhankelijk is van een definitieve rechterlijke beslissing tot afsluiting van de strafrechtelijke procedure. Rekening houdend met de tijdskaders voor beslissingen in strafzaken voorziet de wet, voorafgaand aan een definitieve rechterlijke beslissing tot afsluiting van de strafrechtelijke procedure, in de mogelijkheid om voorlopige hulp toe te kennen, rekening houdend met de moeilijke economische situatie van het slachtoffer van het misdrijf of diens begunstigden. Voorlopige hulp kan worden aangevraagd zodra het slachtoffer de gebeurtenissen bij de bevoegde autoriteiten heeft aangegeven of wanneer de strafrechtelijke procedure door de bevoegde instanties is ingesteld, zonder de noodzaak van aangifte.

Het bedrag van de hulp mag in geen geval hoger zijn dan de in het vonnis vastgestelde schadevergoeding.

In geval van overlijden van een minderjarig of invalide persoon als rechtstreeks gevolg van het misdrijf, is de hulp waartoe de ouders of voogden van de minderjarige gerechtigd zijn beperkt tot vergoeding van de uitvaartkosten die zij daadwerkelijk hebben betaald, tot een wettelijk vastgesteld maximum.

In het geval van een misdrijf tegen de seksuele vrijheid dat schade toebrengt aan de geestelijke gezondheid van het slachtoffer dekt het bedrag van de hulp de kosten van een door het slachtoffer vrijelijk gekozen therapeutische behandeling, tot een wettelijk vastgesteld maximum.

Over het algemeen is de tijdslimiet voor het aanvragen van de hulp één jaar, gerekend vanaf het moment waarop het misdrijf is gepleegd. Deze tijdslimiet wordt opgeschort wanneer de strafrechtelijke procedure aanvangt en wordt hervat wanneer de definitieve rechterlijke beslissing is genomen en aan het slachtoffer is bekendgemaakt.

Het ontvangen van hulp is onverenigbaar met het volgende:

  • schadevergoeding die middels het vonnis is vastgesteld. Niettemin zal de hulp geheel of gedeeltelijk worden uitgekeerd indien de dader gedeeltelijk insolvent is verklaard;
  • schadevergoeding of hulp vanuit een particuliere verzekering, en ook met steun in het kader van sociale zekerheid die van toepassing kan zijn als gevolg van tijdelijke invaliditeit van het slachtoffer. Niettemin wordt de hulp wel aan de begunstigde van een particuliere verzekering uitbetaald indien het bedrag van de in het kader van deze verzekering te ontvangen schadevergoeding lager is dan het in het vonnis vastgestelde bedrag;
  • het ontvangen van deze hulp is in geen geval verenigbaar met de schadevergoeding voor slachtoffers van gewapende groeperingen en terroristen.

Het ontvangen van hulp is wel verenigbaar met het volgende:

  • in gevallen van blijvende invaliditeit of overlijden van het slachtoffer, het ontvangen van een staatspensioen waar de begunstigde recht op heeft;
  • de sociale bijstand waarin wordt voorzien in artikel 27 van Organieke Wet 1/2004 van 28 december 2004 inzake maatregelen voor integrale bescherming tegen gendergerelateerd geweld (Ley Orgánica 1/2004 de 28 de diciembre, de Medidas de Protección Integral contra la Violencia de Género).

De hulp voor blijvende invaliditeit is onverenigbaar met de hulp voor tijdelijke invaliditeit.

De bevoegdheid tot het in behandeling nemen van en beslissen over aanvragen voor de wettelijk vastgelegde staatshulp berust voor slachtoffers van alle misdrijven bij het directoraat-generaal personeelskosten en staatspensioenen, behalve voor terrorismeslachtoffers, in welk geval het ministerie van Binnenlandse Zaken (directoraat-generaal voor de ondersteuning van terrorismeslachtoffers) bevoegd is.

Als u slachtoffer van terrorisme bent, is er een reeks maatregelen voor staatshulp bedoeld voor terrorismeslachtoffers om deze te vergoeden voor de door dit soort misdrijven veroorzaakte schade, op voorwaarde dat er een volledig verband is tussen de terreurdaad en de geleden schade.

De volgende schade komt in aanmerking voor schadevergoeding:

  • lichamelijk letsel en psychische schade, alsmede kosten van medische behandeling, prothesen en chirurgie.

Deze kosten worden uitsluitend aan de betrokken persoon uitgekeerd in het geval dat zij niet volledig of gedeeltelijk worden gedekt door een publiek of particulier socialezekerheidsstelsel;

  • materiële schade aan de woningen van natuurlijke personen of aan commerciële en industriële inrichtingen, hoofdkwartieren van politieke partijen, vakbonden en maatschappelijke organisaties;
  • de kosten van voorlopige huisvesting gedurende herstelwerkzaamheden aan de gewone verblijfplaats van natuurlijke personen;
  • schade aan privévoertuigen, alsmede aan voertuigen die voor vervoer over land van personen en goederen worden gebruikt, met uitzondering van voertuigen die publiek eigendom zijn.

Behalve bij lichamelijk letsel is vergoeding van de genoemde schade subsidiair ten opzichte van de vergoeding die voor dezelfde gevallen wordt vastgesteld door een andere overheidsinstantie of voortvloeit uit een verzekeringsovereenkomst. In deze gevallen wordt een eventueel verschil tussen de uitkering door deze overheidsdiensten of verzekeringsinstellingen en de officiële taxatie vergoed.

De hoogte van de schadevergoeding wordt bepaald aan de hand van de veroorzaakte schade (ernst van het letsel en het soort invaliditeit dat hierdoor wordt veroorzaakt, overlijden etc.).

Overige hulp:

  • voor studie: indien een terreurdaad persoonlijk letsel van bijzonder belang voor een student, diens ouders of voogden tot gevolg heeft, of zij door dit letsel hun gewone beroep niet langer kunnen uitoefenen;
  • onmiddellijke psychologische hulp en begeleiding, zowel voor slachtoffers als voor familieleden;
  • buitengewone hulp om, in uitzonderlijke gevallen, tegemoet te komen aan persoonlijke of familiegerelateerde behoeften van de slachtoffers waarin niet of althans bij lange na niet afdoende wordt voorzien door de reguliere hulp.

Begunstigden van hulp:

  • indien er sprake is van letsel, de personen met letsel;
  • indien er sprake is van overlijden:
    • de echtgeno(o)t(e) van de overledene;
    • de ongehuwde partner met wie de overledene ten minste twee jaar heeft samengewoond;
    • de ongehuwde partner met wie de overledene kinderen had;
    • de ouders van de overledene indien zij financieel afhankelijk waren van die persoon. Bij afwezigheid van ouders en in deze volgorde, de kleinkinderen, broers en zussen, en grootouders van de overledene die financieel afhankelijk waren van die persoon;
    • indien van geen van deze personen sprake is, de kinderen en, bij afwezigheid van kinderen, de ouders die niet financieel afhankelijk waren van de overledene.

Vorderingen voor vergoeding van persoonlijke of materiële schade moeten in het algemeen binnen één jaar na de dag waarop de schade ontstond, worden ingediend.

Bij het bureau voor voorlichting en hulp aan terrorismeslachtoffers van het nationale gerechtshof (Oficina de Información y Asistencia a Víctimas del Terrorismo de la Audiencia Nacional), in samenwerking met het directoraat-generaal voor de ondersteuning van terrorismeslachtoffers, kunt u terecht voor hulp bij het vorderen van schadevergoeding met betrekking tot: het verkrijgen van afschriften van de eindvonnissen, van bevelen tot het niet ten uitvoer leggen van civiele aansprakelijkheden en overige documenten die benodigd zijn om de hulpaanvraag te verwerken.

Heb ik recht op schadevergoeding als de dader niet veroordeeld is?

In het eindvonnis in de strafrechtelijke procedure, waartegen geen beroep kan worden ingesteld, moet worden aangetoond dat het overlijden, het lichamelijk letsel en de ernstige schade aan de lichamelijke en geestelijke gezondheid het gevolg zijn van een opzettelijk geweldsmisdrijf en moet vervolgens een passende schadevergoeding zijn vastgesteld.

Bij de aanvraag voor financiële hulp moet een afschrift van definitieve rechterlijke beslissing tot afsluiting van de strafrechtelijke procedure worden gevoegd, of dit nu een vonnis, een verstekvonnis, een beslissing om de zaak te sluiten als gevolg van het overlijden van de dader, of een beslissing om de zaak te seponeren is.

Het bedrag van de toegekende hulp mag in geen geval groter zijn dan de in het vonnis vastgestelde schadevergoeding.

Heb ik recht op een voorschot op dringende gronden in afwachting van de beslissing over mijn vordering tot schadevergoeding?

Voorlopige hulp kan worden toegekend voorafgaand aan de definitieve rechterlijke beslissing tot afsluiting van de strafrechtelijke procedure, op voorwaarde dat er bewijs is geleverd van de moeilijke economische situatie waarin u als slachtoffer of uw begunstigden zijn terechtgekomen.

Voorlopige hulp kan worden aangevraagd zodra u de gebeurtenissen bij de bevoegde autoriteiten hebt aangegeven of wanneer er ambtshalve een strafrechtelijke procedure op grond van deze gebeurtenissen wordt gevoerd.

Laatste update: 12/03/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

5 - Mijn rechten op ondersteuning en bijstand

Met wie moet ik als slachtoffer van een misdrijf contact opnemen voor ondersteuning en bijstand?

Als slachtoffer van een misdrijf kunt u zich wenden tot een bureau voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven (Oficina de Asistencia a las Víctimas del delito).

Bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven zijn een gratis, publieke multidisciplinaire dienst die tegemoetkomt aan de behoeften van slachtoffers en wordt beheerd door het ministerie van Justitie.

Er bevinden zich bureaus in alle autonome gemeenschappen, in bijna alle provinciehoofdsteden en ook in andere steden.

Bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven bieden u als slachtoffer van een misdrijf volledige, gecoördineerde en specialistische ondersteuning die tegemoetkomt aan uw specifieke juridische, psychologische en sociale behoeften.

Als u slachtoffer bent van terrorisme, kunt u contact opnemen met het bureau voor voorlichting en hulp aan terrorismeslachtoffers van het nationale gerechtshof (Oficina de Información y Asistencia a Víctimas del Terrorismo de la Audiencia Nacional). Als u dat wenst kunt u echter ook contact opnemen met het bureau voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven in uw provincie. Het bureau voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven zal dan afstemmen met het bureau voor voorlichting en hulp aan terrorismeslachtoffers van het nationale gerechtshof.

De door de bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven geboden zorg en ondersteuning wordt in een aantal fasen verstrekt.

  • Intake- en oriëntatiefase: gedurende de oriëntatiefase verstrekt het bureau u volledige informatie over de handelingen die u moet verrichten, de zaken waar u mee te maken krijgt en de mogelijke gevolgen. Deze fase vindt meestal plaats in de vorm van een gesprek, in persoon of telefonisch, waarbij u uw problemen en behoefte kunt toelichten. Op grond van uw toelichting krijgt u begeleiding, wordt de mogelijkheid van bijstand via andere middelen beoordeeld en wordt u indien nodig doorverwezen.
  • Informatiefase: als slachtoffer hebt u vanaf het eerste contact met de autoriteiten en functionarissen en reeds voordat u aangifte doet het recht om informatie te ontvangen die aansluit bij uw persoonlijke omstandigheden en toestand en ook bij de aard van het misdrijf dat u hebt meegemaakt en de ondervonden schade. Deze informatie heeft betrekking op bepaalde aspecten zoals:
  • hoe u een aanklacht kunt formuleren en de procedure om deze in te dienen;
  • de specialistische diensten en psychosociale en zorgmiddelen die beschikbaar zijn, ongeacht of er een aanklacht is ingediend, en hoe u daar gebruik van kunt maken;
  • de hulp- en ondersteuningsmaatregelen die beschikbaar zijn (medisch, psychologisch of materieel) en de procedure om hiervan gebruik te maken, met inbegrip van, waar van toepassing, informatie over de mogelijkheden voor het verkrijgen van alternatieve huisvesting;
  • hoe u advies en verdediging in rechte kunt verkrijgen en, waar van toepassing, de voorwaarden waaronder dit kosteloos is;
  • begeleiding voor u gedurende de gehele procedure, indien u dit nodig hebt, en/of bij de verschillende strafrechtelijke instanties;
  • de mogelijkheid voor u om te verzoeken om beschermingsmaatregelen en, waar van toepassing, de procedure hiervoor;
  • advies over economische rechten in verband met de procedure, met name wat betreft de hulp en schadevergoeding waarop u mogelijk recht hebt op basis van de door het misdrijf veroorzaakte schade en, waar van toepassing, welke procedure moet worden toegepast om deze te vorderen;
  • de procedure die u moet volgen om uw rechten als slachtoffer van een misdrijf uit te oefenen indien u buiten Spanje woont;
  • de contactgegevens van de instantie die verantwoordelijk is voor de behandeling van de procedure en de kanalen waarmee met deze instantie gecommuniceerd wordt, alsmede informatie over de datum, het tijdstip en de plaats van het proces en wat de dader ten laste wordt gelegd;
  • de beschikbare voorzieningen voor herstelrecht (bijvoorbeeld bemiddeling), in gevallen waar dit wettelijk mogelijk is;
  • de gevallen waarin de proceskosten aan u gerestitueerd kunnen worden en, waar van toepassing, de procedure om deze te vorderen.
  • Interventiefase: de tussenkomst van de bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven vindt op verschillende gebieden plaats:
  • Juridische interventies: de bureaus verstrekken u de juridische hulp die u nodig hebt, en zullen u specifiek van informatie voorzien over het soort hulp dat u kunt ontvangen in verband met de gerechtelijke procedure, uw rechten in het kader van de procedure, de wijze waarop en de voorwaarden waaronder u toegang kunt krijgen tot juridisch advies en de soorten diensten of organisaties waarmee u contact kunt opnemen voor ondersteuning.

De juridische hulp zal in alle gevallen algemeen van aard zijn met betrekking tot de wijze waarop de procedure wordt uitgevoerd en de wijze waarop verschillende rechten worden uitgeoefend; uw advocaat is immers in elk geval verantwoordelijk voor de begeleiding en juridische hulp.

  • Medische en psychologische interventies: de door de bureaus geboden psychologische zorg bestaat uit het beoordelen en behandelen van uw situatie om de door het misdrijf veroorzaakte crisis te verzachten, u te helpen omgaan met de gerechtelijke procedures voortvloeiend uit het misdrijf, u te begeleiden gedurende de gehele procedure en uw strategieën en vaardigheden te versterken om hulp vanuit uw omgeving mogelijk te maken.

Als u een bijzonder kwetsbaar slachtoffer bent of bijzondere bescherming behoeft, stellen de bureaus een psychologisch ondersteuningsplan op.

  • Economische interventies: in verband met economische hulp waarop u recht hebt als u slachtoffer bent van een geweldsmisdrijf of misdrijf tegen de seksuele vrijheid, spelen de bureaus hoofdzakelijk een voorlichtende rol en kunnen zij helpen bij de behandeling van vorderingen.
  • Sociale en zorginterventies: op dit gebied gaan de bureaus gecoördineerd te werk in de zorg die zij u verstrekken en, waar van toepassing, zullen zij u doorverwijzen naar de maatschappelijke diensten, zorginstellingen of organisaties die kunnen zorgen voor veilige huisvesting, onmiddellijke medische zorg en eventuele financiële hulp waarop u mogelijk recht hebt, met bijzondere aandacht voor de behoeften in geval van invaliditeit, ziekenhuisopname, overlijden en mogelijke kwetsbaarheid.
  • Toezichtsfase: de bureaus zullen op uw zaak toezien, met name als u een kwetsbaar slachtoffer bent, gedurende de gehele strafrechtelijke procedure en gedurende een gepaste periode nadat deze ten einde is gekomen. In deze fase zullen de bureaus uw juridische, medische, psychologische, sociale, zorggerelateerde en economische situatie in verschillende periodes volgend op het misdrijf analyseren. De gepaste periode waarin toezicht plaatsvindt, wordt op grond van uw situatie bepaald.

Als u terrorismeslachtoffer bent, zijn de voornaamste functies van het bureau voor voorlichting en hulp aan terrorismeslachtoffers van het nationale gerechtshof als volgt:

  • u informeren over de status van de gerechtelijke procedure die op grond van het gepleegde misdrijf voor u gevolgen kan hebben;
  • u adviseren over alles in verband met de strafrechtelijke en administratieve procedures wat voor u gevolgen kan hebben;
  • in geval van een terreurdaad, u persoonlijk begeleiden in verband met de rechtsgedingen die voor u gevolgen kunnen hebben;
  • u voorzien van emotionele en therapeutische ondersteuning, onverminderd de bevoegdheden van het ministerie van Binnenlandse Zaken;
  • bevorderen van de bescherming van de veiligheid en persoonlijke levenssfeer van u als slachtoffer van het misdrijf bij uw deelname aan de gerechtelijke procedure;
  • u informeren over de voornaamste schadevergoedingen voor terrorismeslachtoffers, waarbij u in alle gevallen wordt doorverwezen naar het directoraat-generaal voor de ondersteuning van terrorismeslachtoffers van het ministerie van Binnenlandse Zaken;
  • u op de hoogte brengen van alles in verband met de uitvoering van de gevangenisstraf tot de straf volledig is uitgezeten, met name in gevallen waarbij de veroordeelden voorrechten zijn toegekend of zijn vrijgelaten.

Voor terrorismeslachtoffers fungeert het directoraat-generaal voor de ondersteuning van terrorismeslachtoffers van het ministerie van Binnenlandse Zaken als één loket voor alle procedures die bij de centrale overheid kunnen worden ingesteld door personen en gezinnen die door terreurdaden zijn getroffen, waarbij het alle verzoeken naar de bevoegde instantie doorverwijst en de relatie met de betrokkenen op zich neemt.

Verder werkt dit directoraat-generaal samen met de bevoegde instanties van de centrale overheid en de overige overheidsinstanties in verband met hulp aan en ondersteuning van terrorismeslachtoffers, met het oog op de volledige bescherming van slachtoffers.

Het directoraat-generaal voor de ondersteuning van terrorismeslachtoffers is verantwoordelijk voor de behandeling, het beheer en het formuleren van beslissingen voor hulp en schadevergoeding voor personen die door terreurmisdrijven zijn getroffen.

Informatielijn voor slachtofferhulp

Tijdens de opvang- of oriëntatiefase kunt u bij de bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven in persoon of telefonisch worden geholpen.

Voor bepaalde misdrijven, zoals gendergerelateerd geweld, zijn er in Spanje telefoondiensten voor hulp en begeleiding, bijvoorbeeld Lijn 016 voor informatie en juridisch advies met betrekking tot gendergerelateerd geweld (Servicio telefónico de información y asesoramiento jurídico en materia de violencia de género).

In het geval van bijzonder kwetsbare slachtoffers, zoals minderjarigen, bestaan er specifieke diensten zoals de hotline van de stichting ANAR (hulp aan kinderen en jongeren in gevaar) (Servicio de atención telefónica de la Fundación ANAR)), die gericht zijn op kinderen, jongeren en volwassenen, en familieleden van minderjarigen in het geval van vermiste minderjarigen.

De 016-dienst voor informatie en juridisch advies met betrekking tot gendergerelateerd geweld biedt 24 uur per dag, 365 dagen per jaar, gratis professionele hulp. De vertrouwelijkheid van de gegevens van personen die gebruikmaken van deze dienst blijft te allen tijde gegarandeerd.

Hulp wordt geboden in 51 talen. Meer specifiek wordt er 24-uurs hulp geboden in het Spaans, Catalaans, Galicisch, Baskisch, Engels en Frans, en via een tolkentelefoondienst ook bij gesprekken in het Duits, Portugees, Mandarijn, Russisch, Arabisch, Roemeens en Bulgaars. Hulp in de overige talen wordt verstrekt via een tolkentelefoondienst.

De toegankelijkheid van de dienst voor personen met een gehoor- en/of spraakbeperking wordt op de volgende manieren gegarandeerd:

  • teksttelefoon (TTY) op 900 116 016;
  • Telesor-dienst via de Telesor-website (De link wordt in een nieuw venster geopend.https://www.telesor.es/). In dit geval is een internetverbinding nodig;
  • mobiele telefoon of pda. In beide gevallen is het nodig een gratis applicatie te installeren; volg daarvoor de op de Telesor-website beschreven stappen.

Deze dienst biedt hulp aan iedereen met vragen in verband met specifieke gevallen van gendergerelateerd geweld: vrouwelijke slachtoffers van gendergerelateerd geweld, personen met een nauwe band met een slachtoffer van gendergerelateerd geweld (familieleden, vrienden, buren etc.), beroepsbeoefenaars die een vrouwelijk slachtoffer van gendergerelateerd geweld bijstaan of die een situatie waarin sprake is van dit soort geweld willen melden etc.

In de verstrekte informatie wordt verwezen naar de middelen en rechten die u als slachtoffers van dit soort misdrijf ter beschikking staan, met betrekking tot werkgelegenheid, sociale voorzieningen, financiële steun en bronnen voor informatie, hulp, opvang en juridisch advies.

Iedere noodoproep wordt onmiddellijk doorverbonden met het 112-noodnummer van de betreffende autonome gemeenschap.

Bent u een minderjarig slachtoffer van gendergerelateerd geweld, dan wordt uw oproep naar de 016-dienst doorverbonden met de ANAR-hotline voor hulp aan kinderen en jongeren (900 20 20 10).

De hotline van de stichting ANAR (hulp aan kinderen en jongeren in gevaar) (900 20 20 10) is een gratis, vertrouwelijke en anonieme dienst die 24 uur per dag en 365 dagen per jaar beschikbaar is en hoofdzakelijk bestaat uit drie hulplijnen:

  • de ANAR-hotline voor hulp aan kinderen en jongeren, die primair is bedoeld om kinderen of jongeren die bellen de nodige hulp en begeleiding te bieden wanneer zij problemen hebben of in een situatie zitten waarin ze gevaar lopen;
  • de ANAR-hotline voor volwassenen en gezinnen, gericht op volwassenen die begeleiding nodig hebben bij kwesties in verband met minderjarigen;
  • de ANAR 116 000-hotline voor gevallen van vermiste minderjarigen (het geharmoniseerde Europese nummer met een maatschappelijke waarde voor de behandeling van deze gevallen).

Deze dienst verbindt uw oproepen door met de 016-dienst als u een volwassen vrouw bent en slachtoffer van gendergerelateerd geweld of een volwassene die een geval van dit soort geweld wil melden.

Is slachtofferhulp gratis?

Ja. Toegang tot zorg- en ondersteuningsdiensten, zoals die van het bureau voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven, is gratis en op basis van vertrouwelijkheid; het is niet nodig om eerst aangifte te doen.

Wat voor steun kunnen overheidsdiensten of autoriteiten mij bieden?

U kunt zich wenden tot een bureau voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven. Deze bureaus bevinden zich in alle De link wordt in een nieuw venster geopend.autonome gemeenschappen, in bijna iedere provinciehoofdstad en ook in andere steden.

Bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven bieden u als slachtoffer van een misdrijf volledige, gecoördineerde en gespecialiseerde slachtofferhulp die tegemoetkomt aan uw specifieke juridische, psychologische en sociale behoeften.

Bij de bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven kunt u terecht als u wilt weten welke specialistische diensten en psychosociale en zorgmiddelen er beschikbaar zijn, ongeacht of u aangifte hebt gedaan, en hoe u daarvan gebruik kunt maken.

Zij verstrekken u ook informatie over de zorg- en ondersteuningsmaatregelen die beschikbaar zijn (medisch, psychologisch of materieel) en de procedure om hiervan gebruik te maken, met inbegrip van, waar nodig, informatie over de mogelijkheden voor het verkrijgen van alternatieve huisvesting.

Daarnaast adviseren zij u over het indienen van een aanklacht en de procedure om dit te doen, alsmede de mogelijkheid om juridisch advies en gerechtelijk verweer te verkrijgen en, waar van toepassing, de voorwaarden waaronder dit gratis is.

De bureaus voor ondersteuning van slachtoffers van misdrijven kunnen u doorverwijzen naar gespecialiseerde juridische, psychologische en sociale voorzieningen, afhankelijk van uw behoeften, zoals bijvoorbeeld gemeentelijke, sociale zekerheids-, gezondheids-, onderwijs- en arbeidsvoorzieningen; verenigingen, stichtingen en overige organisaties zonder winstoogmerk; psychosociale diensten van het justitieel apparaat; en, ingeval u slachtoffer bent van gendergerelateerd geweld, de coördinatie-eenheden voor geweld tegen vrouwen (Unidades de Coordinación contra la Violencia sobre la Mujer) en vrouweneenheden (Unidades sobre la Mujer) in iedere autonome gemeenschap en provincie.

Wat voor steun kunnen niet-gouvernementele organisaties mij bieden?

Niet-gouvernementele organisaties (ngo's) kunnen ondersteuning bieden aan slachtoffers van specifieke misdrijven door een gepersonaliseerd traject vast te stellen aan de hand van de behoeften en kenmerken van het slachtoffer. De hulp die zij bieden omvat voornamelijk juridisch advies, informatie over de verschillende soorten middelen en bijstand die beschikbaar zijn, en psychologische en emotionele ondersteuning.

Laatste update: 12/03/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

Rechten van slachtoffers van strafbare feiten in strafrechtelijke procedures - Frankrijk

U wordt als een slachtoffer van een misdrijf beschouwd als u schade hebt geleden (bv. doordat u gewond bent geraakt of uw bezittingen zijn beschadigd of gestolen) als gevolg van een voorval dat volgens de Franse wet een misdrijf is. Als slachtoffer van een misdrijf hebt u volgens de wet bepaalde individuele rechten vóór, tijdens en na het proces.

De strafprocedure in Frankrijk bestaat uit een onderzoeksfase en een procesfase. Er zijn, naar gelang van het soort misdrijf, twee soorten onderzoek: het politieonderzoek uitgevoerd door de gerechtelijke politie onder het gezag van de officier van justitie en het gerechtelijk onderzoek (instructie) uitgevoerd onder het gezag van de onderzoeksrechter door de gerechtelijke politie of door de onderzoeksrechter zelf.

Aan het einde van de onderzoeksfase kan de zaak, afhankelijk van het verzamelde bewijsmateriaal, worden geseponeerd of, integendeel, voor het gerecht worden gebracht. In het tweede geval zal de rechtbank of het hof het verzamelde bewijsmateriaal onderzoeken en zich uitspreken over de schuld van de verdachte. Indien de verdachte schuldig wordt bevonden, legt de rechtbank of het hof hem een straf op. Zo niet wordt de verdachte niet schuldig bevonden en wordt hij vrijgelaten of vrijgesproken.

Klik op de links hieronder voor de informatie die u nodig hebt

De link wordt in een nieuw venster geopend.1 - Mijn rechten als slachtoffer van een misdrijf

De link wordt in een nieuw venster geopend.2 - De aangifte van een misdrijf en mijn rechten tijdens het onderzoek of het proces

De link wordt in een nieuw venster geopend.3 - Mijn rechten na afloop van het proces

De link wordt in een nieuw venster geopend.4 - Schadevergoeding

De link wordt in een nieuw venster geopend.5 - Mijn rechten op ondersteuning en bijstand

Laatste update: 21/01/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

1 - Mijn rechten als slachtoffer van een misdrijf

Welke informatie kan ik verwachten van de autoriteiten (bijvoorbeeld politie, officier van justitie) na het misdrijf, maar nog vóór ik aangifte van het misdrijf doe?

Als het misdrijf niet wordt aangegeven en niet onder de aandacht wordt gebracht van de gerechtelijke instanties of de politie of gendarmerie, krijgt u geen informatie, omdat de autoriteiten niet op de hoogte zijn van het misdrijf.

Als het misdrijf op enigerlei wijze onder de aandacht wordt gebracht van de gerechtelijke instanties of de politie of gendarmerie (anders dan via aangifte door u als slachtoffer), zult u worden gedagvaard om informatie te verstrekken over de schade die u hebt geleden en de omstandigheden van het misdrijf. Op dat moment wordt u ook geïnformeerd over uw rechten.

Als u zelf aangifte doet bij de politie, de gendarmerie of de gerechtelijke instanties, zult u eveneens worden verhoord zodra de feiten zijn gemeld en op de hoogte worden gebracht van uw rechten.

Ik woon niet in het EU-land waar het misdrijf is gepleegd (EU-burgers en niet-EU-burgers). Hoe worden mijn rechten beschermd?

Indien u Frans onderdaan bent, kunt u aangifte doen op ieder politiebureau of bij iedere gendarmerie-eenheid in Frankrijk. Uw aangifte zal in Frankrijk worden behandeld indien de Franse autoriteiten bevoegd zijn, of worden doorverwezen naar de bevoegde instanties van het land waar het misdrijf heeft plaatsgevonden.

Bent u onderdaan van een ander land en slachtoffer van een in Frankrijk gepleegd misdrijf, dan kunt u aangifte doen op ieder politiebureau of bij iedere gendarmerie-eenheid in Frankrijk. Tijdens het verhoor of tijdens het doen van aangifte kunt u worden bijgestaan door een tolk. U zult op passende wijze op de hoogte worden gebracht van de uitkomst en uw rechten worden op dezelfde wijze beschermd als die van Franse onderdanen, aangezien de wet voorziet in eensluidende regels voor informatie aan slachtoffers en de bescherming van hun rechten, zonder onderscheid op grond van nationaliteit.

U hebt recht op rechtsbijstand als u onderdaan bent van een lidstaat van de Europese Unie of van een land dat een relevant internationaal verdrag met Frankrijk heeft ondertekend.

Tot slot hebben slachtoffers die aangifte doen of getuigen tegen iemand vanwege koppelarij of mensenhandel recht op een voorlopige verblijfsvergunning voor Frankrijk, waarmee ze ook mogen werken, tenzij hun aanwezigheid een gevaar voor de openbare orde oplevert.

Welke informatie krijg ik als ik een misdrijf aangeef?

Wanneer u een misdrijf aangeeft, worden uw contactgegevens geregistreerd zodat men tijdens het onderzoek contact met u kan opnemen. U wordt ook op de hoogte gesteld van uw rechten en de wijze waarop u deze kunt uitoefenen.

Informatie voor het slachtoffer over de voortgang van het onderzoek

U kunt de politie of gendarmerie, de aanklager of de onderzoeksrechter (als de zaak wordt doorverwezen) vragen naar de voortgang van het onderzoek waarbij u betrokken bent.

In geval van een misdrijf, en voor bepaalde overtredingen als u een burgerlijke partij bent, wordt u om de zes maanden door de onderzoeksrechter op de hoogte gebracht van de voortgang van de procedure.

Informatie voor het slachtoffer over de uitkomst van het onderzoek

Na afloop van het onderzoek wordt u op de hoogte gebracht van de genomen beslissing: seponering, of vervolging, waarbij de verdachte voor het gerecht wordt gedagvaard. Als er een proces zal plaatsvinden, wordt u op de hoogte gebracht van de aanklacht tegen de verdachte, en van de datum en plaats van de hoorzitting.

Informatie voor het slachtoffer wanneer een zaak wordt doorverwezen naar een onderzoeksrechter

Wanneer een gerechtelijk onderzoek wordt ingesteld, zal de openbare aanklager een onderzoeksrechter met het onderzoek belasten. De onderzoeksrechter moet u laten weten dat er een gerechtelijk onderzoek is ingesteld, dat u het recht hebt om als burgerlijke partij op te treden en wat de procedures zijn om dat recht uit te oefenen. Als u minderjarig bent, wordt deze informatie aan uw wettelijke vertegenwoordigers verstrekt.

In zijn kennisgeving zal de onderzoeksrechter u ook meedelen dat u, als u burgerlijke partij bent, het recht hebt om zich te laten bijstaan door een advocaat van uw keuze of een advocaat die op uw verzoek door de voorzitter van de Orde van Advocaten wordt toegewezen, met de vermelding dat de kosten voor uw rekening zijn, tenzij u toegang hebt tot rechtsbijstand (zie voorwaarden) of over een rechtsbijstandsverzekering beschikt.

Informatie voor het slachtoffer over de omstandigheden van de verdachte

U wordt niet noodzakelijkerwijs geïnformeerd of de vermeende dader in voorarrest wordt gehouden of in vrijheid gesteld is.

Als echter met het oog op uw veiligheid een contactverbod is uitgevaardigd, wordt u altijd geïnformeerd indien de vermeende dader onder rechterlijk toezicht uit voorarrest wordt vrijgelaten.

Kom ik in aanmerking voor gratis vertolking of vertaling (wanneer ik contact opneem met de politie of andere autoriteiten of tijdens het onderzoek en het proces)?

Als u het Frans niet voldoende beheerst, zal de politie- of gendarmerie-eenheid waarbij u het misdrijf aangeeft om een tolk verzoeken. De tolk zal tijdens uw verhoor aanwezig zijn, maar ook tijdens gesprekken die u mogelijk met een advocaat hebt en tijdens het proces.

Tijdens het onderzoek kunt u bij de rechter die uw zaak behandelt verzoeken om een vertaling van de essentiële onderdelen van het dossier. Deze vertaling is gratis als het om belangrijke documenten gaat, maar voor de vertaling van overige documenten zullen kosten in rekening worden gebracht.

Van bepaalde documenten over de rechten van slachtoffers bestaan reeds vertalingen in de meest voorkomende talen, en deze zullen u derhalve door de politie of gendarmerie worden verstrekt.

Hoe zorgen de autoriteiten ervoor dat ik alles begrijp en ook begrepen word (als ik een kind ben; als ik gehandicapt ben)?

Als u een handicap hebt die u beperkt bij het communiceren, zult u worden bijgestaan door een tolk die door de opsporingsambtenaren of de rechters wordt aangevraagd. Deze tolk zal tijdens de verhoren, gesprekken met een advocaat of tijdens het proces bij u zijn.

Als u niet kunt lezen, worden de documenten aan u voorgelezen.

Als u minderjarig bent, wordt het verhoor afgestemd op uw leeftijd en mate van volwassenheid en uitgevoerd door speciaal opgeleide ondervragers, soms in aanwezigheid van een psycholoog. Als er meer dan één verhoor nodig is, wordt u indien mogelijk door dezelfde opsporingsambtenaar ondervraagd.

Op sommige politiebureaus zijn bepaalde ruimten beschikbaar die een kindvriendelijke omgeving bieden, waardoor het verhoor een minder formeel karakter krijgt.

U mag altijd vragen om een volwassene van uw keuze bij uw verhoor aanwezig te laten zijn.

Ten slotte, als het onderzoek betrekking heeft op een ernstig misdrijf, en met name bij alle misdrijven van seksuele aard, zal uw verhoor worden gefilmd, of in ieder geval worden opgenomen.

Opvang slachtoffers

Wie biedt slachtofferhulp?

Slachtofferhulp wordt verleend door organisaties voor slachtofferhulp. Het doel van deze organisaties is het verlenen van begeleiding, sociaal-juridische bijstand of psychologische steun aan ieder slachtoffer van een misdrijf, ongeacht of hij of zij deelneemt aan een strafrechtelijke procedure.

Deze organisaties beheren de bureaus voor slachtofferhulp bij iedere regionaal gerechtshof, die hulp en bijstand verlenen aan slachtoffers die bij lopende procedures betrokken zijn.

Daarnaast kunnen gespecialiseerde organisaties passende steun bieden aan slachtoffers van specifieke misdrijven (bijvoorbeeld huiselijk geweld).

Verwijst de politie mij automatisch door naar slachtofferhulp?

U zult op passende wijze op de hoogte worden gebracht van uw recht op bijstand door een overheidsdienst of door een organisatie voor slachtofferhulp, waarvan de contactgegevens aan u zullen worden verstrekt. De wet biedt politie- of gendarmeriediensten geen mogelijkheid om rechtstreeks contact op te nemen met de organisaties voor slachtofferhulp, maar wanneer er welzijnswerkers (maatschappelijk werkers of psychologen) in het pand aanwezig zijn, hetzij omdat om hun aanwezigheid is verzocht , hetzij omdat ze een permanent kantoor hebben, kunnen ze u bij het proces helpen.

Elke departementale directie voor openbare veiligheid heeft een eigen slachtofferhulpmedewerker in dienst, die is belast met het onderhouden van contacten met de organisaties, het verbeteren van de opvang van slachtoffers, het centraliseren van de informatie die voor slachtoffers van nut is en het volgen van de voortgang van de strafrechtelijke procedure om informatie te verstrekken over de voortgang van het onderzoek.

Elke departementale gendarmerie heeft een functionaris voor slachtofferhulp voor "preventie/partnerschap/contact".

Wanneer tegen X aangifte vanwege een ernstig misdrijf wordt gedaan, zal de politiefunctionaris de persoon die aangifte doet altijd een formulier voor slachtofferhulp overhandigen om hem of haar te informeren over mogelijke bijstand door het nationaal instituut voor slachtofferhulp en bemiddeling (INAVEM) en hem of haar te voorzien van contactgegevens van organisaties voor slachtofferhulp of sociale voorzieningen.

De openbare aanklager kan een slachtoffer van een misdrijf vervolgens rechtstreeks naar een organisatie voor slachtofferhulp verwijzen.

Bij een ongeval waarbij een groot aantal mensen betrokken zijn (grootschalig ongeval of terreurdaad) kunnen organisaties voor slachtofferhulp de lijst met slachtoffers raadplegen en rechtstreeks contact met de slachtoffers opnemen.

Hoe wordt mijn persoonlijke levenssfeer beschermd?

Tijdens een onderzoek hebt u het recht om, met toestemming van de openbare aanklager, uw privé-adres niet bekend te maken en in plaats daarvan het adres op te geven van de gendarmeriebrigade of het politiebureau, dan wel het adres van een derde, met de uitdrukkelijke toestemming van die derde.

Tot slot hebt u het recht om te verzoeken om een besloten rechtszitting, hetgeen de rechters niet kunnen weigeren als u slachtoffer bent van verkrachting, marteling of wreedheid die gepaard is gegaan met seksuele geweldpleging. In overige gevallen mag het proces alleen besloten zijn als u, of een andere burgerlijke partij, hier geen bezwaar tegen maakt.

In geen geval mag uw identiteit in de media worden vermeld, tenzij u daarvoor toestemming hebt gegeven.

Bovendien zijn de diensten van de organisaties voor slachtofferhulp en de gegevens die zij verzamelen volledig vertrouwelijk.

Moet ik eerst aangifte van een misdrijf doen voordat ik toegang krijg tot slachtofferhulp?

Als u gebruik wilt maken van de hulp van een organisatie voor slachtofferhulp, hoeft u niet eerst aangifte te doen.

Persoonlijke bescherming als ik in gevaar verkeer

Welke vormen van bescherming worden geboden?

Als u slachtoffer bent van huiselijk geweld, kan de dader worden gedwongen om de woning van het gezin te verlaten, kan de dader de toegang tot bepaalde plaatsen worden ontzegd of worden gedwongen om een medische of psychologische behandeling te ondergaan.

Als u slachtoffer bent van geweld door uw (ex-)echtgeno(o)t(e) of (ex-)samenwonende en u ernstig gevaar loopt, kan de openbare aanklager u een telebeschermingsapparaat (SOS-telefoon) toekennen. Een slachtoffer van huiselijk geweld kan ook de familierechter om een gerechtelijk bevel verzoeken, waarmee de dader bepaalde beperkingen worden opgelegd als er goede redenen zijn om aan te nemen dat de gewelddadige handelingen inderdaad zijn verricht en dat het slachtoffer in gevaar is.

De rechter kan u en uw familie ook tegen mogelijke bedreiging of druk van de vermeende dader beschermen door maatregelen te nemen ter voorkoming van contact, zoals voorarrest, rechterlijk toezicht of andere gerechtelijke beperkingen.

Wie kan mij bescherming bieden?

De bescherming van het slachtoffer valt onder de verantwoordelijkheid van de gerechtelijke instantie, die de risico's en behoeften van het slachtoffer in overweging neemt bij bepaalde beslissingen, zoals een contactverbod of een verbod om zich op bepaalde plaatsen op te houden (waaronder de woning van het slachtoffer). Beslissingen tot oplegging van deze verboden worden doorgestuurd naar politiebureaus en gendarmeriebrigades, die er vervolgens op moeten toezien dat ze worden nageleefd. Indien de verdachte of schuldig bevonden persoon het verbod overtreedt, kan hij of zij worden aangehouden, aangezien de overtreding een grond kan zijn voor detentie of voor tenlastelegging van een nieuw strafbaar feit.

Als u een speciaal beschermingsapparaat (SOS-telefoon) hebt gekregen, kunt u gemakkelijk contact opnemen met een oproepcentrale; deze waarschuwt dan onmiddellijk de dichtstbijzijnde politie- of gendarmeriedienst, zodat die kan worden ingezet om u te helpen wanneer u in gevaar bent.

Is er iemand die het risico beoordeelt dat de dader mij verdere schade toebrengt?

De functionaris van de recherche die uw verhoor leidt, heeft als taak de eerste informatie te verzamelen voor een beoordeling van uw specifieke situatie en beschermingsbehoeften. De recherchefunctionaris geeft deze informatie door aan de met de procedure belaste gerechtelijke instantie, die, indien zij dit nodig acht, beslist om een grondige evaluatie te laten uitvoeren door een organisatie voor slachtofferhulp. Deze op uw situatie afgestemde beoordeling is onder meer bedoeld om te bepalen hoe groot de kans is op bedreiging of vergelding door de dader.

Is er iemand die het risico beoordeelt dat het strafrechtstelsel mij verdere schade toebrengt (tijdens het onderzoek en het proces)?

Bovengenoemde evaluatie is ook bedoeld om het risico van secundaire victimisatie als gevolg van uw deelname aan de strafprocedure vast te stellen.

Welke bescherming wordt geboden voor zeer kwetsbare slachtoffers?

Bijzonder kwetsbare slachtoffers worden beoordeeld en ondersteund door een organisatie voor slachtofferhulp.

Daarnaast worden er verschillende beschermingsmaatregelen geboden, afhankelijk van de behoeften van het slachtoffer, zoals:

  • beperking van het aantal verhoren en medische onderzoeken tot die welke strikt noodzakelijk zijn voor het onderzoek;
  • de mogelijkheid om door een opsporingsambtenaar van hetzelfde geslacht te worden verhoord in geval van seksueel geweld of gendergerelateerd geweld;
  • de mogelijkheid om het verhoor te laten plaatsvinden in een passende ruimte, door opsporingsambtenaren met de juiste opleiding en, voor zover mogelijk, door dezelfde opsporingsambtenaren in ieder verhoor.

Ik ben minderjarig – heb ik bijzondere rechten?

Een minderjarig slachtoffer heeft dezelfde rechten als een volwassene, en daarnaast ook specifieke rechten die verband houden met zijn of haar leeftijd. Wanneer de ouders (of wettelijke vertegenwoordigers) niet in staat zijn om de belangen van een minderjarige te waarborgen, wijst de gerechtelijke instantie een ad-hocvoogd (een familielid van het kind of een gemachtigde) aan die als taak heeft de minderjarige te vertegenwoordigen en zijn of haar rechten uit te oefenen.

Ook wordt er automatisch een advocaat aangewezen om de belangen van het kind te verdedigen; deze moet bij ieder verhoor van de minderjarige aanwezig zijn.

Voor bepaalde misdrijven, met name van seksuele aard, wordt de minderjarige tijdens de onderzoeksfase van het proces mogelijk medisch of psychologisch onderzocht om de aard en de omvang van de geleden schade te beoordelen en om vast te stellen of hij of zij passende behandeling of zorg nodig heeft. Verhoren van een minderjarige die slachtoffer is van bepaalde misdrijven, in het bijzonder van seksuele aard, worden verplicht gefilmd, om te voorkomen dat de minderjarige meerdere malen wordt verhoord.

Ten slotte kan de minderjarige zich bij elk verhoor, ongeacht de aard van de gepleegde feiten, laten vergezellen door een persoon van zijn of haar keuze (een naast familielid, een wettelijke vertegenwoordiger, arts of psycholoog).

Een familielid is overleden ten gevolge van het misdrijf – wat zijn mijn rechten?

Een persoon die niet rechtstreeks slachtoffer is van een strafbaar feit kan niettemin als indirect slachtoffer worden aangemerkt en bepaalde rechten genieten.

Een indirect slachtoffer dat van mening is dat hij of zij schade heeft geleden, ook als het gaat om immateriële schade, kan in de onderzoeksfase, wanneer de zaak bij de onderzoeksrechter ligt of tijdens de hoorzitting als een vermeende dader voor een rechtbank terecht staat, een burgerlijke partij in de procedure worden.

In tegenstelling tot directe slachtoffers van een misdrijf worden indirecte slachtoffers echter niet noodzakelijkerwijs gedagvaard of op de hoogte gebracht van de hoorzittingen als zij niet vooraf een verzoek daartoe hebben ingediend.

Ten slotte zal het slachtoffer de aard van de geleden schade moeten specificeren, zodat de rechter kan bepalen of de status van burgerlijke partij van het slachtoffer kan worden erkend, ofwel als gerechtvaardigd kan worden beschouwd.

Een familielid is slachtoffer van een misdrijf – wat zijn mijn rechten?

Een persoon die niet rechtstreeks slachtoffer is van een misdrijf kan niettemin als indirect slachtoffer worden aangemerkt en bepaalde rechten genieten.

Een indirect slachtoffer dat van mening is dat hij of zij schade heeft geleden, ook als het gaat om immateriële schade, kan in de onderzoeksfase, wanneer de zaak bij de onderzoeksrechter ligt of tijdens de hoorzitting als een vermeende dader voor een rechtbank terecht staat, een burgerlijke partij in de procedure worden.

In tegenstelling tot directe slachtoffers van een misdrijf worden indirecte slachtoffers echter niet noodzakelijkerwijs gedagvaard of op de hoogte gebracht van de hoorzittingen als zij niet vooraf een verzoek daartoe hebben ingediend.

Ten slotte zal het slachtoffer de aard van de geleden schade moeten specificeren, zodat de rechter kan bepalen of de status van burgerlijke partij van het slachtoffer kan worden erkend, ofwel als gerechtvaardigd kan worden beschouwd.

Heb ik toegang tot bemiddeling/mediation? Onder welke voorwaarden? Ben ik in veiligheid tijdens bemiddeling/mediation?

Bemiddeling is een gerechtelijke maatregel die kan worden toegepast indien er een goede kans is dat zij leidt tot herstel van de schade die het slachtoffer is toegebracht, de uit het strafbaar feit voortvloeiende verstoringen doet ophouden en bijdraagt aan het reclasseringsproces van de dader.

Tot bemiddeling kan worden besloten door de openbare aanklager met instemming van het slachtoffer, of op verzoek van het slachtoffer.

Wanneer geweld is gepleegd door de echtgeno(o)t(e), voormalige echtgeno(o)t(e), een geregistreerd partner of voormalige geregistreerd partner, of samenwonend of voormalige samenwonend partner van het slachtoffer, zal er alleen worden bemiddeld als het slachtoffer hierom uitdrukkelijk heeft verzocht. In dit geval krijgt de pleger van het geweld ook een waarschuwing.

Indien na de bemiddeling opnieuw geweld wordt gepleegd door de echtgeno(o)t(e) of voormalige echtgeno(o)t(e), geregistreerd of voormalige geregistreerd partner, of samenwonend of voormalige samenwonend partner van het slachtoffer, is een verder beroep op bemiddeling niet mogelijk.

Bemiddeling, een maatregel waarmee een opsporingsambtenaar, een afgevaardigde van de openbare aanklager of een bemiddelaar kan worden belast, houdt in dat het slachtoffer in contact wordt gebracht met de dader, waarbij de veiligheid van het slachtoffer wordt gewaarborgd en het slachtoffer met het beginsel en met de wijze van uitvoering moet instemmen. Het slachtoffer mag niet tegen zijn of haar wil worden geconfronteerd met de dader en mag in geen geval met de dader alleen worden gelaten.

Bovendien wordt deze maatregel niet toegepast als er aanwijzingen zijn dat het slachtoffer gevaar loopt als hij of zij met de dader in contact wordt gebracht.

Waar vind ik de wetgeving waarin mijn rechten zijn vastgelegd?

Alle Franse wetgeving is te vinden op de De link wordt in een nieuw venster geopend.website. De rechten van slachtoffers worden vermeld in het Franse Wetboek van Strafvordering, met name in de artikelen 10-2 tot en met 10-5 en D1-2 tot en met D1-12.

Laatste update: 21/01/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

2 - De aangifte van een misdrijf en mijn rechten tijdens het onderzoek of het proces

Hoe geef ik een misdrijf aan?

U kunt aangifte doen bij de politie of gendarmerie, die de aangifte zullen doorsturen naar de openbare aanklager van de plaats waar het misdrijf is gepleegd of de plaats waar de dader verblijft of is aangehouden.

U kunt zich ook rechtstreeks tot de openbare aanklager wenden door middel van een eenvoudige brief, waarin u de schade die u hebt geleden, de data en plaatsen waarop de strafbare feiten hebben plaatsgevonden en uw naam en adres vermeldt.

Ook personen die geen slachtoffer zijn, kunnen onder dezelfde voorwaarden aangifte doen van een misdrijf.

Hoe kom ik er achter wat de stand van zaken is?

Informatie voor het slachtoffer over de voortgang van het onderzoek

Een slachtoffer kan de politie of gendarmerie, de aanklager of de onderzoeksrechter (als de zaak wordt doorverwezen) vragen naar de voortgang van het onderzoek dat hem of haar betreft.

In geval van een misdrijf, en voor bepaalde overtredingen, ontvangt een slachtoffer dat een burgerlijke partij is om de zes maanden een voortgangsverslag van de onderzoeksrechter.

Informatie voor het slachtoffer over de uitkomst van het onderzoek

Na afloop van het onderzoek wordt het slachtoffer op de hoogte gebracht van de genomen beslissing: seponering, een alternatief voor vervolging, opening van een gerechtelijk onderzoek, dagvaarding van de verdachte voor het gerecht. Als er een proces volgt, wordt het slachtoffer op de hoogte gebracht van de aanklacht tegen de verdachte, en de datum en de plaats van de zitting.

Informatie voor de persoon die aangifte doet

Wie een misdrijf heeft aangegeven, wordt door de openbare aanklager op de hoogte gehouden van de vervolgstappen.

Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand (tijdens het onderzoek of tijdens het proces)? Onder welke voorwaarden?

Als u geen advocaat hebt, kunt u voor informatie over uw rechten en plichten terecht bij het gerecht, rechtswinkels (maisons de la justice et du droit), juridische informatiebalies (points d'accès au droit), het gemeentehuis en buurtcentra waar organisaties voor slachtofferhulp inloopsessies houden. Op deze plekken kunt u ongeacht uw leeftijd, nationaliteit of financiële middelen ook gratis juridisch advies verkrijgen van juristen, waaronder advocaten.

U komt in aanmerking voor rechtsbijstand als u aan de volgende voorwaarden voldoet:

  • u bent Frans onderdaan of onderdaan van een lidstaat van de Europese Unie of van een land dat een relevant internationaal verdrag met Frankrijk heeft ondertekend, of u bent gewoonlijk woonachtig en verblijft legaal in Frankrijk (deze voorwaarde geldt niet als u minderjarig of een burgerlijke partij bent);
  • uw financiële middelen [1] vallen niet boven een bepaalde drempel, als bepaald in de begrotingswet. Deze voorwaarde geldt niet als u slachtoffer bent van een bijzonder ernstig misdrijf (opzettelijke aanslag op uw leven, marteling of wreedheden, terreurdaad, verkrachting enz.), als u het "actieve solidariteitsinkomen" (RSA) of de solidariteitsuitkering voor ouderen ontvangt en geen andere bronnen van inkomsten hebt, of als uw situatie gezien het onderwerp van het geschil of de waarschijnlijke kosten van de procedure van bijzonder belang lijkt te zijn.

Onder rechtsbijstand vallen

  • het honorarium van de advocaat;
  • eventuele gerechtsdeurwaarderskosten;
  • kosten van deskundigenoordelen enz.;
  • eventuele aanbetalingen die u moet doen.

Rechtsbijstand kan de totale kosten of een deel daarvan dekken. Het is belangrijk vanaf het begin van de procedure rechtsbijstand aan te vragen, want kosten die gemaakt zijn voorafgaand aan de aanvraag, worden niet vergoed.

Informatie en het aanvraagformulier voor rechtsbijstand kunt u opvragen bij uw advocaat, in een rechtswinkel, in het gemeentehuis, bij de rechtbank van uw woonplaats of bij het gerecht dat de zaak behandelt. Het formulier kan ook worden gedownload via de volgende link: De link wordt in een nieuw venster geopend.https://www.service-public.fr/particuliers/vosdroits/R1444.



[1]Voorwaarden betreffende financiële draagkracht voor het verkrijgen van rechtsbijstand:
Om uw behoefte aan rechtsbijstand te beoordelen, nemen de autoriteiten de bestaansmiddelen in aanmerking die u tussen 1 januari en 31 december van het jaar voorafgaand aan uw aanvraag hebt ontvangen. Tot deze middelen worden alle soorten inkomsten gerekend, met uitzondering van gezinsbijslagen en bepaalde sociale uitkeringen. De bestaansmiddelen van uw echtgeno(o)t(e), partner, afhankelijk(e) kind(eren) en alle andere personen die met u samenwonen, worden ook meegerekend.

Kan ik aanspraak maken op onkostenvergoeding (voor deelname aan het onderzoek/het proces)? Onder welke voorwaarden?

Kosten in verband met bepaalde procedures kunnen onder bepaalde voorwaarden worden vergoed door uw rechtsbijstandverzekering, indien deze de advocaatkosten, de gerechtsdeurwaarderskosten, kosten van procedures of transacties of kosten van deskundigenoordelen geheel of gedeeltelijk dekt.

Als dit niet het geval is, worden wanneer het vonnis wordt uitgesproken en de schadevergoeding door de rechtbank wordt vastgesteld, deze kosten op uw verzoek ten laste van de veroordeelde partij gebracht.

Kan ik beroep instellen als mijn zaak wordt afgesloten voordat er een proces plaatsvindt?

Als de openbare aanklager aan het einde van het onderzoek besluit de zaak te seponeren, kunt u beroep instellen bij de procureur-generaal van het hof van beroep in het rechtsgebied waar het gerecht dat de zaak heeft geseponeerd, zich bevindt.

Als de procureur-generaal van mening is dat een gerechtelijke procedure nodig is, kan hij of zij de openbare aanklager gelasten tot vervolging over te gaan. Als de procureur-generaal uw vordering ongerechtvaardigd acht, wordt u meegedeeld dat er geen gevolg zal worden gegeven aan uw beroep.

Daarnaast kunt u, als een bij de openbare aanklager gedane aangifte is geseponeerd of als er een termijn van drie maanden is verstreken sinds deze aangifte is gedaan, rechtstreeks aangifte doen bij de bevoegde onderzoeksrechter, door burgerlijke partij te worden.

Tot slot kunt u de vermeende dader rechtstreeks voor het gerecht laten dagvaarden, door een gerechtsdeurwaarder te verzoeken aan hem of haar een dagvaarding te betekenen, in welk geval u een aanbetaling moet doen waarvan de hoogte op basis van uw financiële draagkracht door het gerecht wordt bepaald.

Kan ik betrokken worden bij het proces?

U wordt op de hoogte gesteld van de datum van het proces en u kunt de zitting bijwonen. In sommige gevallen is het proces niet openbaar en mag u slechts voor de duur van uw getuigenis in de zaal blijven. U mag het proces niet geheel bijwonen als het niet openbaar is (achter gesloten deuren plaatsvindt), tenzij u burgerlijke partij in de procedure bent.

U hebt het onvoorwaardelijke recht om tijdens het gehele proces te worden bijgestaan door een organisatie voor slachtofferhulp. De leden van deze organisaties kunnen u helpen bij uw verzoek om burgerlijke partij te worden, zij kunnen bij diverse zittingen aanwezig zijn en u helpen de diverse handelingen en beslissingen van de rechters te begrijpen.

Als u moeite hebt Frans te begrijpen of zich erin uit te drukken, zal er een tolk voor u worden ingeroepen.

Tijdens de zitting kan de burgerlijke partij getuigen oproepen of bezwaar maken tegen het horen van bepaalde getuigen.

Het slachtoffer of een burgerlijke partij kan via de president van de rechtbank vragen stellen aan de getuigen en aan de verdachte.

Tot slot kunt u conclusies (schriftelijke opmerkingen) over de technische aspecten van de procedure, de wet en/of de feiten van de zaak overleggen, waarop de rechter moet reageren.

Wat is mijn officiële rol binnen het rechtsstelsel? Heb ik bijvoorbeeld de hoedanigheid van slachtoffer, getuige, burgerlijke partij of particuliere aanklager, of kan ik daarvoor kiezen?

Zodra de feiten onder de aandacht van het rechtsstelsel of de politie en gendarmerie zijn gebracht, wordt contact met het slachtoffer opgenomen voor een verhoor.

Het slachtoffer is niet verantwoordelijk voor het opsporen van de verdachte of het bewijzen van zijn of haar schuld; dat is de rol van de openbare aanklager. Het slachtoffer kan echter gevraagd worden informatie of bewijs te verstrekken om te helpen bij de waarheidsvinding (medische verklaringen, identiteit van de getuigen enz.).

Het slachtoffer kan ervoor kiezen burgerlijke partij te worden, wat hem of haar het recht geeft financiële vergoeding van de geleden schade te vorderen en door een advocaat te worden bijgestaan.

Wat zijn mijn rechten en plichten in deze hoedanigheden?

Zodra een onderzoek is doorverwezen naar de politie of de gendarmerie, zullen zij het slachtoffer ondervragen. Bij die gelegenheid zullen zij hem of haar altijd op de hoogte stellen van zijn of haar recht:

  • schadevergoeding of een andere passende compensatie voor de geleden schade te verkrijgen, met inbegrip van, waar van toepassing, maatregelen voor herstelrecht;
  • een burgerlijke partij te worden hetzij in verband met een door de openbare aanklager ingestelde procedure, hetzij door rechtstreekse dagvaarding van de dader voor een bevoegd gerecht of middels een klacht bij de onderzoeksrechter;
  • indien hij of zij burgerlijke partij wil worden, te worden bijgestaan door een advocaat van zijn of haar keuze of een advocaat die op zijn of haar verzoek door de voorzitter van de Orde van Advocaten wordt toegewezen, waarbij de kosten worden gedragen door het slachtoffer, tenzij hij of zij voldoet aan de voorwaarden voor toegang tot rechtsbijstand of een rechtsbijstandsverzekering heeft;
  • te worden bijgestaan door een dienst die onderdeel is van een of meer overheidsinstanties of door een erkende organisatie voor slachtofferhulp;
  • zich in het geval van bepaalde misdrijven te wenden tot de commissie voor schadevergoeding voor slachtoffers van misdrijven;
  • te worden geïnformeerd over de beschermingsmaatregelen die voor hem of haar beschikbaar zijn, waaronder gerechtelijke bevelen ter bescherming. Slachtoffers worden ook op de hoogte gesteld van de aan de pleger van een geweldsmisdrijf opgelegde straf en van de voorwaarden voor tenuitvoerlegging van een uitgesproken veroordeling, indien van toepassing;
  • voor een slachtoffer dat het Frans niet machtig is, gebruik te maken van een tolk en de beschikking te krijgen over een vertaling van informatie die essentieel is voor de uitoefening van zijn of haar rechten;
  • op zijn of haar verzoek gedurende alle fasen van de procedure te worden vergezeld door zijn of haar wettelijke vertegenwoordiger of een volwassene van zijn of haar keuze, tenzij de bevoegde gerechtelijke instantie in redelijkheid anders besluit;
  • het adres van een derde op te geven als zijn of haar adres, op voorwaarde dat deze derde hier uitdrukkelijk toestemming voor heeft gegeven.

Het slachtoffer moet voor de rechter verschijnen en getuigen indien hij of zij als getuige is gedagvaard.

Een burgerlijke partij hoeft niet zelf aanwezig te zijn indien zij door een advocaat wordt vertegenwoordigd. Als een burgerlijke partij echter afwezig is en ook niet wordt vertegenwoordigd, wordt zij geacht haar vordering te hebben ingetrokken, tenzij zij haar vordering schriftelijk aan de rechter kenbaar heeft gemaakt.

Burgerlijke partijen en slachtoffers die zijn opgeroepen om voor de rechter getuigenis af te leggen, kunnen de kosten van hun aanwezigheid ter zitting terugvorderen indien zij tijdens het proces hierom verzoeken.

Kan ik tijdens het proces een verklaring afleggen of getuigen? Onder welke voorwaarden?

U kunt tijdens de hoorzitting een verklaring afleggen en bewijs aandragen; hierbij moet echter het beginsel van hoor en wederhoor worden geëerbiedigd en het bewijs moet van tevoren aan de verdediging (de vermeende dader en/of zijn of haar advocaat) worden toegezonden, alsmede aan de openbare aanklager.

U kunt zelfstandig of met de hulp van een advocaat burgerlijke partij worden.

U moet uw vordering inzake schadevergoeding/rente (geldbedrag tot herstel van materiële schade, leed, verloren tijd als gevolg van de feiten waarvan u slachtoffer bent geworden) kwantificeren. Bij dit proces kunt u begeleid worden door een organisatie voor slachtofferhulp.

Welke informatie ontvang ik tijdens het proces?

Tijdens het proces wordt het slachtoffer op de hoogte gebracht van zijn of haar recht om burgerlijke partij te worden, om gebruik te maken van de hulp van een advocaat en om onder bepaalde voorwaarden rechtsbijstand te krijgen, alsook van de mogelijkheid om begeleid te worden door een organisatie voor slachtofferhulp.

Een slachtoffer dat als burgerlijke partij is erkend, wordt ervan in kennis gesteld dat hij of zij in bepaalde gevallen de commissie voor schadevergoeding voor slachtoffers van misdrijven (CIVI) kan verzoeken schadevergoeding en rente uit te keren indien de rechter dit heeft beslist.

Heb ik toegang tot de procesdossiers?

Bij het strafgerecht en de politierechtbank hebt u geen directe toegang tot de dossiers; u moet eerst toestemming van de aanklager verkrijgen.

Als u echter burgerlijke partij bent, kunt u de dossiers in voorkomend geval rechtstreeks of via uw advocaat inzien, of om een afschrift ervan vragen.

Bij het hof van assisen kunt u gratis afschriften verkrijgen van de politierapporten waarin het misdrijf wordt beschreven, van de schriftelijke getuigenverklaringen en deskundigenoordelen en van de overige documenten met betrekking tot de procedure.

Laatste update: 21/01/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

3 - Mijn rechten na afloop van het proces

Kan ik beroep instellen tegen de beslissing?

U kunt geen beroep instellen tegen het vonnis van de rechter als u niet hebt verzocht zich als burgerlijke partij met een vordering voor schadevergoeding in de strafrechtelijke procedure te voegen. Door het enkele feit dat u slachtoffer bent van het misdrijf, bent u immers nog geen partij in de procedure.

Ook als u wel hebt verzocht zich als burgerlijke partij in de strafrechtelijke procedure te voegen en de rechter uw verzoek heeft aanvaard, kunt u geen beroep instellen tegen de (on)schuldigverklaring of tegen de opgelegde veroordeling. U kunt alleen de onderdelen van het vonnis betwisten die op u betrekking hebben.

Wat zijn mijn rechten nadat de beslissing is gegeven?

In alle gevallen hebt u het recht:

  • op de hoogte te worden gesteld van beslissingen om de dader te verbieden in contact met u te komen;
  • op de hoogte te worden gesteld over de tenuitvoerlegging van de veroordeling (vrijlating van de veroordeelde, strafvermindering, adres waar de veroordeelde woont enz.), hetzij via een organisatie voor slachtofferhulp (association d'aide aux victimes) hetzij rechtstreeks door de penitentiaire dienst voor integratie en reclassering (De link wordt in een nieuw venster geopend.Service Pénitentiaire d'Insertion et de Probation — SPIP);
  • de rechter te vragen de dader te verbieden u te ontmoeten of contact met u op te nemen als hij of zij tijdelijk in vrijheid wordt gesteld of voorwaardelijk wordt vrijgelaten of als de straf wordt verminderd of gewijzigd;
  • te worden ingelicht als de dader is ontsnapt na te zijn veroordeeld en er een gevaar voor u of uw naasten bestaat;
  • hulp te krijgen van een organisatie voor slachtofferhulp;
  • dat er met uw belangen rekening wordt gehouden voordat een beslissing over invrijheidstelling van de veroordeelde wordt genomen en om, voordat er een beslissing wordt genomen, binnen een termijn van 15 dagen na hierom gevraagd te zijn schriftelijk commentaar in te dienen,

Als u zich als burgerlijke partij in de procedure hebt gevoegd, hebt u ook het recht:

  • door het gerecht te worden ingelicht over uw recht een beroep te doen op de commissie voor schadevergoeding voor slachtoffers van misdrijven (De link wordt in een nieuw venster geopend.commission d’indemnisation des victimes d’infractions — CIVI);
  • te worden vertegenwoordigd door een advocaat en/of gebruik te maken van rechtsbijstand;
  • op de hoogte te worden gesteld van het vonnis (hiervan zult u een afschrift ontvangen).

Terwijl de dader zijn of haar straf uitzit, hebt u het recht:

1. elke maatregel die uw belangen schaadt, door te verwijzen naar de gerechtelijke instantie (autorité judiciaire, waaronder de openbare aanklager);

2. uw schade te laten vergoeden, in de vorm van schadevergoeding of een andere passende compensatie; in voorkomende gevallen kunt u worden gevraagd of u instemt met een maatregel voor herstelrecht;

3. te worden ingelicht, indien u dit wenst, over van het einde van de tenuitvoerlegging van een gevangenisstraf, in de gevallen en onder de voorwaarden waarin het Wetboek van Strafvordering voorziet (Code de procédure pénale — CPP);

4. dat er, indien nodig, rekening wordt gehouden met de noodzaak om uw gemoedsrust en veiligheid te waarborgen.

De gerechtelijke instantie is verplicht al deze rechten gedurende de gehele tenuitvoerlegging van de veroordeling, ongeacht welke vorm deze heeft, te waarborgen.

Heb ik recht op ondersteuning of bescherming na het proces? Voor hoe lang?

Na het proces kunt u zich laten bijstaan door een advocaat die u kan adviseren over de wenselijkheid om beroep in te stellen of over de wijze waarop u een deurwaarder kunt inschakelen.

U kunt ook hulp krijgen van een organisatie voor slachtofferhulp, zo lang dat nodig is.

Welke informatie krijg ik als de dader wordt veroordeeld?

Als de dader wordt veroordeeld, wordt u op de hoogte gebracht van de straf indien deze bepalingen bevat die de dader verbieden contact met u op te nemen of in de buurt van uw woning te komen.

Als u zich als burgerlijke partij in de procedure hebt gevoegd, ontvangt u een afschrift van het vonnis waarbij de straf wordt opgelegd.

Als de dader in de gevangenis zit, kunt u op de hoogte worden gesteld van mogelijk voorgestelde voorwaardelijke vrijlating en zult u worden gevraagd uw mening te geven.

Word ik geïnformeerd wanneer de dader in vrijheid wordt gesteld (ook wanneer hij vervroegd of voorwaardelijk in vrijheid wordt gesteld) of wanneer hij is ontsnapt uit de gevangenis?

Als een persoon voor bepaalde misdrijven is veroordeeld is (verkrachting, moord of poging tot moord, en de meeste misdrijven van seksuele aard) en u als slachtoffer of burgerlijke partij daarom hebt verzocht, wordt u, rechtstreeks of via uw advocaat, op de hoogte gesteld van de vrijlating van de dader na afloop van de straf.

In het geval van ontsnapping wordt u hiervan op de hoogte gebracht door de openbare aanklager.

Word ik betrokken bij beslissingen over invrijheidstelling of voorwaardelijke invrijheidstelling? Kan ik bijvoorbeeld een verklaring afleggen of beroep instellen?

Wanneer het gevaar bestaat dat een veroordeelde in contact komt met het slachtoffer of de burgerlijke partij, en dergelijk contact moet worden vermeden, zullen de gerechten belast met de tenuitvoerlegging van vonnissen, indien zij beslissen dat de veroordeelde tijdelijk of definitief in vrijheid wordt gesteld, de veroordeelde verbieden om in contact te treden met het slachtoffer of de burgerlijke partij en, indien nodig, verbieden om zich in de nabijheid van diens woning of werkplek te bevinden (artikel 712-16-2, lid 1, Wetboek van Strafvordering).

Een dergelijk verbod moet - tenzij een met redenen omklede andersluidende beslissing wordt genomen - worden opgelegd indien de persoon is veroordeeld voor een van de in de artikelen 706-47 van het Wetboek van Strafvordering genoemde misdrijven (waaronder de meeste zedenmisdrijven, artikel 712-16-2, lid 2, van het Wetboek van Strafvordering).

In dergelijke gevallen wordt het slachtoffer of de burgerlijke partij in kennis gesteld van de maatregel en van de gevolgen voor de dader indien deze het verbod niet naleeft (artikel 712-16-2, lid 3, Wetboek van Strafvordering, zie hieronder).

Als een burgerlijke partij daarom verzoekt, kan een advocaat die voor hem of haar optreedt (maar niet voor een slachtoffer dat geen burgerlijke partij is) in de procedure verschijnen en opmerkingen maken voor een rechter die een verzoek in behandeling heeft om voorwaardelijke vrijlating van een persoon veroordeeld tot een gevangenisstraf (emprisonnement of réclusion) van vijf jaar of meer.

Bovendien kunnen rechters die de tenuitvoerlegging van vonnissen behandelen, alvorens een beslissing te nemen, het slachtoffer of de burgerlijke partij rechtstreeks of via hun advocaat mededelen dat zij hun schriftelijke opmerkingen binnen 15 dagen na een dergelijke kennisgeving kunnen indienen. Het slachtoffer of de burgerlijke partij kan zijn of haar opmerkingen aan de rechter doen toekomen op de wijze die zijn of haar voorkeur geniet.

Een slachtoffer kan geen beroep instellen tegen beslissingen in verband met de tenuitvoerlegging van de straf van de veroordeelde. Het slachtoffer kan opnieuw aangifte doen indien de dader opnieuw strafbare feiten begaat. Als de veroordeelde zich niet houdt aan zijn of haar verplichtingen of aan verboden die hem of haar zijn opgelegd, bijvoorbeeld het verbod om contact op te nemen met het slachtoffer, kan het slachtoffer dit melden bij de rechter die toezicht houdt op de voorwaarden van vrijlating of bij de openbare aanklager.

Laatste update: 21/01/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

4 - Schadevergoeding

Via welke procedure kan ik van de dader schadevergoeding vorderen? (bv. rechtszaak, burgerlijke vordering, voeging)

Volgens geldende wetgeving mag iedereen die zichzelf als slachtoffer beschouwt:

  • bij de met de zaak belaste onderzoeksrechter verzoeken om als burgerlijke partij met een vordering tot schadevergoeding te worden erkend (constitution de partie civile);
  • een kort geding (action en référé) aanspannen of een bodemprocedure bij de civiele rechter (action devant le juge civil au fond) instellen.

1) Er zijn een aantal manieren waarop een civiele vordering bij de strafrechter kan worden ingesteld.

- Vervolging (action) die wordt ingesteld wanneer de openbare aanklager geen strafvervolging heeft ingesteld (dit heeft als effect dat strafvervolging wordt ingesteld).

Er zijn twee methoden:

  • een directe dagvaarding (citation directe), voor lichte vergrijpen (contraventions) of middelzware vergrijpen (délits);
  • een verzoek om erkenning als burgerlijke partij in de strafrechtelijke procedure, voor middelzware vergrijpen of ernstige misdrijven (crimes).

-            Tussenkomst (intervention), wanneer reeds strafvervolging is ingesteld.

-            Een verzoek om erkenning als burgerlijke partij bij de strafrechtelijke procedure.

Een slachtoffer kan tijdens de zitting vragen om zich als burgerlijke partij in de procedure te voegen, maar kan ook een verzoek richten tot de president van de rechtbank, per aangetekende brief met ontvangstbevestiging of per fax, waarin staat dat de verzoeker zich als burgerlijke partij in de procedure wenst te voegen onder vermelding van de gevorderde schadevergoeding. Dit kan ook via een advocaat worden gedaan.

2) Er kan een civiele vordering worden ingesteld bij de civiele rechter op grond van het gewone recht inzake civiele aansprakelijkheid.

Als een slachtoffer een vordering tot schadevergoeding instelt bij de civiele rechter, kan hij of zij niet meer voor de strafrechter procederen. Als een slachtoffer echter verzoekt om als burgerlijke partij in de strafrechtelijke procedure te worden erkend, betekent dit niet dat hij of zij de zaak niet meer voor de civiele rechter kan brengen.

De rechter heeft de dader ertoe veroordeeld mij schadevergoeding te betalen. Hoe kan ik ervoor zorgen dat de dader betaalt?

Als een slachtoffer problemen heeft bij het innen van de schadevergoeding, heeft hij of zij de mogelijkheid gebruik te maken van een civiele tenuitvoerleggingsprocedure waarbij een deurwaarder (huissier de justice) wordt ingeschakeld. De aanvraag moet per post worden verzonden aan de president van de arrondissementsrechtbank (tribunal de grande instance) van de hoofdverblijfplaats (domicile) van de veroordeelde of, indien de veroordeelde in de gevangenis zit, van de arrondissementsrechtbank van de plaats waar de gevangenis zich bevindt. Op de volgende zaken kan beslag worden gelegd:

- een deel van het resterende beschikbare salaris van de veroordeelde;

- geldmiddelen op zijn of haar bankrekening;

- bepaalde activa die hem of haar toebehoren.

Als de dader niet betaalt, kan de staat het bedrag dan voorschieten? Onder welke voorwaarden?

Als de veroordeelde het slachtoffer niet vrijwillig schadeloos stelt, kan het slachtoffer de zaak voorleggen aan de dienst voor hulp bij terugvordering door slachtoffers van misdrijven (Service d'Aide au Recouvrement des Victimes d'Infractions — SARVI). Het is voor het slachtoffer voldoende om aan te tonen dat hem of haar schadevergoeding is toegekend in een definitief strafvonnis (waartegen geen beroep meer mogelijk is).

In de plaats van de aansprakelijke persoon betaalt SARVI het slachtoffer alle schade tot 1 000 EUR; daarboven betaalt zij een voorschot van 30%, tot een maximum van 3 000 EUR. Na betaling van een voorschot zal SARVI het resterende saldo betalen indien en wanneer zij geld van de veroordeelde incasseert.

Om een aanvraag bij SARVI in te dienen, moet het slachtoffer een aanvraagformulier voor hulp bij terugvordering (formulaire de demande d’aide au recouvrement) opvragen bij de arrondissementsrechtbank (bijvoorbeeld bij het loket van de griffie (guichet unique de greffe), de griffie van de rechter die bevoegd is ten aanzien van slachtoffers (greffe du juge délégué aux victimes), het uitvoeringsbureau (bureau d’execution), het bureau voor slachtofferhulp (bureau d’aide aux victimes)) of bij een rechtswinkel (maison de la justice et du droit), een juridische informatiebalie (point d’accès au droit), het gemeentehuis enz., vanwaar het ingevulde formulier tevens zal worden doorgestuurd naar SARVI.

Een aanvraag bij SARVI moet minstens twee maanden en uiterlijk één jaar na de dag waarop het vonnis waarbij de schadevergoeding wordt toegekend in kracht van gewijsde is gegaan, worden ingediend.

Heb ik recht op een schadevergoeding van de staat?

Het garantiefonds voor slachtoffers van terrorisme en andere misdrijven (Fonds de garantie des victimes d’actes de terrorisme et d’autres infractions — FGTI) vergoedt slachtoffers van terreurdaden volgens een speciale procedure. Het voorziet ook in vergoeding van:

- slachtoffers van verkrachting, seksueel geweld, diefstal, fraude, bedrog, afpersing en vernieling of beschadiging van eigendommen;

- slachtoffers van een misdrijf dat blijvende invaliditeit of volledige arbeidsongeschiktheid tot gevolg heeft;

- familieleden van slachtoffers van moord of doodslag.

Om voor schadevergoeding uit het fonds in aanmerking te komen, moet een slachtoffer dat aan bepaalde voorwaarden voldoet zijn of haar aanvraag rechtstreeks indienen bij de commissie voor schadevergoeding voor slachtoffers van misdrijven (CIVI) via de arrondissementsrechtbank van de hoofdverblijfplaats van de aanvrager of van de plaats van het strafgerecht waar het misdrijf wordt vervolgd.

De aanvraag moet binnen drie jaar na de datum van het misdrijf bij de commissie worden ingediend. Deze termijn wordt met één jaar verlengd vanaf de datum van het laatste strafvonnis.

Indien het misdrijf in Frankrijk is gepleegd, kan schadevergoeding worden toegekend aan:

- personen met de Franse nationaliteit;

- onderdanen van een lidstaat van de Europese Unie.

Als het misdrijf in het buitenland heeft plaatsgevonden, komen alleen Franse onderdanen voor schadevergoeding in aanmerking.

1) Bij ernstig lichamelijk letsel

Het slachtoffer kan volledige schadevergoeding krijgen voor schade als gevolg van lichamelijk letsel wanneer het misdrijf de dood, verminking of blijvende invaliditeit of volledige arbeidsongeschiktheid gedurende minimaal één maand tot gevolg heeft gehad, of wanneer het misdrijf verkrachting, seksueel geweld of mensenhandel betrof.

De commissie houdt rekening met reeds door socialezekerheidsinstanties, ziekenfondsen, verzekeringsmaatschappijen enz. uitgekeerde bedragen. Kleding of materiële schade wordt niet vergoed.

2) Bij licht lichamelijk letsel en materiële schade als gevolg van diefstal, fraude, bedrog, afpersing en vernieling of beschadiging van eigendommen

Indien het slachtoffer als gevolg van een van deze misdrijven lichamelijk letsel met volledige arbeidsongeschiktheid gedurende minder dan één maand of materiële schade heeft opgelopen, is de beschikbare schadevergoeding aan strikte voorwaarden en een limiet gebonden.

Om voor dergelijke schadevergoeding in aanmerking te komen, moet het slachtoffer aan de volgende bijkomende voorwaarden voldoen:

- de bestaansmiddelen van het slachtoffer bedragen niet meer dan 1,5 keer het voor gedeeltelijke rechtsbijstand vastgelegde plafond (gecorrigeerd voor gezinslasten);

- het slachtoffer heeft niet de mogelijkheid adequate en toereikende schadevergoeding te verkrijgen van een verzekeringsmaatschappij, een socialezekerheidsinstantie of een andere instantie die aansprakelijk zou kunnen zijn;

- bij uitsluitend materiële schade moet het slachtoffer met ernstige materiële of psychologische problemen kampen als gevolg van het misdrijf.

Als aan deze voorwaarden wordt voldaan, kan het slachtoffer in aanmerking komen voor schadevergoeding tot een maximum van 4 500 EUR.

Heb ik recht op schadevergoeding als de dader niet veroordeeld is?

Als de verdachte niet is veroordeeld, kunt u een civiele procedure voor de civiele rechter instellen om vergoeding van uw schade te vorderen. U moet hierbij aantonen dat de dader verantwoordelijk is voor de schade die u hebt geleden.

Een procedure bij de commissie voor schadevergoeding voor slachtoffers van misdrijven (CIVI) staat los van een eventuele procedure voor een strafgerecht; ook zonder vonnis of uitspraak van een strafgerecht en ook als de verdachte is vrijgesproken, kan een slachtoffer een aanvraag bij de commissie indienen.

Heb ik recht op een voorschot op dringende gronden in afwachting van de beslissing over mijn vordering tot schadevergoeding?

Tijdens een procedure bij de commissie voor schadevergoeding voor slachtoffers van misdrijven kunt u een tussentijdse vergoeding aanvragen indien uw recht op schadevergoeding niet wordt betwist en uw schade niet definitief kan worden vastgesteld omdat u het totaalbedrag niet kunt berekenen of omdat de socialezekerheidsinstanties u nog niet hebben laten weten welke bedragen zij aan u zullen vergoeden. Als u niet aan deze voorwaarden voldoet, kan de commissie naar eigen inzicht toch besluiten u een tussentijdse vergoeding toe te kennen.

Laatste update: 21/01/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

5 - Mijn rechten op ondersteuning en bijstand

Met wie moet ik als slachtoffer van een misdrijf contact opnemen voor ondersteuning en bijstand?

Instellingen voor slachtofferhulp zijn opgenomen in een register van organisaties voor slachtofferhulp: De link wordt in een nieuw venster geopend.Annuaire des associations d’aide aux victimes.

U kunt contact opnemen met de dichtstbijzijnde organisatie voor slachtofferhulp.

Hotline voor opvang slachtoffers

Specifieke slachtofferhulp:

  • Kinderen in gevaar: 119 — 24 uur per dag, 7 dagen in de week
  • Vermiste kinderen: 116 000 — 24 uur per dag, 7 dagen in de week
  • Geweld tegen vrouwen: 3919 — 7 dagen in de week, maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 22.00 uur en zaterdag, zondag en op feestdagen van 9.00 tot 18.00 uur
  • Verkrachting en seksueel geweld: 0 800 05 95 95 — maandag tot en met vrijdag van 10.00 tot 19.00 uur
  • Door racisme ingegeven daden: 01 40 35 36 55 — dinsdag, donderdag en vrijdag van 10.30 tot 13.30 uur
  • Door homofobie ingegeven daden: 01 48 06 42 41 — maandag tot en met vrijdag van 18.00 tot 22.00 uur, zaterdag van 14.00 tot 16.00 uur en zondag van 18.00 tot 20.00 uur
  • De link wordt in een nieuw venster geopend.Pesten op school: 3020 — maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 20.00 uur en zaterdag van 9.00 tot 18.00 uur

Is slachtofferhulp gratis?

Ja, de hulp van organisaties voor slachtofferhulp is geheel gratis.

Wat voor steun kunnen overheidsdiensten of autoriteiten mij bieden?

Medische hulp

Een slachtoffer kan naar het ziekenhuis gaan en een arts raadplegen en verklaringen verkrijgen waarin zijn of haar letsel staat beschreven.

Huiselijk geweld

Ongeacht zijn of haar burgerlijke staat kan een slachtoffer in geval van gevaar bij een familierechter (juge aux affaires familiales) van de arrondissementsrechtbank (tribunal de grande instance) een dringend verzoek om een beschermingsbevel indienen dat hem of haar voorlopig het gebruik van de woning toekent en een gewelddadige partner de toegang daartoe ontzegt.

Rechtsbijstand

Iedere arrondissementsrechtbank heeft een bureau voor slachtofferhulp (bureau d'aide aux victimes), dat wordt beheerd door een organisatie voor slachtofferhulp. Deze bureaus informeren, begeleiden en ondersteunen slachtoffers van misdrijven en leggen hun uit hoe rechtbanken werken en hoe eventuele procedures waarbij zij betrokken zijn, zullen verlopen. Op deze manier kunnen slachtoffers op de hoogte blijven van:

  • eventuele spoedmaatregelen die worden genomen, zoals een onmiddellijke verschijning voor de rechter (comparution immédiate);
  • de voortgang van strafrechtelijke procedures.

Slachtoffers worden altijd gewezen op schadevergoedingsregelingen waarvoor zij eventueel in aanmerking komen.

De verstrekte hulp is kosteloos en vertrouwelijk.

Wat voor steun kunnen niet-gouvernementele organisaties mij bieden?

Organisaties voor slachtofferhulp bieden gedurende de gehele procedure hulp aan slachtoffers door het verstrekken van gratis juridische en sociale informatie en psychologische ondersteuning. Hun medewerkers kunnen slachtoffers helpen bij het doen van aangifte of het indienen van een verzoek om als burgerlijke partij in de strafrechtelijke procedure te worden erkend. Zij kunnen strafzittingen bijwonen en het slachtoffer helpen de door de diverse instanties genomen procedurele stappen en beslissingen te begrijpen.

Organisaties voor slachtofferhulp kunnen gevestigd zijn in gendarmerie- en politiebureaus, ziekenhuizen, gerechtsgebouwen, kantoren van welzijnsinstanties enz. Hun adressen en telefoonnummers zijn verkrijgbaar bij de rechtbanken en bij gendarmerie- en politiebureaus, alsmede in het register dat toegankelijk is via deze De link wordt in een nieuw venster geopend.link.

Naast deze reguliere organisaties voor slachtofferhulp zijn er tal van andere organisaties die geen speciale erkenning hebben voor hun werk op bepaalde gebieden zoals lichamelijk letsel, huiselijk geweld, verkeersongevallen, medische fouten etc. Sommige organisaties die gespecialiseerd zijn in hulp aan vrouwelijke slachtoffers van geweld kunnen vrouwen en hun kinderen tijdelijk onderdak bieden.

Laatste update: 21/01/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

Aan de vertaling in het Nederlands wordt momenteel gewerkt.
De volgende vertalingen zijn al beschikbaar

Rechten van slachtoffers van strafbare feiten in strafrechtelijke procedures - Kroatië

Slachtoffers van een misdrijf hebben een aantal rechten in onderzoeks- en strafprocedures. Met name kinderen en slachtoffers van seksuele uitbuiting en mensenhandel genieten bijzondere bescherming.

Als u het slachtoffer van een misdrijf bent, hebt u recht op

  • informatie van de politie, de instantie die het onderzoek verricht, het openbaar ministerie en de rechtbank die de zaak behandelt;
  • psychologische en andere specialistische hulp van organisaties voor slachtofferhulp;
  • voeging in het strafproces als benadeelde partij;
  • kennisgeving door de openbare aanklager van de handelingen die naar aanleiding van uw klacht zijn verricht en het recht om bij de hoofdaanklager een klacht in te dienen;
  • door de staat gefinancierde counseling als u ernstige psychische schade door het misdrijf hebt opgelopen of andere ernstige gevolgen van het misdrijf ondervindt;
  • het instellen van een vermogensrechtelijke vordering;
  • schadevergoeding op grond van een speciale wet wanneer u als gevolg van een geweldsmisdrijf een ernstig lichamelijk letsel hebt opgelopen of uw gezondheid als gevolg van een geweldsmisdrijf ernstig is verslechterd.

Slachtoffers van seksuele uitbuiting of mensenhandel hebben naast voornoemde rechten het recht

  • om voorafgaande aan het verhoor met een raadsman te praten;
  • op rechtsbijstand;
  • om te worden gehoord door iemand van hetzelfde geslacht op het politiebureau of het bureau van de openbare aanklager;
  • op aanwezigheid van een vertrouwenspersoon bij het verhoor;
  • om te weigeren overbodige vragen die raken aan de persoonlijke levenssfeer, te beantwoorden;
  • op verhoor via audiovisuele media;
  • op bescherming van hun persoonsgegevens;
  • op een terechtzitting achter gesloten deuren (in camera).

Kinderen die het slachtoffer van een misdrijf zijn, hebben naast voornoemde rechten het recht

  • op rechtsbijstand;
  • op begeleiding door een vertrouwenspersoon;
  • op bescherming van hun persoonsgegevens;
  • om hun getuigenis achter gesloten deuren (in camera) af leggen;
  • op hulp en bijstand van een gespecialiseerde gerechtelijke medewerker en, afhankelijk van de omstandigheden, de aard van het misdrijf en de leeftijd van het kind, een verhoor via audiovisuele media;
  • afhankelijk van de aard van het misdrijf, om te worden gehoord in de ouderlijke woning of een speciaal daarvoor uitgeruste locatie, in plaats van in de rechtbank.

Onder 'kinderen' wordt verstaan: alle personen jonger dan 18 jaar.

Minderjarige getuigen en slachtoffers worden tijdens de zitting door de onderzoeksrechter gehoord, en minderjarige getuigen worden gedagvaard via hun ouders of voogd.

Civiele vordering

Als u aangifte van een misdrijf hebt gedaan, zal de openbare aanklager in de meeste gevallen ambtshalve tot vervolging overgaan.

Een civiele vordering kan worden ingesteld wegens misdrijven waartegen alleen strafvervolging op basis van een civiele vordering kan worden ingesteld. De vordering moet aanhangig worden gemaakt binnen drie maanden nadat de gemachtigde natuurlijke of rechtspersoon kennis heeft gekregen van het misdrijf en de dader.

Vermogensrechtelijke vordering

Als u het slachtoffer bent van een misdrijf, bent u ook benadeelde partij en in die hoedanigheid gerechtigd om bij het gerecht een vordering tot schadevergoeding in te stellen.

Die vordering kan strekken tot

  • vergoeding van schade, die zowel materiële als immateriële schade kan zijn (bijv. pijn of angst);
  • teruggaaf van persoonlijke eigendommen of bezittingen, als bewijs van eigendom of rechtmatig houderschap kan worden verstrekt;
  • nietigverklaring van een onder dwang tot stand gekomen vermogenstransactie.

U kunt een vermogensrechtelijke vordering instellen in een strafprocedure of in een afzonderlijke civiele procedure tegen de verdachte. Wanneer u de vordering in een strafprocedure instelt, is een eerste vereiste voor toewijzing van uw vordering dat de verdachte door de rechter schuldig wordt verklaard.

Dat vereiste geldt niet wanneer u de vordering in een civiele procedure instelt.

Recht op schadevergoeding

Als u het slachtoffer bent van een geweldsmisdrijf dat opzettelijk is gepleegd, hebt u recht op een schadevergoeding uit de staatskas.

De politie, het bureau van de openbare aanklager en de rechtbanken zijn verplicht om u te informeren over het recht op deze vergoeding, u het noodzakelijke aanvraagformulier te verstrekken en, als u daarom verzoekt, u algemeen advies en informatie te geven over het invullen van het aanvraagformulier en over de bewijsstukken die moeten worden bijgevoegd.

Aanvragen om schadevergoeding moeten worden ingediend bij het ministerie van Justitie via het daarvoor bestemde formulier, dat kan worden gedownload van de website van het ministerie

(Aanvraagformulier schadevergoeding voor slachtoffers van een misdrijfPDF(223 Kb)hr)

In de volgende gevallen kan schadevergoeding worden toegekend:

  • een slachtoffer van een geweldsmisdrijf dat onderdaan van Kroatië of een andere EU‑lidstaat is of dat daar zijn woonplaats heeft;
  • een slachtoffer van een misdrijf dat een ernstig lichamelijk letsel heeft opgelopen of van wie de gezondheid ernstig is verslechterd (heeft recht op een financiële tegemoetkoming in de kosten van behandeling, mits die kosten niet door een verplichte ziektekostenverzekering worden gedekt, tot het bedrag dat maximaal door de verplichte ziektekostenverzekering in Kroatië zou worden vergoed, en een vergoeding voor gederfd inkomen van maximaal 35 000 HRK);
  • een nabestaande van het slachtoffer (heeft recht op een vergoeding voor gederfde wettelijke alimentatie van maximaal 70 000 HRK);
  • in het geval van overlijden van het slachtoffer, de persoon die de begrafeniskosten heeft betaald (heeft recht op een vergoeding van maximaal 5 000 HRK);
  • wanneer binnen zes maanden nadat een misdrijf is gepleegd, daarvan bij de politie of het bureau van de openbare aanklager aangifte is gedaan, ongeacht of de identiteit van de dader bekend is.

Rechten van benadeelde partijen in een strafprocedure

Als u het slachtoffer van een misdrijf bent en als benadeelde partij deelneemt aan een strafprocedure tegen de dader van dat misdrijf, hebt u de volgende rechten:

  • gebruik van de eigen taal;
  • het instellen van een vermogensrechtelijke vordering en het indienen van een verzoek om conservatoire maatregelen;
  • bijstand door een advocaat;
  • het aanvoeren van feiten en van bewijs;
  • het bijwonen van het proces;
  • het deelnemen aan het proces en het houden van slotpleidooi;
  • inzage in het zaakdossier;
  • kennisgeving door de openbare aanklager van de handelingen die naar aanleiding van uw klacht zijn verricht en het recht om bij de hoofdaanklager een klacht in te dienen;
  • het aantekenen van beroep;
  • het indienen van een verzoek tot strafvervolging of het instellen van een civiele vordering;
  • kennisgeving van de verwerping van de aanklacht of van de beslissing van de openbare aanklager om niet te vervolgen;
  • zelf vervolging instellen wanneer de openbare aanklager dat niet doet;
  • het instellen van een vordering tot herstel in de vorige toestand (restituto in integrum);
  • kennisgeving van het resultaat van de strafprocedure.

Kennisgeving van vrijlating van de dader

Wanneer de verdachte tot een gevangenisstraf wordt veroordeeld, stelt het ministerie van Justitie het slachtoffer in kennis van de datum van vrijlating.

Rechten van slachtoffers op grond van de wet inzake schadevergoeding voor slachtoffers van een misdrijf

Ingevolge de wet inzake schadevergoeding voor slachtoffers van een misdrijf hebben slachtoffers van een opzettelijk geweldsmisdrijf recht op een schadevergoeding van de staat, mits dit misdrijf na 1 juli 2013 is gepleegd op het grondgebied van Kroatië.

Voor het instellen van een schadevordering op grond van deze wet moet aan bepaalde wettelijke vereisten zijn voldaan.

Het slachtoffer moet onderdaan van Kroatië of een andere EU-lidstaat zijn of daar zijn woonplaats hebben en moet als gevolg van dat misdrijf een ernstig lichamelijk letsel hebben opgelopen of zijn gezondheid moet daardoor ernstig zijn verslechterd.

Een ander vereiste is dat binnen zes maanden nadat het misdrijf is gepleegd, daarvan bij de politie of het bureau van de openbare aanklager aangifte moet zijn gedaan, ongeacht of de identiteit van de dader bekend is.

De aanvraag voor schadevergoeding moet worden ingediend door het slachtoffer, met gebruikmaking van het daarvoor bestemde officiële aanvraagformulier, dat vergezeld moet gaan van de op dat formulier vermelde documenten. Het formulier is verkrijgbaar op elk politiebureau, het bureau van de openbare aanklager en de gemeentelijke en districtsrechtbanken en kan ook van de officiële websites van deze instanties en van de ministeries van Justitie en Binnenlandse Zaken worden gedownload.

Het ingevulde aanvraagformulier moet samen met de vereiste documenten worden ingediend bij het ministerie van Justitie, en wel binnen zes maanden nadat het misdrijf is gepleegd. Het formulier kan eventueel later worden ingediend als daar goede gronden voor zijn, maar niet later dan drie maanden nadat de betreffende grond(en) is(zijn) weggevallen. Het recht op schadevergoeding verjaart drie jaar nadat het misdrijf is gepleegd.

Krachtens de bovengenoemde wet heeft een slachtoffer recht op een vergoeding voor medische kosten en op een vergoeding voor gederfd inkomen van maximaal 35 000 HRK, terwijl een nabestaande recht heeft op een vergoeding voor gederfde wettelijke alimentatie van maximaal 70 000 HRK. Een vergoeding van maximaal 5 000 HRK voor standaardbegrafeniskosten kan worden aangevraagd door de persoon die deze kosten heeft gemaakt.

Over vergoedingsaanvragen wordt beslist door een speciaal daarvoor opgerichte raad die, volgens een bepaalde procedure, maar niet later dan zestig dagen nadat een volledige en correcte aanvraag is ingediend, beslist over de gegrondheid van de aanvraag en de hoogte van de vergoeding. De vergoeding wordt betaald binnen dertig dagen nadat het slachtoffer de daartoe strekkende beslissing van de raad heeft ontvangen.

Brochure over de rechten van slachtoffers van een misdrijfPDF(290 Kb)hr

Aanvraagformulier schadevergoeding voor slachtoffers van een misdrijfPDF(223 Kb)hr

Wettelijke verplichting tot het informeren van slachtoffers over de vrijlating van de dader

Overeenkomstig de wet tot wijzing van de wet op gevangenisstraffen moet het ministerie van Justitie het slachtoffer van een misdrijf, de benadeelde partij of de betrokken familieleden in kennis stellen van de vrijlating van de dader.

Dit gebeurt wanneer het gaat om zedenmisdrijven, misdrijven tegen de seksuele autonomie, misdrijven tegen leven of lichamelijke integriteit of andere geweldsmisdrijven.

Kennisgeving gebeurt aan het slachtoffer, de benadeelde partij of de betrokken familieleden bij de reguliere of voorwaardelijke vrijlating van de dader.

Slachtofferhulp en ondersteuning van getuigen

Slachtoffers en getuigen van misdrijven kunnen ondersteuning en informatie krijgen van diensten voor slachtofferhulp en ondersteuning van getuigen:

Diensten voor slachtofferhulp en ondersteuning van getuigenPDF(278 Kb)hr zijn gevestigd in zeven districtsrechtbanken, namelijk in Zagreb, Zadar, Osijek, Vukovar, Split, Sisak en Rijeka.

De diensten verlenen psychologische hulp en verstrekken informatie aan slachtoffers en getuigen en de personen die hen begeleiden.

De diensten ondersteunen ook gemeentelijke en politierechtbanken.

Voor informatie over de rechten van en de soort hulp die wordt geboden aan slachtoffers van misdrijven kunt u gratis bellen naar het nationaal informatiecentrum voor slachtoffers van misdrijven, dat bereikbaar is op het nummer 116 006. Het centrum heeft ook een eigen De link wordt in een nieuw venster geopend.website

Ook het ministerie van Justitie informeert slachtoffers en getuigen over hun rechten. Voor inlichtingen kunt u terecht op het volgende e-mailadres: De link wordt in een nieuw venster geopend.zrtve.i.svjedoci@pravosudje.hr

Aanvullende informatie:

De link wordt in een nieuw venster geopend.website van het ministerie van Justitie

Laatste update: 22/08/2016

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

Rechten van slachtoffers van strafbare feiten in strafrechtelijke procedures - Italië

U wordt als een slachtoffer van een misdrijf ("benadeelde partij") beschouwd als is komen vast te staan dat u de houder bent van een door de strafwetgeving beschermd juridisch recht dat is geschonden door een handeling die volgens de nationale wetgeving een misdrijf is, d.w.z. dat de schade die u hebt geleden de kern van het misdrijf vormt.

In het civiel recht hebt u schade geleden door een misdrijf als die schade, die zowel materieel als immaterieel kan zijn, in geld kan worden uitgedrukt. Over het algemeen zijn het slachtoffer en de benadeelde partij dezelfde persoon, behalve bij bijvoorbeeld moordzaken, waarbij de persoon die is vermoord het slachtoffer is en zijn familieleden de benadeelde partij zijn, die bij het gerecht een vordering tot schadevergoeding kunnen indienen.

Ingevolge de wetgeving kan het slachtoffer vóór, gedurende en na de procedure aanspraak maken op verschillende individuele rechten.

In Italië begint een strafprocedure met een vooronderzoek. De politie en de openbare aanklager onderzoeken de zaak. Aan het einde van dit onderzoek kan de openbare aanklager overgaan tot vervolging dan wel de rechter die het vooronderzoek leidt, verzoeken om de zaak te seponeren. Voor bepaalde misdrijven geldt dat de strafprocedure pas kan worden gestart als het slachtoffer een aanklacht indient bij de politie of de gerechtelijke autoriteiten.

Tijdens het proces onderzoekt het gerecht het verzamelde bewijs en spreekt het zich uit over de schuld van de verdachte. Het proces eindigt met de veroordeling of de vrijspraak van de verdachte, met de mogelijkheid van hoger beroep.

Als slachtoffer kunt u een belangrijke rol spelen in de strafprocedure en hebt u dus een aantal rechten. U kunt deelnemen als slachtoffer (benadeelde partij) zonder specifieke juridische status of een meer actieve rol spelen door formeel een civiele vordering tegen de dader in te stellen.

Klik op de links hieronder voor de informatie die u nodig hebt

De link wordt in een nieuw venster geopend.1 - Mijn rechten als slachtoffer van een misdrijf

De link wordt in een nieuw venster geopend.2 - De aangifte van een misdrijf en mijn rechten tijdens het onderzoek of het proces

De link wordt in een nieuw venster geopend.3 - Mijn rechten na afloop van het proces

De link wordt in een nieuw venster geopend.4 - Schadevergoeding

De link wordt in een nieuw venster geopend.5 - Mijn rechten op ondersteuning en bijstand

Laatste update: 21/11/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

1 - Mijn rechten als slachtoffer van een misdrijf

Welke informatie kan ik verwachten van de autoriteiten (bijvoorbeeld politie, officier van justitie) na het misdrijf, maar nog vóór ik aangifte van het misdrijf doe?

Het openbaar ministerie en de Criminele Inlichtingendienst (CID) moeten, zodra zij van het misdrijf in kennis zijn gesteld, u erop wijzen dat u als benadeelde partij het recht hebt een raadsman aan te wijzen om uw rechten uit te oefenen en dat u in aanmerking komt voor gratis rechtsbijstand (artikel 101 van het Italiaanse Wetboek van Strafvordering (Codice di procedura penale of c.p.p.)).

Na het eerste contact met de vervolgende instanties krijgt u, in een taal die u begrijpt, informatie over:

  • de procedures voor het doen van aangifte of het indienen van een klacht, uw rol in het onderzoek en het proces, uw recht om op de hoogte te worden gesteld van de datum en locatie van het proces en de tenlastelegging, en als u zich als civiele partij in de procedure hebt gevoegd, uw recht om een kennisgeving van de uitspraak te ontvangen, ook als samenvatting;
  • uw recht op gratis juridisch advies en rechtsbijstand;
  • hoe u gebruik kunt maken van uw recht op vertolking en vertaling van processtukken;
  • eventuele beschermingsmaatregelen die voor u beschikbaar kunnen zijn;
  • uw wettelijke rechten als u in een andere EU-lidstaat woont dan waar het misdrijf is gepleegd;
  • hoe onkosten in verband met deelname aan een strafprocedure worden vergoed;
  • de mogelijkheid om schadevergoeding te vorderen voor lichamelijk letsel of materiële schade als gevolg van het misdrijf;
  • de mogelijkheid om de procedure te schikken door intrekking van de klacht of via bemiddeling;
  • uw rechten in procedures waarbij de verdachte om schorsing van de procedure met probatievoorwaarden verzoekt of in procedures waarin de dader niet wordt gestraft vanwege de onbeduidende aard van het delict;
  • zorginstellingen in de nabije omgeving, woonvoorzieningen, opvanghuizen en toevluchtsoorden.

(artikel 90 bis c.p.p.)

Ik woon niet in het EU-land waar het misdrijf is gepleegd (EU-burgers en niet-EU-burgers). Hoe worden mijn rechten beschermd?

Als u geen Italiaans spreekt of verstaat, hebt u het recht om een taal te gebruiken die u beheerst wanneer u aangifte doet of een klacht indient bij het parket van de districtsrechtbank van eerste aanleg (tribunale). U hebt tevens het recht om op verzoek de ontvangstbevestiging van uw aangifte of klacht te laten vertalen in een taal die u beheerst (artikel 107 ter van de Richtsnoeren voor de tenuitvoerlegging van het Wetboek van Strafvordering (Disposizioni di Attuazione del Codice di Procedura Penale of disp.att.)).

Als u in Italië woont of verblijft, stuurt de openbare aanklager aangiften of klachten met betrekking tot in andere lidstaten van de Europese Unie gepleegde misdrijven naar de procureur-generaal bij het Hof van Beroep (Corte di appello). Deze stuurt ze vervolgens door naar de bevoegde rechterlijke instantie (artikel 108 ter disp.att.).

Zie ook:

Welke informatie krijg ik als ik een misdrijf aangeef?

Na het eerste contact met de vervolgende instanties krijgt u, in een taal die u begrijpt, informatie over:

  • uw recht om informatie te ontvangen over de stand van de procedure en de gegevens in het Officiële register van aangiften van misdrijven;
  • uw recht om te worden geïnformeerd over een verzoek om beëindiging van de procedure;
  • hoe u bezwaar kunt maken tegen schendingen van uw rechten;
  • de autoriteiten waar u informatie over uw zaak kunt verkrijgen;
  • hoe onkosten in verband met deelname aan een strafprocedure worden vergoed.

In een procedure wegens geweldsmisdrijven tegen personen wordt u desgewenst via de CID onmiddellijk geïnformeerd over voorbereidingen voor invrijheidstelling of voor beëindiging van een vrijheidsbenemende maatregel. Ook wordt u op dezelfde wijze tijdig op de hoogte gesteld wanneer de verdachte zich aan de voorlopige hechtenis of gevangenisstraf onttrekt en wanneer hij zich opzettelijk niet aan een vrijheidsbenemende maatregel houdt, tenzij de dader hierdoor daadwerkelijk gevaar zou lopen (artikel 90 ter c.p.p.).

Kom ik in aanmerking voor gratis vertolking of vertaling (wanneer ik contact opneem met de politie of andere autoriteiten of tijdens het onderzoek en het proces)?

De vervolgende instantie wijst een vertaler aan wanneer een document moet worden vertaald in een vreemde taal of in een dialect dat lastig te begrijpen is, of een tolk wanneer u een verklaring wilt of moet afleggen en u geen Italiaans spreekt. De verklaring kan ook schriftelijk worden afgelegd en in de aangifte worden opgenomen, samen met de door een vertaler gemaakte vertaling.

De instantie wijst, waar passend ambtshalve, een tolk aan als u geen Italiaans spreekt of verstaat en u moet worden gehoord, en wanneer u aan een zitting wilt deelnemen en om bijstand van een tolk hebt verzocht.

Waar mogelijk kan de bijstand van een tolk ook worden verleend via technologieën voor communicatie op afstand, mits de tolk niet fysiek aanwezig hoeft te zijn om u in staat te stellen uw rechten naar behoren uit te oefenen of de procedure volledig te begrijpen.

Als u geen Italiaans spreekt of verstaat, hebt u recht op gratis vertaling van stukken of delen ervan die informatie bevatten over de uitoefening van uw rechten. Een vertaling kan worden verstrekt in woordelijke vorm of in de vorm van een samenvatting wanneer de vervolgende instantie van oordeel is dat dit geen afbreuk doet aan uw rechten (artikel 143 bis c.p.p.).

Als u geen Italiaans spreekt of verstaat, hebt u het recht een taal te gebruiken die u beheerst bij het doen van aangifte of het indienen van een klacht bij het parket van de districtsrechtbank van eerste aanleg. U hebt tevens het recht om op verzoek de ontvangstbevestiging van uw aangifte of klacht te laten vertalen in een taal die u beheerst (artikel 107 ter disp.att).

Hoe zorgen de autoriteiten ervoor dat ik alles begrijp en ook begrepen word (als ik een kind ben; als ik gehandicapt ben)?

De vervolgende instantie wijst een vertaler aan wanneer een document moet worden vertaald in een vreemde taal of in een dialect dat lastig te begrijpen is, of een tolk wanneer u een verklaring wilt of moet afleggen en u geen Italiaans spreekt. 
Als u minderjarig bent, kan de rechter - eventueel ambtshalve - een deskundigenrapport laten opstellen in geval van onzekerheid over uw leeftijd (met dien verstande dat u in geval van twijfel wordt geacht minderjarig te zijn voor de toepassing van de procedurele richtsnoeren). Hetzelfde deskundigenrapport kan ook worden gebruikt om te bepalen of u een handicap hebt.

Artikel 351, lid 1 ter, c.p.p.

In procedures met betrekking tot misdrijven in de zin van de artikelen 572, 600, 600 bis, 600 ter, 600 quater, 600 quater.1, 600 quinquies, 601, 602, 609 bis, 609 quater, 609 quinquies, 609 octies, 609 undecies en 612 bis van het Italiaanse Wetboek van Strafrecht moet de CID als deze een getuigenverklaring van minderjarigen verlangt, zich laten bijstaan door een gekwalificeerde psycholoog of kinderpsychiater die daartoe door het openbaar ministerie is aangewezen. Hetzelfde geldt wanneer een getuigenverklaring wordt verlangd van meerderjarigen die in een bijzonder kwetsbare positie verkeren. In elk specifiek geval wordt gewaarborgd dat wanneer een getuigenverklaring wordt verlangd, bijzonder kwetsbare personen geen contact hebben met de persoon tegen wie een onderzoek loopt en niet steeds opnieuw een verklaring hoeven af te leggen, tenzij dit absoluut noodzakelijk is voor het onderzoek.

Artikel 362, lid 1 bis, c.p.p.

In procedures met betrekking tot misdrijven in de zin van artikel 351, lid 1 ter, moet het openbaar ministerie zich bij het verhoren van minderjarigen laten bijstaan door een deskundige op het gebied van psychologie of kinderpsychiatrie. Hetzelfde geldt wanneer een getuigenverklaring wordt verlangd van meerderjarigen die in een bijzonder kwetsbare positie verkeren. In elk specifiek geval wordt gewaarborgd dat wanneer een getuigenverklaring wordt verlangd, bijzonder kwetsbare personen geen contact hebben met de persoon tegen wie een onderzoek loopt en niet steeds opnieuw een verklaring hoeven af te leggen, tenzij dit absoluut noodzakelijk is voor het onderzoek.

Artikel 498, lid 4 tot en met 4 quater, c.p.p.

4. Het verhoor van minderjarigen als getuigen, waaronder de vragen en bezwaren van de partijen, wordt afgenomen door de voorzitter. Tijdens het verhoor kan de voorzitter zich laten bijstaan door een familielid van de minderjarige of een gekwalificeerde kinderpsycholoog. Als de voorzitter na het horen van de partijen van mening is dat rechtstreekse ondervraging voor de minderjarige niet belastend is, zal hij gelasten dat het verhoor plaatsvindt zoals hierboven is beschreven. Het bevel kan tijdens de ondervraging worden ingetrokken.

4 bis Op verzoek van een van de partijen of als de voorzitter dit nodig acht, worden de in artikel 398, lid 5 bis, beschreven procedures toegepast.

4 ter In procedures met betrekking tot misdrijven in de zin van de artikelen 572, 600, 600 bis, 600 ter, 600 quater, 600 quinquies, 601, 602, 609 bis, 609 ter, 609 quater, 609 octies en 612 bis van het Italiaanse Wetboek van Strafrecht worden minderjarige slachtoffers van de misdrijven en meerderjarige slachtoffers met een psychische aandoening op eigen verzoek of op verzoek van hun raadsman achter gespiegeld glas en via een intercomsysteem ondervraagd.

4 quater. Als de benadeelde partij in een bijzonder kwetsbare positie verkeert en moet worden ondervraagd, kan de rechter onverminderd het hierboven vermelde op verzoek van het slachtoffer of diens raadsman beschermende maatregelen gelasten.

Artikel 398, lid 5 quater, c.p.p.
Als de benadeelde partij in een bijzonder kwetsbare positie verkeert en moet worden ondervraagd, zijn ongeacht lid 5 ter de bepalingen van artikel 498, lid 4 quater, van toepassing.

Opvang slachtoffers

Wie biedt slachtofferhulp?

Aan slachtoffers van een misdrijf wordt hulp geboden door de zorginstellingen in de regio en door woonvoorzieningen, opvanghuizen, toevluchtsoorden en andere voorzieningen die worden beheerd door lokale en regionale organisaties. In het algemeen hebben veel regio's een netwerk van verenigingen van lokale organisaties, openbaar ministeries, districtsrechtbanken en gezondheidsdiensten die kosteloos hulp bieden aan slachtoffers van welk misdrijf dan ook.

Verwijst de politie mij automatisch door naar slachtofferhulp?

Ja. Met name als u slachtoffer bent van bepaalde soorten misdrijven (bijvoorbeeld mensenhandel, misbruik binnen het gezin of seksueel geweld), zijn er gerenommeerde organisaties die contact onderhouden met wetshandhavingsdiensten en die u informatie verstrekken over opvanghuizen of woonvoorzieningen die zich over u kunnen ontfermen.

Hoe wordt mijn persoonlijke levenssfeer beschermd?

Als u bijzonder kwetsbaar bent, wordt in elk specifiek geval gewaarborgd dat wanneer een getuigenverklaring wordt verlangd, u geen contact hebt met de persoon tegen wie een onderzoek loopt en u niet steeds opnieuw een verklaring hoeft af te leggen, tenzij dit absoluut noodzakelijk is voor het onderzoek.

Daarnaast bevat Wetgevingsbesluit nr. 196 van 30 juni 2003 (Wet inzake de bescherming van persoonsgegevens) specifieke regels voor de verwerking van justitiële gegevens om de vertrouwelijkheid en veiligheid ervan te beschermen. Afgezien daarvan moet u zodra u als slachtoffer de status van benadeelde partij in een strafprocedure krijgt, voor de rechter getuigen. De wet bevat regels die bepalen hoe dit moet gebeuren en die voorkomen dat u uw verklaring meerdere keren moet herhalen (voorbereidende hoorzitting - incidente probatorio) en regels ter bescherming van uw recht als slachtoffer om geen contact te hebben met de partij waartegen een onderzoek loopt/de verdachte. Wanneer u als slachtoffer jonger dan 18 jaar bent, mag uw foto niet in kranten worden gepubliceerd, evenmin als uw naam. Dit laatste geldt ook voor slachtoffers die 18 jaar of ouder zijn. Zo moet worden voorkomen dat uw persoonlijke gegevens bekend worden en dat informatie wordt verspreid waarmee uw identiteit kan worden vastgesteld.

Moet ik eerst aangifte van een misdrijf doen voordat ik toegang krijg tot slachtofferhulp?

Om in aanmerking te komen voor slachtofferhulp hoeft u geen aangifte te hebben gedaan.

Persoonlijke bescherming als ik in gevaar verkeer

Welke vormen van bescherming worden geboden?

Onder bepaalde bij wet vastgestelde omstandigheden (de artikelen 273 en 274 c.p.p.) kunnen de rechterlijke instanties de dader onder toezicht laten stellen. Dit is onder meer het geval wanneer u als benadeelde partij in een gevaarlijke situatie verkeert, met name doordat de dader zich mogelijk op onrechtmatige wijze blijft gedragen. Zo kan hij bijvoorbeeld onmiddellijk uit de gezinssituatie worden verwijderd. Ook kan hem een verbod worden opgelegd om zich op te houden op plaatsen waar u vaak komt en om op bepaalde plaatsen te wonen. Als alternatief kan hij onder huisarrest worden geplaatst of in voorlopige hechtenis worden genomen.

U hebt het recht te worden geïnformeerd over verzoeken tot intrekking of vervanging van de toezichtmaatregelen die aan de dader zijn opgelegd, om binnen twee dagen een verweerschrift in te dienen en om uw standpunt kenbaar te maken (artikel 299 c.p.p.). U hebt ook het recht om te worden geïnformeerd over rechterlijke beslissingen om de toezichtmaatregelen tegen de verdachte te wijzigen, in te trekken of te vervangen.

Met name wanneer u bijzonder kwetsbaar, minderjarig of slachtoffer van bepaalde misdrijven bent, kunnen nadere procedurele voorzorgsmaatregelen worden gelast. Daarbij gaat het in het bijzonder om de hieronder vermelde maatregelen.

  • Als u bijzonder kwetsbaar bent, wordt in elk specifiek geval gewaarborgd dat wanneer een getuigenverklaring wordt verlangd, u geen contact hebt met de persoon tegen wie een onderzoek loopt en u niet steeds opnieuw een verklaring hoeft af te leggen, tenzij dit absoluut noodzakelijk is.
  • Als u minderjarig bent en de CID een getuigenverklaring van u verlangt, moet deze zich laten bijstaan door een gekwalificeerde psycholoog of kinderpsychiater die door het openbaar ministerie is aangewezen (artikel 351, lid 1 ter, c.p.p.).
  • Als u minderjarig bent en het openbaar ministerie van u verlangt dat u getuigt, moet het zich laten bijstaan door een gekwalificeerde psycholoog of kinderpsychiater. Als u bijzonder kwetsbaar bent, wordt in elk specifiek geval gewaarborgd dat wanneer een getuigenverklaring wordt verlangd, u geen contact hebt met de persoon tegen wie een onderzoek loopt en u niet steeds opnieuw een verklaring hoeft af te leggen, tenzij dit absoluut noodzakelijk is voor het onderzoek (artikel 362, lid 1 bis, c.p.p.).
  • Het verhoor van minderjarigen als getuigen wordt afgenomen door de voorzitter, die zich daarbij kan laten bijstaan door een familielid van de minderjarige of een gekwalificeerde kinderpsycholoog (artikel 498 c.p.p.).
  • Wanneer een van de partijen die moeten getuigen minderjarig is, kan de rechtbank op verzoek van een van de partijen of als de voorzitter dit nodig acht de plaats, tijd en bepaalde procedures voor de voorbereidende hoorzitting vaststellen wanneer dit nodig en passend is om de betrokkenen te beschermen. De hoorzitting kan op een andere locatie plaatsvinden dan bij de rechtbank van eerste aanleg en de rechtbank kan gebruikmaken van gespecialiseerde voorzieningen of, als deze niet beschikbaar zijn, van de woning van de getuige.
  • Verklaringen van getuigen moeten in hun geheel worden opgenomen met behulp van fonografische of audiovisuele media. Als er geen opnameapparatuur of technisch personeel beschikbaar is, worden deskundigenrapporten of technisch advies verstrekt.
  • In zaken die met geweldsmisdrijven verband houden, worden minderjarige slachtoffers van die misdrijven en meerderjarige slachtoffers met een psychische aandoening op eigen verzoek of op verzoek van hun raadsman achter gespiegeld glas en via een intercomsysteem ondervraagd.

Wie kan mij bescherming bieden?

(Zie hierboven.)

Is er iemand die het risico beoordeelt dat de dader mij verdere schade toebrengt?

Als er speciale bescherming nodig is, moeten slachtoffers van misdrijven volgens de wet individueel worden beoordeeld om te bepalen of en in hoeverre zij gebaat zouden zijn bij speciale maatregelen tijdens de procedure. Daaraan zal met name bijzondere aandacht worden besteed als u minderjarig en/of bijzonder kwetsbaar bent. Het is aan de rechter om te bepalen of u passende bescherming krijgt gedurende de strafprocedure. Tijdens het onderzoek moet u worden gehoord op een geschikte locatie en moeten de verhoren worden afgenomen door gekwalificeerde professionals. Als onder de slachtoffers ook minderjarigen zijn, moet de kinderrechter op de hoogte worden gesteld om de situatie en de beschermingsmaatregelen te beoordelen. Om u tegen verdere misdrijven te beschermen, kan de rechtbank van eerste aanleg de vrijheid van de dader beperken (detentie, verbod om zich op te houden op plaatsen waar u vaak komt, verwijdering uit de gezinssituatie). Als deze maatregelen worden toegepast, moet dat aan u worden meegedeeld (artikel 282 quater c.p.p.). Wanneer de rechter gelast om de dader uit de gezinssituatie te verwijderen, of in een later stadium, kunt u de rechter verzoeken de dader ook te veroordelen tot betaling van een onderhoudsuitkering (artikel 282 bis c.p.p.). De betrokken provinciale hoofdbureaus van politie (Questura) hebben een bureau dat over soortgelijke bevoegdheden beschikt.

Is er iemand die het risico beoordeelt dat het strafrechtstelsel mij verdere schade toebrengt (tijdens het onderzoek en het proces)?

Slachtoffers van geweldsmisdrijven die minderjarig zijn of in een bijzonder kwetsbare positie verkeren, hebben recht op bescherming tijdens het afleggen van hun getuigenis. Er kunnen met name afspraken worden gemaakt om te voorkomen dat u tijdens het onderzoek of het proces in contact komt met de dader. Als u bijzonder kwetsbaar bent, is het bovendien mogelijk om uw verklaringen audiovisueel te laten opnemen, ook wanneer dat niet absoluut noodzakelijk is.

Richtsnoeren voor verwijzing 
(artikel 413 c.p.p.): Aanvraag door de persoon tegen wie een onderzoek loopt of door het slachtoffer van het misdrijf

  1. De persoon tegen wie een onderzoek loopt of het slachtoffer van het misdrijf kan bij de procureur-generaal een verwijzingsbeschikking op grond van artikel 412, lid 1, aanvragen (als het openbaar ministerie niet binnen de wettelijke termijn of de door de rechter verlengde termijn tot vervolging overgaat of om sluiting van de zaak verzoekt).
  2. Indien verwijzing wordt gelast, zal de procureur-generaal het noodzakelijke vooronderzoek verrichten en alle verzoeken indienen binnen dertig dagen na indiening van de aanvraag, zoals bepaald in artikel 412, lid 1.

Welke bescherming wordt geboden voor zeer kwetsbare slachtoffers?

Een bijzonder kwetsbare positie van het slachtoffer kan niet alleen worden afgeleid uit de leeftijd en een eventuele fysieke of psychologische beperking, maar ook uit het soort misdrijf en de procedures en omstandigheden van de zaak. Om de kwetsbaarheid te beoordelen, wordt onderzocht of er sprake is van een geweldsmisdrijf tegen personen of een racistisch haatmisdrijf, of er een verband is met georganiseerde misdaad of terrorisme, ook op internationaal niveau, of met mensenhandel, dan wel of discriminatie de aanleiding was en of het slachtoffer emotioneel, psychologisch of economisch afhankelijk is van de dader (artikel 90 quater c.p.p.).

Als u bijzonder kwetsbaar bent, zijn audiovisuele opnamen van uw verklaringen altijd toegestaan, ook wanneer dat niet absoluut noodzakelijk is.

EISEN AAN DE GETUIGENVERKLARING IN SPECIFIEKE GEVALLEN In zaken met betrekking tot mishandeling van gezinsleden en partners, in slavernij brengen of houden, kinderprostitutie, kinderpornografie, virtuele pornografie, toeristische initiatieven om kinderprostitutie te bedrijven, mensenhandel, koop en verkoop van slaven, seksueel geweld, misdrijven met verzwarende omstandigheden, seksuele handelingen met een minderjarige, groepsverkrachting, kinderlokkerij en stalking, als u in een bijzonder kwetsbare positie verkeert en u wordt verzocht te getuigen, als u al verklaringen hebt afgelegd tijdens de voorbereidende zitting of in een kruisverhoor met de persoon tegen wie deze verklaringen worden gebruikt of als uw verklaringen schriftelijk zijn vastgelegd, hoeft u alleen te getuigen over feiten en omstandigheden die verschillen van die in uw eerdere verklaringen, of als de rechter of een van de partijen dat nodig acht op basis van specifieke eisen.

GETUIGENVERKLARING Als de CID een getuigenverklaring verlangt van slachtoffers die in een bijzonder kwetsbare positie verkeren, ook als zij ouder dan 18 jaar zijn, moet de dienst zich laten bijstaan door een gekwalificeerde psycholoog of kinderpsychiater die door het openbaar ministerie is aangewezen. In elk specifiek geval wordt gewaarborgd dat wanneer een getuigenverklaring wordt verlangd, bijzonder kwetsbare personen geen contact hebben met de persoon tegen wie een onderzoek loopt en niet steeds opnieuw een verklaring hoeven af te leggen, tenzij dit absoluut noodzakelijk is voor het onderzoek (artikel 351, lid 1 ter).

BEWIJSVERGARING Als het openbaar ministerie een getuigenverklaring verlangt van slachtoffers die in een bijzonder kwetsbare positie verkeren, ook als zij ouder dan 18 jaar zijn, moet het zich laten bijstaan door een gekwalificeerde psycholoog of kinderpsychiater. In elk specifiek geval wordt gewaarborgd dat wanneer een getuigenverklaring wordt verlangd, bijzonder kwetsbare personen geen contact hebben met de persoon tegen wie een onderzoek loopt en niet steeds opnieuw een verklaring hoeven af te leggen, tenzij dit absoluut noodzakelijk is voor het onderzoek (artikel 362, lid 1 bis).

VERHOOR VAN GETUIGEN Uw verhoor, waaronder de vragen en tegenvorderingen van de partijen, wordt afgenomen door de voorzitter. Bij het verhoren van getuigen kan de voorzitter zich laten bijstaan door een van uw familieleden of een gekwalificeerde kinderpsycholoog. Als de voorzitter na het horen van de partijen van mening is dat rechtstreekse ondervraging niet belastend voor u is, zal hij gelasten dat het verhoor plaatsvindt zoals hierboven is beschreven. Het bevel kan tijdens de ondervraging worden ingetrokken (artikel 498 c.p.p.).

Op verzoek van een van de partijen of als de voorzitter dit nodig acht, worden de in artikel 398, lid 5 bis, beschreven procedures toegepast (voorbereidende hoorzitting, zie hieronder).

VOORBEREIDENDE HOORZITTING (artikel 398, lid 5 bis) Op verzoek van een van de partijen of als de voorzitter dit nodig acht, worden de volgende procedures toegepast: bij onderzoeken met betrekking tot mishandeling van gezinsleden of partners, in slavernij brengen of houden, kinderprostitutie, kinderpornografie, virtuele pornografie, toeristische initiatieven om kinderprostitutie te bedrijven, mensenhandel, koop en verkoop van slaven, seksueel geweld, misdrijven met verzwarende omstandigheden, seksuele handelingen met een minderjarige, groepsverkrachting, kinderlokkerij of stalking kan de rechter, als er zich onder de getuigen meerderjarigen in een bijzonder kwetsbare positie bevinden, de plaats, tijd en bepaalde procedures voor de zitting vaststellen wanneer dit nodig en passend is om de betrokkenen te beschermen. De zitting kan op een andere locatie plaatsvinden dan bij de rechtbank van eerste aanleg en de rechtbank kan gebruikmaken van gespecialiseerde voorzieningen of, als deze niet beschikbaar zijn, van de woning van de getuige. Getuigenverklaringen moeten in hun geheel worden opgenomen met behulp van fonografische of audiovisuele media. Als er geen opnameapparatuur of technisch personeel beschikbaar is, worden deskundigenrapporten of technisch advies verstrekt. Er wordt ook een schriftelijk verslag van het verhoor opgesteld in de vorm van een samenvatting. Een transcriptie van de opname wordt alleen op verzoek van de partijen beschikbaar gesteld.

Als u in een bijzonder kwetsbare positie verkeert en u moet worden ondervraagd, zal de rechter op uw verzoek of op verzoek van uw raadsman beschermende maatregelen gelasten (artikel 498, lid 4 quater, c.p.p.).

In procedures met betrekking tot de bovengenoemde misdrijven kan het openbaar ministerie, ook op uw verzoek of op verzoek van de persoon tegen wie een onderzoek loopt, verlangen dat u tijdens de voorbereidende zitting een getuigenverklaring aflegt, ook in gevallen waarin dat niet verplicht is. Als u in een bijzonder kwetsbare positie verkeert, kan het openbaar ministerie, ook op uw verzoek of op verzoek van de persoon tegen wie een onderzoek loopt, verlangen dat u tijdens de voorbereidende zitting een verklaring aflegt (artikel 392 c.p.p.).

Wanneer bij het verzamelen van bewijs slachtoffers moeten worden betrokken die in een bijzonder kwetsbare positie verkeren, kan gebruik worden gemaakt van de vertrouwde procedure van een voorbereidende hoorzitting. Dit instrument is er onder meer op gericht te voorkomen dat u verdere schade lijdt (secundair slachtofferschap) doordat u voortdurend bij de procedure wordt betrokken.

RECHTSBIJSTAND Als u slachtoffer bent van misdrijven met betrekking tot misbruik van gezinsleden en partners, vrouwelijke genitale verminking, seksueel geweld, seksuele handelingen met een minderjarige, groepsverkrachting en stalking, hebt u altijd recht op gratis rechtsbijstand, ook wanneer uw inkomen hoger is dan de wettelijk vastgestelde grens om daarvoor in aanmerking te komen. Als u minderjarig bent, geldt hetzelfde als u het slachtoffer bent van slavernij of horigheid, kinderprostitutie, kinderpornografie, toeristische initiatieven om kinderprostitutie te bedrijven, mensenhandel, koop en verkoop van slaven en ontucht met minderjarigen.

Ik ben minderjarig. Heb ik bijzondere rechten?

(Zie hierboven.)

Een familielid is overleden ten gevolge van het misdrijf – wat zijn mijn rechten?

Als het slachtoffer van het misdrijf is overleden, worden de bij wet aan hem toegekende rechten uitgeoefend door zijn naaste verwanten

(artikel 90, lid 3, c.p.p.).

Een familielid is slachtoffer van een misdrijf – wat zijn mijn rechten?

(Zie hierboven.)

Heb ik toegang tot bemiddeling/mediation? Onder welke voorwaarden? Ben ik in veiligheid tijdens bemiddeling/mediation?

Strafrechtelijke bemiddeling is gebaseerd op Wetsbesluit nr. 274/2000. Op grond daarvan kan een slachtoffer een rechtstreekse procedure tegen de dader aanspannen om schadevergoeding te vorderen voor zijn belangen die zijn geschaad. Van deze mogelijkheid kan alleen gebruik worden gemaakt met betrekking tot misdrijven waartegen u een klacht kunt indienen (minder ernstige misdrijven).

Om strafrechtelijke bemiddeling te starten en te verrichten, is de instemming van de partijen nodig om tot een bevredigende overeenkomst te komen. Gedurende de gehele procedure moet de vrederechter streven naar verzoening tussen de partijen voor zover dat mogelijk is. Misdrijven die onder de bevoegdheid van een vrederechter vallen en door hun aard geschikt zijn voor bemiddeling, zijn onder meer smaad, laster, mishandeling, geweldpleging, gering lichamelijk letsel en vandalisme.

Daarnaast kunnen de partijen in de strafprocedure of hun raadslieden zich rechtstreeks tot het Bemiddelingsbureau wenden op grond van de alternatieve definitie van een strafprocedure onder de bevoegdheid van een vrederechter zoals bepaald in artikel 35 van Wetsbesluit nr. 274/2000, of op grond van een uitspraak dat het misdrijf nietig is geworden door de compenserende maatregelen van de dader.

Voor misdrijven waarvoor u een klacht kunt indienen, kunt u een dagvaarding aanvragen waarin de verdachte van het misdrijf wordt opgeroepen om voor een vrederechter te verschijnen. De aanvraag moet door u als benadeelde partij, of door uw wettelijke vertegenwoordiger, en door uw raadsman worden ondertekend. Uw handtekening wordt door uw raadsman bekrachtigd. Als u minderjarig en jonger dan 14 jaar bent, een psychische aandoening hebt of wilsonbekwaam bent, moet de aanvraag worden ondertekend door een van uw ouders of door uw volledige voogd, beperkte voogd of bijzondere voogd. Het indienen van de aanvraag heeft dezelfde gevolgen als het indienen van een klacht (artikel 21).

Indiening van de aanvraag: de aanvraag moet vooraf aan het openbaar ministerie worden toegezonden door aflevering op het secretariaat en wordt vervolgens door de aanvrager binnen drie maanden na aangifte van het misdrijf, met bewijs van bovengenoemde aflevering, ingediend bij de griffie van het lokale vredegerecht. Als u al een klacht over hetzelfde incident hebt ingediend, moet u dat in de aanvraag vermelden en een kopie van de klacht bijvoegen. Een andere kopie dient u in bij het secretariaat van het openbaar ministerie. In dit geval zal de vrederechter de oorspronkelijke klacht laten opvragen (artikel 22).

Civiele partij in de procedure: als u zich als civiele partij in de procedure wilt voegen, moet u dat doen bij het indienen van de aanvraag omdat anders uw recht vervalt. Met een gemotiveerd verzoek om schadeloosstelling of schadevergoeding in de aanvraag voegt u zich als civiele partij in de procedure (artikel 23).

De aanvraag is niet-ontvankelijk:

  1. als hij te laat wordt ingediend;
  2. als hij wordt ingediend in andere dan de bedoelde gevallen;
  3. als hij niet de vereiste informatie bevat of niet is ondertekend;
  4. als de beschrijving van het incident of de vermelding van de bronnen van bewijs onvoldoende is;
  5. als er geen bewijs is dat het openbaar ministerie op de hoogte is gesteld.

Verzoeken van het openbaar ministerie (artikel 25): binnen tien dagen na indiening van de aanvraag dient het openbaar ministerie zijn verzoeken in bij de griffie van het vredegerecht. Als het de aanvraag niet-ontvankelijk of kennelijk ongegrond verklaart of als de aanvraag is ingediend bij een vrederechter die niet bevoegd is in de regio, zal het openbaar ministerie de dagvaarding niet aanvaarden of de tenlastelegging vermelden en de beschuldiging in het beroep bevestigen of wijzigen.

Na het verstrijken van de termijn zal de vrederechter de procedure voortzetten, ook als het openbaar ministerie geen verzoeken heeft ingediend. Als de vrederechter de aanvraag niet als niet-ontvankelijk of kennelijk ongegrond beschouwt en de aanvraag binnen zijn bevoegdheid valt, geeft hij binnen twintig dagen na indiening van de aanvraag een beschikking waarin de partijen worden opgeroepen voor een zitting.

Een door een van de benadeelde partijen ingediende aanvraag weerhoudt de anderen er niet van aan de procedure deel te nemen met bijstand van een raadsman en met dezelfde rechten als de hoofdaanvrager. De betrokken benadeelde partijen kunnen zich in de civiele procedure voegen voordat de zitting wordt geopend. Als de zitting niet wordt bijgewoond door de benadeelde partijen aan wie de beschikking naar behoren is betekend, wordt dit beschouwd als het afzien van het recht om een klacht in te dienen of als het intrekken van de klacht als deze al is ingediend.

Zitting voor de rechtbank: ten minste zeven dagen vóór de datum die voor de zitting is vastgesteld, dient het openbaar ministerie, of u als benadeelde partij, de dagvaarding in bij de griffie van het vredegerecht samen met de relevante kennisgevingen.

Bij een misdrijf waartegen een klacht kan worden ingediend, zal de rechter streven naar verzoening tussen de partijen. In dit geval kan de rechter, wanneer dat bevorderlijk is om tot verzoening te komen, de zitting maximaal twee maanden verdagen en waar nodig gebruikmaken van bemiddeling door publieke of particuliere centra en instellingen in de regio. In geen geval kunnen door de partijen in het kader van de verzoeningsprocedure afgelegde verklaringen op welke manier dan ook voor beraadslaging worden gebruikt (artikel 29).

Indien een schikking wordt getroffen, wordt een verslag opgesteld waarin wordt bevestigd dat de klacht is ingetrokken of dat wordt afgezien van de aanvraag en de aanvaarding daarvan. Het afzien van de aanvraag heeft dezelfde gevolgen als het intrekken van de klacht.

Bemiddeling kan ertoe leiden dat u de klacht intrekt. In dat geval volgt een verklaring dat de zaak is geseponeerd wegens het ontbreken van een grond. Verder kan een positieve uitkomst van de bemiddeling leiden tot vergoeding van de schade die door het misdrijf is veroorzaakt, en kan derhalve een beslissing worden gegeven dat het misdrijf nietig is geworden als gevolg van de schadevergoeding die door de dader voorafgaand aan de zitting is verstrekt of vanwege de geringe ernst van het delict.

Waar vind ik de wetgeving waarin mijn rechten zijn vastgelegd?

Regels voor de bescherming van slachtoffers zijn te vinden in het Wetboek van Strafvordering, in De link wordt in een nieuw venster geopend.Wetsbesluit nr. 212 van 15 december 2015 ter uitvoering van Richtlijn 2012/29/EU betreffende de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten, in De link wordt in een nieuw venster geopend.Wetsbesluit nr. 204 van 9 november 2007, in De link wordt in een nieuw venster geopend.Besluit nr. 222 van 23 december 2008 (ter uitvoering van Wetsbesluit nr. 204/2007), in artikel 11 van De link wordt in een nieuw venster geopend.Wet nr. 122 van 7 juli 2016 (Europese wet van 2015/2016 inzake schadeloosstelling van slachtoffers van geweldsmisdrijven) en in een reeks andere regelgevende maatregelen met betrekking tot slachtoffers van bepaalde soorten misdrijven.

Laatste update: 21/11/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

2 - De aangifte van een misdrijf en mijn rechten tijdens het onderzoek of het proces

Hoe geef ik een misdrijf aan?

  • Een aangifte wordt ingediend wanneer een persoon die kennis heeft van een openlijk strafbaar feit, het openbaar ministerie of een CID-functionaris daarvan op de hoogte stelt. Aangifte doen van een misdrijf is optioneel, maar is verplicht in een aantal uitdrukkelijk in de wet bepaalde gevallen. De aangifte bevat de belangrijkste gegevens over het incident, de datum waarop u kennis kreeg van het misdrijf en de reeds bekende bewijselementen. Daarnaast bevat de aangifte waar mogelijk de persoonsgegevens, de woonplaats en andere informatie die kan helpen om de verdachte van het misdrijf te identificeren, alsook uw persoonsgegevens als benadeelde partij en de gegevens van anderen die mogelijk relevante informatie kunnen verschaffen om de toedracht te helpen vaststellen. Ook als er geen bruikbare informatie wordt verschaft die kan helpen om de verdachte van het misdrijf te identificeren, kan strafvervolging worden ingesteld. U kunt namelijk ook aangifte tegen onbekenden doen. Deze aangifte moet door de politieautoriteiten bij het desbetreffende openbaar ministerie worden ingediend, samen met informatie over eventuele onderzoeksmaatregelen om de daders van het misdrijf te identificeren.
  • Een klacht is een verklaring waarmee het slachtoffer van een misdrijf (of diens wettelijke vertegenwoordiger) de wens te kennen geeft dat de dader wordt vervolgd en heeft betrekking op niet openlijk strafbare feiten. In de verklaring moet het gepleegde feit worden beschreven en moet duidelijk worden aangegeven dat de indiener van de klacht de aanklacht wil doorzetten en de schuldige wil straffen. U kunt een eerder ingediende klacht intrekken, behalve in geval van seksueel geweld of seksuele handelingen met een minderjarige. Om de klacht te laten vallen, moet de intrekking worden aanvaard door de persoon tegen wie de klacht is gericht. Als deze persoon onschuldig is, kan hij echter desgewenst met een proces aantonen dat hij niets met het misdrijf te maken heeft.
  • Met een verzoekschrift wordt om tussenkomst van wetshandhavingsautoriteiten verzocht bij geschillen tussen particulieren. Het verzoekschrift wordt ingediend door één of beide betrokken partijen. Naar aanleiding van een verzoek om tussenkomst van de overheid nodigt de wetshandhavingsfunctionaris de partijen uit voor een gesprek in een poging om tot verzoening te komen en een aangifte op te stellen. Als wordt vastgesteld dat een misdrijf is gepleegd, moet de wetshandhavingsfunctionaris de justitiële autoriteiten op de hoogte stellen wanneer er sprake is van een openlijk strafbaar feit. Als het om een misdrijf gaat dat vervolgbaar is door middel van een klacht, kan hij op verzoek het geschil voorlopig schikken. Dit doet geen afbreuk aan uw recht om daarna alsnog een klacht in te dienen.

Aangiften, klachten en verzoekschriften moeten worden ingediend bij de bureaus van een afdeling van de wetshandhavingsautoriteiten (provinciale hoofdbureaus van politie, lokale politiebureaus en bureaus van de militaire politie (Carabinieri)). Een aangifte of een verzoekschrift kan ook bij de openbare aanklager worden ingediend.

Hoe kom ik er achter wat de stand van zaken is?

Nadat u aangifte hebt gedaan, krijgt u informatie over de instanties waarmee u contact kunt opnemen als u informatie wenst over de zaak, uw rol in het onderzoek en het proces, uw recht om te worden geïnformeerd over de datum en locatie van het proces en over de tenlastelegging en, als u zich als civiele partij in de procedure voegt, over uw recht om een kennisgeving van de uitspraak te ontvangen, ook als samenvatting. Daarnaast kunt u op de hoogte worden gehouden van de stand van de procedure en de gegevens in het Officiële register van aangiften van misdrijven. U wordt geïnformeerd over een eventueel verzoek om de zaak te sluiten en over de procedure voor het aantekenen van bezwaar tegen schending van uw rechten. U kunt de zaak schikken door de klacht in te trekken wanneer dat mogelijk is of via bemiddeling (artikel 90 bis van het Wetboek van Strafvordering (Codice di procedura penale of c.p.p.)).

Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand (tijdens het onderzoek of tijdens het proces)? Onder welke voorwaarden?

Na het eerste contact met de vervolgende instanties krijgt u, in een taal die u begrijpt, informatie over uw recht op gratis juridisch advies en rechtsbijstand (artikel 90 bis). U kunt een aanvraag voor gratis rechtsbijstand indienen op grond van de bepalingen in de Wet inzake rechtsbijstand voor minvermogenden (artikel 98 c.p.p.). Mogelijk hebt u ook toegang tot gratis rechtsbijstand, op voorwaarde dat uw inkomen de wettelijke grens niet overschrijdt. Om voor gratis rechtsbijstand in aanmerking te komen, moet u de desbetreffende aanvraag onmiddellijk na het doen van aangifte indienen bij de rechtbank van eerste aanleg. Na afronding van de eerste fase van de procedure, die de raadsman mag bijwonen, en in elk geval vóór de uitnodiging voor het verhoor, of uiterlijk tegelijk met de kennisgeving van afsluiting van het vooronderzoek, stelt het openbaar ministerie de aan een onderzoek onderworpen persoon er schriftelijk van in kennis dat hij door de rechtbank een raadsman toegewezen heeft gekregen. Gebeurt dat niet, dan zijn alle nadien verrichte handelingen nietig (artikel 369 bis c.p.p.).

Deze kennisgeving moet de volgende gegevens bevatten:

a) de informatie dat bijstand van een raadsman in een strafprocedure verplicht is en informatie over de wettelijke rechten van een persoon tegen wie een onderzoek loopt;

b) de naam van de door de rechtbank toegewezen raadsman en zijn adres en telefoonnummer;

c) informatie over het recht van de verdachte om zijn eigen raadsman aan te wijzen en de mededeling dat als hij dit niet doet, hij tijdens het onderzoek wordt vertegenwoordigd door de toegewezen raadsman;

d) de vermelding dat hij zijn door de rechtbank toegewezen raadsman moet betalen als hij niet voldoet aan de voorwaarden voor gratis rechtsbijstand en de waarschuwing dat als hij insolvent wordt verklaard, een executieprocedure wordt ingeleid;

d bis) informatie over het recht op een tolk en op vertaling van belangrijke stukken;

e) informatie over de voorwaarden om in aanmerking te komen voor gratis rechtsbijstand.

Gratis rechtsbijstand is gebaseerd op het in artikel 24 van de Italiaanse grondwet verankerde recht op verdediging, op basis waarvan iedereen recht heeft op bijstand in elke fase en op elk niveau van het rechtsstelsel. Personen met financiële problemen komen op grond daarvan niet alleen in aanmerking voor gratis bijstand van een advocaat en van specialisten, waaronder technisch adviseurs, maar hoeven ook geen gerechtskosten te betalen. Gratis rechtsbijstand is beschikbaar voor strafzaken en civiele zaken die met strafzaken verband houden, voor aanvullende maatregelen zoals strafrechtelijke handhaving, beveiligings-, preventie- en toezichtsprocedures, en voor civiele zaken die voortvloeien uit strafzaken.

Niet alleen Italiaanse burgers, maar ook vreemdelingen hebben toegang tot gratis rechtsbijstand. Dit geldt ook voor vreemdelingen tegen wie een administratieve uitzettingsprocedure loopt en vreemdelingen die niet in Italië woonachtig zijn of die stateloos zijn en in Italië wonen.

Alle partijen in de procedure kunnen een verzoek om gratis rechtsbijstand indienen. Als u slachtoffer bent van bepaalde seksuele misdrijven, zijn de wettelijke inkomensgrenzen niet van toepassing.

De staat biedt ook bescherming aan minderjarigen, die recht hebben op gratis rechtsbijstand. Dit geldt ook voor personen tegen wie een vooronderzoek loopt als zij zijn aangehouden, in hechtenis zijn genomen of aan maatregelen van voorlopige hechtenis zijn onderworpen.

Om voor gratis rechtsbijstand in aanmerking te komen, mag uw inkomen niet hoger zijn dan het wettelijk vastgestelde maximum. Dit komt overeen met 11 369,24 EUR, rekening houdend met een verhoging van 1 032,90 EUR voor elke persoon die bij u inwoont.

Kan ik aanspraak maken op onkostenvergoeding (voor deelname aan het onderzoek/het proces)? Onder welke voorwaarden?

Gratis rechtsbijstand, gebaseerd op het in artikel 24 van de Italiaanse grondwet verankerde recht op verdediging, biedt iedereen die voldoet aan de vereisten (beperkte financiële middelen) de mogelijkheid zich in elke fase en op elk niveau van het rechtsstelsel kosteloos te laten bijstaan door een advocaat en specialisten, waaronder technisch adviseurs. Ook geldt een vrijstelling van het betalen van gerechtskosten.

Kan ik beroep instellen als mijn zaak wordt afgesloten voordat er een proces plaatsvindt?

Als u oppositie instelt tegen een verzoek om de zaak te sluiten, vraagt u om voortzetting van het vooronderzoek. U moet het onderwerp van het verdere onderzoek en de bijbehorende bewijzen vermelden. Doet u dat niet, dan wordt de oppositie niet-ontvankelijk verklaard. Als uw oppositie niet-ontvankelijk is en de aangifte van het misdrijf ongegrond is, zal de rechter bij gemotiveerde beschikking sluiting van de zaak gelasten en de stukken terugsturen naar het openbaar ministerie. Als het verzoek niet wordt ingewilligd, zal de rechter een datum voor een zitting in de raadkamer vaststellen voor u en voor de persoon tegen wie een onderzoek loopt. Het openbaar ministerie wordt daarvan op de hoogte gesteld. De rechter zal ook de procureur-generaal bij het Hof van Beroep (Corte di Appello) laten weten dat de zitting is gepland. Na de zitting zal de rechter als hij verder onderzoek nodig acht, dit aangeven door middel van een opdracht aan het openbaar ministerie en een vaste termijn voor de afronding van dit onderzoek vaststellen. Als de rechter het verzoek om sluiting van de zaak niet inwilligt, geeft hij het openbaar ministerie opdracht om binnen tien dagen een tenlastelegging te formuleren. Binnen twee dagen nadat de tenlastelegging is bekendgemaakt, stelt de rechter in een beschikking een datum voor de inleidende hoorzitting vast.

Als u slachtoffer van een geweldsmisdrijf tegen personen bent, hebt u bovendien altijd het recht in kennis te worden gesteld van een verzoek om de zaak te sluiten, ook als u niet uitdrukkelijk verzoekt om te worden geïnformeerd. Na ontvangst van deze kennisgeving hebt u twintig dagen de tijd om de stukken in te zien en een gemotiveerde aanvraag tot voortzetting van het vooronderzoek in te dienen (artikel 408, lid 3 bis, c.p.p.).

Kan ik betrokken worden bij het proces?

Als slachtoffer van het misdrijf kunt u een raadsman aanwijzen om uw rechten uit te oefenen. Om ervan verzekerd te zijn dat u de mededelingen ontvangt waarop u volgens de wet recht hebt en om specifieke rechten uit te oefenen, moet u een domicilieadres kiezen en opgeven. U moet ook alle wijzigingen meedelen die zich tijdens de strafprocedure in dit adres voordoen. Als u een raadsman hebt aangewezen, hoeft u deze informatie niet te verschaffen aangezien alle kennisgevingen aan hem worden toegezonden.

U hebt het recht processtukken in te dienen en bewijzen aan te dragen, zowel tijdens de onderzoeksfase als tijdens het proces (artikel 90 bis c.p.p.). Ook kunt u de gegevens in het Officiële register van aangiften van misdrijven controleren (artikel 335 c.p.p.). U moet worden geïnformeerd wanneer expertises, die niet kunnen worden herhaald, zijn afgerond (artikel 360 c.p.p.). U kunt ook bij het openbaar ministerie een verzoek indienen om in de voorbereidende zitting bewijs te vergaren. U kunt vragen om in kennis te worden gesteld van elk verzoek om het onderzoek op te schorten of de zaak te sluiten, zowel bij het doen van aangifte als in een later stadium. Wilt u worden geïnformeerd over een verzoek om het onderzoek op te schorten (artikel 406 c.p.p.) en over een verzoek om de zaak te sluiten (artikel 408 c.p.p.), dan moet u dat expliciet aangeven. Wanneer een proces plaatsvindt, hebt u het recht te worden geïnformeerd over de plaats, datum en tijd van de eerste zitting. Van latere zittingen wordt u niet in kennis gesteld en moet u de data zelf opvragen bij het gerecht van eerste aanleg. U bent niet verplicht de zittingen bij te wonen, behalve wanneer u uw getuigenis aflegt. Nadat het onderzoek is afgesloten, hebt u het recht alle stukken in te zien die op de zaak betrekking hebben en daar kopieën van te maken. Terwijl het onderzoek nog loopt, is dat in de regel niet toegestaan. Het openbaar ministerie kan daar echter toch toestemming geven als er specifieke belangen in het geding zijn.

Wanneer een strafproces plaatsvindt en u door het gepleegde misdrijf bent getroffen, kunt u verzoeken om schadevergoeding en om aan het proces deel te nemen door u als civiele partij in de procedure te voegen.

Wat is mijn officiële rol binnen het rechtsstelsel? Heb ik bijvoorbeeld de hoedanigheid van slachtoffer, getuige, burgerlijke partij of particuliere aanklager, of kan ik daarvoor kiezen?

Het slachtoffer heeft als door het misdrijf getroffen persoon alle hierboven genoemde rechten. Daarnaast kunt u als getuige in het proces worden gehoord en, als u recht hebt op vergoeding van de door het misdrijf veroorzaakte schade, een civiele vordering in het strafproces instellen door u als civiele partij in de procedure te voegen.

Wat zijn mijn rechten en plichten in deze hoedanigheden?

Zonder afbreuk te doen aan wat hierboven is vermeld over uw rechten en belangen als benadeelde partij, zijn de volgende regels van toepassing wanneer u ook als getuige optreedt:

als getuige moet u voor de rechter verschijnen en de door hem gegeven instructies over de procedurele vereisten opvolgen en moet u de aan u gestelde vragen naar waarheid beantwoorden. U bent niet verplicht informatie te verschaffen die tot strafrechtelijke vervolging tegen u kan leiden. Mocht zich op de dag van de zitting een probleem voordoen waardoor u niet aanwezig kunt zijn, dan moet u dit tijdig kenbaar maken en daarbij de reden voor uw afwezigheid vermelden. Als de rechter uw afwezigheid gerechtvaardigd acht, zal hij u oproepen voor een latere zitting. Wanneer u meerdere keren wordt opgeroepen en niet verschijnt en als u daarvoor geen geldige reden opgeeft, kunt u onder dwang worden opgehaald en worden verplicht een boete te betalen aan het Bureau voor boeten (cassa delle ammende) en de door uw afwezigheid ontstane kosten te vergoeden in de zin van artikel 133 c.p.p. U bent verplicht de aan u gestelde vragen naar waarheid te beantwoorden. Volgens artikel 372 c.p.p. kunnen getuigen die weigeren vragen te beantwoorden, valse verklaringen afleggen of niet vertellen wat ze weten, worden gestraft. Als u niet wilt getuigen of niet wilt meewerken als getuige, kunt u tot een gevangenisstraf worden veroordeeld. Een getuige kan tijdens een zitting niet in hechtenis worden genomen. Als u een valse verklaring herroept of de waarheid bevestigt voordat uitspraak wordt gedaan, kunt u niet in staat van beschuldiging worden gesteld. Er wordt geen straf opgelegd als u een valse getuigenis aflegt om uzelf of een naast familielid te behoeden voor een strafrechtelijke veroordeling (artikel 384 c.p.p.).

Kan ik tijdens het proces een verklaring afleggen of getuigen? Onder welke voorwaarden?

Als slachtoffer van het misdrijf kunt u ook als getuige verschijnen. Uw verklaringen kunnen als bewijs worden gebruikt om de verdachte te veroordelen als zij bij toetsing zowel objectieve als subjectieve geloofwaardigheid bezitten. De rechter is vrij in het beoordelen van uw getuigenis en uw verklaring alleen kan zelfs de basis vormen voor de veroordeling van de verdachte. U moet de waarheid vertellen, maar u bent niet verplicht uzelf te beschuldigen (zwijgrecht). Naaste familieleden van de verdachte zijn niet verplicht als getuige te verschijnen, tenzij zij zelf aangifte doen of een klacht indienen of wanneer zijzelf of een naast familielid het slachtoffer zijn van het misdrijf waarvoor vervolging plaatsvindt. U kunt ook weigeren vragen te beantwoorden als u daarmee uw beroepsgeheim schendt. Als u tijdens het vooronderzoek verklaringen aflegt, komt u mogelijk in aanmerking voor beschermende maatregelen.

Welke informatie ontvang ik tijdens het proces?

(Zie hierboven.)

Heb ik toegang tot de procesdossiers?

Het openbaar ministerie maakt in het register dat het daartoe bijhoudt, onmiddellijk melding van elk misdrijf waarvan het in kennis is gesteld of waarvan het op eigen initiatief kennis heeft genomen. Tegelijkertijd, of zodra deze bekend is, wordt de naam van de verdachte van het misdrijf vermeld. Als zich in de loop van het vooronderzoek een wijziging in de juridische kwalificatie van het incident voordoet of als bepaalde details anders blijken te zijn, zal het openbaar ministerie de gegevens bijwerken. De gegevens worden op verzoek meegedeeld aan de verdachte van het misdrijf, aan u als slachtoffer en aan de respectieve raadslieden. Wanneer een verzoek om informatie over de gegevens in het Officiële register van aangiften van misdrijven wordt gedaan, zal het secretariaat van het openbaar ministerie de gevraagde informatie verschaffen als deze gegevens zijn opgenomen en er geen redenen zijn om de informatie niet te verstrekken. Anders zal het openbaar ministerie verklaren dat er geen gegevens zijn waarover informatie kan worden verschaft. Als er specifieke vereisten zijn die relevant zijn voor het onderzoek, kan het openbaar ministerie bij zijn beslissing om het verzoek al dan niet in te willigen bij gemotiveerde beschikking gelasten dat de gegevens geheim blijven gedurende een periode van maximaal drie maanden, die niet kan worden verlengd (artikel 335 c.p.p.).

Wanneer de zaak misbruik van gezinsleden en partners of stalking betreft, zal het openbaar ministerie als het niet om sluiting van de procedure vraagt ook uw wettelijke vertegenwoordiger of, als u geen wettelijke vertegenwoordiger hebt, uzelf ervan in kennis stellen dat het vooronderzoek is afgerond (artikel 415 bis c.p.p.).

Laatste update: 21/11/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

3 - Mijn rechten na afloop van het proces

Kan ik beroep instellen tegen de beslissing?

Alleen een slachtoffer dat zich als civiele partij in de procedure heeft gevoegd, heeft een autonoom recht om beroep in te stellen. Dit recht is in elk geval beperkt tot de bescherming van uw eigen civiele belangen.

Volgens de Italiaanse Wet nr. 46/2006 heeft een civiele partij niet langer een algemeen recht om beroep in te stellen. U kunt alleen beroep instellen bij het Hof van Cassatie (Corte di Cassazione).

U kunt in de volgende gevallen beroep instellen:

  • tegen aspecten van de veroordeling die betrekking hebben op de civiele procedure;
  • tegen een beslissing tot vrijspraak die alleen de civiele aspecten van de zaak betreft;
  • tegen aspecten van de beslissing die betrekking hebben op uw eigen recht op vergoeding van schade en kosten.

Wat zijn mijn rechten nadat de beslissing is gegeven?

Wanneer u als slachtoffer herziening wenst en u hebt zich als civiele partij in het proces gevoegd dat is afgesloten met de uitspraak waarvan u om herziening wilt verzoeken, dan hebt u het recht om na het begin van de hoorfase te interveniëren met betrekking tot de ontvankelijkheid van het verzoek zelf. Dit geldt ook wanneer u buitengewoon beroep hebt ingesteld tegen een strafvermindering in ruil voor een schuldbekentenis, waarbij in een bijzondere uitspraak wordt vastgesteld dat een beslissing kan worden aangevraagd en verkregen dat de dader de juridische kosten vergoedt.

Heb ik recht op ondersteuning of bescherming na het proces? Voor hoe lang?

Wetsbesluit nr. 9 van 11 februari 2015 bevat voorschriften voor de uitvoering van Richtlijn nr. 2011/99/EU, die is gebaseerd op het principe van wederzijdse erkenning. Deze richtlijn regelt het Europees beschermingsbevel, dat moet garanderen dat maatregelen ter bescherming van een persoon tegen een strafbare handeling die schade aan die persoon kan toebrengen of een bedreiging kan vormen voor zijn leven, zijn lichamelijke of geestelijke gezondheid, zijn waardigheid, zijn persoonlijke vrijheid of zijn seksuele integriteit, ook worden gehandhaafd wanneer die persoon naar een andere lidstaat verhuist. De richtlijn bepaalt dat een Europees beschermingsbevel alleen kan worden uitgevaardigd wanneer in de uitvaardigende staat al een beschermingsmaatregel is vastgesteld waarbij aan de persoon die gevaar veroorzaakt, een of meer van de volgende verboden of beperkingen worden opgelegd: een verbod tot het betreden van bepaalde locaties, plaatsen of omschreven gebieden waar de beschermde persoon verblijft of die door hem worden bezocht, een verbod op contact met de beschermde persoon of een regeling daarvoor, of een verbod om de beschermde persoon tot binnen een bepaalde afstand te benaderen of een regeling daarvoor. Bij ontvangst van een Europees beschermingsbevel moet de bevoegde autoriteit van de uitvoerende lidstaat dat bevel zo snel mogelijk erkennen en alle maatregelen vaststellen die haar in soortgelijke gevallen krachtens het nationale recht ter beschikking zouden staan om de bescherming van de beschermde persoon te waarborgen.

Welke informatie krijg ik als de dader wordt veroordeeld?

Nadat de beraadslagingen zijn afgerond, zal de voorzitter het dictum van de uitspraak opstellen en ondertekenen en wordt een beknopte samenvatting gemaakt van de feitelijke en juridische gronden waarop de uitspraak is gebaseerd. De uitspraak wordt tijdens de zitting bekendgemaakt en het dictum wordt dan voorgelezen. Voorlezing van de motivering en het dictum van de uitspraak wordt beschouwd als kennisgeving van de uitspraak aan de partijen die ter zitting aanwezig zijn of aanwezig zouden moeten zijn. De rechter spreekt een veroordeling uit als buiten redelijke twijfel vaststaat dat de verdachte schuldig is aan het misdrijf. Bij de uitspraak geeft de rechter een toelichting op de opgelegde straf en eventuele preventiemaatregelen (misure di sicurezza). Als de veroordeelde insolvent is, gelast de rechter diens civiele vertegenwoordiger de geldboete te betalen. Daarnaast zal de veroordeelde in de uitspraak worden gelast de proceskosten te betalen. Op verzoek van de civiele partij gelast de rechter publicatie van de veroordeling in dagbladen op kosten van de veroordeelde en zo nodig ook van zijn civiele vertegenwoordiger.

De uitspraak bevat:

  1. de aanhef "in nome del popolo italiano" ["in naam van het Italiaanse volk"] en de vermelding van de instantie die de uitspraak heeft gedaan;
  2. de persoonsgegevens van de dader en andere persoonlijke informatie waarmee zijn identiteit kan worden vastgesteld, en algemene gegevens over andere private partijen die bij de zaak zijn betrokken;
  3. de tenlastelegging;
  4. de opmerkingen van de partijen;
  5. een beknopte uiteenzetting van de feitelijke en juridische gronden waarop de beslissing is gebaseerd, met vermelding van het bewijs dat de basis voor de beslissing vormt en een uiteenzetting van de redenen waarom de rechter het contrasterende bewijs onbetrouwbaar acht;
  6. het dictum met vermelding van de artikelen van de toegepaste wetten;
  7. de datum en de handtekening van de rechter.

De uitspraak wordt na publicatie gearchiveerd bij de griffie van de rechtbank. Als publicatie niet binnen dertig dagen plaatsvindt of, in geval van een andere termijn, niet binnen ten hoogste negentig dagen nadat de uitspraak is gedaan, wordt een kennisgeving van de uitspraak meegedeeld aan het openbaar ministerie en de private partijen die het recht hebben beroep in te stellen, en aan de raadsman van de dader wanneer de uitspraak wordt gedaan.

Word ik geïnformeerd wanneer de dader in vrijheid wordt gesteld (ook wanneer hij vervroegd of voorwaardelijk in vrijheid wordt gesteld) of wanneer hij is ontsnapt uit de gevangenis?

Artikel 90 ter van het Wetboek van Strafvordering (Codice di procedura penale) bepaalt dat u bij geweldsmisdrijven tegen personen, als u daarom hebt verzocht, onmiddellijk in kennis moet worden gesteld van voorbereidingen voor invrijheidstelling of voor beëindiging van een vrijheidsbenemende maatregel. Dit is ook het geval als de verdachte zich aan de voorlopige hechtenis of de gevangenisstraf onttrekt en als de veroordeelde opzettelijk niet aan zijn verplichtingen voldoet.

Word ik betrokken bij beslissingen over invrijheidsstelling of voorwaardelijke invrijheidstelling? Kan ik bijvoorbeeld een verklaring afleggen of beroep instellen?

Het is geen gangbare praktijk om het slachtoffer te raadplegen voordat deze beslissingen worden genomen.

Laatste update: 21/11/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

4 - Schadevergoeding

Via welke procedure kan ik van de dader schadevergoeding vorderen? (bv. rechtszaak, burgerlijke vordering, voeging)

Het plegen van een misdrijf en een veroordeling daarvoor brengt met zich mee dat de benadeelde partij schadevergoeding kan vorderen. Volgens het Italiaanse recht kunt u op twee manieren een vergoeding krijgen voor de schade die u hebt geleden:

  • u kunt zich als civiele partij in de strafprocedure tegen de dader voegen;
  • u kunt een onafhankelijke civiele procedure aanspannen.

De keuze is aan u, aangezien de twee procedures volgens de wetgeving gescheiden zijn: de strafrechtelijke procedure en de civiele procedure.

Pas na een verzoek om de zaak aanhangig te maken of aanhangigmaking (tijdens een zitting) kunt u zich, bijgestaan door uw raadsman, in een civiele procedure voegen en daadwerkelijk partij bij de procedure worden met alle rechten van vertegenwoordiging. De strafrechter zal u bij de veroordeling een geldsom toekennen: de tussentijdse schadevergoeding, die onmiddellijk invorderbaar is. De beslissing over het totale en definitieve bedrag van de vergoeding wordt doorverwezen naar de civiele rechter. Dit bedrag wordt pas vastgesteld nadat de strafrechtelijke uitspraak in kracht van gewijsde is gegaan.

Als alternatief voor voeging in de procedure als civiele partij kunt u een onafhankelijke civiele procedure aanspannen om vergoeding te vorderen voor schade die u hebt geleden als gevolg van het gedrag van de dader.

De rechter heeft de dader ertoe veroordeeld mij schadevergoeding te betalen. Hoe kan ik ervoor zorgen dat de dader betaalt?

Wanneer de rechter de dader veroordeelt tot betaling van een schadevergoeding voor schade of verwondingen die zijn toegebracht aan een slachtoffer dat zich als civiele partij in de procedure heeft gevoegd, heeft hij drie mogelijkheden: de schade afwikkelen, een algemeen bevel tot schadevergoeding geven of een tussentijdse betaling gelasten. 
Het slachtoffer is er het meest bij gebaat als in de uitspraak een definitieve afwikkeling van de schade wordt gelast. Als dat het geval is, kan de dader in kennis worden gesteld van de uitspraak en het betalingsbevel (atto di precetto – een kennisgeving tot betaling die moet worden gedaan voordat de executieprocedure wordt gestart). Hiermee wordt opdracht gegeven tot betaling van het verschuldigde bedrag en wordt de eerste noodzakelijke stap gezet om executiemaatregelen te treffen wanneer de dader niet binnen een redelijke termijn betaalt. In dit geval is het altijd raadzaam vooronderzoek te doen naar de vermogensbestanddelen die kunnen worden opgeëist.

Tenzij uitdrukkelijk is aangegeven dat de toekenning van schadevergoeding voorlopig uitvoerbaar is, is tenuitvoerlegging alleen mogelijk als de uitspraak niet wordt vernietigd (dat wil zeggen, als geen beroep wordt ingesteld binnen de gestelde termijn).

Het betalingsbevel kan dus samen met de uitspraak worden meegedeeld, ook wanneer daarin betaling van een tussentijdse schadevergoeding wordt gelast. Dit bevel wordt bovendien altijd onmiddellijk uitvoerbaar verklaard. De tussentijdse vergoeding zal in de ogen van het slachtoffer echter niet altijd bevredigend zijn. Als u de vergoeding onvoldoende vindt, moet u dan ook een onafhankelijke civiele procedure aanspannen. Dan kan een eventuele restschade worden vastgesteld en een nieuwe, andere straf aan de dader worden opgelegd.

Een civiele procedure is altijd nodig in het derde mogelijke scenario. Daarin veroordeelt de strafrechter de dader alleen tot betaling van schadevergoeding in het algemeen, zonder een bedrag vast te stellen, omdat er niet voldoende bewijs is.

Als de dader niet betaalt, kan de staat het bedrag dan voorschieten? Onder welke voorwaarden?

Op basis van Richtlijn 2004/80/EG, in Italië geïmplementeerd door middel van de hierboven vermelde bepalingen, moet de staat aan burgers en niet-onderdanen die het slachtoffer zijn van op Italiaans grondgebied gepleegde opzettelijke geweldsmisdrijven (moord, opzettelijk toegebracht zwaar lichamelijk letsel, seksueel geweld) een billijke en passende schadevergoeding garanderen. Dit is altijd het geval wanneer de dader niet is geïdentificeerd of niet voor de rechter is gebracht, of in elk geval niet de financiële middelen heeft om slachtoffers schadeloos te stellen voor de schade die hij aan hen of, als het slachtoffer is overleden, aan hun gezin heeft toegebracht.

Heb ik recht op een schadevergoeding van de staat?

(Zie hierboven)

Heb ik recht op schadevergoeding als de dader niet veroordeeld is?

Als de verdachte in een strafprocedure onschuldig wordt bevonden, belet dit u niet om bij de civiele rechter een vordering tot schadevergoeding in te stellen (tenzij u afstand van dit recht hebt gedaan doordat u zich als civiele partij in de strafprocedure hebt gevoegd).

Heb ik recht op een voorschot op dringende gronden in afwachting van de beslissing over mijn vordering tot schadevergoeding?

Als u zich als civiele partij in de strafprocedure voegt om terugbetaling en vergoeding van schade te vorderen, zal de rechter op grond van artikel 533 c.p.p. bij het doen van de uitspraak ook een beslissing nemen over de civiele aspecten van de zaak. In gevallen waarin er bewijs is dat schade is geleden als gevolg van het misdrijf (an debeatur) maar niet hoeveel (quantum debeatur), geeft de rechter een algemene beslissing met betrekking tot de civiele aansprakelijkheid en verwijst hij de partijen naar de civiele rechter om het bedrag vast te stellen (artikel 539 c.p.p.). Een civiele partij kan de strafrechter evenwel om een tussentijdse schadevergoeding verzoeken binnen de grenzen van de schade die al met bewijsmateriaal is gestaafd. In de zogeheten voorlopige voorziening wordt de dader en zijn civiele vertegenwoordiger gelast om ter vergoeding van de schade als voorschot op de definitieve berekening daarvan een geldsom te betalen, die onmiddellijk invorderbaar is. Dit instrument wordt op uw specifieke verzoek ingezet en vormt een rechtvaardiging voor de veroordeling van de dader tot een tussentijdse betaling wanneer de rechter van mening is dat er al concreet bewijs van aansprakelijkheid is. De aansprakelijkheid is beperkt tot het bedrag waarvoor de tussentijdse betaling wordt toegekend. Zelfs in strafprocedures "is het voor de berekening van de tussentijdse betaling niet nodig om bewijs te leveren van het bedrag van de schade zelf, maar is het voldoende dat het zeker is dat deze schade is opgetreden, tot maximaal het toegekende bedrag" (strafkamer van het Hof van Cassatie, nr. 12634/2001).

Laatste update: 21/11/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

5 - Mijn rechten op ondersteuning en bijstand

Met wie moet ik als slachtoffer van een misdrijf contact opnemen voor ondersteuning en bijstand?

Na het eerste contact met de vervolgingsinstanties wordt u als benadeelde partij geïnformeerd, in een taal die u begrijpt, over de zorginstellingen in uw omgeving, woonvoorzieningen, opvanghuizen en toevluchtsoorden. Als er zich onder de slachtoffers ook minderjarigen bevinden, moet de kinderrechter op de hoogte worden gesteld om de situatie en de beschermingsmaatregelen te beoordelen. De wetshandhavingsautoriteiten zijn op uw verzoek verplicht u op elk gewenst moment in contact te brengen met de volgende organisaties:

  • diensten voor slachtofferhulp;
  • gespecialiseerde instanties voor rechtshulp;
  • ordes van advocaten (Consigli dell’Ordine);
  • niet-gouvernementele organisaties (ngo's);
  • rechtsbijstandsbureaus, diensten voor forensische geneeskunde;
  • overheidsinstanties die betrokken zijn bij rechtshulp (ministerie van Justitie, ministerie van Binnenlandse Zaken).

Diensten voor slachtofferhulp

Niet-gouvernementele organisaties: verenigingen die betrokken zijn bij het verlenen van rechtshulp aan slachtoffers van misdrijven:

  1. vakbonden: het algemeen Italiaans verbond van de arbeid (Confederazione Generale Italiana del Lavoro; CGIL), het Italiaans verbond van vakverenigingen van werknemers (Confederazione Italiana Sindacati Lavoratori; CISL), de Italiaanse vereniging van de arbeid (Unione Italiana del Lavoro; UIL);
  2. vereniging Libera [anti-maffia-organisatie] - 0832683429-683430;
  3. opvanghuis voor vrouwen Rome - 06 6840 172006;
  4. consumentenorganisaties;
  5. nationaal netwerk van verenigingen voor de rechten van ouderen (Associazioni per i Diritti degli Anziani; ADA) - 06 48907327;
  6. netwerk Dafne (ondersteuning voor slachtoffers van geweld) - 011 5683686.

Hulplijn tegen mensenhandel - 800 290 290

Hulplijn tegen geweld - 1522

Hulplijn tegen discriminatie - 800 90 10 10

Hulplijn voor slachtoffers van genitale verminking - 800 300 558

Hulplijn voor slachtoffers van terrorisme en georganiseerde misdaad - 06.46548373 - 06.46548374 - 06.46548375

Hulplijn voor slachtoffers van misdrijven met betrekking tot de maffia - 800 191 000

Hulplijn voor slachtoffers van afpersing en woeker - 800-999-000

Hulplijn in alle talen voor het melden van incidenten van discriminatie en racisme - 800 90 10 10

Noodlijn voor minderjarigen - 114

Is slachtofferhulp gratis?

Slachtofferhulp is gratis.

Wat voor steun kunnen overheidsdiensten of autoriteiten mij bieden?

Geweldsmisdrijven kunnen traumatische gevolgen hebben voor het slachtoffer; daarom kunt u de hulp inroepen van de desbetreffende publieke diensten van de lokale gezondheidsautoriteit (Azienda Sanitaria Locale; ASL), zoals adviescentra voor gezinnen (consultorio familiare), en van de gemeente (sociale diensten). Als er zich onder de slachtoffers ook minderjarigen bevinden, moet de kinderrechter op de hoogte worden gesteld om de situatie en de beschermingsmaatregelen te beoordelen. De politieautoriteiten (militaire politie (Carabinieri), staatspolitie, gemeentepolitie enz.) zijn op uw verzoek verplicht om u op elk gewenst moment in contact te brengen met de volgende organisaties: Sommige opvanghuizen hebben een beveiligde afdeling waarin u in ernstigere gevallen kunt worden ondergebracht om aan verder geweld te ontsnappen. Om informatie te verkrijgen en/of in contact te komen met opvanghuizen in uw regio, kunt u ook het gratis telefoonnummer 1522 van het bureau van de Italiaanse minister-president bellen. Als u persoonlijke problemen hebt, kunt u ook de hulp inroepen van een bijstandsbeheerder (Amministratore di Sostegno). Deze functionaris, die werkt onder het gezag van de afdeling Voogdij van de burgerlijke rechtbank, is verantwoordelijk voor de kosteloze ondersteuning van personen die al dan niet tijdelijk in problemen verkeren. U kunt een verzoek rechtstreeks bij de burgerlijke rechtbank indienen of uw problemen aan de sociale diensten van de gemeente voorleggen. Zij kunnen dan het bureau Civiele Zaken van het openbaar ministerie op de hoogte stellen, dat opdracht kan geven om namens u maatregelen te nemen.

Wat voor steun kunnen niet-gouvernementele organisaties mij bieden?

Niet-gouvernementele organisaties bieden verschillende vormen van ondersteuning, waaronder psychologische ondersteuning, tijdelijke opvang in instellingen zoals opvanghuizen, juridische ondersteuning en advies, materiële ondersteuning, eerste levensbehoeften enz.

Laatste update: 21/11/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

Rechten van slachtoffers van strafbare feiten in strafrechtelijke procedures - Cyprus

U wordt als een slachtoffer van een misdrijf beschouwd als u schade hebt geleden (bv. doordat u gewond bent geraakt of uw bezittingen zijn beschadigd of gestolen enz.) als gevolg van een voorval dat volgens de nationale wetgeving een misdrijf is. Volgens de wet hebt u als slachtoffer van een misdrijf bepaalde individuele rechten vóór, tijdens en na de procedure.

In Cyprus beginnen strafprocedures met een politieonderzoek naar het misdrijf. Na afloop van het onderzoek wordt de zaak doorverwezen naar de procureur-generaal van de Republiek, die beslist of er al dan niet een strafvervolging wordt ingesteld. Indien er voldoende bewijs is tegen de vermeende dader, verwijst de procureur-generaal de zaak naar het gerecht. Na onderzoek van het vergaarde bewijsmateriaal spreekt het gerecht zich uit over de schuld van de verdachte en wordt de verdachte veroordeeld of vrijgesproken.

Klik op de links hieronder voor de informatie die u nodig hebt

De link wordt in een nieuw venster geopend.1 - Mijn rechten als slachtoffer van een misdrijf

De link wordt in een nieuw venster geopend.2 - De aangifte van een misdrijf en mijn rechten tijdens het onderzoek of het proces

De link wordt in een nieuw venster geopend.3 - Mijn rechten na afloop van het proces

De link wordt in een nieuw venster geopend.4 - Schadevergoeding

De link wordt in een nieuw venster geopend.5 - Mijn rechten op ondersteuning en bijstand

Laatste update: 31/10/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

1 - Mijn rechten als slachtoffer van een misdrijf

Welke informatie kan ik verwachten van de autoriteiten (bijvoorbeeld politie, officier van justitie) na het misdrijf, maar nog vóór ik aangifte van het misdrijf doe?

De politie zal u zo snel mogelijk informeren over uw recht om de volgende informatie te ontvangen:

  1. het politiebureau of de politieafdeling waar u een klacht kunt indienen;
  2. welke ondersteuning u kunt krijgen en van wie, waaronder in voorkomend geval basisinformatie over toegang tot medische ondersteuning, eventuele specialistische ondersteuning, waaronder psychologische ondersteuning, en alternatieve huisvesting;
  3. hoe en onder welke voorwaarden bescherming wordt geboden, waaronder beschermingsmaatregelen;
  4. hoe en onder welke voorwaarden u schadevergoeding kunt vorderen;
  5. hoe en onder welke voorwaarden onkosten in verband met deelname aan de strafprocedure kunnen worden vergoed;
  6. hoe en onder welke voorwaarden u recht hebt op vertolking en vertaling;
  7. welke procedures er zijn voor het indienen van een klacht wanneer uw rechten door de betrokken afdeling niet worden geëerbiedigd;
  8. de contactgegevens van de politiefunctionaris die uw zaak behandelt (voor communicatiedoeleinden).

Ik woon niet in het EU-land waar het misdrijf is gepleegd (EU-burgers en niet-EU-burgers). Hoe worden mijn rechten beschermd?

Als u in een andere lidstaat woont, zal de Cypriotische politie meteen nadat u aangifte van het misdrijf hebt gedaan een getuigenverklaring van u afnemen om problemen met betrekking tot de organisatie van de procedure te beperken.

Als het misdrijf in de Republiek Cyprus is gepleegd en u in een andere lidstaat woont, kunt u aangifte doen bij de bevoegde instanties van de lidstaat waar u woont, wanneer u dat niet in Cyprus kunt of – in geval van een ernstig misdrijf – wilt doen.

Als u bij de Cypriotische politie een klacht indient voor een misdrijf dat in een andere EU-lidstaat is gepleegd, moet de politie deze klacht doorgeven aan de bevoegde instantie van die lidstaat (waar zij niet bevoegd is een procedure in te leiden).

Welke informatie krijg ik als ik een misdrijf aangeef?

Wanneer u bij de politie aangifte van een misdrijf doet, krijgt u afhankelijk van de fase van de procedure waarin uw klacht zich bevindt de volgende informatie:

  1. de gegevens van de politiefunctionaris die uw zaak behandelt;
  2. een eventuele gemotiveerde beslissing om geen onderzoek in te stellen of het onderzoek te beëindigen, of om de dader niet te vervolgen;
  3. het tijdstip en de plaats van het proces en de aard van de tenlastelegging tegen de dader;
  4. informatie om u op de hoogte te houden van het verloop van de strafprocedure. In uitzonderlijke omstandigheden, waarin het goede verloop van de zaak nadelig kan worden beïnvloed door de bekendmaking van deze informatie, kan die bekendmaking worden geweigerd naar aanleiding van een gemotiveerd advies van de procureur-generaal van de Republiek Cyprus;
  5. informatie over uw recht om op de hoogte te worden gesteld wanneer de persoon die in voorlopige hechtenis is genomen, wordt vervolgd of is veroordeeld voor het misdrijf waar u bij betrokken bent, in vrijheid wordt gesteld of is ontsnapt. Bovengenoemde informatie kan worden geweigerd als er een potentieel of vastgesteld risico is dat aan de dader schade wordt toegebracht.

Kom ik in aanmerking voor gratis vertolking of vertaling (wanneer ik contact opneem met de politie of andere autoriteiten of tijdens het onderzoek en het proces)?

Als u aangifte van een misdrijf wilt doen maar geen Grieks spreekt of verstaat, kunt u een klacht indienen in een taal die u wel beheerst. Daarbij kunt u de nodige taalkundige bijstand krijgen.

Verder moet de politie zorgen voor:

  • gratis vertolking tijdens het onderzoek als u geen Grieks spreekt of verstaat;
  • gratis vertaling van alle informatie die tijdens het onderzoek is verzameld als u daar schriftelijk om verzoekt, voor zover deze informatie voor u van wezenlijk belang is om uw rechten uit te oefenen.

Hoe zorgen de autoriteiten ervoor dat ik alles begrijp en ook begrepen word (als ik een kind ben; als ik gehandicapt ben)?

  • De politie communiceert met u in eenvoudige en begrijpelijke taal en houdt daarbij rekening met uw persoonlijke situatie, ook met een eventuele handicap die van invloed kan zijn op uw vermogen om te begrijpen of te worden begrepen. De communicatie, zowel mondeling als schriftelijk, vindt plaats in een vorm die toegankelijk is voor mensen met een handicap, zo nodig ook in gebarentaal of braille.
  • Als u minderjarig en jonger dan 18 jaar bent, wordt u beoordeeld op basis van uw leeftijd, mate van volwassenheid, opvattingen, behoeften en zorgen. Zo wordt gewaarborgd dat u anderen begrijpt en wordt begrepen. Uw ouder, voogd of andere wettelijke vertegenwoordiger wordt geïnformeerd over alle rechten die voor u van belang kunnen zijn.
  • Bij uw eerste contact met de politie mag u worden begeleid door een persoon van uw keuze, behalve wanneer dat uw belangen of het verloop van de procedure schaadt. Als u gehandicapt bent, mag u gedurende het gehele onderzoek van de zaak worden begeleid door een persoon van uw keuze.

Als u minderjarig bent, krijgt u bovendien informatie van de diensten voor maatschappelijk welzijn (zo nodig via een tolk) in een taal die u begrijpt en rekening houdend met uw leeftijd en mate van volwassenheid. Bent u gehandicapt, dan krijgt u informatie op een manier die u begrijpt (bijvoorbeeld in gebarentaal).

Opvang slachtoffers

De volgende organisaties bieden diensten voor slachtofferhulp aan:

  • medische diensten,
  • diensten voor maatschappelijk welzijn,
  • diensten voor geestelijke gezondheidszorg,
  • de onderwijspsychologische dienst van het ministerie van Onderwijs en Cultuur,
  • niet-gouvernementele organisaties.

De diensten voor maatschappelijk welzijn van het ministerie van Werkgelegenheid, Welzijn en Sociale Zekerheid bieden ondersteuning aan kwetsbare groepen, waaronder slachtoffers van misdrijven, door:

  • ondersteuning van het gezin om de gezinsleden in staat te stellen hun taken en verantwoordelijkheden doeltreffend te vervullen, oplossing van gezinsconflicten die de eenheid van het gezin bedreigen, bescherming van de veiligheid en het welzijn van kinderen, voorkoming van misdadig gedrag en huiselijk geweld en aanmoediging van de reclassering van personen die betrokken zijn bij asociaal gedrag en criminaliteit;
  • ondersteuning van kwetsbare groepen;
  • lokale gemeenschappen te helpen de specifieke behoeften van kwetsbare groepen te identificeren en daaraan te voldoen;
  • slachtoffers in contact te brengen met andere bevoegde instanties en ngo’s die aanvullende diensten en ondersteuning kunnen bieden.

Verwijst de politie mij automatisch door naar slachtofferhulp?

De politie verwijst u zo nodig door naar overheidsdiensten voor ondersteuning en bijstand of andere diensten op dat gebied en informeert u over de hierboven genoemde diensten.

Hoe wordt mijn persoonlijke levenssfeer beschermd?

Politiefunctionarissen moeten voldoen aan de eisen van de grondwet, de geldende wetgeving en de gedragscode voor de politie, die waarborgen dat uw privé- en gezinsleven wordt geëerbiedigd en uw persoonsgegevens op passende wijze worden beschermd.

Volgens de wet mogen uw naam en de inhoud van uw getuigenverklaring in geen geval worden gepubliceerd of op welke manier dan ook worden bekendgemaakt.

De verwerking van gegevens is geregeld in speciale wetgeving, waarin de bescherming van uw persoonsgegevens wordt gewaarborgd.

Moet ik eerst aangifte van een misdrijf doen voordat ik toegang krijg tot slachtofferhulp?

Ja. Nadat u een klacht hebt ingediend bij de politie, zorgen de diensten voor maatschappelijk welzijn ervoor dat u gratis ondersteuning krijgt aangeboden die op uw behoeften is afgestemd, waaronder diensten van ngo’s die speciale ondersteuning kunnen bieden.

Persoonlijke bescherming als ik in gevaar verkeer

De politie zal alle nodige maatregelen treffen om uw veiligheid te beschermen, met name wanneer is vastgesteld dat u speciale bescherming nodig hebt. Afhankelijk van de aard/omstandigheden van het strafbare feit, uw persoonlijke situatie en eventuele speciale beschermingsbehoeften kunnen in de verschillende fasen van de strafprocedure de hieronder vermelde specifieke beschermingsmaatregelen worden toegepast.

(1) Opname van het slachtoffer in een getuigenbeschermingsprogramma onder toezicht en controle van de procureur-generaal

Bij beslissing van de procureur-generaal kunt u worden opgenomen in een getuigenbeschermingsprogramma met politiemaatregelen om uw persoonlijke veiligheid en de veiligheid van uw gezin te beschermen wanneer dat nodig is.

(2) Bescherming van slachtoffers tijdens het strafrechtelijke onderzoek

Tijdens het strafrechtelijke onderzoek:

  • wordt u meteen nadat u een klacht hebt ingediend door de politie ondervraagd;
  • wordt het aantal verhoren tot een minimum beperkt en worden verhoren alleen afgenomen wanneer dat absoluut noodzakelijk is voor het strafrechtelijke onderzoek;
  • mag u worden begeleid door uw wettelijke vertegenwoordiger of een persoon van uw keuze, tenzij voor een van beide of beide personen een gemotiveerde beslissing in tegengestelde zin is genomen;
  • worden medische onderzoeken tot een minimum beperkt en alleen uitgevoerd wanneer dat absoluut noodzakelijk is voor de strafprocedure.

(3) Recht op bescherming van slachtoffers met specifieke beschermingsbehoeften tijdens de strafprocedure

Wanneer is vastgesteld dat u als slachtoffer specifieke bescherming nodig hebt, zijn er voor u de volgende opties:

  • alle verhoren worden afgenomen op locaties die daarvoor zijn ontworpen of aangepast;
  • alle verhoren worden afgenomen door deskundigen die daarvoor naar behoren zijn opgeleid;
  • alle verhoren worden afgenomen door dezelfde persoon, behalve wanneer dat in strijd is met een doeltreffende rechtspleging; en
  • als u slachtoffer bent van seksueel geweld, gendergerelateerd geweld of geweld in hechte relaties, wordt u als u dat wenst ondervraagd door een persoon van hetzelfde geslacht, mits dit geen afbreuk doet aan het verloop van het onderzoek.

Met name geldt het volgende:

Als u slachtoffer bent van huiselijk geweld:

  • mag de persoonlijke informatie in uw getuigenverklaring niet worden bekendgemaakt;
  • kunt u worden doorverwezen naar een opvanghuis van de Vereniging voor preventie en aanpak van geweld binnen het gezin;
  • kan de rechter gelasten de verdachte in hechtenis te nemen totdat de zaak aanhangig wordt gemaakt of hem in vrijheid te stellen op voorwaarde dat hij op geen enkele manier zijn gezinsleden bezoekt of lastigvalt.

Als u een minderjarig slachtoffer van seksueel misbruik bent:

  • wordt uw persoonlijke informatie niet bekendgemaakt in uw getuigenverklaring;
  • zullen de diensten voor maatschappelijk welzijn van het ministerie van Werkgelegenheid, Welzijn en Sociale Zekerheid alle nodige maatregelen treffen om uw veiligheid te waarborgen als uw belangen botsen met die van uw ouders.

Als u slachtoffer bent van mensenhandel en uitbuiting:

  • mag de persoonlijke informatie in uw getuigenverklaring niet worden bekendgemaakt;
  • moet uw zaak aan de diensten voor maatschappelijk welzijn worden gemeld door een overheidsfunctionaris die bekend is met uw situatie en moeten de diensten voor maatschappelijk welzijn u informeren over uw rechten;
  • hebt u recht op bescherming zonder discriminatie, ongeacht uw juridische status of eventuele samenwerking met de politie.

Wie kan mij bescherming bieden?

Het is in de eerste plaats aan de politie om u te beschermen. De politie zal zo nodig met andere bevoegde instanties uit de publieke of private sector samenwerken om te waarborgen dat u doeltreffend wordt beschermd.

Is er iemand die het risico beoordeelt dat de dader mij verdere schade toebrengt?

De politie zal uw zaak beoordelen om:

(a) na te gaan of u specifieke bescherming nodig hebt, en

(b) te bepalen of en in hoeverre u gezien uw bijzondere kwetsbaarheid voor secundaire en herhaalde victimisatie, intimidatie en vergelding gebaat zou zijn bij speciale maatregelen tijdens de strafprocedure.

Er wordt een individuele beoordeling uitgevoerd waarbij u nauw wordt betrokken. Daarbij wordt rekening gehouden met uw wensen, ook met uw wens om geen gebruik te maken van speciale maatregelen.

Is er iemand die het risico beoordeelt dat het strafrechtstelsel mij verdere schade toebrengt (tijdens het onderzoek en het proces)?

Een individuele beoordeling omvat een beoordeling van uw blootstelling aan het risico van secundaire en herhaalde victimisatie. Zo wordt elke mogelijkheid uitgesloten dat u slachtoffer wordt van secundaire en/of herhaalde victimisatie door de strafrechtelijke instanties.

Welke bescherming wordt geboden voor zeer kwetsbare slachtoffers?

Zeer kwetsbare slachtoffers krijgen de hieronder vermelde soorten bescherming aangeboden.

(1) Opname in een getuigenbeschermingsprogramma onder toezicht en controle van de procureur-generaal

Bij beslissing van de procureur-generaal kunt u worden opgenomen in een getuigenbeschermingsprogramma met politiemaatregelen om uw persoonlijke veiligheid en de veiligheid van uw gezin te waarborgen wanneer dat nodig is.

(2) Bescherming tijdens het strafrechtelijke onderzoek

Tijdens het strafrechtelijke onderzoek:

  • wordt u meteen nadat u een klacht hebt ingediend door de politie ondervraagd;
  • wordt het aantal verhoren tot een minimum beperkt en worden verhoren alleen afgenomen wanneer dat absoluut noodzakelijk is voor het strafrechtelijke onderzoek;
  • mag u worden begeleid door uw wettelijke vertegenwoordiger of een persoon van uw keuze, tenzij voor een van beide of beide personen een gemotiveerde beslissing in tegengestelde zin is genomen;
  • worden de vereiste medische onderzoeken tot een minimum beperkt en alleen uitgevoerd wanneer dat absoluut noodzakelijk is voor de strafprocedure.

(3) Bescherming van slachtoffers met specifieke beschermingsbehoeften tijdens de strafprocedure

Wanneer is vastgesteld dat u als slachtoffer specifieke bescherming nodig hebt, hebt u de volgende mogelijkheden:

  • alle verhoren worden afgenomen op locaties die daarvoor zijn ontworpen of aangepast;
  • alle verhoren worden afgenomen door deskundigen die daarvoor naar behoren zijn opgeleid;
  • alle verhoren worden afgenomen door dezelfde persoon, behalve wanneer dat in strijd is met een doeltreffende rechtspleging; en
  • als u slachtoffer bent van seksueel geweld, gendergerelateerd geweld of geweld in hechte relaties, wordt u als u dat wenst ondervraagd door een persoon van hetzelfde geslacht, mits dit geen afbreuk doet aan het verloop van het onderzoek.

Ik ben minderjarig – heb ik bijzondere rechten?

Als u minderjarig bent, worden uw belangen optimaal beschermd en van geval tot geval beoordeeld. Daarbij wordt rekening gehouden met uw leeftijd, mate van volwassenheid, opvattingen, behoeften en zorgen.

Als minderjarige hebt u extra rechten:

  • gedurende de gehele procedure kunt u worden begeleid door uw ouders of door een functionaris van de diensten voor maatschappelijk welzijn, als u onder de hoede van deze diensten staat;
  • als u slachtoffer van huiselijk geweld bent, kan namens u een klacht worden ingediend door de directeur Maatschappelijke Dienstverlening van de diensten voor maatschappelijk welzijn en kunnen alle maatregelen worden toegepast die nodig zijn om uw veiligheid te waarborgen;
  • als u slachtoffer van seksueel misbruik bent, kan namens u een klacht worden ingediend door een overheidsfunctionaris en kunnen alle maatregelen worden toegepast die nodig zijn om uw veiligheid te waarborgen;
  • als u geen begeleider hebt, wordt u onder de hoede van de directeur van de diensten voor maatschappelijk welzijn geplaatst en kunt u aanspraak maken op uw rechten, bijvoorbeeld uw recht op onderwijs, gezondheidszorg enz. en uw recht op gezinshereniging;
  • recht op privacy. De politie zal alle rechtmatige maatregelen nemen die nodig zijn om te voorkomen dat informatie aan de hand waarvan uw identiteit kan worden achterhaald, publiekelijk wordt verspreid.
  • Specifieke beschermingsbehoeften. De politie:
    • moet waarborgen dat onderzoek en strafvervolging plaatsvinden, ongeacht of u of uw wettelijke vertegenwoordiger een formele klacht heeft ingediend, en dat de strafprocedure ook kan worden voortgezet als u uw getuigenverklaring intrekt;
    • zet de strafvervolging ook voort nadat u meerderjarig bent geworden;
    • kan uw verhoren opnemen in het kader van het onderzoek.

Tijdens de verhoren mag u worden begeleid door uw wettelijke vertegenwoordiger of door een volwassene van uw keuze, tenzij met betrekking tot die persoon een gemotiveerde beslissing in tegengestelde zin is genomen.

Verhoren worden afgenomen:

  • zonder onnodige vertraging, vanaf het moment waarop de incidenten bij de politie worden aangegeven;
  • waar nodig op locaties die daarvoor specifiek zijn ontworpen of aangepast;
  • waar nodig door of via een deskundige die daarvoor naar behoren is opgeleid;
  • alleen voor zover dat nodig is voor het strafrechtelijke onderzoek of de strafprocedure, terwijl het aantal verhoren tot een minimum wordt beperkt;
  • in geval van seksueel misbruik worden de verhoren afgenomen door opgeleide deskundigen van hetzelfde geslacht als het kind.

Een familielid is overleden ten gevolge van het misdrijf – wat zijn mijn rechten?

Voor ondersteuning kunt u terecht bij de volgende diensten voor slachtofferhulp:

  • medische overheidsdiensten;
  • diensten voor geestelijke gezondheidszorg;
  • diensten voor maatschappelijk welzijn;
  • onderwijspsychologische diensten (in geval van een minderjarige);
  • de Vereniging voor preventie en aanpak van geweld binnen het gezin, die een speciaal telefonisch meldpunt (1440) heeft voor slachtoffers van huiselijk geweld;
  • ngo’s die actief zijn op het gebied van slachtofferhulp.

De wet biedt u de mogelijkheid een schadevordering in te stellen tegen de dader. U kunt zich ook tot de diensten voor maatschappelijk welzijn wenden voor informatie over uw recht om schadevergoeding te vorderen.

Een familielid is overleden ten gevolge van het misdrijf – wat zijn mijn rechten?

Voor ondersteuning kunt u terecht bij de volgende diensten voor slachtofferhulp:

  • medische overheidsdiensten;
  • diensten voor geestelijke gezondheidszorg;
  • diensten voor maatschappelijk welzijn;
  • onderwijspsychologische diensten (in geval van een minderjarige);
  • de Vereniging voor preventie en aanpak van geweld binnen het gezin, die een speciaal telefonisch meldpunt (1440) heeft voor slachtoffers van huiselijk geweld;
  • ngo’s die actief zijn op het gebied van slachtofferhulp.
    • De wet biedt u de mogelijkheid een schadevordering in te stellen tegen de dader. U kunt zich ook tot de diensten voor maatschappelijk welzijn wenden voor informatie over uw recht om schadevergoeding te vorderen.

Een familielid is slachtoffer van een misdrijf – wat zijn mijn rechten?

Voor ondersteuning kunt u terecht bij de volgende diensten voor slachtofferhulp:

  • medische overheidsdiensten;
  • diensten voor geestelijke gezondheidszorg;
  • diensten voor maatschappelijk welzijn;
  • onderwijspsychologische diensten (in geval van een minderjarige);
  • de Vereniging voor preventie en aanpak van geweld binnen het gezin, die een speciaal telefonisch meldpunt (1440) heeft voor slachtoffers van huiselijk geweld;
  • ngo’s die actief zijn op het gebied van slachtofferhulp.

Heb ik toegang tot bemiddeling/mediation? Onder welke voorwaarden? Ben ik in veiligheid tijdens bemiddeling/mediation?

Cyprus heeft geen wettelijk kader voor bemiddelingsdiensten.

Waar vind ik de wetgeving waarin mijn rechten zijn vastgelegd?

Uw rechten zijn geregeld in:

  • de Wet inzake huiselijk geweld (preventie en slachtofferbescherming) (2000-2015);
  • de Wet inzake preventie en bestrijding van seksueel misbruik, seksueel misbruik van kinderen en kinderpornografie (2014).

De wetgeving waarin uw rechten zijn geregeld, kunt u raadplegen via de website van de Cypriotische Orde van Advocaten: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.cylaw.org/

Laatste update: 31/10/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

2 - De aangifte van een misdrijf en mijn rechten tijdens het onderzoek of het proces

Hoe geef ik een misdrijf aan?

U kunt uw klacht indienen op elk politiebureau. De politie zal uw zaak onderzoeken zodra u een formele klacht indient en een schriftelijke getuigenverklaring aflegt.

Hoe kom ik er achter wat de stand van zaken is?

Informatie over de voortgang van uw zaak kunt u verkrijgen bij de politiefunctionaris (onderzoeker) die aan uw zaak is toegewezen. Nadat uw zaak aanhangig is gemaakt, kunt u voor informatie over het verloop van de procedure terecht bij de functionaris van de juridische afdeling die uw zaak bij de rechter behandelt.

Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand (tijdens het onderzoek of tijdens het proces)? Onder welke voorwaarden?

U hebt recht op gratis rechtsbijstand voor procedures die zijn opgenomen in de Wet inzake de verstrekking van gratis rechtsbijstand, in het kader van procedures over bepaalde vormen van mensenrechtenschendingen.

Onder "procedures over bepaalde vormen van mensenrechtenschendingen" worden verstaan:

(a) civiele procedures voor een rechtbank, in elke fase, die zijn gericht tegen de Republiek Cyprus om vergoeding te verkrijgen van de schade die aan een persoon is toegebracht als gevolg van bepaalde mensenrechtenschendingen, en

(b) strafrechtelijke procedures door wie dan ook ingeleid, waarbij de vordering betrekking heeft op bepaalde vormen van mensenrechtenschendingen.

De vorm van rechtsbijstand die volgens bovengenoemde wet beschikbaar is:

(a) omvat diensten op het gebied van advisering, bijstand en vertegenwoordiging in geval van civiele procedures die zijn ingeleid in de Republiek Cyprus of in geval van strafrechtelijke procedures, en

(b) omvat uitsluitend advisering in geval van civiele procedures die buiten de Republiek Cyprus zijn ingeleid.

De mensenrechten die door bovengenoemde wet worden beschermd, zijn de rechten die worden gewaarborgd door:

(a) sectie II van de grondwet van de Republiek Cyprus;

(b) de Wet van 1962 ter ratificatie van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens;

(c) de wetten van 1967-1995 ter ratificatie van het Internationaal Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie;

(d) de Wet van 1969 ter ratificatie van de internationale verdragen (economische, sociale en culturele rechten; burgerrechten en politieke rechten);

(e) de Wet van 1989 ter ratificatie van het Europees Verdrag ter voorkoming van foltering en onmenselijke of vernederende behandeling of bestraffing;

(f) de Wetten van 1990 en 1993 ter ratificatie van het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke en onterende behandeling of bestraffing;

(g) de Wet van 1985 ter ratificatie van het VN-verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen;

(h) het Verdrag van 1990 ter ratificatie van het Verdrag inzake de rechten van het kind.

Gratis rechtsbijstand is beschikbaar voor:

  • eenieder die slachtoffer is van mensenhandel, in het kader van procedures bij een arrondissementsrechtbank voor toekenning van schadevergoeding op grond van de Wet inzake preventie en bestrijding van mensenhandel en uitbuiting en slachtofferbescherming;
  • elke minderjarige die slachtoffer is van mensenhandel, in het kader van procedures bij een arrondissementsrechtbank voor toekenning van schadevergoeding op grond van de Wet inzake preventie en bestrijding van mensenhandel en uitbuiting en slachtofferbescherming;
  • elke minderjarige die slachtoffer is van het zoeken van toenadering met seksuele bedoelingen, kinderpornografie, seksuele uitbuiting en/of seksueel misbruik, in het kader van procedures bij een arrondissementsrechtbank voor toekenning van schadevergoeding op grond van de Wet inzake preventie en bestrijding van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie.

Bovendien heeft elk kind dat slachtoffer is van een van de strafbare feiten die zijn beschreven in de Wet inzake preventie en bestrijding van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie, ongeacht of het kind bereid is samen te werken met de vervolgende instanties voor het strafrechtelijke onderzoek, de vervolging of het proces, in elke fase van het proces rechtstreeks toegang tot gratis advies op grond van de Wet inzake de advocatuur en tot gratis rechtsbijstand wanneer het kind niet over de nodige middelen beschikt, ongeacht de bepalingen van de Wet inzake rechtsbijstand.

Wanneer het kindslachtoffer recht heeft op vertegenwoordiging, kan het juridisch advies ontvangen en een wettelijke vertegenwoordiger toegewezen krijgen die namens het kind optreedt in een procedure waarbij sprake is of kan zijn van een belangenconflict tussen het kindslachtoffer en de personen die de ouderlijke verantwoordelijkheid dragen.

Eenieder die slachtoffer is van een van de misdrijven die zijn beschreven in de Wet inzake preventie en bestrijding van mensenhandel en uitbuiting en slachtofferbescherming, ongeacht of hij bereid is samen te werken met de vervolgende instanties voor het strafrechtelijke onderzoek, de vervolging of het proces, heeft rechtstreeks toegang tot gratis advies op grond van de Wet inzake de advocatuur en tot gratis rechtsbijstand wanneer hij niet over de nodige middelen beschikt, overeenkomstig de bepalingen van de Wet inzake rechtsbijstand.

Om voor gratis rechtsbijstand in aanmerking te komen, moet een schriftelijk verzoek worden ingediend bij de rechtbank waarbij uw zaak aanhangig is. De rechter kan beslissen gratis rechtsbijstand te verlenen op basis van:

(a) een sociaal-financieel rapport van het bijstandskantoor met een beschrijving van de financiële situatie van uzelf en uw gezin, uw reguliere inkomsten of andere inkomsten uit arbeid of andere bronnen, de standaardkosten van levensonderhoud van uzelf en uw gezin, en uw eventuele andere verplichtingen of behoeften;

(b) de ernst van de situatie of andere omstandigheden, om te kunnen bepalen of het in het belang van de rechtspleging zou zijn om u gratis rechtsbijstand te verlenen bij de voorbereiding en behandeling van uw zaak.

Begunstigden van rechtsbijstand mogen de advocaat die hen gratis rechtsbijstand verleent zelf kiezen uit de advocaten die deze diensten aanbieden, zoals in de geldende wetten is vastgelegd. Als een begunstigde geen advocaat van zijn keuze aanwijst, zal de rechter een advocaat aanwijzen uit een lijst van de Cypriotische Orde van Advocaten, zoals in de geldende voorschriften is vastgelegd.

Kan ik aanspraak maken op onkostenvergoeding (voor deelname aan het onderzoek/het proces)? Onder welke voorwaarden?

De Republiek Cyprus vergoedt alle onkosten die in de wet zijn opgenomen. Informatie over hoe en onder welke voorwaarden u aanspraak kunt maken op onkostenvergoeding is verkrijgbaar bij de regionale vervolgingsafdelingen van de politie.

Kan ik beroep instellen als mijn zaak wordt afgesloten voordat er een proces plaatsvindt?

U kunt de politie om een gemotiveerde beslissing verzoeken als geen onderzoek of vervolging is ingesteld of als het onderzoek of de vervolging is beëindigd.

Kan ik betrokken worden bij het proces?

U kunt aan het proces deelnemen als getuige à charge en een verklaring afleggen voor de rechter die de zaak behandelt.

Wat is mijn officiële rol binnen het rechtsstelsel? Heb ik bijvoorbeeld de hoedanigheid van slachtoffer, getuige, burgerlijke partij of particuliere aanklager, of kan ik daarvoor kiezen?

In het kader van een strafprocedure is uw rol die van getuige à charge. Als u een vordering tot schadevergoeding tegen de dader instelt, neemt u de rol van eisende partij in de betrokken civiele procedure op u.

Wat zijn mijn rechten en plichten in deze hoedanigheden?

Als getuige à charge bent u verplicht te getuigen voor de rechter bij wie de zaak aanhangig is. Indien u een vordering tot schadevergoeding hebt ingesteld, kunt u voor informatie over uw rechten en plichten terecht bij de advocaat die uw zaak voor de civiele rechter behandelt.

Kan ik tijdens het proces een verklaring afleggen of getuigen? Onder welke voorwaarden?

In de loop van de procedure waarin u getuige à charge bent, kunt u de door u tegenover de politie afgelegde getuigenverklaring voorlezen en aanvaarden of het bewijs indienen dat u tijdens het onderzoek aan de politie hebt overgelegd. Als u een verklaring wilt afleggen of wilt getuigen in aanvulling op uw oorspronkelijke getuigenverklaring of op het bewijs dat u aan de politie hebt overgelegd, moet u zich wenden tot de directeur van de juridische afdeling die uw zaak voor de rechter behandelt.

Welke informatie ontvang ik tijdens het proces?

Tijdens het proces zal de openbare aanklager u laten weten wanneer en hoe de hoorzittingen zullen plaatsvinden en u informeren over de aard van de tegen de dader ingediende aanklacht. U kunt ook verzoeken om te worden geïnformeerd over eventuele definitieve uitspraken die in de loop van de procedure zijn gedaan.

Heb ik toegang tot de procesdossiers?

U hebt geen recht op inzage in de procesdossiers.

Laatste update: 31/10/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

3 - Mijn rechten na afloop van het proces

Kan ik beroep instellen tegen de beslissing?

U hebt niet het recht beroep in te stellen tegen een beslissing van het gerecht van eerste aanleg. De procureur-generaal van de Republiek heeft wel het recht om beroep in te stellen.

Wat zijn mijn rechten nadat de beslissing is gegeven?

Een beslissing kan door uw advocaat worden gebruikt als u een vordering tot schadevergoeding tegen de dader instelt.

Heb ik recht op ondersteuning of bescherming na het proces? Voor hoe lang?

Na het proces hebt u gedurende een redelijke periode recht op ondersteuning en/of bescherming, afhankelijk van wat u op dat moment nodig hebt.

Welke informatie krijg ik als de dader wordt veroordeeld?

U kunt desgewenst door de politie worden geïnformeerd over de straf die de rechter aan de dader heeft opgelegd.

Word ik geïnformeerd wanneer de dader in vrijheid wordt gesteld (ook wanneer hij vervroegd of voorwaardelijk in vrijheid wordt gesteld) of wanneer hij is ontsnapt uit de gevangenis?

U kunt desgewenst in kennis worden gesteld:

(a) als de persoon die in voorlopige hechtenis is genomen, wordt vervolgd of is veroordeeld voor een misdrijf waar u bij betrokken bent, in vrijheid wordt gesteld of is ontsnapt;

(b) van alle relevante maatregelen om u te beschermen in geval van invrijheidstelling of ontsnapping van een persoon die in voorlopige hechtenis is genomen, wordt vervolgd of is veroordeeld voor misdrijven waar u bij betrokken bent.

De bovenstaande informatie kan worden geweigerd als er sprake is van een potentieel of vastgesteld risico op schade voor de dader.

Word ik betrokken bij beslissingen over invrijheidsstelling of voorwaardelijke invrijheidstelling? Kan ik bijvoorbeeld een verklaring afleggen of beroep instellen?

U hebt niet het recht om te worden betrokken bij beslissingen over invrijheidsstelling of voorwaardelijke invrijheidsstelling van de dader.

Laatste update: 31/10/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

4 - Schadevergoeding

Via welke procedure kan ik van de dader schadevergoeding vorderen? (bv. rechtszaak, burgerlijke vordering, voeging)

U hebt het recht een procedure tegen de dader aan te spannen voor het strafbare feit dat tegen u is gepleegd. U kunt ook contact opnemen met de diensten voor maatschappelijk welzijn voor informatie over uw recht om schadevergoeding te vorderen.

Minderjarigen jonger dan 18 jaar hebben het recht een vordering tot schadevergoeding tegen alle aansprakelijke partijen in te stellen voor de misdrijven die zijn opgenomen in de Wet inzake preventie en bestrijding van seksueel misbruik, seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie en voor schendingen van de mensenrechten. De dader is civielrechtelijk aansprakelijk voor de betaling van een vergoeding voor alle door het slachtoffer/de slachtoffers geleden specifieke of algemene schade.

Iedereen die slachtoffer is in de zin van de Wet inzake preventie en bestrijding van mensenhandel en uitbuiting en slachtofferbescherming, heeft het recht een schadevordering in te stellen tegen alle aansprakelijke partijen voor strafbare feiten die tegen hem zijn gepleegd volgens bovengenoemde wet en voor schendingen van de mensenrechten. De dader is civielrechtelijk aansprakelijk voor de betaling van een vergoeding voor alle door het slachtoffer/de slachtoffers geleden specifieke of algemene schade, waaronder eventuele achterstallige bedragen die aan het slachtoffer/de slachtoffers zijn verschuldigd als gevolg van zijn/hun gedwongen tewerkstelling.

De rechter heeft de dader ertoe veroordeeld mij schadevergoeding te betalen. Hoe kan ik ervoor zorgen dat de dader betaalt?

Als de dader het door de rechter toegekende bedrag aan schadevergoeding niet aan u betaalt, kunt u zich via uw advocaat tot de rechter wenden. Deze zal de dader gelasten de toegekende schadevergoeding te betalen. Als de dader niet aan zijn verplichtingen voldoet, wordt bij onmiddellijk gearresteerd en in hechtenis genomen.

Als de dader niet betaalt, kan de staat het bedrag dan voorschieten? Onder welke voorwaarden?

De wet voorziet niet in betaling van een voorschot aan slachtoffers door de staat.

Heb ik recht op een schadevergoeding van de staat?

De staat kan een schadevergoeding verstrekken aan slachtoffers van geweldsmisdrijven of personen die van hen afhankelijk zijn in de vorm zoals beschreven in de Wet van 1997 inzake schadeloosstelling van slachtoffers van geweldsmisdrijven (Wet 51(I)/97), indien:

(a) het slachtoffer of de van hem afhankelijke personen om welke reden dan ook geen schadevergoeding van de dader kunnen verkrijgen, en

(b) geen schadevergoeding kan worden verkregen uit andere bronnen of als deze vergoeding lager is dan het in bovengenoemde wet vastgestelde bedrag.

De schadevergoeding op grond van bovengenoemde wet moet ook worden betaald wanneer de dader niet kan worden vervolgd of veroordeeld.

Als de vergoeding uit andere bronnen lager is dan die welke in bovengenoemde wet is voorgeschreven, betaalt de staat het verschil.

In de wet is ook bepaald onder welke omstandigheden schadevergoeding wordt geweigerd en waaruit het bedrag van de te betalen vergoeding bestaat.

Onder een "geweldsmisdrijf" wordt elk met opzet gepleegd misdrijf in de Republiek Cyprus verstaan waarbij geweld wordt gebruikt en dat rechtstreeks leidt tot de dood, ernstig lichamelijk letsel of gezondheidsschade. Daaronder zijn de volgende strafbare feiten begrepen, mits zij bovengenoemde gevolgen hebben:

moord met voorbedachten rade (de artikelen 203 en 204), poging tot moord (artikel 214), verkrachting (artikel 144), poging tot verkrachting (artikel 146), ontvoering (artikel 148), ontvoering van een vrouw jonger dan 16 jaar (artikel 149), handelingen bedoeld om ernstig lichamelijk letsel te veroorzaken (artikel 228), ernstig lichamelijk letsel (artikel 231), poging tot het toebrengen van lichamelijk letsel door het gebruik van explosieven (artikel 232), kwaadwillig gebruik van gif (artikel 233), letsel (artikel 234), geweldpleging met lichamelijk letsel (artikel 243), overige geweldpleging (artikel 244), misdrijven tegen de persoonlijke vrijheid (de artikelen 245-254), brandstichting (artikel 315).

Een verzoek om schadevergoeding op grond van bovengenoemde wet moet binnen een redelijke termijn worden ingediend bij de directeur van de socialezekerheidsdiensten, maar in elk geval binnen twee jaar nadat het lichamelijke letsel/de gezondheidsschade/de dood is veroorzaakt (naar gelang van toepassing).

Het verzoek gaat vergezeld van een politierapport, een medische verklaring en andere documenten die van nut kunnen zijn voor de beoordeling van het verzoek. De directeur van de socialezekerheidsdiensten kan naar eigen goeddunken om het nodige aanvullende bewijs verzoeken, waaronder bewijs dat geen schadevergoeding is betaald of zal worden betaald uit andere bronnen. Dit bewijs kan onder meer bestaan uit een beëdigde verklaring van de aanvrager.

Heb ik recht op schadevergoeding als de dader niet veroordeeld is?

De toekenning van schadevergoeding aan de slachtoffers is niet afhankelijk van de veroordeling van de dader. De rechter geeft een beslissing over de toekenning van een schadevergoeding in het kader van de procedure voor de vordering tot schadevergoeding, die duidelijk losstaat van de uitkomst van de strafprocedure.

Heb ik recht op een voorschot op dringende gronden in afwachting van de beslissing over mijn vordering tot schadevergoeding?

U hebt geen recht op een voorschot op dringende gronden, aangezien de wet niet in een dergelijke betaling voorziet.

Laatste update: 31/10/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

5 - Mijn rechten op ondersteuning en bijstand

Met wie moet ik als slachtoffer van een misdrijf contact opnemen voor ondersteuning en bijstand?

De politie................199/1460

De eerstehulpdiensten in staatsziekenhuizen

De regionale welzijnsdiensten

De onderwijspsychologische dienst

De diensten voor geestelijke gezondheidszorg

Een slachtofferhulplijn

Niet-gouvernementele organisaties

De volgende hulplijnen zijn beschikbaar in de Republiek Cyprus:

1460 – Meldpunt voor burgers

1440 – Meldpunt voor huiselijk geweld

1498 – Hulplijn voor informatie over en hulp bij drugsgebruik

116111 - Hulplijn voor kinderen en jongeren

116000 - Cypriotisch meldpunt voor vermiste kinderen

Is slachtofferhulp gratis?

Slachtofferhulp door overheidsinstellingen en ngo's is gratis.

Wat voor steun kunnen overheidsdiensten of autoriteiten mij bieden?

De overheidsdiensten kunnen u de volgende steun bieden:

  • gezondheidszorg door de medische diensten;
  • psychologische ondersteuning door diensten voor geestelijke gezondheidszorg en de onderwijspsychologische dienst;
  • bescherming door de diensten voor maatschappelijk welzijn, op basis van bevelen tegen de dader en/of bevelen om het slachtoffer te beschermen;
  • speciale politiemaatregelen tijdens het onderzoek om herhaalde victimisatie te voorkomen;
  • doeltreffende politiebescherming om intimidatie of vergelding door de dader en/of anderen te voorkomen;
  • gerechtelijke maatregelen tijdens de zitting om slachtoffers met speciale beschermingsbehoeften te beschermen (bv. kinderen en slachtoffers met een psychosociale handicap).

Als u slachtoffer van huiselijk geweld, kindslachtoffer van seksueel misbruik of slachtoffer van mensenhandel bent, zullen de diensten voor maatschappelijk welzijn u informeren over uw rechten en u ondersteuning bieden. Zij brengen u ook in contact met alle bevoegde overheidsinstanties en ngo's die uw zaak behandelen en u ondersteuning bieden. Als uw belangen botsen met die van uw ouders, zal de directeur van de diensten voor maatschappelijk welzijn alle noodzakelijke maatregelen nemen om u te beschermen.

Wat voor steun kunnen niet-gouvernementele organisaties mij bieden?

Niet-gouvernementele organisaties kunnen u de volgende steun bieden:

  • psychologische steun;
  • opvang in opvanghuizen voor slachtofferhulp.
Laatste update: 31/10/2019

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

Rechten van slachtoffers van strafbare feiten in strafrechtelijke procedures - Luxemburg

U wordt als een slachtoffer van een misdrijf beschouwd als u schade hebt geleden, bijvoorbeeld lichamelijk letsel of beschadigde of gestolen eigendommen, als gevolg van een voorval dat volgens de nationale wet een misdrijf is. Als slachtoffer van een misdrijf hebt u volgens de wet bepaalde individuele rechten voor, tijdens en na de gerechtelijke procedure (het proces).

De strafrechtelijke procedure in Luxemburg bestaat uit twee fasen: het onderzoek en het proces. De politie en/of een onderzoeksrechter verricht gewoonlijk het onderzoek. Nadat het onderzoek is afgerond, gaat de zaak naar de Chambre du conseil (raadkamer). De chambre du conseil beslist of de zaak voor de rechter wordt gebracht of in deze fase wordt geseponeerd.

Als de zaak voor de rechter komt, houdt deze een zitting om het verzamelde bewijs te bestuderen en te bepalen of de verdachte schuldig is. Als de verdachte schuldig wordt bevonden, zal de rechter hem/haar veroordelen en een straf opleggen. Als het verzamelde bewijs niet voldoende is om de verdachte schuldig te verklaren, zal de rechter hem/haar vrijspreken.

Klik op de links hieronder voor de informatie die u nodig hebt

De link wordt in een nieuw venster geopend.1 - Mijn rechten als slachtoffer van een misdrijf

De link wordt in een nieuw venster geopend.2 - De aangifte van een misdrijf en mijn rechten tijdens het onderzoek of het proces

De link wordt in een nieuw venster geopend.3 - Mijn rechten na afloop van het proces

De link wordt in een nieuw venster geopend.4 - Schadevergoeding

De link wordt in een nieuw venster geopend.5 - Mijn rechten op ondersteuning en bijstand

Laatste update: 08/11/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

1 - Mijn rechten als slachtoffer van een misdrijf

Welke informatie kan ik verwachten van de autoriteiten (bijvoorbeeld politie, officier van justitie) na het misdrijf, maar nog vóór ik aangifte van het misdrijf doe?

De politie of het openbaar ministerie verstrekt zo snel mogelijk en overeenkomstig artikel 3, lid 7, van het Wetboek van Strafvordering de volgende informatie aan het slachtoffer in een taal die hij begrijpt:

  • welk soort ondersteuning het slachtoffer kan krijgen en van wie, waaronder, indien van belang, basisinformatie over de toegang tot medische zorg, gespecialiseerde ondersteuning, waaronder psychologische zorg en alternatieve huisvesting;
  • hoe de procedures omtrent de aangifte van een strafbaar feit verlopen en welke rol het slachtoffer in die procedures speelt;
  • hoe en onder welke voorwaarden het slachtoffer bescherming kan krijgen;
  • hoe en onder welke omstandigheden het slachtoffer toegang kan krijgen tot advocaten en rechtsbijstand onder de voorwaarden waarin de wet voorziet, en tot andere soorten advies;
  • hoe en onder welke voorwaarden het slachtoffer schadevergoeding kan krijgen;
  • hoe en onder welke voorwaarden het slachtoffer zijn recht op vertaling en vertolking kan uitoefenen;
  • de beschikbare procedures voor het indienen van klachten wanneer zijn rechten niet worden geëerbiedigd;
  • de contactgegevens voor communicatie over zijn zaak;
  • mogelijkheden voor bemiddeling en herstelrecht;
  • hoe en onder welke voorwaarden het slachtoffer de kosten vergoed kan krijgen die voortvloeien uit zijn deelname aan de strafprocedure;
  • het recht van het slachtoffer op een individuele beoordeling bij de dienst voor slachtofferhulp om na te gaan of een specifieke aanpak nodig is om secundaire victimisatie te voorkomen;
  • afhankelijk van de behoefte wordt ook aanvullende informatie aan het slachtoffer verstrekt naar gelang van het stadium van de procedure;
  • het recht om te worden begeleid door een persoon van zijn keuze wanneer het slachtoffer, gezien de gevolgen van het misdrijf, ondersteuning nodig heeft om anderen te begrijpen of te worden begrepen.

Daarnaast bieden de Juridische Receptie- en Informatiedienst, de Dienst voor Slachtofferhulp van de Centrale Sociale Bijstandsdienst en het ministerie van Justitie ook hulp en advies.

Ik woon niet in het EU-land waar het misdrijf is gepleegd (EU-burgers en niet-EU-burgers). Hoe worden mijn rechten beschermd?

Slachtoffers die buitenlander zijn (Europese onderdanen en onderdanen van een derde land) kunnen zich beroepen op de hierboven vermelde rechten en worden geïnformeerd over hoe zij hun rechten kunnen uitoefenen wanneer zij in een andere EU-lidstaat wonen, dat wil zeggen hun recht om een klacht in te dienen bij de Luxemburgse politieautoriteiten.

Welke informatie krijg ik als ik een misdrijf aangeef?

Slachtoffers hebben in het bijzonder het recht om:

  • automatisch te worden geïnformeerd wanneer hun zaak wordt gesloten en over de redenen daarvan;
  • op verzoek te worden geïnformeerd dat in hun zaak een gerechtelijk onderzoek is gestart;
  • op verzoek te worden geïnformeerd over de stand van de strafprocedure;
  • door het openbaar ministerie automatisch te worden geïnformeerd over de datum van de zitting waarop hun zaak wordt behandeld;
  • op verzoek informatie te ontvangen over een definitieve uitspraak in de vervolging.

Kom ik in aanmerking voor gratis vertolking of vertaling (wanneer ik contact opneem met de politie of andere autoriteiten of tijdens het onderzoek en het proces)?

Slachtoffers of civiele partijen die de taal van de procedure niet spreken of verstaan, komen in aanmerking voor gratis bijstand van een tolk in een taal die zij wel begrijpen. Daarnaast hebben zij recht op gratis vertaling van alle stukken die worden betekend of meegedeeld of waartoe zij een recht van toegang hebben.

Hoe zorgen de autoriteiten ervoor dat ik alles begrijp en ook begrepen word (als ik een kind ben; als ik gehandicapt ben)?

Slachtoffers die de taal van de procedure niet spreken of verstaan, hebben recht op gratis bijstand van een tolk. Slachtoffers met een gehoor- of spraakstoornis worden bijgestaan door een doventolk of door een gekwalificeerde persoon die een taal spreekt of over een methode of apparaat beschikt waarmee hij met het slachtoffer kan communiceren.

Minderjarige slachtoffers hebben het recht zich te laten begeleiden door hun wettelijke vertegenwoordiger of door een persoon van hun keuze.

Opvang slachtoffers

Wie biedt slachtofferhulp?

Het slachtoffer heeft het recht zich te laten bijstaan door verschillende diensten voor slachtofferhulp. Bijstand wordt door de staat verleend via de centrale bijstandsdienst van het openbaar ministerie, die het slachtoffer opvangt en gratis sociale, psychologische en juridische hulp biedt. Er zijn ook ngo’s die specifiek hulp bieden aan vrouwelijke of minderjarige slachtoffers van geweld, kwetsbare personen enz.

Verwijst de politie mij automatisch door naar slachtofferhulp?

Het is de taak van de politie slachtoffers te informeren over hun rechten en ernaar te streven op te treden als tussenpersoon voor de organisaties voor slachtofferhulp. De politie is te allen tijde verplicht om de informatiefolder "Informatie en bijstand voor slachtoffers"(De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.police.public.lu/fr/aide-victimes/flyer-aide-victime-fr.pdf), die beschikbaar is in het Luxemburgs, Frans, Duits, Engels en Portugees, en het informatieblad "Infodroit" (De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.police.public.lu/fr/aide-victimes/infodroit-victime.pdf) te verstrekken.

Hoe wordt mijn persoonlijke levenssfeer beschermd?

De persoonlijke levenssfeer van slachtoffers wordt beschermd door de Luxemburgse grondwet. Artikel 11, lid 3, bepaalt dat "de staat de bescherming van de persoonlijke levenssfeer waarborgt, behoudens de wettelijke uitzonderingen".

Politie en justitie zijn verplicht slachtoffers bescherming te bieden, onder meer bij bedreiging of wraakneming door de dader. Deze bescherming moet vanaf het begin van het onderzoek en tijdens de gehele duur ervan beschikbaar zijn. Slachtoffers hebben ook het recht te worden beschermd tegen alle inbreuken op hun privacy, in elk geval onmiddellijk na het misdrijf.

Moet ik eerst aangifte van een misdrijf doen voordat ik toegang krijg tot slachtofferhulp?

De dienst voor slachtofferhulp is bedoeld voor alle slachtoffers (kinderen, jongeren, volwassenen) die als gevolg van een strafbaar feit lichamelijk en/of geestelijk letsel hebben opgelopen. Het team biedt psychologische en psychotherapeutische hulp, informeert slachtoffers over hun rechten en kan hen begeleiden tijdens de gerechtelijke procedure. De dienst biedt bovendien een therapiegroep voor slachtoffers van huiselijk geweld en verleent diensten aan al degenen die door hun relatie met het slachtoffer hebben gedeeld in diens leed, en aan getuigen van strafbare feiten. De betrokkenen hoeven geen klacht te hebben ingediend om toegang te hebben tot de dienst voor slachtofferhulp.

Persoonlijke bescherming als ik in gevaar verkeer

Welke vormen van bescherming worden geboden?

De verdachte kan in voorlopige hechtenis worden genomen

  • als het strafbare feit strafbaar is gesteld met een maximale vrijheidsstraf van ten minste twee jaar;
  • als het risico bestaat dat de verdachte opnieuw in de fout gaat;
  • als het risico van onderduiken bestaat.

Wie kan mij bescherming bieden?

De Luxemburgse politie kan slachtoffers beschermen.

Is er iemand die het risico beoordeelt dat de dader mij verdere schade toebrengt?

Bij het nemen van een beslissing over mogelijke voorlopige hechtenis van de dader wordt met de verschillende aspecten rekening gehouden.

Welke bescherming wordt geboden voor zeer kwetsbare slachtoffers?

Op grond van artikel 48, lid 1, van het Wetboek van Strafvordering krijgen minderjarige slachtoffers de hieronder beschreven bescherming.

  • Van het verhoor van een getuige of een kind kan met goedkeuring van de openbare aanklager een geluids- of video-opname worden gemaakt.
  • Er worden pas opnamen gemaakt nadat daarvoor toestemming is verkregen van de getuige of het kind, als zij over het vereiste oordeelsvermogen beschikken, of van de wettelijke vertegenwoordiger van het kind. Wanneer een naar behoren aangetoond belangenconflict tussen het kind en diens wettelijke vertegenwoordiger dreigt, kan alleen een opname worden gemaakt met instemming van de bijzondere curator (administrateur ad hoc), als deze is aangewezen voor het kind. Is geen bijzondere curator aangewezen, dan zijn opnamen alleen mogelijk met de uitdrukkelijke en gemotiveerde toestemming van de openbare aanklager.
  • Wanneer een kind slachtoffer is van misdrijven als bedoeld in de artikelen 354 tot en met 360, 364, 365, 372 tot en met 379, 382, leden 1 en 2, 385, 393, 394, 397, 398 tot en met 405, 410, leden 1 en 2, of 442, lid 1, van het Wetboek van Strafrecht of wanneer een kind getuige is van misdrijven als bedoeld in de artikelen 393 tot en met 397 of 400 tot en met 401a van het Wetboek van Strafrecht, moet in afwijking van het voorgaande een opname worden gemaakt op de wijze zoals omschreven in punt 1, tenzij de openbare aanklager — wanneer het kind of zijn wettelijke vertegenwoordiger of, waar van toepassing, de bijzondere curator bezwaar maakt tegen een dergelijke opname — beslist dat dit niet nodig is.
  • De opname dient als bewijs. Het origineel wordt verzegeld. De kopieën worden geïnventariseerd en aan het dossier toegevoegd. De opnamen kunnen door de partijen en door een deskundige met de goedkeuring van de openbare aanklager op een door deze laatste aangewezen plaats worden beluisterd of bekeken zonder te worden verplaatst.
  • Een kind als bedoeld in punt 3 heeft het recht om tijdens de zitting te worden begeleid door een volwassene van zijn keuze, tenzij de openbare aanklager bij een gemotiveerde beslissing over de betrokkene anders beslist in het belang van het kind of van de waarheidsvinding.

Slachtoffers van mensenhandel of huiselijk geweld krijgen onder bepaalde voorwaarden speciale bescherming.

Ik ben minderjarig – heb ik bijzondere rechten?

Slachtoffers die minderjarig zijn, hebben een aantal aanvullende rechten:

  • op een verjaringstermijn, dat wil zeggen de periode waarna voor de strafbare feiten geen vervolging meer kan worden ingesteld. Deze termijn gaat pas in op de dag waarop het slachtoffer de leeftijd van 18 jaar bereikt en geldt voor strafbare feiten zoals aanranding, verkrachting en mensenhandel, seksuele uitbuiting, doodslag, mishandeling en geweldpleging, misbruik en toediening van drugs die tegen het slachtoffer zijn begaan;
  • op aanstelling van een bijzondere vertegenwoordiger, de administrateur ad hoc (bijzondere curator), door de openbare aanklager of de onderzoeksrechter wanneer hun belangen niet volledig worden beschermd door ten minste een van hun wettelijke vertegenwoordigers. Deze bijzondere vertegenwoordiger beschermt de belangen van het slachtoffer en oefent diens rechten als civiele partij uit;
  • om te worden geïnformeerd over de inleiding van de strafprocedure en over het recht om een civiele zaak aan te spannen via hun wettelijke vertegenwoordiger of bijzondere curator;
  • om video- of geluidsopnamen van hun zittingen te laten maken, teneinde te voorkomen dat zij hun verklaringen tijdens de procedure meerdere malen moeten herhalen en daardoor getraumatiseerd raken. Dit is alleen mogelijk met goedkeuring van de openbare aanklager en nadat daarvoor toestemming is verkregen van het slachtoffer of van diens wettelijke vertegenwoordiger of bijzondere curator. Opnemen is verplicht bij misdrijven met betrekking tot aanranding en verkrachting, prostitutie, uitbuiting en mensenhandel, moord, doodslag, mishandeling en geweldpleging tenzij de openbare aanklager op basis van een door het slachtoffer of diens vertegenwoordiger ingediend bezwaar beslist om een dergelijke opname niet te maken;
  • om tijdens zittingen te worden begeleid door hun wettelijke vertegenwoordiger of door een persoon van hun keuze.

Een familielid is overleden ten gevolge van het misdrijf – wat zijn mijn rechten?

Eenieder die een familielid heeft verloren als gevolg van een strafbaar feit en die stelt te zijn benadeeld, heeft het recht een klacht in te dienen door een civiele procedure aan te spannen bij de bevoegde onderzoeksrechter.

In dit geval hebben benadeelden met name het recht om:

  • schadevergoeding te vorderen van de verdachte;
  • bij het door de onderzoeksrechter uitgevoerde onderzoek te worden betrokken;
  • de onderzoeksrechter te vragen aanvullend onderzoek te laten uitvoeren;
  • bij een kamer van de rechtbank beroep in te stellen tegen bepaalde onderzoeken die gevolgen hebben voor hun civiele belangen;
  • alleen te worden ondervraagd als zij dat wensen;
  • zo nodig oog in oog met de verdachte te worden gebracht;
  • het dossier in te zien ten kantore van de onderzoeksrechter na het eerste verhoor van de verdachte en de dag vóór elk onderzoek waarvoor rechtsbijstand noodzakelijk is;
  • de onderzoeksrechter te verzoeken om een kopie van het dossier wanneer het onderzoek is afgesloten;
  • te verzoeken om een deskundigenrapport, verhoor van getuigen en teruggave van in beslag genomen voorwerpen;
  • aanwezig te zijn bij het onderzoek van de plaats delict.

Een familielid is slachtoffer van een misdrijf – wat zijn mijn rechten?

Een derde die door een strafbaar feit tegen een familielid is getroffen, heeft het recht om:

  • het openbaar ministerie te verzoeken om een kopie van het rapport met een beschrijving van het misdrijf waardoor deze persoon als derde is getroffen;
  • automatisch te worden geïnformeerd door het openbaar ministerie over de datum van de zitting waarop de zaak wordt behandeld;
  • de uitspraak in de zaak op te vragen bij de griffie van de kamer van de districtsrechtbank dan wel van de politierechtbank.

Heb ik toegang tot bemiddeling/mediation? Onder welke voorwaarden? Ben ik in veiligheid tijdens bemiddeling/mediation?

Strafrechtelijke bemiddeling is een alternatief voor strafrechtelijke vervolging. In principe kan een geschil door strafrechtelijke bemiddeling worden beslist zonder rechterlijke tussenkomst. Bemiddeling tussen de dader en het slachtoffer is alleen mogelijk voordat de strafprocedure is ingeleid. De openbare aanklager kan beslissen om een bemiddelingsprocedure te beginnen als hij van mening is dat daarbij een vergoeding kan worden verkregen voor de schade die is veroorzaakt, of om een einde te maken aan de verstoring ten gevolge van het strafbare feit of om bij te dragen aan de re-integratie van de dader. Bemiddeling is uitgesloten als de dader met het slachtoffer samenwoont. Voor deze optie is de instemming van zowel de dader als het slachtoffer vereist.

Waar vind ik de wetgeving waarin mijn rechten zijn vastgelegd?

In het Wetboek van Strafvordering op Legilux.

De link wordt in een nieuw venster geopend.http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/code/procedure_penale
Laatste update: 08/11/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

2 - De aangifte van een misdrijf en mijn rechten tijdens het onderzoek of het proces

Hoe geef ik een misdrijf aan?

Slachtoffers van een strafbaar feit kunnen aangifte doen (een klacht indienen):

  • bij de Luxemburgse politie;
  • bij de openbare aanklager voor het betrokken gebied.

Hoewel iedereen aangifte van een strafbaar feit kan doen, moeten slachtoffers die als civiele partij aan de procedure willen deelnemen persoonlijk of via hun advocaat een klacht indienen.

Slachtoffers kunnen ook particuliere vervolging tegen de dader instellen bij de politierechtbank of een strafkamer van de districtsrechtbank.

De klacht moet worden ingediend in een van de officiële talen van Luxemburg, te weten Luxemburgs, Frans of Duits. Slachtoffers die geen van deze drie talen spreken, hebben recht op een gratis tolk. De klacht moet bij voorkeur schriftelijk worden ingediend en is niet aan een bepaald vormvereiste gebonden. In de klacht moeten de volgende gegevens zijn opgenomen:

  • de naam, voornaam, geboortedatum en geboorteplaats, het beroep en de woonplaats van de klager;
  • de gebeurtenis die de geleden schade heeft veroorzaakt;
  • de aard van de schade.

De termijn waarbinnen het slachtoffer een klacht moet indienen, hangt met name af van de verjaringstermijn van het delict. De termijn varieert van één tot tien jaar.

Hoe kom ik er achter wat de stand van zaken is?

Slachtoffers hebben het recht om:

  • automatisch te worden geïnformeerd wanneer hun zaak wordt gesloten en over de redenen daarvan;
  • op verzoek te worden geïnformeerd dat in hun zaak een gerechtelijk onderzoek is gestart;
  • op verzoek te worden geïnformeerd over de stand van de strafprocedure;
  • door het openbaar ministerie automatisch te worden geïnformeerd over de datum van de zitting waarop hun zaak wordt behandeld;
  • op verzoek informatie te ontvangen over een definitieve uitspraak in de vervolging.

Wanneer de klacht bij de openbare aanklager wordt ingediend, zal deze binnen 18 maanden na ontvangst van de klacht of de beschuldiging het slachtoffer informeren over alle maatregelen die in het vervolg daarop zijn genomen, waaronder eventueel de sluiting van de zaak en de achterliggende reden.

Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand (tijdens het onderzoek of tijdens het proces)? Onder welke voorwaarden?

Om de toegang tot de rechter te waarborgen wanneer slachtoffers niet over voldoende middelen beschikken, met name wat het gegarandeerde minimuminkomen betreft, hebben zij recht op gratis volledige juridische ondersteuning om hun belangen te behartigen. Deze bijstand wordt verleend door de Orde van Advocaten als slachtoffers erom vragen en als zij:

  • Luxemburgs onderdaan zijn;
  • vreemdeling zijn en toestemming hebben zich in het land te vestigen;
  • onderdaan zijn van een lidstaat van de Europese Unie (EU);
  • vreemdeling zijn die op het gebied van rechtsbijstand aan een Luxemburgse onderdaan is gelijkgesteld op grond van een internationaal verdrag.

Om de financiële middelen te bepalen, wordt het totale bruto-inkomen en het totale vermogen in aanmerking genomen, alsmede het inkomen van personen die deel uitmaken van hetzelfde huishouden. Buiten het geval van beperkte middelen kunnen slachtoffers ook rechtsbijstand krijgen als een beroep daarop wordt gerechtvaardigd door ernstige redenen die met hun sociale, materiële of gezinssituatie verband houden.

Een aanvraag voor rechtsbijstand moet worden gedaan met gebruikmaking van een vragenlijst die verkrijgbaar is bij de Centrale dienst voor welzijnszorg (Service central d'assistance sociale) (De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.guichet.public.lu/citoyens/fr/organismes/service-central-assistance-sociale/index.html). De vragenlijst moet door het slachtoffer worden ondertekend en aan de territoriaal bevoegde voorzitter van de Orde van Advocaten (Diekirch of Luxemburg) worden toegezonden.

In de vragenlijst moeten met name de volgende gegevens worden vermeld:

  • de identiteit (naam, voornamen, geboortedatum en geboorteplaats, beroep, woonplaats, burgerlijke staat, nationaliteit) van het slachtoffer;
  • de aard van het geschil waarvoor om rechtsbijstand wordt verzocht;
  • de gezinssituatie van het slachtoffer;
  • de De link wordt in een nieuw venster geopend.financiële situatie van het slachtoffer.

Slachtoffers kunnen ook de naam invullen van de advocaat/advocaten die zij op grond van de rechtsbijstandsregeling toegewezen willen krijgen of, in voorkomende gevallen, de naam van de advocaat die op dat moment aan hen is toegewezen.

Documenten die door de slachtoffers bij de aanvraag moeten worden gevoegd:

  • een kopie van hun identiteitsdocument;
  • een De link wordt in een nieuw venster geopend.bewijs van inschrijving bij het Gemeenschappelijke Centrum voor de sociale zekerheid (Centre Commun de la Sécurité Sociale – CCSS), ook voor personen die tot hun huishouden behoren;
  • voor de betrokkene en elk lid van het huishouden: salarisstroken (of een inkomensverklaring van het CCSS), opgaven van het gegarandeerde minimuminkomen, opgaven van de werkloosheidsuitkering of pensioenuitkering of andere opgaven over de laatste drie maanden waarop de brutobedragen zijn vermeld (bankafschriften zijn niet voldoende);
  • een nulsaldoverklaring van het Nationale solidariteitsfonds (Fonds national de solidarité) voor elk lid van het huishouden als het huishouden geen vergoeding uit het fonds ontvangt;
  • als het huishouden een onderhoudsuitkering ontvangt of betaalt, een document waaruit het ontvangen of betaalde bedrag blijkt (bijvoorbeeld bankafschriften over de laatste drie maanden);
  • een door de Luxemburgse belastingdienst (Administration des contributions directes) afgegeven verklaring van eigendom of niet-eigendom van onroerend goed voor elk lid van het huishouden;
  • waar van toepassing, bewijsstukken voor de eigendom van onroerend goed in het buitenland;
  • bewijsstukken van roerende goederen (contant geld, spaarrekeningen, aandelen, obligaties enz.);
  • als het huishouden huurder is, een kopie van de huurovereenkomst en huurkwitanties over de laatste drie maanden;
  • als het huishouden een hypotheek aflost, een bewijs van betaling van het maandelijkse bedrag;
  • bewijsstukken van de inkomsten uit onroerende en roerende goederen;
  • documenten die verband houden met de betrokken zaak.

Kan ik aanspraak maken op onkostenvergoeding (voor deelname aan het onderzoek/het proces)? Onder welke voorwaarden?

Nadat is gecontroleerd dat de middelen ontoereikend zijn, zal de toekenning of weigering van rechtsbijstand door de voorzitter van de Orde van Advocaten of het daartoe door de voorzitter gemachtigde lid worden meegedeeld per gewone post als de rechtsbijstand is toegekend en per aangetekende brief als deze is geweigerd. De voorzitter wijst de advocaat aan die door het slachtoffer vrijelijk is gekozen of, als er geen keuze is gemaakt of de voorzitter de keuze niet passend acht, een toegewezen advocaat.

Notarissen en gerechtsdeurwaarders worden door de rechter bij wie de zaak aanhangig is, ambtshalve aangewezen binnen het kader van de rechtsbijstand.

Als rechtsbijstand wordt toegekend tijdens de procedure, worden de door het slachtoffer gemaakte kosten vergoed.

Niet-vergoede kosten

Als het slachtoffer rechtsbijstand ontvangt en tot betaling van de kosten wordt veroordeeld, komen deze ten laste van de staat.

In strafzaken dekt de rechtsbijstand niet de kosten en boetes die worden opgelegd aan personen die zijn veroordeeld.

Kan ik beroep instellen als mijn zaak wordt afgesloten voordat er een proces plaatsvindt?

Als een zaak wordt gesloten voordat er een proces plaatsvindt, worden in de kennisgeving de voorwaarden vermeld waaronder slachtoffers een procedure kunnen inleiden door particuliere vervolging of een civiele vordering in te stellen.

Als de sancties voor de misdrijven strafrechtelijke of correctionele sancties zijn, wordt in de kennisgeving vermeld dat de slachtoffers zich tot de procureur-generaal kunnen wenden, die het recht heeft de openbare aanklager opdracht tot vervolging te geven.

Als de raadkamer (Chambre du conseil) beslist om de strafzaak niet aanhangig te maken bij een rechter die over de schuld van de vermeende dader zou beslissen, kunnen slachtoffers beroep instellen bij de raadkamer van het Hof van Beroep. Zij hebben derhalve het recht verzoeken en opmerkingen bij deze kamer in te dienen.

Als de raadkamer op feitelijke en niet op juridische gronden beslist de zaak niet te vervolgen, kunnen slachtoffers zich nog steeds tot de burgerlijke rechter wenden om schadevergoeding te verkrijgen.

Kan ik betrokken worden bij het proces?

Net als tijdens het onderzoek kunnen slachtoffers aan de procedure deelnemen zonder bijzondere status of als civiele partij.

Slachtoffers kunnen zowel openbare als niet-openbare zittingen bijwonen, maar alleen wanneer zij als getuige worden gedagvaard. Zij kunnen ook als getuige worden opgeroepen voor de mondelinge behandeling. Daartoe ontvangen zij een schriftelijke dagvaarding van de openbare aanklager en moeten zij zowel de vragen van de rechter als de vragen van de advocaat van de tegenpartij beantwoorden. Tijdens het proces zitten de slachtoffers achter in de rechtszaal om rechtstreeks contact met de verdachte te vermijden.

De civiele partijen ontvangen een schriftelijke dagvaarding voor de mondelinge behandeling. Zij hebben ook het recht om openbare en niet-openbare zittingen bij te wonen en moeten aanwezig zijn om hun verzoeken in te dienen. In beginsel interveniëren zij na het horen van de getuigen. Daarnaast mogen zij hun zaak laten bepleiten op alle punten die verband houden met hun civiele belangen en kunnen zij een getuigenis afleggen over de feiten.

Wat is mijn officiële rol binnen het rechtsstelsel? Heb ik bijvoorbeeld de hoedanigheid van slachtoffer, getuige, burgerlijke partij of particuliere aanklager, of kan ik daarvoor kiezen?

Uw officiële rol binnen het rechtsstelsel is die van slachtoffer zonder bijzondere status. Slachtoffers hebben het recht zich als civiele partij in de procedure te voegen.

Wat zijn mijn rechten en plichten in deze hoedanigheden?

Slachtoffers hebben met name het recht:

  • op het gebruik van een taal die zij begrijpen of anders om gebruik te maken van een tolk als zij een klacht indienen bij de politie;
  • op een gratis kopie van de klacht en de documenten die zij hebben ingediend ter ondersteuning van de klacht;
  • op een ontvangstbewijs in een door hen begrepen taal waarin het dossiernummer en de datum en plaats van hun klacht zijn vermeld en op een bevestiging van de ontvangst van de klacht die zij bij de openbare aanklager hebben ingediend;
  • te worden bijgestaan of vertegenwoordigd door een advocaat;
  • automatisch te worden geïnformeerd wanneer hun zaak wordt gesloten en over de redenen daarvan;
  • op verzoek te worden geïnformeerd dat in hun zaak een gerechtelijk onderzoek is gestart;
  • op verzoek te worden geïnformeerd over de stand van de strafprocedure;
  • door de vervolgende instanties automatisch te worden geïnformeerd over de datum van de zitting waarop hun zaak wordt behandeld;
  • op verzoek informatie te ontvangen over een definitieve uitspraak in de vervolging;
  • de rechter in kort geding te verzoeken om een voorlopige toewijzing, mits de aansprakelijkheid van de andere partij niet serieus in twijfel kan worden getrokken.

Civiele partijen hebben tevens het recht om:

  • schadevergoeding te vorderen van de verdachte;
  • bij het door de onderzoeksrechter gelaste onderzoek te worden betrokken;
  • de onderzoeksrechter te vragen aanvullend onderzoek te laten uitvoeren;
  • bij een kamer van de rechtbank beroep in te stellen tegen bepaalde onderzoeken die gevolgen hebben voor hun civiele belangen;
  • alleen te worden ondervraagd als zij dat wensen;
  • zo nodig oog in oog met de verdachte te worden gebracht;
  • inzage in het dossier, ten kantore van de onderzoeksrechter, na het eerste verhoor van de verdachte en de dag vóór elk onderzoek waarvoor rechtsbijstand noodzakelijk is;
  • de onderzoeksrechter te verzoeken om een kopie van het dossier wanneer het onderzoek is afgesloten;
  • te verzoeken om een deskundigenrapport, verhoor van getuigen en teruggave van in beslag genomen voorwerpen;
  • aanwezig te zijn bij het onderzoek van de plaats van het misdrijf.

Kan ik tijdens het proces een verklaring afleggen of getuigen? Onder welke voorwaarden?

Getuigen kunnen zittingen bijwonen en onder ede aan de rechter alles vertellen wat ze weten over de feiten. Getuigen moeten zowel de vragen van de rechter als die van de advocaat van de tegenpartij beantwoorden.

Civiele partijen kunnen hun zaak laten bepleiten op alle punten die verband houden met hun civiele belangen en kunnen een getuigenis afleggen over de feiten. Een advocaat van een civiele partij kan vragen stellen aan deskundigen en aan getuigen à décharge.

In beginsel wordt alle bewijs toegelaten, mits redelijkerwijs en op basis van ervaring kan worden aangenomen dat de rechter op basis daarvan een veroordeling kan uitspreken. Bewijs kan worden aangevoerd, mits de partijen hoor en wederhoor hebben kunnen toepassen.

Welke informatie ontvang ik tijdens het proces?

De volgende informatie wordt aan het slachtoffer meegedeeld:

  • op verzoek: de stand van de strafprocedure;
  • automatisch: de datum van de zitting waarop zijn zaak wordt behandeld;
  • op verzoek: elke definitieve uitspraak in de vervolging.

Heb ik toegang tot de procesdossiers?

Wanneer een klacht wordt ingediend bij de politie, ontvangt de indiener gratis een kopie daarvan, hetzij onmiddellijk, hetzij binnen één maand na indiening van de klacht. Klagers kunnen de rechter bij wie hun zaak aanhangig is ook om specifieke procedurele stappen verzoeken.

Als de klager zich als civiele partij in de procedure heeft gevoegd, heeft hij recht op inzage in het dossier ten kantore van de onderzoeksrechter, na het eerste verhoor van de verdachte en de dag vóór elk onderzoek waarvoor rechtsbijstand noodzakelijk is.

Wanneer de procedure is afgesloten, geeft de onderzoeksrechter het dossier door aan de openbare aanklager. Als civiele partij hebt u het recht het dossier te raadplegen, ten minste acht werkdagen voordat de zaak door de raadkamer wordt onderzocht.

Civiele partijen en personen die een legitiem persoonlijk belang kunnen aantonen, hebben het recht om binnen een redelijke termijn vóór de vastgelegde datum van de zitting een kopie van het dossier te ontvangen (met uitzondering van in beslag genomen papieren en documenten). Daartoe moeten zij een verzoek indienen bij de openbare aanklager.

Laatste update: 08/11/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

3 - Mijn rechten na afloop van het proces

Kan ik beroep instellen tegen de beslissing?

Een definitieve uitspraak heeft, zodra zij is gedaan, gezag van gewijsde. Daarom wordt een uitspraak geacht de waarheid weer te geven zolang zij niet is vernietigd door toepassing van een wettelijk rechtsmiddel. De rechter beslist gewoonlijk in dezelfde uitspraak over de strafrechtelijke en de civiele vorderingen.

Met het oog op het recht op een eerlijk proces is dit gezag van gewijsde alleen van toepassing op de partijen in het strafproces en op de elementen van de beslissing waartegen deze partijen verweer konden voeren. Als slachtoffer kunt u alleen beroep instellen als u zich als civiele partij in de procedure hebt gevoegd.

In deze hoedanigheid kunt u beroep instellen, maar alleen met betrekking tot uw civiele belangen en als u een procesbelang hebt, dat wil zeggen als de rechter uw schadevordering heeft afgewezen of als u van mening bent dat het toegekende bedrag onvoldoende is.

U kunt dus geen beroep instellen omdat u het niet eens bent met de opgelegde straf of omdat de rechter de verdachte heeft vrijgesproken. Alleen de openbare aanklager kan hoger beroep instellen met betrekking tot het strafrechtelijke aspect van de procedure.

Raadpleeg uw advocaat om te bepalen of het verstandig is om beroep in te stellen. Als uw advocaat bevestigend antwoordt, moet het beroep binnen veertig dagen worden ingesteld bij de griffie van de rechtbank die de uitspraak heeft gedaan.

Wat zijn mijn rechten nadat de beslissing is gegeven?

Nadat de uitspraak is gedaan, kunt u een kopie daarvan ontvangen.

U kunt ook beroep instellen, maar alleen als u zich als civiele partij in de procedure hebt gevoegd en alleen met betrekking tot uw civiele belangen (zie punt 1).

Als een voorwaardelijke invrijheidstelling is gepland, kunt u de procureur-generaal op de hoogte stellen. Deze is verantwoordelijk voor de uitvoering van de straf waar u bezwaar tegen maakt.

U kunt nog steeds vertegenwoordigd worden door een advocaat.

Heb ik recht op ondersteuning of bescherming na het proces? Voor hoe lang?

Als civiele partij hebt u recht op rechtsbijstand voor alle aangelegenheden die verband houden met de tenuitvoerlegging van de uitspraak.

Als slachtoffer van een opzettelijk misdrijf met lichamelijk letsel als gevolg kunt u onder bepaalde voorwaarden bij het ministerie van Justitie een schadevergoeding van de staat aanvragen wanneer u niet schadeloos kunt worden gesteld door de dader van het misdrijf.

Politie en justitie zijn verplicht u als slachtoffer bescherming te bieden. Aan elke beslissing over de voorwaardelijke invrijheidstelling van een veroordeelde kunnen specifieke voorwaarden zijn verbonden, die met name betrekking hebben op de bescherming van de samenleving en het slachtoffer.

Welke informatie krijg ik als de dader wordt veroordeeld?

U hebt het recht om op verzoek informatie te verkrijgen over elke definitieve uitspraak in het kader van de vervolging.

Wat betreft de aan de dader opgelegde straf, moet in de beslissing over de strafmaat melding worden gemaakt van de toegepaste wetsbepalingen (zonder herhaling van de voorwaarden), de feiten van het delict waarvan de verdachte wordt beschuldigd of de opgelegde straf of straffen (artikel 195 van het Wetboek van Strafvordering). Voor alle andere aangelegenheden die verband houden met de uitvoering van de straffen, kunt u contact opnemen met de Dienst Strafuitvoering van het parket-generaal.

In Luxemburg zal iemand die onherroepelijk is veroordeeld, zijn straf uitzitten in de gevangenis van Schrassig of de gevangenis van Givenich.

Word ik geïnformeerd wanneer de dader in vrijheid wordt gesteld (ook wanneer hij vervroegd of voorwaardelijk in vrijheid wordt gesteld) of wanneer hij is ontsnapt uit de gevangenis?

Op basis van artikel 4, lid 1, van het Wetboek van Strafvordering kunt u op grond van een specifiek verzoek aan het parket-generaal worden geïnformeerd over de invrijheidstelling of ontsnapping van een dader als er een gevaar of een aanwijsbaar risico bestaat dat u schade wordt toegebracht, tenzij aan deze kennisgeving een risico is verbonden dat de identiteit van de dader bekend wordt gemaakt.

Word ik betrokken bij beslissingen over invrijheidstelling of voorwaardelijke invrijheidstelling? Kan ik bijvoorbeeld een verklaring afleggen of beroep instellen?

Nee.

Laatste update: 08/11/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

4 - Schadevergoeding

Via welke procedure kan ik van de dader schadevergoeding vorderen? (bv. rechtszaak, burgerlijke vordering, voeging)

In de meeste gevallen bepaalt de rechter die voor de berechting van de dader verantwoordelijk is, als hij de verdachte schuldig verklaart, het bedrag van de schadevergoeding en rente dat aan slachtoffers wordt toegekend als vergoeding van hun schade.

De aangezochte rechter kan alleen een beslissing over schadevergoeding geven als de slachtoffers zich als civiele partij in de strafrechtelijke procedure hebben gevoegd. Dit is mogelijk in elk stadium van het onderzoek. Slachtoffers hoeven niet op de zitting te verschijnen. Zij kunnen zich door een advocaat laten vertegenwoordigen en hun verzoeken schriftelijk indienen vóór de zitting.

Als een slachtoffer zich niet als civiele partij in de procedure voegt of geen verzoek indient, kan de rechter niet op eigen initiatief schadevergoeding en rente aan het slachtoffer toekennen.

Een slachtoffer dat zich niet civiele partij stelt tijdens de strafzitting, verliest zijn recht op schadevergoeding niet.

Hij kan nog steeds een rechtszaak tegen de dader beginnen bij de civiele rechter, mits hij optreedt voordat de civiele verjaringstermijn verstrijkt en aantoont dat de betrokken feiten een onrechtmatige daad vormen.

De rechter heeft de dader ertoe veroordeeld mij schadevergoeding te betalen. Hoe kan ik ervoor zorgen dat de dader betaalt?

De strafrechter kwantificeert de schade die de slachtoffers hebben geleden, maar mengt zich niet in de invordering van de toegekende schadevergoeding en rente.

Nadat de definitieve uitspraak is gedaan, is het aan de slachtoffers stappen te ondernemen om betaling van deze schadevergoeding van de dader te verkrijgen.

Meestal is het de advocaat die toeziet op de invordering van de schadevergoeding en rente, in eerste instantie langs minnelijke weg, door contact op te nemen met de advocaat van de veroordeelde of door een gerechtsdeurwaarder te verzoeken de uitspraak ten uitvoer te leggen.

Wanneer de veroordelende rechter een voorwaardelijke straf met een verplichting tot betaling van schadevergoeding oplegt, zal de procureur-generaal, die verantwoordelijk is voor de uitvoering van de straffen, controleren of de veroordeelde aan zijn verplichtingen voldoet.

Als de dader niet betaalt, kan de staat het bedrag dan voorschieten? Onder welke voorwaarden?

Tijdens het proces kan de rechter een tussentijdse betaling toekennen, bijvoorbeeld in afwachting van de uitkomst van een deskundigenrapport. Wanneer de dader weigert deze betaling te doen, of daartoe niet in staat is, kan het ministerie van Justitie deze verplichting op zich nemen in geval van een aangetoonde behoefte.

Heb ik recht op een schadevergoeding van de staat?

In de gewijzigde Wet van 12 maart 1984 inzake de schadeloosstelling van bepaalde slachtoffers van lichamelijk letsel dat het gevolg is van een strafbaar feit, is een recht op schadevergoeding door de staat opgenomen voor bepaalde slachtoffers van misdrijven. Dit is een belangrijke maatregel voor slachtoffers in het geval dat:

de pleger van het misdrijf niet is geïdentificeerd; de pleger van de agressie weliswaar is geïdentificeerd, maar niet te vinden is; de dader insolvent is.

Om dit recht te doen gelden, moeten slachtoffers zich wenden tot het ministerie van Justitie, dat binnen zes maanden een beslissing over vorderingen tot schadevergoeding neemt. De vorderingen moeten worden opgesteld in het Frans, Duits of Luxemburgs en de datum, de plaats en de precieze aard van de feiten moeten erin worden vermeld. Bewijsstukken van de feiten en van de door het slachtoffer geleden schade moeten bij deze brief worden gevoegd om de vordering te onderbouwen.

Aan het recht op schadevergoeding zijn bepaalde voorwaarden verbonden waaraan slachtoffers moeten voldoen:

slachtoffers moeten hun reguliere woonadres hebben in het Groothertogdom Luxemburg of onderdaan zijn van een lidstaat van de Europese Unie of de Raad van Europa. Bovendien moeten slachtoffers ten tijde van het strafbare feit hun papieren in orde hebben gehad in het Groothertogdom Luxemburg of slachtoffer zijn van het in artikel 382, lid 1, van het Wetboek van Strafrecht bedoelde strafbare feit [Mensenhandel].

De geleden schade moet het gevolg zijn van opzettelijke handelingen die de aard hebben van een strafbaar feit.

De schade moet bestaan in lichamelijk letsel en mag niet slechts materiële schade zijn (wat bijvoorbeeld schadevergoeding in geval van gekwalificeerde diefstal uitsluit).

De schade moet leiden tot een ernstige verstoring van de levensomstandigheden, die het gevolg kan zijn van een verlies of vermindering van inkomsten, een stijging van de uitzonderlijke kosten of uitgaven, het niet kunnen uitoefenen van een beroepsactiviteit, het verlies van één jaar onderwijs, lichamelijke of geestelijke schade of morele of esthetische schade, en fysiek of psychisch lijden. Slachtoffers van een strafbaar feit op grond van de artikelen 372 tot en met 376 van het Wetboek van Strafrecht zijn vrijgesteld van het leveren van bewijs van fysieke of psychische schade, die immers wordt verondersteld aanwezig te zijn.

De staat hoeft alleen schadevergoeding te betalen als het slachtoffer op geen enkele manier een doeltreffende en toereikende vergoeding kan krijgen (bv. van de dader of op grond van een socialezekerheidsregeling of een persoonlijke verzekering).

Het is belangrijk om te weten dat schadevergoeding kan worden geweigerd vanwege het gedrag van het slachtoffer ten tijde van het strafbare feit of diens relatie met de dader.

Als de staat een slachtoffer schadeloosstelt, kan hij zich nog steeds civiele partij stellen en aanvullende bedragen van de dader vorderen als hij de schadevergoeding onvoldoende vindt. In dat geval moet het slachtoffer de rechter laten weten dat hij een schadevordering heeft ingediend bij de staat of, in voorkomend geval, dat hij een dergelijke schadevergoeding van de staat heeft verkregen.

Heb ik recht op schadevergoeding als de dader niet veroordeeld is?

Slachtoffers hebben recht op schadevergoeding als de dader niet is veroordeeld, mits zij slachtoffer zijn van een strafbaar feit en de pleger van het misdrijf niet is geïdentificeerd of als de pleger van het misdrijf wel is geïdentificeerd maar niet te vinden is, of als de dader insolvent is.

Als er geen proces is en de rechter dus ook geen schadevergoeding kan vaststellen, kan het ministerie van Justitie een vast bedrag toekennen en/of een deskundigenonderzoek gelasten en bekostigen om het bedrag van de aan het slachtoffer toe te kennen schadevergoeding te bepalen.

Heb ik recht op een voorschot op dringende gronden in afwachting van de beslissing over mijn vordering tot schadevergoeding?

In geval van een naar behoren aangetoonde behoefte kan de minister van Justitie een betaling toekennen terwijl de aanvraag wordt onderzocht.

Laatste update: 08/11/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

5 - Mijn rechten op ondersteuning en bijstand

Met wie moet ik als slachtoffer van een misdrijf contact opnemen voor ondersteuning en bijstand?

- Als slachtoffer van een misdrijf kunt u contact opnemen met de onderstaande belangrijkste diensten voor slachtofferhulp.

A. Overheidsdienst

Centrale dienst voor welzijnszorg (SCAS) - diensten voor slachtofferhulp (Service central d’assistance sociale (SCAS) – Services d’Aide aux Victimes (SAV)) SAV in Luxemburg

Soorten hulp:

  • psychologische en psychotherapeutische begeleiding,
  • juridische informatiedienst,
  • therapiegroep voor slachtoffers van huiselijk geweld,
  • begeleiding van slachtoffers gedurende het gehele juridische proces.

CONTACTGEGEVENS

Plaza Liberty Building, Entrance C
12-18 rue Joseph Junck
L-1839 Luxemburg

Tel.: +352 475821-627
+352 475821-628
GSM: +352 621326595

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.scas-sav@justice.etat.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.https://justice.public.lu/fr/aides-informations/assistance-sociale/scas-service-aide-victimes.html

B. Niet-gouvernementele organisaties (ngo’s)

1. Hulp aan slachtoffers van misdrijven (Aide aux Victimes de la Criminalité) - Wäisse Rank Lëtzebuerg Asbl

Soorten hulp:

  • juridische adviesdienst,
  • morele, financiële en materiële ondersteuning.

CONTACTGEGEVENS

84 rue Adolphe Fischer
L-1521 Luxemburg

Tel.: +352 402040

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.wrl@pt.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.benevolat.public.lu/de/espace-benevole/decouvrir-associations/chercher-association/associations/?~=/de/assoc/212

2. Hulpdiensten voor erkende slachtoffers van huiselijk geweld

Er zijn drie van deze diensten:

- SAVVD in Luxemburg van de non-profitorganisatie Vrouwen in nood (Femmes en détresse) vzw

Soorten hulp:

  • psychosociale consultatie,
  • juridische informatie en ondersteuning,
  • juridische, administratieve en sociale informatie en ondersteuning nadat de openbare aanklager de pleger van het geweld uit huis heeft gezet,
  • planning van juridische stappen,
  • begeleiding van slachtoffers onder meer in de rechtbank, bij de advocaat en bij de arts,
  • richtsnoeren,
  • consultatie en beschermende maatregelen tegen intimidatie,
  • opstellen van een beschermingsplan voor slachtoffers.

CONTACTGEGEVENS

BP 1024
L-1010 Luxemburg

Tel.: +352 26481862
Fax: +352 26481863

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.contact@savvd.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://fed.lu/wp/services/savvd/

- PSY EA- in Luxemburg van de non-profitorganisatie Vrouwen in nood (Femmes en détresse)

Voor kinderen die direct en indirect slachtoffer zijn van huiselijk geweld in verband met een bevel tot uitzetting.

Soorten hulp:

  • zorg voor kinderen en jongeren die slachtoffer zijn van huiselijk geweld in verband met een uitzettingsmaatregel,
  • als psychologische dienst voor minderjarige en jeugdige slachtoffers van huiselijk geweld, psychologische ondersteuning voor kinderen en jongeren die slachtoffer zijn van huiselijk geweld en voor hun familieleden.

CONTACTGEGEVENS

BP 1024
L-1010 Luxemburg

Tel.: +352 26482050
Fax: +352 26481863

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.contact@psyea.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://fed.lu/wp/services/psyea/

- ALTERNATIVES in Dudelange van de Stichting Pro Familia (Fondation Pro Familia)

Hulpdienst voor kinderen die al dan niet indirect slachtoffer zijn van huiselijk geweld in verband met een uitzettingsbevel.

Soorten hulp:

  • zorg voor kinderen en jongeren die slachtoffer zijn van huiselijk geweld in verband met een uitzettingsbevel.

CONTACTGEGEVENS

5, Route de Zoufftgen
L-3598 Dudelange L-1010 Luxemburg

Tel.: +352 51727289

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.alternatives@profamilia.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.profamilia.lu/Enfants+Adolescents/ALTERNATIVES+_+Centre+de+consultation+pour+enfants+et+adolescents+victimes+de+violence-p-470.html

3. Consultatiediensten voor vrouwen die erkend slachtoffer van geweld zijn

Soorten hulp:

  • telefonische consultatie,
  • psychosociale consultatie,
  • juridische, administratieve en sociale informatie en ondersteuning,
  • planning van juridische stappen,
  • begeleiding van vrouwen bij andere professionele diensten: advocaat, rechtbank, politie,
  • toelatingsgesprek in een opvanghuis voor vrouwen,
  • trainingen en lezingen over huiselijk geweld,
  • seminars en discussiegroepen.

Er zijn vier van deze groepen:

- VISAVI (Leven zonder geweld) ((VISAVI (Vivre Sans Violence)) in Luxemburg van de non-profitorganisatie Vrouwen in nood (Femmes en détresse)

Consultatiecentrum voor vrouwen die slachtoffer zijn van huiselijk geweld

CONTACTGEGEVENS

2, rue du Fort Wallis
L-2714 Luxemburg

Tel.: +352 490877-1
Fax: +352 26482682

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.feminfo@visavi.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://fed.lu/wp/services/visavi/

- ZUIDELIJK CENTRUM (FOYER SUD) in Esch-sur-Alzette van de Nationale Vrouwenraad van Luxemburg (Conseil national des femmes du Luxembourg)

Consultatiecentrum voor vrouwen in nood, onder wie slachtoffers van geweld.

CONTACTGEGEVENS

41, rue de Luxembourg
L-4220 Esch sur Alzette

Tel.: +352 545577 / 26530326 / 545757
Fax: +352 54575757

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.foyersud@pt.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.cnfl.lu/site/foyersud.html

- Centre OZANAM in Luxemburg

- Centre OZANAM Noord (Centre OZANAM Nord) in Wiltz van de Stichting Inloophuis (Fondation Maison de la Porte Ouverte)

Consultatiecentra voor vrouwen in nood, onder wie slachtoffers van geweld.

CONTACTGEGEVENS

Ozanam Luxembourg
64, rue Michel Welter
L-2730 Luxemburg

Tel.: +352 488347

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.ozanam@fmpo.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://fmpo.lu/foyers/centre-ozanam/

CONTACTGEGEVENS

Ozanam Nord
49, Grand-Rue
L-9530 Wiltz

Tel.: +352 26953959

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.ozanam.nord@fmpo.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://fmpo.lu/foyers/centre-ozanam-nord/

- PROFAMILIA in Dudelange van de Stichting Pro Familia (Fondation Pro Familia)

Consultatiecentrum voor vrouwen in nood, onder wie slachtoffers van geweld.

CONTACTGEGEVENS

5, route de Zoufftgen
L-3598 Dudelange

Tel.: +352 517272-41
Fax: +352 522188

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.femmes@profamilia.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.cnfl.lu/

4. Consultatiecentrum voor kinderen en jongeren die geregistreerd slachtoffer van geweld zijn

Er zijn vier van deze centra:

- PSY EA in Luxemburg van de non-profitorganisatie Vrouwen in nood (Femmes en détresse)

Psychologische dienst voor kinderen en jongeren in de leeftijd van 3 tot 21 jaar die slachtoffer of getuige zijn van huiselijk geweld en voor hun familieleden.

Soorten hulp:

  • psychologische ondersteuning voor kinderen en jongeren die slachtoffer zijn van huiselijk geweld en voor hun familieleden.

CONTACTGEGEVENS

BP 1024
L-1010 Luxemburg

Tel.: +352 26482050
Fax: +352 26481863

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.contact@psyea.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://fed.lu/wp/services/psyea/

- ALTERNATIVES in Dudelange van de Stichting Pro Familia (Fondation Pro Familia)

Psychologische dienst voor kinderen en jongeren in de leeftijd van 0 tot 27 jaar die slachtoffer of getuige zijn van fysiek en psychisch geweld, waaronder huiselijk geweld, en voor hun familieleden.

Soorten hulp:

  • psychologische ondersteuning voor kinderen en hun familieleden,
  • ondersteuning voor goede relaties binnen het gezin, wederzijds respect,
  • geweldsbewustzijn en preventiewerk.

CONTACTGEGEVENS

5, Route de Zoufftgen
L-3598 Dudelange L-1010 Luxemburg

Tel.: +352 51727289

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.alternatives@profamilia.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.profamilia.lu/Enfants+Adolescents/ALTERNATIVES+_+Centre+de+consultation+pour+enfants+et+adolescents+victimes+de+violence-p-470.html

- OXYGENE in Dudelange van de vereniging zonder winstoogmerk Vrouwen in nood (Femmes en détresse)

Consultatie- en informatiedienst voor meisjes (van 12 tot 21 jaar) in nood die slachtoffer zijn van fysiek, psychisch of seksueel geweld.

Soorten hulp:

  • individuele gesprekken,
  • ondersteuning bij administratieve procedures,
  • hulp bij het zoeken naar begeleid wonen,
  • hulp voor mogelijke toelating tot het opvanghuis Meederchershaus.

CONTACTGEGEVENS

2, rue du Fort Wallis
L-2714 Luxemburg

Tel.: +352 494149
Fax: +352 27125989

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.infofilles@pt.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://fed.lu/wp/services/oxygene/

- ALUPSE DIALOGUE in Luxemburg van de non-profitorganisatie Alupse

Psychologische consultatie- en therapiedienst voor kinderen van 0 tot 21 jaar die slachtoffer zijn van fysiek, psychisch en seksueel geweld en voor hun familieleden.

CONTACTGEGEVENS

8, rue Tony Bourg
L-1278 Luxemburg

Tel.: +352 261848-1
Fax: +352 26196555

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.alupse@pt.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.alupse.lu/fr/lassociation-alupse/

5. Geaccrediteerd centrum voor consultatie, informatie en bijstand voor mannen en jongens in nood die slachtoffer zijn van geweld - infoMann in Luxemburg van de non-profitorganisatie actTogether

Soorten hulp:

  • psychologische en sociale ondersteuning en consultatie,
  • informatie- en documentatiedienst,
  • bewustmaking en training,
  • begeleiding en ondersteuning van mannen met het oog op hun toelating tot een opvanghuis voor mannen.

CONTACTGEGEVENS

5, Cour du Couvent
L-1362 Luxemburg

Tel.: +352 274965
Fax: +352 27496565

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.info@infomann.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.infomann.lu/

6. Geaccrediteerd consultatie- en bijstandscentrum voor plegers van geweld, waaronder huiselijk geweld - Riicht Eraus in Luxemburg van het Luxemburgse Rode Kruis

Soorten hulp:

  • consultatie, luisteren, ondersteuning, bijstand en begeleiding van plegers (mannen en vrouwen) van huiselijk geweld in verband met een huisuitzetting, hetzij langs juridische weg afgedwongen, hetzij op vrijwillige basis,
  • stimulering van bewustwording en verantwoording bij plegers,
  • kortetermijnbescherming van slachtoffers,
  • conflictbeheersing en zelfvertrouwen,
  • ondersteuning van mensen die bereid zijn tot verandering,
  • hulp bij de ontwikkeling van praktische strategieën die een duurzame verandering in de houding en het gedrag van plegers mogelijk maken,
  • ondersteuning voor mensen die hun gewelddadige gedrag willen veranderen,
  • discussiegroep.

CONTACTGEGEVENS

73 rue Adolph Fischer
L-1520 Luxemburg

Tel.: +352 2755-5800
Hulplijn van het Rode Kruis: +352 2755
Fax: +352 2755-5801

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.riichteraus@croix-rouge.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.croix-rouge.lu/riichteraus/

7. Hulpdienst voor erkende slachtoffers van mensenhandel

Ambulante en ziekenhuiszorg voor alle slachtoffers van mensenhandel (vrouwen, mannen en kinderen).

Er zijn twee van deze hulpdiensten, die worden gecoördineerd:

- SAVTEH in Luxemburg van de vereniging zonder winstoogmerk Vrouwen in nood (Femmes en détresse)

- COTEH in Luxemburg van de Stichting Inloophuis (Fondation Maison de la Porte Ouverte)

Soorten hulp:

  • telefonische en persoonlijke consultatie,
  • psychosociale ondersteuning en toezicht,
  • psychologische ondersteuning en stabilisatie,
  • organisatie van begeleiding of medische zorg,
  • begeleiding van het slachtoffer naar de gerechtelijke politie voor identificatiedoeleinden,
  • ondersteuning van de samenwerking van het slachtoffer met de politie en het openbaar ministerie,
  • begeleiding van slachtoffers met name gedurende de juridische, administratieve en sociale procedures,
  • coördinatie van de ziekenhuiszorg en organisatie van de huisvesting van slachtoffers op basis van hun leeftijd en geslacht,
  • materiële en financiële bijstand,
  • informatie over de rechten van slachtoffers van mensenhandel, juridische en administratieve procedures en uitkeringen,
  • contact met ngo’s in landen van oorsprong in het kader van een vrijwillige terugkeer.

CONTACTGEGEVENS

SAVTEH
BP 1024
L-1010 Luxemburg

Tel.: +352 26482631
Fax: +352 26482682
GSM: +352 621316919

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.traite.humains@visavi.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://fed.lu/wp/services/savteh/

COTEH

Tel.: +352 24873622
GSM: +352 621351884

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.coteh@fmpo.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://fmpo.lu/services/service-dassistance-aux-victimes-de-la-traite-des-etres-humains/

C. Politie

Luxemburgse politie
Directoraat-generaal
(Police Grand-Ducale Direction Générale) L-2957 Luxemburg

Tel.: +352 4997-1
Alarmnummer: 113
Fax: +352 4997-2099

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.contact@police.public.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.police.public.lu/fr/aide-victimes/

D. Gemeenten

Juridische receptie- en informatiedienst (Service d’accueil et d’information juridique):

- DIEKIRCH

Justice de paix
Place Joseph Bech
L-9211 Diekirch

Tel.: +352 802315

- ESCH-SUR-ALZETTE

Justice de Paix
Place Norbert Metz
L-4239 Esch-sur-Alzette

Tel.: +352 541552

- LUXEMBURG

Cité judiciaire
Building BC
L-2080 Luxemburg

Tel.: +352 221846

Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.justice.public.lu/fr/aides-informations/accueil-info-juridique/

Juridische informatiedienst "Vrouwenrechten":

PARKET-GENERAAL (PARQUET GÉNÉRAL)

Cité judiciaire
Building BC of CR
L-2080 Luxemburg

Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.justice.public.lu/fr/aides-informations/droits-femme/index.html

E. Ministeries

- Ministerie van Justitie (Ministère de la Justice)

13 rue Erasme
L-2934 Luxemburg

Tel.: +352 247-84537
Fax: +352 26684861

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.info@mj.public.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.mj.public.lu/

Taak:

  • civiele zaken,
  • strafzaken: schadeloosstelling van slachtoffers, rechtsbijstand, strafrechtelijke bemiddeling,
  • commerciële zaken,
  • rechterlijke organisatie,
  • algemene coördinatie van bestuurlijke geschillen voor de bestuursrechter,
  • penitentiaire inrichtingen.

- Ministerie van Binnenlandse Zaken (Ministère de l’Intérieur)

BP 10
L-2010 Luxemburg

Tel.: +352 247-84600
Fax: +352 221125

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.info@miat.public.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.mi.public.lu/

Taken op grond van de Groothertogelijke Verordening van 28 januari 2015:

  • coördinatie van de hulpdiensten,
  • samenwerking met ngo’s.

- Ministerie van Binnenlandse Veiligheid (Ministère de la Sécurité intérieure)

19-21 Boulevard Royal
L-2449 Luxemburg

Tel.: +352 247-84659
Fax: +352 227276

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.secretariat@msi.etat.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.gouvernement.lu/3313529/minist_securite_interieure

Slachtofferhulp overeenkomstig de Luxemburgse Verordening van 28 januari 2015:

  • Luxemburgse politie, algemene inspectie van de politie (Police Grand-Ducale, Inspection générale de la Police), Europees beleid inzake justitie en binnenlandse zaken, beleid voor internationale politiesamenwerking

- Ministerie van Gelijke Kansen (MEGA) (Ministère de l’Égalité des Chances)

6A, bd. F. D. Roosevelt
Hôtel Terres Rouges
L-2921 Luxemburg

Tel.: +352 247-85806
Fax: +352 241886

E-mail: De link wordt in een nieuw venster geopend.info@mega.public.lu
Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.mega.public.lu/fr/index.html

Taken:

  • huiselijk geweld,
  • comité voor samenwerking tussen professionals in de strijd tegen geweld,
  • partnerschap in en beheer van (samen met ngo’s die door het MEGA zijn geaccrediteerd) de ambulante en ziekenhuiszorg voor slachtoffers en plegers van huiselijk geweld, vrouwen en mannen in nood, gendergerelateerd geweld en mensenhandel,
  • partnerschap en samenwerking met door de staat erkende ngo’s voor de zorg voor mensen in nood die slachtoffer zijn van geweld.

Hulplijn voor slachtoffers

- Luxemburgse politie

Hulplijn: 113

Maandag tot en met vrijdag, 24 uur per dag

Luxemburgse Rode Kruis

Hulplijn: 2755

Maandag tot en met vrijdag, van 7.00 uur tot 22.00 uur

- Fraentelefon (Vrouwen in nood)

Hulplijn: +352 448181

Maandag tot en met vrijdag, 24 uur per dag

- Fraentelefon (Vrouwen in nood)

Hulplijn: +352 448181

Maandag tot en met vrijdag, van 9.00 uur tot 15.00 uur

Is slachtofferhulp gratis?

Wat voor steun kunnen overheidsdiensten of autoriteiten mij bieden?

Ja, slachtofferhulp wordt gratis aangeboden.

Wat voor steun kunnen niet-gouvernementele organisaties mij bieden?

Zie het antwoord op de eerste vraag onder B.

Laatste update: 08/11/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

Rechten van slachtoffers van strafbare feiten in strafrechtelijke procedures - Hongarije

U wordt als een slachtoffer van een misdrijf beschouwd als u schade hebt geleden als gevolg van een voorval dat volgens de Hongaarse wetgeving een misdrijf is, bijvoorbeeld wanneer u gewond bent geraakt of uw bezittingen zijn beschadigd of gestolen. Als slachtoffer van een misdrijf hebt u volgens de Hongaarse wet diverse rechten vóór, tijdens en na de gerechtelijke procedure (het proces). Afhankelijk van de fase van de procedure kunt u informatie over uw rechten en plichten in strafprocedures inwinnen bij de onderzoeksautoriteit, het openbaar ministerie of het gerecht.

De strafprocedure in Hongarije begint met een onderzoek. Het onderzoek wordt meestal uitgevoerd door de politie, onder toezicht van de openbare aanklager. Zodra het onderzoek is afgerond, zal de openbare aanklager ofwel strafvervolging instellen en de zaak voor het gerecht brengen ofwel de zaak in de onderzoeksfase seponeren omdat er onvoldoende bewijs is of omdat de strafrechtelijke aansprakelijkheid is uitgesloten of niet meer geldt.

Indien de zaak voor het gerecht wordt gebracht, onderzoekt het gerecht het verzamelde bewijsmateriaal en verklaart het de verdachte al dan niet schuldig. In Hongaarse strafprocedures (behalve bij bepaalde soorten procedures) kan het gerecht ook rechtstreeks bewijs vergaren tijdens een openbare zitting, zodat het mogelijk is dat u wordt opgeroepen voor de terechtzitting en als getuige wordt gehoord. Indien de verdachte schuldig wordt bevonden, wordt hij of zij veroordeeld en wordt hem of haar een straf opgelegd. Indien de verdachte niet schuldig wordt bevonden, wordt hij of zij vrijgesproken.

Klik op de links hieronder voor de informatie die u nodig hebt:

De link wordt in een nieuw venster geopend.1 - Mijn rechten als slachtoffer van een misdrijf

De link wordt in een nieuw venster geopend.2 - De aangifte van een misdrijf en mijn rechten tijdens het onderzoek of het proces

De link wordt in een nieuw venster geopend.3 - Mijn rechten na afloop van het proces

De link wordt in een nieuw venster geopend.4 - Schadevergoeding

De link wordt in een nieuw venster geopend.5 - Mijn rechten op ondersteuning en bijstand

Laatste update: 08/11/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

1 - Mijn rechten als slachtoffer van een misdrijf

Welke informatie kan ik verwachten van de autoriteiten (bijvoorbeeld politie, officier van justitie) na het misdrijf, maar nog vóór ik aangifte van het misdrijf doe?

Op grond van de Wet betreffende de strafvordering moeten de rechter, de openbare aanklager en de onderzoeksautoriteit de personen ten aanzien van wie handhavend wordt opgetreden, informeren over hun rechten en plichten, en wel voordat een procedurele handeling plaatsvindt.

Van misdrijven kan mondeling of schriftelijk aangifte worden gedaan bij de openbare aanklager of de onderzoeksautoriteit. De aangifte mag ook worden geaccepteerd door een andere instantie of de rechter, die de aangifte naar de onderzoeksautoriteit zullen doorsturen. In de wet worden geen specifieke formaliteiten vereist voor het aangeven van een misdrijf; misdrijven kunnen per brief, post of e-mail of in persoon worden aangegeven.

Strafrechtelijke procedures worden in het Hongaars gevoerd, maar een slachtoffer dat geen Hongaars spreekt, heeft de mogelijkheid gebruik te maken van zijn of haar eigen moedertaal of een andere taal naar keuze. Zelfs als het slachtoffer Hongaars spreekt, mag hij of zij zich in de strafrechtelijke procedure van zijn of haar nationale taal bedienen. Tolk- en vertaalkosten worden niet op het slachtoffer verhaald en het slachtoffer mag niet worden verplicht een voorschot op deze kosten te betalen of deze te dragen.

Het slachtoffer van het misdrijf heeft recht op ondersteuning door een dienst voor slachtofferhulp wanneer op het grondgebied van Hongarije een misdrijf of strafbaar feit tegen het eigendom van een natuurlijke persoon is gepleegd, en wanneer op het grondgebied van Hongarije een natuurlijke persoon letsel heeft opgelopen als rechtstreeks gevolg van een misdrijf of strafbaar feit tegen het eigendom van een natuurlijke persoon; het gaat hierbij dan vooral om fysiek letsel of emotionele schade, mentale shock of economische schade. Dit geldt alleen voor Hongaarse burgers, burgers van de EU-lidstaten, burgers van een niet-EU-lidstaat die rechtmatig op het grondgebied van de Europese Unie verblijven, staatloze personen die op het grondgebied van Hongarije verblijven, slachtoffers van mensenhandel of andere personen die in aanmerking komen op grond van internationale verdragen die tussen de staat waarvan zij de nationaliteit bezitten en Hongarije of op basis van wederkerigheid zijn gesloten.

De staat ondersteunt de slachtoffers nadat hij heeft vastgesteld wat hun behoeften zijn. Deze steun kan bestaan uit het volgende: de behartiging van de belangen van de slachtoffers bevorderen, onmiddellijk financiële hulp bieden, de status van bewezen slachtofferschap verlenen, getuigen bescherming bieden en voor beveiligde huisvesting zorgen. Als aan de wettelijk vastgestelde voorwaarden is voldaan, heeft het slachtoffer tevens recht op schadeloosstelling door de staat.

Daarnaast kan opdracht worden gegeven tot de persoonlijke bescherming van een slachtoffer als er geweld tegen een persoon of strafbare feiten die een collectief gevaar voor een persoon betekenen, tegen de slachtoffers worden gepland of gepleegd, met als doel hun te beletten aan een strafrechtelijke procedure deel te nemen, hun rechten te doen gelden of hun verplichtingen na te komen, of als een dergelijk misdrijf waarschijnlijk is. Een verzoek hiertoe kan worden ingediend of geregistreerd bij de rechter, de procureur-generaal of de onderzoeksautoriteit die het strafproces voert.

Persoonlijke bescherming houdt in dat de particuliere woning of een andere verblijfplaats van het slachtoffer wordt beschermd, dat verkeersroutes worden beveiligd en dat een veilige deelname aan het strafproces en andere officiële handelingen wordt gewaarborgd. Deze maatregel heeft tot doel strafbare feiten tegen de fysieke integriteit of vrijheid van de persoon in kwestie te voorkomen of te stoppen.

Persoonlijke bescherming wordt met name geboden via regelmatige patrouilles, technische middelen, permanente communicatieverbindingen, het verschaffen van beschermende kleding en, als andere methoden van persoonlijke bescherming niet doeltreffend zijn, via bewakingspersoneel. Deze bewakers kunnen worden gepost op de plaats die onder het beheer valt van de rechtshandhavingsinstantie die bevoegd is om opdracht te geven tot persoonlijke bescherming en deze te verzorgen.

Het kan voorkomen dat een slachtoffer dat aan een uitermate belangrijke strafrechtelijke procedure deelneemt, niet via persoonlijke bescherming kan worden beveiligd, en dat hij of zij met de autoriteiten samenwerkt en zich in een dreigende situatie bevindt en dat het daarom nodig is om speciale beveiligingsvoorzieningen te treffen. In dat geval kan het slachtoffer ook aan een getuigenbeschermingsprogramma met speciale beveiligingsvoorzieningen deelnemen mits aan specifieke aanvullende voorwaarden wordt voldaan.

In bepaalde gevallen mag het slachtoffer zich tijdens het proces laten vertegenwoordigen en heeft het slachtoffer, als hij of zij als plaatsvervangend particuliere aanklager optreedt, recht op rechtsbijstand. De algemene regel is dat het slachtoffer hiervoor in aanmerking komt wanneer hij of zij deze ondersteuning nodig heeft, dat wil zeggen dat met inachtneming van het inkomen van personen die onder hetzelfde dak wonen, zijn of haar maandelijkse netto-inkomen niet hoger is dan het minimale bedrag aan ouderdomspensioen dat op basis van een arbeidsverhouding is vastgesteld (in 2017 HUF 28 500), en hij of zij onvoldoende vermogen heeft om deze juridische dienstverlening zelf te kunnen bekostigen.

Mogelijk kan het slachtoffer op enig moment tijdens het strafproces een civiele procedure aanspannen om vergoeding te eisen van schade als gevolg van een misdrijf dat de verdachte heeft gepleegd. Om zijn of haar civiele vordering zeker te stellen, kan het slachtoffer een verzoek indienen om de eigendommen van de verdachte in beslag te nemen. De rechter zal opdracht tot deze inbeslagname geven wanneer er goede redenen zijn om aan te nemen dat voldoening van de vordering zal worden gefrustreerd. De rechter doet uitspraak over de civiele vordering en aanvaardt of verwerpt het verzoek. Als de afsluiting van de procedure hierdoor aanzienlijk zou worden vertraagd of als de verdachte wordt vrijgesproken, of als het verzoek vanwege andere rechtelijke omstandigheden niet in de strafrechtelijke procedure kan worden behandeld, beveelt de rechter dat de civiele vordering via andere juridische middelen wordt aangebracht.

Onder speciale voorwaarden heeft het slachtoffer het recht om samen met de verdachte deel te nemen aan een bemiddelingsprocedure. De bemiddelingsprocedure kan niet worden uitgevoerd zonder toestemming van het slachtoffer en zelfs als het slachtoffer daarmee instemt, is het geen vanzelfsprekende gang van zaken en hangt het af van vele andere factoren.

De directe contante uitgaven die het slachtoffer en zijn of haar vertegenwoordiger met betrekking tot de zaak verrichten, behoren tot de kosten van de strafrechtelijke procedure, evenals de kosten van het slachtoffer die verband houden met zijn of haar aanwezigheid als getuige. De eerstgenoemde uitgaven worden niet voorgeschoten door de staat; de laatstgenoemde kosten worden na afloop van de procedure vergoed. Als de verdachte schuldig wordt verklaard, moet hij of zij de kosten van de strafrechtelijke procedure dragen.

Ik woon niet in het EU-land waar het misdrijf is gepleegd (EU-burgers en niet-EU burgers). Hoe worden mijn rechten beschermd?

De Wet betreffende de strafvordering voorziet in de bescherming van rechten in verband met procedures die onder de rechtsmacht van Hongarije vallen, ongeacht nationaliteit en woonplaats. Slachtofferhulp verleent de onderdanen van EU-lidstaten dezelfde diensten als Hongaarse burgers.

Welke informatie krijg ik als ik een misdrijf aangeef?

Het slachtoffer ontvangt uitsluitend afzonderlijk bericht over de beslissing om een onderzoek in te stellen, als hij of zij zelf geen aangifte van het misdrijf heeft gedaan. Daarnaast worden er in de Wet betreffende de strafvordering situaties en besluiten beschreven waarover het slachtoffer moet worden ingelicht.

Het slachtoffer heeft het recht om op zijn of haar verzoek, in verband met het misdrijf dat op hem of haar betrekking heeft, bericht te ontvangen over de vrijlating of ontsnapping van een persoon in voorarrest; de voorwaardelijke of definitieve invrijheidstelling of ontsnapping van een tot gevangenisstraf veroordeelde persoon of wanneer de gevangenisstraf van deze persoon wordt onderbroken; de invrijheidstelling of ontsnapping van een tot hechtenis veroordeelde persoon of wanneer de hechtenis van deze persoon wordt onderbroken; de invrijheidstelling van een persoon die onvrijwillig onder medische behandeling staat; de invrijheidstelling, het verlof zonder toestemming en het aanpassingsverlof van een persoon die onvrijwillig onder medische behandeling staat; en, in geval van een opleiding voor jeugddelinquenten, hun tijdelijke of permanente invrijheidstelling of wanneer zij de instelling zonder toestemming verlaten en hun opleiding onderbroken wordt.

Het slachtoffer moet met name over de volgende beslissingen bericht ontvangen: aanwijzing van een deskundige, opschorting van het onderzoek, afsluiting van het onderzoek, beëindiging van het onderzoek, tenlastelegging, gedeeltelijk weglaten van de tenlastelegging, laten vallen van de aanklacht, beslissingen die bepalingen bevatten die het slachtoffer rechtstreeks aangaan, en de eindbeslissing.

Het slachtoffer moet worden geïnformeerd over de plaats en datum van alle procedurele handelingen waaraan hij of zij mag deelnemen. Bij deze handelingen gaat het om het horen van een deskundige tijdens het onderzoek, inspecties, reconstructies, presentaties met het oog op identificatie en rechtszaken en openbare zittingen in de loop van gerechtelijke procedures.

Tijdens het onderzoek kan het slachtoffer informatie verkrijgen over of, tegen een vergoeding, kopieën ontvangen van adviezen en dossiers van deskundigen over onderzoeksacties waarbij hij of zij aanwezig mag zijn. Ook kan het slachtoffer een afschrift van andere documenten verkrijgen, als dat het onderzoeksbelang niet schaadt. Na de afsluiting van het onderzoek mag het slachtoffer de stukken inzien die betrekking hebben op het tegen hem of haar gepleegde misdrijf.

Tijdens het onderzoek kan het slachtoffer een beroep instellen of een klacht indienen tegen alle beslissingen die bepalingen bevatten die rechtstreeks op hem of haar betrekking hebben. Het slachtoffer kan onder andere een klacht indienen tegen beslissingen waarin zijn of haar aangifte van het misdrijf wordt afgewezen, of tegen beslissingen waarin het onderzoek wordt opgeschort of beëindigd.

Als de aangifte van het misdrijf wordt afgewezen of het onderzoek wordt beëindigd, kan het slachtoffer binnen de in de wet gestelde termijn als plaatsvervangend particuliere aanklager optreden. Het slachtoffer kan deze rol ook op zich nemen in bepaalde gevallen waarin een formele aanklacht wordt ingediend als onderdeel van een tenlastelegging en waarin de klacht van het slachtoffer niet tot het gewenste resultaat leidt. Het slachtoffer mag ook als plaatsvervangend particuliere aanklager fungeren als de openbare aanklager, als gevolg van het onderzoek, vaststelt dat er geen sprake is van een misdrijf dat door het openbaar ministerie moet worden vervolgd of als de openbare aanklager de vervolgingstaak niet van de particuliere aanklager heeft overgenomen. Een slachtoffer dat als plaatsvervangend particuliere aanklager optreedt, kan via zijn of haar advocaat een verzoek om vervolging indienen en op deze wijze zelf een tenlastelegging tegen de verdachte formuleren.

Tijdens de gerechtelijke procedure kan het slachtoffer alleen beroep instellen tegen de behandeling van de civiele vordering, maar niet tegen de beslissing zelf. Tijdens de gerechtelijke procedure kan het slachtoffer als plaatsvervangend particuliere aanklager optreden als de openbare aanklager de aanklacht laat vallen.

Kom ik in aanmerking voor gratis vertolking of vertaling (wanneer ik contact opneem met de politie of andere autoriteiten of tijdens het onderzoek en het proces)?

Strafrechtelijke procedures worden in het Hongaars gevoerd, maar u mag niet gediscrimineerd worden op grond van het feit dat u de Hongaarse taal niet kent. Tijdens een dergelijke procedure mag u zowel mondeling als schriftelijk gebruikmaken van uw moedertaal, uw streek- of uw minderheidstaal of een andere taal die u spreekt. In zulke gevallen hebt u gratis recht op een tolk en op de vertaling van officiële documenten die aan u zijn gericht.

Hoe zorgen de autoriteiten ervoor dat ik alles kan begrijpen en ook begrepen word (als ik een kind ben; als ik gehandicapt ben)?

De autoriteiten streven ernaar zowel mondeling als schriftelijk op eenvoudige en gemakkelijk te begrijpen wijze met u te communiceren. Informatie over uw rechten en waarschuwingen in verband met uw verplichtingen worden op een gemakkelijk te begrijpen wijze gecommuniceerd; hierbij wordt rekening gehouden met uw omstandigheden en persoonlijke vermogens. Tijdens de mondelinge communicatie moeten de autoriteiten ook nagaan of u de aan u meegedeelde informatie hebt begrepen. Zo niet, dan moeten zij u uitleg over deze informatie of waarschuwing geven. Als u minderjarig of gehandicapt bent, moeten de autoriteiten speciale zorg aan de communicatie met u besteden. Als u slechthorend of doofblind bent of een spraakgebrek hebt, kunt u om een gebarentolk vragen of een schriftelijke verklaring opstellen in plaats van aan een rechtszitting deel te nemen.

Opvang slachtoffers

Wie biedt slachtofferhulp?

Op staatsniveau worden de bescherming van slachtoffers en de rechtshulp geregeld door de overheidsinstanties van de hoofdstad en de 19 provincies. Als u slachtoffer van een misdrijf bent, krijgt u gratis persoonlijke bijstand. In het kader daarvan ontvangt u

  • informatie over uw rechten en mogelijkheden;
  • emotionele steun;
  • praktische bijstand en juridisch advies in eenvoudige zaken;
  • bevestiging van uw slachtofferstatus;
  • mogelijk onmiddellijke geldelijke steun, op grond van een verzoek dat binnen vijf dagen na het plegen van het misdrijf in kwestie is ingediend.

Als onderdeel van de rechtsbijstand geven de overheidsinstanties u gratis juridisch advies wanneer de feiten van de zaak relatief eenvoudig zijn. Als u financiële problemen heeft, kunt u gebruikmaken van juridische diensten (bijvoorbeeld voor het opstellen van documenten) via rechtshulp buiten het kader van strafrechtelijke procedures en van procesvertegenwoordiging binnen het kader van zulke procedures.

De contactgegevens van de overheidsinstanties in Boedapest en in de provincies kunt u vinden op De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.kormanyhivatal.hu/; verdere informatie over slachtofferhulp en rechtsbijstand is te verkrijgen op De link wordt in een nieuw venster geopend.https://igazsagugyiinformaciok.kormany.hu/aldozatsegito-szolgalat en De link wordt in een nieuw venster geopend.http://igazsagugyihivatal.gov.hu/jogi-segitsegnyujtas.

Behalve tot slachtofferhulporganisaties van de overheid kunt u zich als slachtoffer van een misdrijf ook wenden tot een aantal maatschappelijke organisaties, zoals:

  • WITTE RING, een charitatieve organisatie, lid van Victim Support Europe, die onder meer financiële, juridische en psychologische steun en hulp biedt aan de slachtoffers van misdrijven en hun familieleden, en met name aan degenen die daar vanwege hun sociale situatie behoefte aan hebben (De link wordt in een nieuw venster geopend.http://fehergyuru.eu/),
  • de nationale crisistelefoon- en informatiedienst (Országos KríziskezelÅ‘ és Információs Telefonszolgálat), die hulp verschaft aan de slachtoffers van huiselijk geweld, kindermishandeling, prostitutie en mensenhandel en, indien nodig, onderdak voor hen regelt (De link wordt in een nieuw venster geopend.http://bantalmazas.hu/),
  • NGO ESZTER Ambulance (ESZTER Alapítvány és Ambulancia), die gratis psychologische behandeling en revalidatie voor mishandelde en getraumatiseerde kinderen en volwassenen biedt en juridische informatie en advies verschaft (De link wordt in een nieuw venster geopend.http://eszteralapitvany.hu/),
  • NGO NANE, een vrouwenrechtenorganisatie, die een gratis hulplijn exploiteert en persoonlijke juridische bijstand en psychologische en sociale begeleiding biedt aan volwassen en minderjarige slachtoffers van huiselijk geweld (De link wordt in een nieuw venster geopend.http://nane.hu/).

Verwijst de politie mij automatisch door naar slachtofferhulp?

Indien u als slachtoffer van een misdrijf naar de politie gaat, krijgt u van de politie schriftelijke informatie met de gegevens van de relevante dienst voor slachtofferhulp; u krijgt ook informatie over de mogelijkheden die u hebt om slachtofferhulp te ontvangen, en op uw verzoek zal de politie de benodigde verklaring afgeven, die aan u zal worden overhandigd of naar de desbetreffende dienst slachtofferhulp zal worden gezonden.

Hoe wordt mijn persoonlijke levenssfeer beschermd?

Tijdens de strafrechtelijke procedure moeten uw persoonlijkheidsrechten en het recht op respect voor de betrokkenen in acht worden genomen, en het is verboden om onnodig gegevens over uw persoonlijke levenssfeer openbaar te maken. Indien u als getuige moet optreden, kunt u verzoeken om vertrouwelijke behandeling van uw gegevens, die vanaf dat moment uitsluitend openbaar zullen worden gemaakt aan de bij de procedure betrokken autoriteit.

Moet ik eerst aangifte van een misdrijf doen voordat ik toegang krijg tot slachtofferhulp?

Om in aanmerking voor door de staat verleende slachtofferhulp te komen, hoeft u geen aangifte over te leggen van het misdrijf waardoor u bent benadeeld. Niettemin hebt u alleen maar recht op geldelijke steun (vergoeding, onmiddellijke geldelijke steun) als u schriftelijk bewijs heeft dat er een strafproces is ingesteld.

Persoonlijke bescherming als ik in gevaar verkeer

U kunt persoonlijke bescherming krijgen nadat een strafrechtelijke procedure is gestart. Als u zich in een dreigende situatie bevindt vanwege uw deelname aan het strafproces, kunt u de bij de procedure betrokken autoriteit vragen om u als slachtoffer of getuige en uw familie- en gezinsleden persoonlijke bescherming te bieden. Deze persoonlijke bescherming kan worden geregeld door de bij de procedure betrokken onderzoeksautoriteit, de openbare aanklager of de rechter, en het besluit zal worden genomen door de politie die voor deze bescherming zorg draagt.

Indien u als getuige zult worden gehoord en uw getuigenis heeft betrekking op de belangrijkste omstandigheden van een bijzonder ernstige zaak, kunt u de status van speciaal beschermde getuige krijgen wanneer het bewijs dat naar verwachting uit uw getuigenis zal voortvloeien, niet op andere wijze kan worden verkregen, en wanneer uw leven, lijf of leden of persoonlijke vrijheid of die van uw familieleden ernstig in gevaar zouden komen als uw identiteit in verband met uw deelname aan het strafproces bekend zou worden.

De onderzoeksrechter beslist of de getuige de status van speciaal beschermde getuige krijgt, eventueel op verzoek van de openbare aanklager, en dus moet u het initiatief voor deze vorm van bescherming nemen en daarover contact opnemen met het openbaar ministerie. Als u de status van speciaal beschermde getuige hebt gekregen, mag u alleen door de onderzoeksrechter worden ondervraagd en niet voor het proces worden opgeroepen; verder zullen uw naam, persoonlijke gegevens en woonplaats vertrouwelijk worden behandeld en zullen deze niet aan de verdachte en zijn raadsman bekend worden gemaakt.

U kunt ook worden beschermd binnen het kader van een speciaal beschermingsprogramma. Als u aan dit programma deelneemt, kunt u uitsluitend door de instantie die voor uw bescherming verantwoordelijk is, in verband met de procedurele handelingen worden opgeroepen of daarvan in kennis worden gesteld. Deze instantie mag ook als enige u documenten toesturen en het adres van de instantie wordt als uw verblijfplaats vermeld. Aan niemand, ook aan de autoriteiten niet, mogen kopieën worden verstrekt van documenten met informatie over u, tenzij de instantie die voor uw bescherming verantwoordelijk is hiervoor toestemming heeft verleend. In dit geval mag u weigeren een getuigenverklaring af te geven waarin u direct of indirect informatie zou geven over uw nieuwe identiteit of verblijfplaats.

Als tegen u een misdrijf is gepleegd dat met gevangenisstraf wordt bestraft, kunt u de rechter verzoeken de verdachte te verbieden gedurende een periode van tien tot zestig dagen bij u in de buurt te komen of u te benaderen.

Welke vormen van bescherming worden geboden? Wie kan mij bescherming bieden?

Tijdens de strafrechtelijke procedure zullen de rechter, de openbare aanklager en de onderzoeksautoriteit voortdurend nagaan of u als slachtoffer speciale bescherming nodig hebt op basis van de feiten en omstandigheden die kenmerkend zijn voor uw persoonlijkheid en levensomstandigheden en de aard of de omstandigheden van het misdrijf. In dat geval kan de rechter, de openbare aanklager of de onderzoeksautoriteit die het strafproces voert, opdracht geven tot de maatregelen die u persoonlijke bescherming bieden, met dien verstande dat de persoonlijke bescherming en het in hoofdstuk 7 vermelde beschermingsprogramma door de politie worden geregeld, terwijl het contactverbod door de rechter wordt opgelegd.

Is er iemand die het risico beoordeelt dat de dader mij verdere schade toebrengt?

Ja. Het is een fundamentele taak van de rechter, de openbare aanklager en de onderzoeksautoriteit om te voorkomen dat de dader nog meer misdrijven pleegt. Dit doel wordt bereikt via dwangmaatregelen die gericht zijn op de verdachte en zijn of haar persoonskenmerken en die ervoor zorgen dat de verdachte zijn of haar vrijheid verliest of ingeperkt ziet (bijv. via een contactverbod of huisarrest); tevens worden hiertoe maatregelen getroffen die waarborgen dat u de nodige zorg en bescherming krijgt en die gebaseerd zijn op de speciale behartiging van uw belangen als slachtoffer.

Is er iemand die het risico beoordeelt dat het strafrechtstelsel mij verdere schade toebrengt (tijdens het onderzoek en het proces)?

Ja. In een strafrechtelijke procedure moeten de rechter, de openbare aanklager en de onderzoeksautoriteit de procedurele handelingen met betrekking tot uw deelname als getuige zodanig voorbereiden en uitvoeren dat deze handelingen niet nodeloos worden herhaald en u de verdachte niet onnodig tegenkomt. Hiertoe kan bijvoorbeeld op uw verzoek of ambtshalve een confrontatie met de dader worden vermeden, kan de verdachte uit de rechtszaal worden verwijderd wanneer u wordt ondervraagd en kunt u via telecommunicatie worden verhoord (waarbij uw gelaatstrekken of stem eventueel onherkenbaar worden gemaakt).

Welke bescherming wordt geboden voor zeer kwetsbare slachtoffers?

Indien u als slachtoffer speciale bescherming nodig hebt op basis van de feiten en omstandigheden die kenmerkend zijn voor uw persoonlijkheid en levensomstandigheden of op basis van de aard of omstandigheden van het misdrijf, zal het strafproces met de grootse zorg voor u worden gevoerd en zullen procedurele handelingen die u raken (rekening houdend met de belangen van het proces), zoveel mogelijk met inachtneming van uw behoeften worden voorbereid en uitgevoerd.

Ik ben minderjarig – heb ik bijzondere rechten?

In overeenstemming met het Verdrag inzake de rechten van het kind, aangenomen door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op 20 november 1989, wordt in het Hongaarse rechtsstelsel een persoon als een kind beschouwd als hij of zij jonger is dan 18 jaar.

In strafrechtelijke procedures met minderjarige slachtoffers is het een algemene vereiste dat autoriteiten en gerechtelijke instanties ervoor zorgen dat de rechten van kinderen als vermeld in internationale verdragen volledig worden nageleefd. Het gaat er hierbij vooral om dat de "belangen van het kind" worden vooropgesteld in beslissingen die minderjarigen betreffen.

Tijdens een strafrechtelijke procedure hebben minderjarige slachtoffers extra rechten vergeleken met volwassenen, en krijgen zij aanvullende bescherming. Als het slachtoffer bij de aanvang van het strafproces jonger was dan 18 jaar, wordt hij of zij als een "slachtoffer met speciale behoeften" aangemerkt, zonder dat hij of zij daartoe een afzonderlijk verzoek hoeft in te dienen.

Voor slachtoffers met speciale behoeften geldt als algemene regel dat procedurele handelingen met de grootste zorg voor het slachtoffer moeten worden voorbereid en uitgevoerd; daarbij wordt tevens zoveel mogelijk rekening gehouden met de behoeften van het slachtoffer.

Slachtoffers jonger dan 18 jaar hebben aanvullende speciale rechten vergeleken met volwassenen:

  1. Er moet een snelle strafrechtelijke procedure worden gevoerd bij misdrijven gericht tegen het leven, lijf of leden of de gezondheid of seksuele vrijheid, en bij seksuele misdrijven en misdrijven tegen het belang van kinderen en het gezin of gewelddadige misdrijven tegen andere personen, als het in het belang van het kind gerechtvaardigd is dat de strafrechtelijke procedure zo snel mogelijk wordt afgesloten. Een snelle strafrechtelijke procedure is met name gerechtvaardigd wanneer de fysieke, geestelijke of morele ontwikkeling van het slachtoffer ernstig in gevaar is gebracht of wanneer de verdachte ten tijde van de procedure verantwoordelijk is voor de opvoeding van, het toezicht op of de zorg voor het slachtoffer of anderszins in de omgeving van het slachtoffer woont.
  2. Aan de mondelinge en schriftelijke communicatie met het slachtoffer moet extra zorg worden besteed. Minderjarigen moeten over hun rechten en plichten worden geïnformeerd op een manier die past bij hun leeftijd en begripsvermogen en zo nodig moeten zij speciale toelichting en uitleg krijgen.
  3. De voogd van een minderjarige moet van de oproep in kennis worden gesteld en deze kennisgeving moet worden betekend samen met een verzoek om ervoor te zorgen dat de minderjarige aanwezig zal zijn.
  4. De wettelijke vertegenwoordiger, ondersteuner of voogd van de minderjarige mag bij het verhoor van de minderjarige als getuige aanwezig zijn. De persoon die de getuige vergezelt, heeft recht op dezelfde onkostenvergoeding als de getuige.
  5. De geloofwaardigheid van de getuigenis van een minderjarige mag niet via instrumenten (leugendetector) worden getoetst.
  6. Als de verplichting van persoonlijke samenwerking niet door de wet wordt voorgeschreven, kunnen de rechten van de minderjarige ook door zijn of haar wettelijke vertegenwoordiger worden uitgeoefend.
  7. Er kan opdracht worden gegeven om het verhoor via een gesloten communicatiesysteem (videoverbinding) af te nemen. In dat geval wordt het slachtoffer naar een aparte ruimte gebracht en kan hij of zij via een apparaat dat gelijktijdig beeld en geluid uitzendt (videoverbinding) communiceren met degenen die zich bevinden op de locatie waar het proces wordt gehouden.
  8. De rechter kan ambtshalve of op verzoek besluiten geen publiek tot het proces toe te laten om de minderjarige deelnemer aan de procedure te beschermen.
  9. Als de openbare aanklager een slachtoffer met speciale behoeften als getuige wil ondervragen in een strafproces dat wordt gevoerd vanwege een misdrijf tegen seksuele vrijheid, een zedenmisdrijf of een strafbaar feit gericht tegen een familielid, mag het slachtoffer uitsluitend worden verhoord door iemand van hetzelfde geslacht; voorwaarde hierbij is dat het slachtoffer hiertoe een verzoek indient en dat het de belangen van het proces niet schaadt.

Slachtoffers jonger dan 14 jaar hebben daarnaast nog extra speciale rechten:

  1. Het slachtoffer mag uitsluitend als getuige worden verhoord als het bewijs dat naar verwachting uit de getuigenis zal voortvloeien, niet op andere wijze kan worden verkregen. Het slachtoffer hoeft alleen aan een confrontatie mee te werken als hij of zij dat aandurft.
  2. Oproepen en kennisgevingen met betrekking tot het verhoor van de getuige moeten via zijn of haar voogd worden betekend. Het feit dat er sprake is van een oproep en kennisgeving moet aan de wettelijke vertegenwoordiger van de minderjarige worden meegedeeld.
  3. Voordat de tenlastelegging wordt ingediend, verhoort de onderzoeksrechter de minderjarige om erachter te komen of er goede redenen zijn om aan te nemen dat de persoonlijke ontwikkeling van de minderjarige door ondervraging tijdens een openbare zitting negatief zou worden beïnvloed. De wettelijke vertegenwoordiger, de voogd en de advocaat die namens de getuige optreedt, kunnen de openbare aanklager verzoeken ervoor te zorgen dat de getuige door de onderzoeksrechter wordt verhoord. Mits aan de in de wet gestelde voorwaarden is voldaan, dient de openbare aanklager een verzoek in om de minderjarige op deze wijze te laten verhoren. De verdachte en diens advocaat mogen niet bij de zitting van de onderzoeksrechter aanwezig zijn.
  4. De getuige wordt verhoord in een ruimte die speciaal is ingericht voor de ondervraging van minderjarigen. Uitzonderingen hierop zijn slechts in buitengewone gevallen toegestaan. Het verhoor kan ook plaatsvinden via een gesloten communicatiesysteem (videoverbinding).
  5. Het verhoor van een minderjarige onder de 14 jaar moet worden opgenomen met een video- of audiorecorder. Als een minderjarige ouder is dan 14 jaar, is dit alleen geoorloofd wanneer een voorschot op de kosten wordt toegekend.
  6. De minderjarige mag niet voor een openbare zitting worden opgeroepen als hij of zij vóór de tenlastelegging door de onderzoeksrechter is verhoord.
  7. Als de minderjarige niet vóór de tenlastelegging door de onderzoeksrechter is verhoord maar het in een later stadium nodig is hem of haar als getuige te ondervragen, mag hij of zij uitsluitend buiten het proces om worden verhoord. Wanneer de minderjarige tijdens het proces de leeftijd van 14 jaar bereikt, mag hij of zij in bijzonder gerechtvaardigde gevallen ook gedurende het proces door de rechter worden verhoord. In beide gevallen hoeven de verdachte en diens raadsman hierover niet te worden ingelicht.

Een familielid is overleden ten gevolge van het misdrijf – wat zijn mijn rechten?

Slachtoffers die zijn overleden voor of na de instelling van de strafrechtelijke procedure, kunnen worden vervangen door een familielid in rechte lijn, echtgenoot, levenspartner, broer of zus, wettelijke vertegenwoordiger of een ondersteunde afhankelijke persoon op basis van overeenstemming of wetgeving, die vervolgens de rechten van het slachtoffer kan uitoefenen.

Als meerdere personen dit mogen doen, kunnen de betrokkenen een persoon aanwijzen die de rechten van het slachtoffer gaat uitoefenen. Bij gebrek aan overeenstemming hierover mag de persoon die als eerste in het proces is opgetreden, de rechten van het slachtoffer uitoefenen.

Een familielid is slachtoffer van een misdrijf – wat zijn mijn rechten?

Als de verplichting van persoonlijke samenwerking niet door de wet wordt voorgeschreven, kunnen de rechten van de minderjarige ook door zijn of haar wettelijke vertegenwoordiger worden uitgeoefend. Een advocaat of meerderjarig familielid kan op basis van een machtiging als vertegenwoordiger optreden.

Als de klager een schriftelijke klacht indient, mag een door de klager aangewezen meerderjarige persoon bij de rechtszitting aanwezig zijn om steun te verlenen (inclusief taalondersteuning), mits de belangen van het proces door de aanwezigheid van die persoon niet worden geschaad.

In geval van onderzoekshandelingen waarbij uw aanwezigheid verplicht of toegestaan is, mag u ook uw vertegenwoordiger, degene die u ondersteunt en, als dat de belangen van het proces niet schaadt, een door u aangewezen meerderjarige persoon meenemen. Bovenstaande regel is van toepassing op het verhoor van het slachtoffer en de ondervraging van het slachtoffer als getuige.

In geval van overlijden van de plaatsvervangend particuliere aanklager kan hij of zij binnen dertig dagen worden vervangen door een familielid in rechte lijn, echtgenoot, levenspartner, broer of zus, wettelijke vertegenwoordiger of ondersteunde afhankelijke persoon op basis van overeenstemming of wetgeving.

Heb ik toegang tot bemiddeling/mediation? Onder welke voorwaarden? Ben ik in veiligheid tijdens bemiddeling/mediation?

Het belangrijkste doel van een bemiddelingsprocedure is ervoor te zorgen dat de verdachte een vergoeding voor de gevolgen van het misdrijf verschaft die ook voor het slachtoffer acceptabel is. In bemiddelingsprocedures gaat het er dus om dat de verdachte en het slachtoffer overeenstemming bereiken over de vergoeding van de schade.

Op voorwaarde dat aan de in de wet gestelde voorwaarden wordt voldaan, kan de openbare aanklager of, als de zaak voor de rechtbank is gebracht, de rechter de procedure maximaal zes maanden opschorten en opdracht geven tot bemiddeling.

Bij een strafrechtelijke procedure kan opdracht worden gegeven tot bemiddeling als aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:

  • De bemiddeling vindt plaats op verzoek van de verdachte of het slachtoffer of zij zijn dit vrijwillig overeengekomen.
  • De strafrechtelijke procedure is ingesteld wegens een misdrijf tegen het leven, lijf of leden of de gezondheid, menselijke waardigheid en andere fundamentele mensenrechten, een verkeersovertreding of een misdrijf tegen eigendom of intellectuele rechten en voor het misdrijf geldt een gevangenisstraf van ten hoogste vijf jaar.
  • Volgens het Wetboek van Strafrecht kan de strafrechtelijke procedure na een succesvolle bemiddelingsprocedure worden beëindigd of de straf kan onbeperkt worden verlaagd.
  • De verdachte heeft voordat er sprake is van een tenlastelegging, schuld bekend en heeft ermee ingestemd en is in staat restitutie te verschaffen op de wijze en in de mate die het slachtoffer heeft geaccepteerd.
  • Er kan van een strafproces worden afgezien gelet op de aard van het misdrijf, de wijze waarop het is gepleegd en de persoonlijke omstandigheden van de verdachte, of er zijn goede redenen voor de rechter om de restitutie die de verdachte heeft verschaft, in het kader van de opgelegde straf te beoordelen.

Het slachtoffer kan in elke fase van het proces een bemiddelingsverzoek indienen. Er kan per zaak echter maar eenmaal opdracht worden gegeven tot een bemiddelingsprocedure; als de procedure om wat voor reden dan ook zonder succes wordt afgesloten, kan deze niet nogmaals plaatsvinden.

Een bemiddelaar die hiervoor is opgeleid en bij de staat in dienst is, draagt de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de bemiddelingsprocedure. Tijdens de bemiddelingsprocedure kan het slachtoffer ervoor kiezen de verdachte uitsluitend in het bijzijn van de bemiddelaar te ontmoeten, en op die manier biedt de persoon van de bemiddelaar een adequate garantie voor de persoonlijke veiligheid van het slachtoffer.

Waar vind ik de wetgeving waarin mijn rechten zijn vastgesteld?

  • Wet XIX van 1998 betreffende de strafvordering;
  • Wet C van 2012 betreffende het Wetboek van Strafrecht;
  • Wet LXIV van 1991 betreffende de afkondiging van het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, ondertekend in New York op 20 november 1989;
  • Wet CXXXV van 2005 betreffende bijstand aan slachtoffers van misdrijven en schadeloosstelling door de staat;
  • Wet LXXX van 2003 betreffende rechtsbijstand;
  • Wet LXXXV van 2001 betreffende het beschermingsprogramma voor mensen die deelnemen aan strafrechtelijke procedures en de rechtspraak ondersteunen;
  • Wet CXXIII van 2006 betreffende de bemiddelingsmaatregelen die van toepassing zijn in strafzaken;
  • Beschikking nr. 64-2015 van de minister van Binnenlandse Zaken van 12 december 2015 betreffende de taken van de politie met betrekking tot slachtofferhulp;
  • Regeringsbesluit nr. 34/1999 van 26 februari 1999 betreffende de voorwaarden voor het bevelen van en regels over het uitvoeren van de persoonlijke bescherming van mensen die deelnemen aan strafrechtelijke procedures en de leden van de uitvoerende autoriteiten;
  • Gezamenlijke beschikking nr. 23/2003 van de minister van Binnenlandse Zaken en de minister van Justitie betreffende de gedetailleerde regels voor onderzoek dat wordt uitgevoerd door onderzoeksautoriteiten onder de minister van Binnenlandse Zaken en de regels betreffende het anders dan via een proces-verbaal vastleggen van onderzoekshandelingen;
  • Beschikking nr. 25/2016 van de minister van Justitie van 23 december 2016 betreffende vergoeding door de staat van directe contante uitgaven van de verdachte en de raadsman voor de verdachte, en betreffende de kosten en vergoedingen van personen die deelnemen aan de strafrechtelijke procedure;
  • Beschikking nr. 14/2008 van de minister van Justitie en Wetshandhaving van 27 juni 2008 betreffende de vergoeding van getuigen;
  • Gezamenlijke beschikking nr. 21/2003 van de minister van Justitie, de minister van Binnenlandse Zaken en de minister van Financiën van 24 juni 2003 betreffende voorschotten voor de kosten van strafrechtelijke procedures;
  • Bevel nr. 2/2013 van het landelijke hoofdbureau van politie van 31 januari 2013 betreffende de taken van de politie met betrekking tot slachtofferhulp.
Laatste update: 08/11/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

2 - De aangifte van een misdrijf en mijn rechten tijdens het onderzoek of het proces

Hoe geef ik een misdrijf aan?

Iedereen kan een misdrijf aangeven.

Van misdrijven wordt doorgaans aangifte gedaan bij de openbare aanklager of de onderzoeksautoriteit:

  • persoonlijk (schriftelijk of mondeling) – uw mondelinge aangifte wordt geregistreerd door een vertegenwoordiger van de autoriteiten, die u zal vragen naar de kenmerken en omstandigheden van het misdrijf dat tegen u is gepleegd, de identiteit van de dader en het eventuele bewijs waarover u beschikt;
  • telefonisch – de politie heeft ook een gratis telefoonlijn, genaamd "Telefonische getuige", waarmee getuigen en slachtoffers misdrijven anoniem kunnen melden. Het nummer van deze telefoonlijn is 003680555111; de lijn staat 24 uur per dag open en de medewerkers van het hoofdbureau van de politie in Boedapest nemen de aangifte op. U kunt meer informatie over deze telefoonlijn vinden op de officiële website van de Hongaarse politie (in het Hongaars): De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.police.hu/en;
  • via andere communicatiemiddelen, onder andere door het Europese noodnummer 112 te bellen.

Aangiften mogen ook worden geaccepteerd door een andere instantie of de rechter, die deze naar de onderzoeksautoriteit moeten doorsturen. Een aangifte die onmiddellijke actie vereist, moet worden geaccepteerd.

Alle aangiften worden direct geregistreerd.

U mag anoniem aangifte doen. Het is dus niet verplicht uw identificatie- of contactgegevens door te geven. In uw aangifte moeten gegevens over het misdrijf zijn opgenomen. Er worden door de autoriteiten geen specifieke vormvereisten aan de aangifte gesteld.

Er geldt geen uitdrukkelijke deadline voor het aangeven van een misdrijf, maar de autoriteiten wijzen uw aangifte af als die wordt gedaan buiten een bepaalde termijn. Deze periode (de zogenaamde verjaringstermijn) is meestal gelijk aan de maximale strafduur voor een bepaald strafbaar feit en bedraagt ten minste vijf jaar.

Voor bepaalde misdrijven mag u ook een particulier verzoek indienen, een verklaring waarmee u uitdrukkelijk verzoekt dat de dader gestraft wordt. Nadat de identiteit van de dader bij u bekend wordt, hebt u dertig dagen de tijd om het particulier verzoek in te dienen.

Hoe kom ik er achter wat de stand van zaken is?

De klager, of het slachtoffer dat geen aangifte heeft gedaan maar wel bekend is, wordt ingelicht over de opening van het onderzoek.

De klager en de civiele eiser moeten ook bericht krijgen wanneer de aangifte wordt afgewezen.

De rechter beslist over, en brengt u op de hoogte van, het volgende:

  • de afwijzing van uw verzoek om als plaatsvervangend particuliere aanklager op te treden;
  • de beëindiging van het proces indien het onderzoek waartoe opdracht is gegeven op basis van de aangifte die u hebt ingediend als particuliere aanklager, niet succesvol was.

Tijdens het onderzoek brengt de politie of de openbare aanklager u op de hoogte van:

  • onderzoeksacties;
  • het aanwijzen van een deskundige in de zaak;
  • het uitvaardigen van een contactverbod tegen de dader.

Als slachtoffer van een misdrijf hebt u verscheidene voorrechten op grond waarvan u informatie over het onderzoek kunt verkrijgen:

  • u mag aanwezig zijn (maar dat is niet verplicht) bij het verhoor van deskundigen, plaatsopneming of inspectie van een voorwerp, experimenten ter bewijsverkrijging en identificaties. U moet over deze acties worden ingelicht, maar dit kan achterwege blijven als dat door het spoedeisende karakter van de onderzoekshandeling wordt gerechtvaardigd. Kennisgeving is zelfs verboden wanneer de bescherming van de bij het strafproces betrokken personen niet op andere wijze kan worden gegarandeerd;
  • u mag de processen-verbaal inzien van andere onderzoeksacties waarbij u aanwezig was; andere dossiers mag u alleen inzien als dit het onderzoeksbelang niet schaadt;
  • in geval van onderzoekshandelingen waarbij uw aanwezigheid verplicht of toegestaan is, mag u ook uw vertegenwoordiger, degene die u ondersteunt en, als dat de belangen van het proces niet schaadt, een door u aangewezen meerderjarige persoon meenemen; wanneer u als getuige wordt ondervraagd, mag u naast de advocaat die uw belangen vertegenwoordigt, ook een door u aangewezen meerderjarige persoon meenemen;
  • u hebt het recht op uw verzoek, in verband met het misdrijf dat op u betrekking heeft, te worden geïnformeerd over:
    • de vrijlating of ontsnapping van een verdachte in voorarrest;
    • de voorwaardelijke of definitieve invrijheidstelling of ontsnapping van een tot gevangenisstraf veroordeelde persoon of wanneer de gevangenisstraf van deze persoon wordt onderbroken;
    • de invrijheidstelling of ontsnapping van een tot hechtenis veroordeelde persoon of wanneer de hechtenis van deze persoon wordt onderbroken;
    • de invrijheidstelling of ontsnapping van een persoon die onvrijwillig onder medische behandeling staat;
    • de invrijheidstelling, het verlof zonder toestemming en het aanpassingsverlof van een persoon die onvrijwillig onder medische behandeling staat;
    • in geval van een opleiding voor jeugddelinquenten, hun tijdelijke of permanente invrijheidstelling of wanneer zij de instelling zonder toestemming verlaten en hun opleiding onderbroken wordt;
  • u kunt kopieën verkrijgen van de adviezen van deskundigen en dossiers over onderzoeksacties waarbij u volgens de wet aanwezig mag zijn; u kunt andere kopieën alleen verkrijgen als dit het onderzoeksbelang niet schaadt, en pas nadat u uw getuigenverklaring hebt afgelegd; zodra het proces beëindigd wordt, kunt u op uw verzoek kopieën verkrijgen van alle dossiers die door de politie of de openbare aanklager zijn aangelegd;
  • u kunt na het einde van het onderzoek dossiers over de zaak inzien, verzoeken indienen en opmerkingen maken.

Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand (tijdens het onderzoek of tijdens het proces)? Onder welke voorwaarden?

Ja.

In strafrechtelijke procedures verleent de staat de volgende steun in het kader van rechtsbijstand:

  • vrijstelling van persoonlijke kosten voor plaatsvervangend particuliere aanklagers;
  • procesvertegenwoordiging voor benadeelde partijen, particuliere aanklagers, particuliere partijen en andere belanghebbenden, en voor plaatsvervangend particuliere aanklagers.

U hebt recht op deze steun als u wordt geacht deze nodig te hebben op basis van de bepalingen van de Wet betreffende rechtsbijstand; het recht op procesvertegenwoordiging wordt echter slechts toegekend aan slachtoffers, particuliere aanklagers en andere belanghebbenden die dat nodig hebben, als zij - gezien het complexe karakter van de zaak - hun procedurele rechten niet effectief zouden kunnen doen gelden wanneer zij persoonlijk het proces zouden voeren, vanwege hun gebrek aan juridische deskundigheid of andere persoonlijke omstandigheden.

Aanvragen voor steun kunnen bij de dienst voor rechtsbijstand worden ingediend; hiertoe vult u het daartoe bestemde formulier in. Daarbij moet u de stukken en/of officiële verklaringen voegen waaruit blijkt dat u voor steun in aanmerking komt of de officiële kaart overleggen die daarvoor eveneens het bewijs levert.

Een aanvraag voor steun kan uiterlijk bij de dienst voor rechtsbijstand worden ingediend tijdens de procesvoering voor de afdeling van de rechtbank die zitting houdt om een onherroepelijke uitspraak te doen.

Als u volgens de dienst voor rechtsbijstand in aanmerking komt voor rechtshulp, kunt u uit een speciaal register een rechtsbijstandverlener kiezen.

Kan ik aanspraak maken op onkostenvergoeding (voor deelname aan het onderzoek/het proces)? Onder welke voorwaarden?

Ja.

Indien u als slachtoffer, particuliere aanklager, plaatsvervangend particuliere aanklager of civiele eiser aan het proces deelneemt, worden de volgende kosten die door u of uw vertegenwoordigers worden gemaakt, vergoed:

  • reis- en verblijfkosten;
  • kosten van het advies van een deskundige die u met instemming van het openbaar ministerie/de rechter hebt uitgenodigd;
  • kosten van volledige of gedeeltelijke video- of audioregistratie van de procedure/stenografie;
  • onkosten voor één kopie van de dossiers over de zaak;
  • communicatiekosten (telefoon, fax, post, overige);
  • vergoeding van vertegenwoordigers.

Uw directe contante uitgaven en die van uw vertegenwoordigers, evenals de vergoedingen voor vertegenwoordigers, worden door uzelf voorgeschoten, ongeacht uw hoedanigheid in het proces.

De onkosten die voor u ontstaan als gevolg van uw deelname aan de procedure als getuige (reiskosten, verblijfskosten, maaltijdkosten en onkosten in verband met het opnemen van vrije dagen) worden op uw verzoek vergoed.

Reiskosten: uitgaven die verband houden met de reis vanaf de woonplaats van de getuige tot de locatie waar het verhoor plaatsvindt, en de terugreis.

Verblijfskosten: als het verhoor van de getuige op een zodanig tijdstip begint dat de getuige voor de reis tussen zijn of haar woonplaats en de locatie van het verhoor in de nachtelijke uren moet vertrekken, worden de kosten van de getuige voor verblijf op een commerciële locatie of een gezinslocatie vergoed.

Maaltijdkosten: de getuige krijgt de maaltijdkosten terugbetaald als hij of zij recht heeft op een vergoeding van de verblijfskosten of als de gehele duur van de reis vanaf de woonplaats naar de locatie van het verhoor en de terugreis plus het verhoor zelf meer dan zes uur in beslag neemt en een en ander op één dag plaatsvindt.

Onkosten in verband met het opnemen van vrije dagen: een getuige die geen recht heeft op betaling voor een periode van afwezigheid, namelijk voor de tijd die hij of zij met het oog op het verhoor vrij heeft genomen, heeft recht op een vergoeding ten bedrage van 1,5 % van het minimumpensioen per uur voor de periode die hij of zij vrij heeft genomen, inclusief de reistijd.

Een getuige die bij het deskundigenonderzoek aanwezig is geweest, moet de bewijzen van de onkosten sturen aan de autoriteit of rechter die opdracht tot dit onderzoek heeft gegeven. Na de ontvangst van het advies van de deskundige stelt de betrokken autoriteit of rechter het bedrag van de vergoeding vast.

Indien u als civiele eiser een civiele vordering hebt ingesteld, zal de rechter de verdachte bevelen uw directe contante uitgaven en de directe contante uitgaven en vergoedingen van uw vertegenwoordiger te betalen als de rechter uw civiele vordering toewijst. Als de vordering gedeeltelijk wordt toegewezen, is de verdachte verplicht een evenredig bedrag van de kosten te betalen.

Bent u een plaatsvervangend particuliere aanklager, dan zal de rechter de verdachte bevelen uw directe contante uitgaven en de directe contante uitgaven en vergoedingen van uw vertegenwoordiger te betalen, als de vervolging in handen is van de plaatsvervangend particuliere aanklager en de rechter de verdachte schuldig verklaart.

Kan ik beroep instellen als mijn zaak wordt afgesloten voordat er een proces plaatsvindt?

Het slachtoffer kan een beroep instellen in de door de wet bepaalde gevallen, als de onderzoeksautoriteit of de openbare aanklager de aangifte heeft afgewezen of het onderzoek heeft beëindigd. Wanneer de aangifte wordt afgewezen, kan het slachtoffer slechts om een onderzoek vragen als hij of zij zelf aangifte heeft gedaan.

Tegen een beslissing tot afwijzing van de aangifte of tot beëindiging van het onderzoek kan binnen acht dagen na de mededeling van de beslissing bezwaar worden aangetekend. Als de onderzoeksautoriteit of de openbare aanklager die de beslissing heeft genomen het bezwaar niet toewijst, moet het worden voorgelegd aan de aanklager die daarover mag oordelen. Tegen de beslissing die de bevoegde aanklager met betrekking tot het bezwaar neemt, staan geen verdere rechtsmiddelen open.

Kan ik betrokken worden bij het proces?

Na kennisgeving van de tenlastelegging stelt de rechter de datum van het proces vast en treft hij voorbereidingen voor het proces en voor de dagvaarding, oproepen en kennisgevingen. De personen die verplicht bij het proces aanwezig moeten zijn, worden gedagvaard of opgeroepen om te verschijnen en degenen die volgens de wet bij het proces aanwezig mogen zijn, krijgen hierover bericht.

De volgorde van de bewijsvoering tijdens het proces wordt door de rechter bepaald. De bewijsvoering begint met de ondervraging van de verdachte, en het slachtoffer is meestal de eerste getuige die wordt verhoord. Wanneer een getuige wordt ondervraagd, mogen andere nog niet verhoorde getuigen daarbij niet aanwezig zijn. Van deze regel mag echter worden afgeweken wanneer het slachtoffer als getuige wordt ondervraagd. De wettelijke vertegenwoordiger van het slachtoffer kan tijdens het hele proces aanwezig zijn. Deze vertegenwoordiger kan het slachtoffer dus vertellen wat voor bewijsvoering tijdens zijn of haar afwezigheid heeft plaatsgevonden.

Wat is mijn officiële rol binnen het rechtsstelsel? Heb ik bijvoorbeeld de hoedanigheid van slachtoffer, getuige, burgerlijke partij of particuliere aanklager, of kan ik daarvoor kiezen?

Volgens het procesrecht kan het slachtoffer tijdens een strafzaak vier rollen vervullen:

  • getuige: een persoon die wellicht kennis heeft van het te bewijzen feit;
  • civiele partij: een slachtoffer dat tijdens het strafproces een civiele vordering (meestal een schadeclaim) instelt;
  • particuliere aanklager: bij bepaalde in de wet genoemde misdrijven kan het slachtoffer zelf als particuliere aanklager de vervolging ter hand nemen;
  • plaatsvervangend particuliere aanklager: bij bepaalde in de wet genoemde misdrijven die door het openbaar ministerie moeten worden vervolgd, kan het slachtoffer de openbare aanklager vertegenwoordigen.

Als dat voor de bewijsvoering noodzakelijk wordt geacht, moet het slachtoffer een getuigenis afleggen of op andere wijze een bijdrage aan de procedure leveren in de gevallen en op de manieren die in de wet zijn vastgesteld. Daarentegen is het uitsluitend aan het slachtoffer te bepalen of hij of zij als civiele partij, particuliere aanklager of plaatsvervangend particuliere aanklager zal optreden.

Wat zijn mijn rechten en plichten in deze hoedanigheden?

In elke fase van het strafproces heeft het slachtoffer het recht:

  1. aanwezig te zijn bij de procedurele handelingen en in de loop van de procedure de stukken in te zien die op hem of haar betrekking hebben (tenzij in de wet anders is bepaald);
  2. in elke fase van de procedure verzoeken en bezwaren in te dienen;
  3. van de rechter, de openbare aanklager en de onderzoeksautoriteit informatie over zijn of haar rechten en plichten tijdens het strafproces te ontvangen;
  4. in bij de wet bepaalde gevallen om de inzet van een rechtsmiddel te verzoeken;
  5. op zijn of haar verzoek in verband met het misdrijf dat op hem of haar betrekking heeft, te worden ingelicht over de vrijlating of ontsnapping van een verdachte in voorarrest of over de invrijheidstelling of ontsnapping van een verdachte die tot een gevangenisstraf is veroordeeld of onvrijwillig onder medische behandeling staat.

Als de onderzoeksautoriteit, de openbare aanklager of de rechter dat voor de bewijsvoering noodzakelijk acht, moet het slachtoffer een getuigenis afleggen of op andere wijze een bijdrage aan de procedure leveren in de gevallen en op de manieren die in de wet zijn vastgesteld. Dit betekent vooral dat wordt voldaan aan de verplichting om getuigenis af te leggen. Uitzonderingen hierop zijn gevallen waarin het slachtoffer niet als getuige kan worden verhoord (bijvoorbeeld vanwege het beroepsgeheim van een advocaat of de zwijgplicht van een geestelijke) en gevallen waarin het slachtoffer mag weigeren te getuigen (bijvoorbeeld een familielid van de verdachte of slachtoffers die in dat geval zichzelf of hun familieleden zouden beschuldigen).

Het slachtoffer kan als civiele partij deelnemen aan het strafproces en reeds bij de aangifte van het misdrijf vermelden dat hij of zij van plan is een civiele vordering in te stellen (doorgaans een schadeclaim). Aan het instellen van een civiele vordering zijn geen juridische kosten verbonden. In dit geval doet de rechter binnen een en dezelfde strafzaak uitspraak over de strafrechtelijke aansprakelijkheid van de verdachte en de civiele vordering. Dit heeft als voordeel dat de civiele partij geen civiele procedure hoeft aan te spannen. Tijdens het strafproces kan de civiele partij een verzoek indienen om beslag te leggen op eigendommen van de verdachte wanneer er goede redenen zijn om aan te nemen dat voldoening van de vordering zal worden gefrustreerd.

Bij in de wet vastgestelde misdrijven (geweldpleging, inbreuk op de persoonlijke levenssfeer, schending van het briefgeheim, laster, smaad en oneerbiedigheid) kan het slachtoffer als particuliere aanklager optreden. In geval van de bovengenoemde strafbare feiten moet het slachtoffer het misdrijf aangeven binnen dertig dagen nadat de identiteit van de dader bij hem of haar bekend is geworden. Bij de aangifte moet het slachtoffer eventuele bewijzen van het misdrijf vermelden en uitdrukkelijk verklaren of hij of zij om bestraffing van de verdachte verzoekt.

Het misdrijf kan mondeling of schriftelijk bij de rechter worden aangegeven. De rechter zal opdracht geven tot een onderzoek als de identiteit, de persoonsgegevens of de woonplaats van de verdachte onbekend zijn of als het nodig is de bewijsmiddelen te lokaliseren. De rechter beëindigt de procedure als tijdens het onderzoek de identiteit van de verdachte niet kan worden vastgesteld.

De rechter organiseert een persoonlijke zitting waarbij getracht wordt het slachtoffer en de verdachte met elkaar te verzoenen. Als de verzoeningspoging slaagt, beëindigt de rechter de procedure; zo niet, dan wordt de procedure voortgezet in een openbare rechtszaak.

Als het slachtoffer de aanklacht intrekt of laat vallen, wordt de procedure beëindigd. Er is sprake van soortgelijke gevolgen als het slachtoffer de persoonlijke zitting of het proces niet bijwoont en daarvoor van tevoren geen deugdelijk excuus aandraagt, of als het slachtoffer niet kan worden opgeroepen omdat hij of zij een adreswijziging niet heeft doorgegeven.

Een particuliere aanklager beschikt over alle rechten die met vervolging gemoeid zijn, waaronder de rechten die tijdens de procedure kunnen worden uitgeoefend en het recht om tegen de uitspraken van de rechter een rechtsmiddel in te zetten.

Wanneer alle tijdens het onderzoek beschikbare mogelijkheden om een rechtsmiddel in te zetten zijn uitgeput, kan het slachtoffer in sommige gevallen als plaatsvervangend particuliere aanklager optreden en zulke zaken zelf bij de rechter vervolgen. Zo mag u als plaatsvervangend particuliere aanklager fungeren als de aangifte van het misdrijf wordt afgewezen of als het onderzoek wordt beëindigd omdat de handeling geen misdrijf betrof of als er strafuitsluitingsgronden bestaan (bijvoorbeeld dwang, dwaling, rechtmatige zelfverdediging of dreigend gevaar). Als het in een specifiek geval mogelijk is om volgens de wet als plaatsvervangend particuliere aanklager op te treden, zal de openbare aanklager die over het bezwaar beslist het slachtoffer daarover speciaal informeren.

Als het protest wordt afgewezen omdat de aangifte is geweigerd of het onderzoek is beëindigd, mag het slachtoffer op het bureau van het openbaar ministerie de stukken inzien die betrekking hebben op het misdrijf dat tegen hem of haar is gepleegd. Een slachtoffer dat als plaatsvervangend particuliere aanklager optreedt, kan binnen zestig dagen na de afwijzing van zijn of haar bezwaar een verzoek om vervolging indienen bij het bureau van de openbare aanklager die de zaak in eerste aanleg heeft vervolgd. Wettelijke vertegenwoordiging (door een advocaat) van de plaatsvervangend particuliere aanklager is verplicht. De rechter beslist of het verzoek om vervolging wordt ingewilligd.

Kan ik tijdens het proces een verklaring afleggen of getuigen? Onder welke voorwaarden?

Het slachtoffer heeft het recht tijdens het strafproces te worden gehoord. Conform de bepalingen van de wet is het slachtoffer niet slechts verplicht, maar heeft hij of zij ook het recht om naar eigen inzicht aan de bewijsvoering deel te nemen. Het slachtoffer mag een getuigenis afleggen en ook op andere manieren bewijzen aandragen (bijvoorbeeld door bewijsstukken aan de autoriteiten te overhandigen). Het slachtoffer kan in elke fase van de procedure verzoeken en bezwaren indienen. Over het algemeen wordt als eerste getuige het slachtoffer ondervraagd.

Nadat de openbare aanklager namens het openbaar ministerie heeft gesproken, kan het slachtoffer het woord voeren en aangeven of hij of zij wil dat de strafrechtelijke aansprakelijkheid en de straf van de verdachte worden vastgesteld. De civiele partij kan een verklaring afleggen in verband met de civiele vordering die zij wil instellen.

Welke informatie ontvang ik tijdens het proces?

Voor aanvang van het proces mag de daarvoor opgeroepen getuige contact opnemen met iemand die namens de rechtbank getuigen ondersteunt, om zich zo adequaat te laten voorlichten. Het gaat hierbij om een gerechtelijk medewerker die de getuige informatie verschaft over het afleggen van een getuigenis en het optreden van de getuige in de rechtbank voorbereidt. Ondersteuning van de getuige behelst geen informatie over de zaak en mag niet tot beïnvloeding van de getuige leiden.

In een strafrechtelijke procedure heeft het slachtoffer het recht om informatie over zijn of haar rechten en plichten en over de zaak te ontvangen. Tevens heeft hij of zij, tenzij in de wet anders is bepaald, het recht bij de procedurele handelingen aanwezig te zijn, de stukken over het tegen hem of haar gepleegde misdrijf in te zien en daarvan kopieën te ontvangen nadat het onderzoek is afgesloten.

Het slachtoffer moet over de tenlastelegging worden geïnformeerd en in kennis worden gesteld van alle beslissingen die op hem of haar betrekking hebben, inclusief de eindbeslissing.

Heb ik toegang tot de procesdossiers?

Het slachtoffer heeft het recht de stukken over het tegen hem of haar gepleegde misdrijf in te zien en daarvan kopieën te ontvangen nadat het onderzoek is afgesloten.

De rechter moet het recht op inzage in de stukken zodanig waarborgen dat onnodige openbaarmaking van gegevens over de persoonlijke levenssfeer wordt voorkomen. Het verstrekken van kopieën van documenten kan echter slechts worden beperkt op grond van menselijke waardigheid, persoonlijkheidsrechten en recht op respect.

Laatste update: 08/11/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

3 - Mijn rechten na afloop van het proces

Kan ik beroep instellen tegen de beslissing?

Het slachtoffer kan beroep instellen tegen de beslissing als hij of zij tevens plaatsvervangend particuliere aanklager, particuliere aanklager of civiele partij is of als de beslissing een bepaling bevat die een beroep mogelijk maakt. De civiele partij kan beroep instellen tegen de bepaling waarin de civiele vordering wordt behandeld. Als er enige andere bepaling in de beslissing met betrekking tot het slachtoffer is opgenomen, kan hij of zij beroep instellen tegen deze bepaling.

Wat zijn mijn rechten nadat de beslissing is gegeven?

Als tegen de beslissing in eerste of tweede aanleg beroep is ingesteld, heeft het slachtoffer het recht het proces en de openbare zitting van de rechtbank van tweede of derde aanleg bij te wonen, de stukken die tijdens de procedure zijn opgesteld, in te zien, verzoeken in te dienen en opmerkingen te maken, en zich na het slotbetoog van de openbare aanklager tot de rechtbank te richten.

Heb ik recht op ondersteuning of bescherming na het proces? Voor hoe lang?

Als het gaat om de ondersteuning van slachtoffers, valt het antwoord op deze vraag onder de verantwoordelijkheid van het plaatsvervangend staatssecretariaat voor justitie en private wetgeving van het ministerie van Justitie en de plaatsvervangend staatssecretaris voor het beheer van rechtsmethodieken van het ministerie van Justitie. Wanneer het de bescherming van slachtoffers betreft, valt het onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Welke informatie krijg ik als de dader wordt veroordeeld?

De rechterlijke beslissing, waaruit het slachtoffer kan opmaken wat de inhoud van de veroordeling is, te weten de aard, het type, de omvang en de inhoud van de straf of maatregelen die aan de verdachte zijn opgelegd, moet door de rechtbank aan het slachtoffer worden betekend.

Word ik geïnformeerd wanneer de dader in vrijheid wordt gesteld (ook wanneer hij vervroegd of voorwaardelijk in vrijheid wordt gesteld) of wanneer hij is ontsnapt uit de gevangenis?

Het slachtoffer of, in geval van zijn of haar overlijden, de persoon die zijn of haar rechten uitoefent, heeft het recht om op verzoek de volgende informatie te krijgen over het misdrijf dat het slachtoffer aangaat:

a) de vrijlating of ontsnapping van een verdachte in voorarrest;

b) de voorwaardelijke of definitieve invrijheidstelling of ontsnapping van een tot gevangenisstraf veroordeelde persoon of wanneer de gevangenisstraf van deze persoon wordt onderbroken;

c) de invrijheidstelling of ontsnapping van een tot hechtenis veroordeelde persoon of wanneer de hechtenis van deze persoon wordt onderbroken;

d) de invrijheidstelling of ontsnapping van een persoon die onvrijwillig onder medische behandeling staat;

e) de invrijheidstelling, het verlof zonder toestemming en het aanpassingsverlof van een persoon die onvrijwillig onder medische behandeling staat;

f) in geval van een opleiding voor jeugddelinquenten, hun tijdelijke of permanente invrijheidstelling of wanneer zij de instelling zonder toestemming verlaten en hun opleiding onderbroken wordt.

Word ik betrokken bij beslissingen over invrijheidstelling of voorwaardelijke invrijheidstelling? Kan ik bijvoorbeeld een verklaring afleggen of beroep instellen?

De penitentiaire inrichting stelt de laatste dag van de gevangenisstraf vast en zorgt ervoor voor dat de veroordeelde op die dag in vrijheid wordt gesteld. Als de penitentiaire inrichting een verzoek indient om voorwaardelijke invrijheidstelling van de veroordeelde, houdt de strafrechter een hoorzitting waarover het slachtoffer niet wordt ingelicht en waarbij hij of zij niet aanwezig kan zijn. Het slachtoffer mag geen verklaring afleggen of beroep instellen tegen de beslissing van de rechter over de voorwaardelijke invrijheidstelling.

Laatste update: 08/11/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

4 - Schadevergoeding

Via welke procedure kan ik van de dader schadevergoeding vorderen? (bv. rechtszaak, burgerlijke vordering, voeging)

Primair kan het slachtoffer als civiele eiser in de strafprocedure zijn of haar vordering voor schade als gevolg van de ten laste gelegde handeling instellen. In dit geval wordt de procedure die als onderdeel van de strafzaak wordt gevoerd om een civiele vordering in te stellen, voeging genoemd. Civiele vorderingen kunnen ook via andere juridische middelen worden aangebracht. Wanneer het slachtoffer zelf niet als civiele eiser optreedt, kan soms toch een vordering worden ingesteld. Onder de voorwaarden van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering kan een civiele vordering ook door de openbare aanklager in plaats van het slachtoffer worden ingesteld.

De rechter heeft de dader ertoe veroordeeld mij schadevergoeding te betalen. Hoe kan ik ervoor zorgen dat de dader betaalt?

Executieprocedures kunnen worden ingesteld binnen dertig nadat de termijn is verstreken om te voldoen aan de verplichtingen die de rechter heeft vastgesteld. De rechtbank zal dan een executiedossier verstrekken dat gebaseerd is op dat deel van de beslissing in het strafproces dat op de civiele vordering betrekking heeft.

Als de dader niet betaalt, kan de staat het bedrag dan voorschieten? Onder welke voorwaarden?

De staat kan u geen voorschot betalen. Als echter opzettelijk een geweldsmisdrijf tegen u is gepleegd en als u daardoor fysiek letsel hebt opgelopen en uw gezondheid daardoor is aangetast, komt u mogelijk in aanmerking voor een schadevergoeding van de staat. Een dergelijke schadevergoeding door de overheid staat los van de civiele vordering; als uw verlies of schade echter vanuit andere bronnen (bijvoorbeeld een rechtbank of verzekeraar) wordt gecompenseerd binnen drie jaar na de datum waarop definitief over uw aanvraag voor vergoeding is beslist, moet u de vergoeding van de staat terugbetalen.

Heb ik recht op een schadevergoeding van de staat?

U hebt recht op een vergoeding van de staat als opzettelijk een geweldsmisdrijf tegen u is gepleegd waardoor uw fysieke integriteit en gezondheid ernstige schade werd berokkend.

U hebt wellicht ook recht op een vergoeding van de staat als u een naast familielid of afhankelijk van het slachtoffer bent of als u voor de begrafenis van een overleden slachtoffer hebt betaald.

Alleen slachtoffers die dat op basis van hun financiële draagkracht of andere in de wet vastgestelde omstandigheden nodig hebben, kunnen in aanmerking komen voor schadevergoeding van de staat.

U kunt uw aanvraag voor schadevergoeding bij elke dienst voor slachtofferhulp (overheidsinstantie van het district) indienen. Bij het besluit over uw aanvraag zal de betrokken autoriteit het oorzakelijk verband tussen het bedrag van de schadevergoeding en het misdrijf onderzoeken.

Normaal gesproken worden aanvragen voor schadevergoeding ingediend binnen drie maanden vanaf de dag waarop het misdrijf is gepleegd, en het maximumbedrag van de schadevergoeding in 2017 bedraagt 1 599 105 HUF.

Heb ik recht op schadevergoeding als de dader niet veroordeeld is?

Als uw aangifte van een misdrijf wordt afgewezen, het onderzoek wordt beëindigd of de verdachte wordt ontslagen van rechtsvervolging vanwege in de wet vermelde strafuitsluitingsgronden (namelijk minderjarigheid, ernstige geestelijke beperking, dwang, dwaling, rechtmatige zelfverdediging, uiterste noodzaak of bevel van een meerdere) hebt u recht op een schadevergoeding van de staat.

Een dergelijke schadevergoeding door de overheid staat los van de civiele vordering; als uw verlies of schade echter vanuit andere bronnen (bijvoorbeeld een rechtbank of verzekeraar) wordt gecompenseerd binnen drie jaar na de datum waarop definitief over uw aanvraag voor vergoeding is beslist, moet u de vergoeding van de staat terugbetalen.

Als u uw civiele recht buiten het strafproces doet gelden, komen de vragen van de strafrechtelijke aansprakelijkheid en de schadevergoeding los van elkaar te staan; dat wil zeggen dat de twee procedures tot rechterlijke beslissingen met verschillende inhoud kunnen leiden.

Heb ik recht op een voorschot op dringende gronden in afwachting van de beslissing over mijn vordering tot schadevergoeding?

Als slachtoffer van een misdrijf of strafbaar feit kunt u recht hebben op onmiddellijke geldelijke steun om een einde te maken aan de crisissituatie die binnen een zeer korte periode door het misdrijf of strafbaar feit is veroorzaakt. U kunt uw aanvraag bij slachtofferhulp (bij een overheidsinstantie van het district) indienen; voorwaarde voor het ontvangen van schadevergoeding is dat u het misdrijf bij de politie hebt aangegeven. Onmiddellijke geldelijke steun wordt verstrekt op basis van het beginsel van billijkheid en kan aan slachtoffers worden uitgekeerd zonder dat wordt nagegaan of zij behoeftig zijn. Tijdens het proces moet echter wel worden onderzocht of het gerechtvaardigd is deze geldelijke steun te verlenen gezien de persoonlijke omstandigheden van het slachtoffer die door het misdrijf zijn ontstaan. Onmiddellijke geldelijke steun is geen vergoeding en is niet bedoeld om de schade als gevolg van het misdrijf te compenseren of te verminderen. Deze steun kan worden verstrekt om de uitgaven voor voeding, huisvesting, reizen en kleding en medische en begrafeniskosten te dekken. Het bedrag van de onmiddellijke geldelijke steun wordt vastgesteld op grond van de situatie van het slachtoffer die door het misdrijf is ontstaan, en op grond van de tijdsperiode waarin het slachtoffer niet zelf zijn of haar financiële problemen kan oplossen. In 2017 is het maximale steunbedrag 106 607 HUF.

Laatste update: 08/11/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

5 - Mijn rechten op ondersteuning en bijstand

Met wie moet ik als slachtoffer van een misdrijf contact opnemen voor ondersteuning en bijstand?

Als u slachtoffer bent geworden van een misdrijf, kunt u aangifte doen bij het dichtstbijzijnde politiebureau of door de alarmnummers 107 of 112 te bellen.

Het personeel van de overheidsdiensten voor slachtofferhulp en rechtsbijstand kan u helpen; ga daarvoor naar de dichtstbijzijnde overheidsinstantie van het district. In Hongarije kunt u bij de gratis telefoonlijn voor slachtofferhulp (ÁldozatsegítÅ‘ Vonal) (+36-80-225-225) terecht voor onmiddellijke ondersteuning, 24 uur per dag.

De nationale crisistelefoon- en informatiedienst (Országos KríziskezelÅ‘ és Információs Telefonszolgálat, OKIT, De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.ncsszi.hu/national-institute-for-family_-youth-and-population-policy) verschaft vooral hulp aan de slachtoffers van huiselijk geweld, geweld tussen familieleden, kindermishandeling en prostitutie en mensenhandel, via telefoonnummer +36-80-205-520.

Hotline voor opvang slachtoffers

  • Politie: 107
  • Algemeen alarmnummer: 112
  • Telefonische getuige (Telefontanú): +36-80-555-111 (waar u strafbare feiten anoniem kunt melden)
  • Telefoonlijn slachtofferhulp (ÁldozatsegítÅ‘ Vonal): +36-80-225-225 (gratis nummer dat in Hongarije 24 uur per dag kan worden gebeld)
  • Nationale crisistelefoon- en informatiedienst (Országos KríziskezelÅ‘ és Információs Telefonszolgálat+36-80-205-520
  • NGO NANE, een vrouwenrechtenorganisatie (NÅ‘k a NÅ‘kért Együtt az ErÅ‘szak Ellen Egyesület):
    • +36-80-505-101 (hulplijn voor mishandelde vrouwen en kinderen; deze kan gratis worden gebeld, ook met een mobiele telefoon, op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag tussen 18.00 en 22.00 uur)
    • +36-40-603-006 (voor slachtoffers van seksueel geweld; bereikbaar op vrijdag tussen 10.00 en 14.00 uur tegen lokaal tarief)
  • Organisatie Patent (Patent Egyesület): +36-70-25-25-254 (gratis telefonische dienst voor rechtsbijstand bij belangrijke juridische en psychologische problemen voor vrouwen die door hun partner worden mishandeld; bereikbaar op woensdag tussen 16.00 en 18.00 uur)

Is slachtofferhulp gratis?

Slachtofferhulp kost u niets. Als u geen Hongaars spreekt of vanwege een communicatiegerelateerde handicap een gebarentolk nodig hebt, neemt de staat de kosten van vertaling en vertolking voor zijn rekening.

Wat voor steun kunnen overheidsdiensten of autoriteiten mij bieden?

Slachtofferhulp (ÁldozatsegítÅ‘ Szolgálat) kan

  • u over uw rechten, plichten en mogelijkheden informeren;
  • informatie verschaffen over sociale voorzieningen, gezondheidszorg en uitkeringen op basis van ziektekostenverzekeringen;
  • onmiddellijke geldelijke steun bieden (binnen vijf dagen vanaf de datum waarop het misdrijf in kwestie is gepleegd);
  • emotionele steun bieden (zo nodig met psychologische bijstand);
  • in eenvoudige gevallen juridisch advies en praktische hulp verlenen;
  • uw status als slachtoffer bevestigen;
  • als aanvulling op het bovenstaande mogen ernstig gewonde personen en familieleden van dodelijke slachtoffers van geweldsmisdrijven een aanvraag om schadeloosstelling bij de staat indienen.

De nationale crisistelefoon- en informatiedienst (Országos KríziskezelÅ‘ és Információs Telefonszolgálat) kan

  • onmiddellijke hulp bieden aan burgers (voornamelijk vrouwen en kinderen) die zich als gevolg van mishandeling in een ernstige crisissituatie bevinden;
  • na overleg zorgen voor onmiddellijke huisvesting in een veilig onderkomen voor personen die in nood verkeren. Het gaat hierbij om crisiswoningen waar onderdak voor dertig dagen is gewaarborgd; als dat gerechtvaardigd is, kan het verblijf in zulke woningen echter met nog eens dertig dagen worden verlengd. De huisvesting wordt gratis aangeboden, en als onderdeel van de verleende zorg helpen de specialisten van de crisiswoning een veilige oplossing voor het probleem op de lange termijn te vinden. Zij onderhouden ook contact met de gezinsverzorger van de betrokken dienst voor de ondersteuning van gezinnen en kinderwelzijn.

De dienst voor rechtsbijstand (Jogi Segítségnyújtó Szolgálat)

  • verstrekt juridisch advies wanneer de feiten van de zaak relatief eenvoudig zijn;
  • en, als aan de wettelijk vastgestelde voorwaarden is voldaan, kunt u er terecht voor
  1. gratis of onder gunstige voorwaarden verstrekte buitengerechtelijke diensten (begeleiding, redigeren van documenten);
  2. procesvertegenwoordiging tijdens de rechtszaak en daaraan voorafgaand (wanneer de zaak door de onderzoeksautoriteit of de openbare aanklager wordt onderzocht). Als procesvertegenwoordiging is geoorloofd, wordt de juridische dienstverlening gewaarborgd door advocaten en advocatenkantoren die een contract met de dienst voor rechtsbijstand hebben gesloten.

Wat voor steun kunnen niet-gouvernementele organisaties mij bieden?

U kunt met name rekenen op de volgende niet-gouvernementele organisaties:

Witte Ring, een charitatieve organisatie (Fehér GyÅąrÅą Közhasznú Egyesület):

  • persoonlijke zorg na het misdrijf;
  • gratis rechtshulp;
  • gratis bemiddeling;
  • gratis psychologische bijstand;
  • financiële steun voor degenen die dat nodig hebben (uitsluitend wanneer het misdrijf bij de politie wordt aangegeven);
  • hulp bij contacten met de autoriteiten;
  • doorgeefluik voor steun die afkomstig is van andere organisaties en instellingen.

Vrouwenrechtenorganisatie NANE (NÅ‘k a NÅ‘kért Együtt az ErÅ‘szak Ellen Egyesület):

  • informatieverstrekking;
  • onmiddellijke praktische hulp voor degenen die in een crisis verkeren (bijvoorbeeld plaatsing in een opvanghuis voor vrouwen, melding aan de autoriteiten, advies over acties en mogelijkheden);
  • groepsbijeenkomsten;
  • rechtsbijstand (zo nodig via juridisch advies).

NGO ESZTER Ambulance (ESZTER Alapítvány és Ambulancia):

  • psychologische bijstand;
  • rechtshulp.

Organisatie Patent (Patent Egyesület):

  • informatie en advies;
  • achtergrondconsulten met een psycholoog of maatschappelijk werker;
  • rechtsbijstand voor mishandelde vrouwen en slachtoffers van geweld en discriminatie op grond van geslacht.

Stichting Anoniem (Névtelen Utak Alapítvány):

  • veilige huisvesting;
  • rehabilitatie;
  • re-integratie.
Laatste update: 08/11/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

Let op: de oorspronkelijke versie van deze pagina (Maltees) is onlangs gewijzigd. Aan de vertaling in het Nederlands wordt momenteel gewerkt.
De volgende vertalingen zijn al beschikbaar

Rechten van slachtoffers van strafbare feiten in strafrechtelijke procedures - Malta

U wordt beschouwd als een slachtoffer van een misdrijf als u schade hebt geleden, bijvoorbeeld omdat u gewond bent geraakt of uw eigendom is beschadigd of gestolen, door een voorval dat volgens het nationale recht als een misdrijf wordt aangemerkt. Als slachtoffer van een misdrijf hebt u vóór, gedurende en na het proces bepaalde in de wet vastgelegde individuele rechten.

Een strafrechtelijke procedure begint met een opsporingsonderzoek. Afhankelijk van het misdrijf wordt het opsporingsonderzoek uitgevoerd door de politie of een onderzoeksrechter.

Minder ernstige misdrijven (misdrijven die worden bestraft met een boete of gevangenisstraf van minder dan zes maanden) worden onderzocht door een politiefunctionaris. Als er voldoende bewijs is van de schuld van de verdachte, maakt de politiefunctionaris de zaak aanhangig bij de Court of Magistrates. Bij het proces fungeert de politiefunctionaris als openbare aanklager. Tijdens het proces onderzoekt de rechter het bewijs en beslist hij op basis daarvan of de verdachte schuldig of onschuldig is, waarna respectievelijk een veroordeling of vrijspraak volgt. Bij een veroordeling bepaalt dezelfde rechter de strafmaat.

Alle overige misdrijven worden onderzocht door een onderzoeksrechter. Als er voldoende bewijs is van de schuld van de verdachte, maakt de onderzoeksrechter de zaak aanhangig bij de Court of Magistrates. De Court of Magistrates onderzoekt het bewijs en als het eveneens van oordeel is dat er voldoende bewijs van schuld is, verwijst het de zaak door naar de Attorney General. De Attorney General maakt de zaak vervolgens aanhangig bij het Criminal Court. Het proces wordt gevoerd voor een rechter en een jury. De jury beslist over de schuld of onschuld van de verdachte. Bij een schuldigverklaring bepaalt de rechter de strafmaat.

De volgende informatiebladen beschrijven de verschillende fasen van de behandeling van uw zaak en meer in het bijzonder de rechten die u respectievelijk tijdensDe link wordt in een nieuw venster geopend. het opsporingsonderzoek, De link wordt in een nieuw venster geopend.het proces en De link wordt in een nieuw venster geopend.na het proces in eerste aanleg heeft. Voor informatie over de hulp en steun die u kunt krijgen, klikt u De link wordt in een nieuw venster geopend.hier.

Laatste update: 20/12/2016

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

1 - MIJN RECHTEN TIJDENS HET OPSPORINGSONDERZOEK

Hoe en waar kan ik aangifte doen van een misdrijf?

Hoe kom ik te weten wat er met mijn aangifte wordt gedaan?

Hoe kan ik bij het opsporingsonderzoek worden betrokken?

Welke rechten heb ik als getuige?

Ik ben minderjarig. Heb ik aanvullende rechten?

Welke informatie kan ik tijdens het opsporingsonderzoek van de politie of slachtofferhulporganisaties krijgen?

Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand?

Hoe kan ik bescherming krijgen als ik in gevaar ben?

Welke diensten en bijstand kan ik tijdens het opsporingsonderzoek krijgen?

Krijgen de dader en ik de kans om een schikking/minnelijke regeling te treffen of bemiddeling/mediation te starten?

Wat gebeurt er als het opsporingsonderzoek is afgerond?

Kan ik bezwaar maken als mijn zaak wordt geseponeerd?

Ik ben buitenlander. Hoe worden mijn rechten en belangen beschermd?

Meer informatie

Hoe en waar kan ik aangifte doen van een misdrijf?

Als u het slachtoffer van een misdrijf bent geworden, kunt u daarvan aangifte doen bij de politie. Ook uw echtgeno(o)t(e), ouder, broer, zuster of voogd kunnen dat voor u doen. U kunt ook aangifte doen van een misdrijf waarvan u niet zelf het slachtoffer bent geworden.

U kunt uw aangifte op het dichtstbijzijnde politiebureau doen. Dat kunt u zowel mondeling als schriftelijk doen. U kunt uw aangifte ook per brief naar het politiebureau sturen. Als u kiest voor een schriftelijke aangifte, kunt u die aangifte zelf opstellen of de hulp van een advocaat inroepen. Er gelden geen vormvoorschriften, maar de aangifte moet wel in het Maltees of Engels zijn gesteld. In de aangifte moeten uw persoonsgegevens staan. Weliswaar zijn ook anonieme aangiften toegestaan, maar de politie zal dan alleen een onderzoek starten als het om een zeer ernstig misdrijf gaat.

Voor het aangeven van een misdrijf geldt geen uiterste termijn. Wel staat in de wet dat de dader van een misdrijf na verloop van een bepaalde tijd niet meer kan worden vervolgd. De duur van de verjaringstermijn hangt af van het misdrijf en varieert van drie maanden voor de minst ernstige misdrijven (bv. belediging) tot twintig jaar voor bijzondere ernstige (bv. moord). Na het verstrijken van die termijn kunt u het misdrijf nog altijd aangeven, maar zal de politie er geen onderzoek meer naar doen. Als zij dat wel doet, zal de rechter de dader op grond van verjaring vrijspreken.

Voor sommige minder ernstige misdrijven moet u bij de politie een speciale klacht indienen. Het gaat dan om misdrijven waarbij de politie zonder klacht geen onderzoek kan instellen. Klachten worden in de regel schriftelijk ingediend, maar mondeling kan ook. Voor het opstellen van de klacht kunt u een advocaat inschakelen. De klacht moet de volgende gegevens bevatten: uw persoonsgegevens (naam, adres, nummer legitimatiebewijs), informatie over de vermeende dader, beschrijving van het voorval en eventueel een lijst van getuigen met vermelding van naam en adres. Ook wordt aanbevolen om te vermelden welke wettelijke bepaling volgens u is overtreden.

Hoe kom ik te weten wat er met mijn aangifte wordt gedaan?

Wanneer u aangifte doet van een misdrijf, krijgt u van de politie een referentienummer. Dit nummer kunt u gebruiken om na te gaan hoe ver uw zaak is gevorderd. In de praktijk kan dat ook met de datum van de aangifte. Voor informatie over het onderzoek kunt u naar het politiebureau gaan. Bellen kan ook.

Hoe kan ik bij het opsporingsonderzoek worden betrokken?

Gedurende het opsporingsonderzoek bent u nog niet verplicht om een advocaat te hebben, maar gezien de complexiteit van de procedures wordt dat wel aanbevolen. Als u zich toch door een advocaat wil laten vertegenwoordigen, moet u daarvoor betalen.

Als u wilt, kunt u alle voor uw zaak relevante informatie met de politie delen. Hoewel u geen enkel aspect van het misdrijf hoeft te bewijzen, kunt u of uw advocaat bewijs dat u belangrijk acht voor het onderzoek overleggen aan de politieambtenaar die met uw zaak is belast.

U wordt waarschijnlijk opgeroepen om als getuige te worden gehoord.

Gedurende het onderzoek kan het zaakdossier in de regel alleen worden ingezien door de autoriteiten die met de behandeling van uw zaak zijn belast.

Welke rechten heb ik als getuige?

Als getuige hoeft u op bepaalde vragen geen antwoord te geven. Toch wordt aanbevolen dat u alle vragen beantwoordt om het onderzoek te vergemakkelijken en niet de indruk te wekken dat u informatie achterhoudt.

U hoeft geen vragen te beantwoorden of documenten of andere voorwerpen te overleggen waarmee u zichzelf zou beschuldigen.

Als u gevaar loopt, hebt u het recht om in een getuigenbeschermingsprogramma te worden opgenomen, ter bescherming van het leven en de eigendom van u en uw gezin. In bepaalde gevallen krijgen personen die in een dergelijk programma zijn opgenomen ook een uitkering om in hun levensonderhoud te voorzien.

Ik ben minderjarig. Heb ik aanvullende rechten?

Als u minderjarig bent, kan uw ouder of voogd namens u aangifte doen van het misdrijf.

Voor psychologische hulpverlening, advisering en andere bijstand kunt u terecht bij De link wordt in een nieuw venster geopend.Appogg, een nationale instelling die welzijnszorg verleent aan kinderen en gezinnen in nood. De diensten van Appogg zijn gratis en niet afhankelijk van de resultaten van het onderzoek naar het misdrijf.

Als u afhankelijk bent van de vermeende dader (bv. omdat het uw vader of moeder is) kunt u gehuisvest worden in een opvangcentrum van het ministerie van Maatschappelijke Solidariteit, waar u hulp en ondersteuning ontvangt van gekwalificeerde psychologen en maatschappelijk werkers.

Welke informatie kan ik tijdens het opsporingsonderzoek van de politie of slachtofferhulporganisaties krijgen?

De autoriteiten die uw zaak behandelen, zijn niet verplicht om u informatie te verstrekken. Als u een advocaat hebt, zal die u informeren over uw rechten en over uw rol in de procedure.

Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand?

Slachtoffers hebben tijdens het opsporingsonderzoek geen recht op kosteloze rechtsbijstand.

Hoe kan ik bescherming krijgen als ik in gevaar ben?

Als de politie concludeert dat de verdachte gevaarlijk is en het risico op recidive bestaat, zal zij bij de rechter de inbewaringstelling vorderen.

U kunt de politieambtenaar die met uw zaak is belast ook vragen om in een getuigenbeschermingsprogramma te worden opgenomen. Dan moet u er wel mee instemmen dat u tijdens het proces tegen de verdachte getuigt. Als de politieambtenaar ervan overtuigd is dat uw getuigenverklaring of ander bewijsmateriaal dat in uw bezit is, van belang is voor de zaak, zal hij de Attorney General vragen om u in een getuigenbeschermingsprogramma op te nemen. Ook leden van uw gezin en andere familieleden vallen eventueel onder dit programma. Een getuigenbeschermingsprogramma bestaat in de regel uit maatregelen voor de bescherming van uw persoonlijke veiligheid en/of eigendom.

Welke diensten en bijstand kan ik tijdens het opsporingsonderzoek krijgen?

U ontvangt medische hulp, maar die hulp is niet kosteloos, tenzij u over een geldige ziektekostenverzekering beschikt. Onderdanen van de 27 EU-lidstaten, IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland kunnen hun voordeel doen met de De link wordt in een nieuw venster geopend.Europese ziekteverzekeringskaart. Zo nodig kunt u ook psychologische en andere vormen van hulp krijgen, maar die is niet kosteloos.

Als u het slachtoffer van huiselijk geweld bent, kunt u voor kosteloze bijstand terecht bij de De link wordt in een nieuw venster geopend.Commissie Huiselijk Geweld en De link wordt in een nieuw venster geopend.Appogg.

Krijgen de dader en ik de kans om een schikking/minnelijke regeling te treffen of bemiddeling/mediation te starten?

Het is niet mogelijk om een schikking met de dader te treffen of een mediationprocedure te starten. Wel is er de mogelijkheid voor de dader om met de openbare aanklager af te spreken dat hij of zij in ruil voor een schuldbekentenis strafvermindering zal bepleiten. Een daartoe strekkende overeenkomst tussen de openbare aanklager en de dader wordt ter goedkeuring aan de rechter voorgelegd.

Wat gebeurt er als het opsporingsonderzoek is afgerond?

Aan het einde van het opsporingsonderzoek wordt besloten of er voldoende bewijs tegen de verdachte is voor een proces. Afhankelijk van de ernst van het misdrijf, zijn er twee mogelijkheden:

  • als het een minder ernstig misdrijf betreft en het onderzoek door een politieambtenaar is uitgevoerd, dan beslist die politieambtenaar of de zaak bij het Court of Magistrates aanhangig wordt gemaakt;
  • als het een ernstig misdrijf betreft en het onderzoek door een onderzoeksrechter is uitgevoerd, dan beslist het Court of Magistrates of het bewijs tegen de verdachte voldoende is voor een proces. Als dat het geval is, verwijst het de zaak naar de Attorney General, die de zaak op zijn beurt aanhangig zal maken bij het Criminal Court.

Als uw zaak voor de rechter komt, zal de politie u daarvan een kennisgeving sturen. Ook als de rechter u als getuige wil horen, krijgt u daarvan een kennisgeving, waarin het tijdstip en de plaats van het verhoor worden genoemd.

Kan ik bezwaar maken als mijn zaak wordt geseponeerd?

Als een politieambtenaar het misdrijf onderzoekt en beslist om de zaak te sluiten, kunt u daar als slachtoffer bezwaar tegen aantekenen bij het Court of Magistrates. Het Court of Magistrates zal u vragen om een eed af te leggen over de juistheid van de informatie die u in uw aangifte heeft verstrekt en zich bereid te verklaren om tijdens het proces te getuigen. Om zeker te zijn van de ernst van uw wens om de verdachte te laten vervolgen, zal de rechter u vragen om een bepaald door hem vast te stellen bedrag te betalen. Het Court of Magistrates onderzoekt het bewijs en als het van oordeel is dat er voldoende bewijs van schuld is, zal het de politie gelasten om door te gaan met de vervolging.

Ik ben buitenlander. Hoe worden mijn rechten en belangen beschermd?

Als u buitenlander bent en in Malta het slachtoffer van een misdrijf bent geworden, hebt u alle hierboven beschreven rechten. Daarnaast hebt u als buitenlander nog het voorrecht dat u ook aangifte kunt doen in uw moedertaal als u geen Engels of Maltees spreekt. De politie zal op zoek gaan naar een tolk of andere maatregelen nemen om er zeker van te zijn dat zij de inhoud van uw aangifte volledig begrijpt.

Gedurende het onderzoek kunt zich laten bijstaan door een tolk, maar de diensten van een tolk zijn niet kosteloos.

Meer informatie:

Laatste update: 20/12/2016

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

2 - MIJN RECHTEN TIJDENS HET PROCES

Hoe kan ik bij het proces worden betrokken?

Welke rechten heb ik als getuige?

Ik ben minderjarig. Heb ik aanvullende rechten?

Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand?

Hoe kan ik bescherming krijgen als ik in gevaar ben?

Hoe kan ik van de dader schadevergoeding vorderen of van de staat schadeloosstelling ontvangen?

Krijgen de dader en ik de kans om een schikking/minnelijke regeling te treffen of bemiddeling/mediation te starten?

Ik ben buitenlander. Hoe worden mijn rechten en belangen beschermd?

Meer informatie

Hoe kan ik bij het proces worden betrokken?

U kunt zich als 'civiele partij' in het proces voegen. Daarvoor moet u een verzoek indienen bij het gerecht. Het gerecht beslist vervolgens of u als civiele partij aan het proces kunt deelnemen. Als civiele partij mag u alle zittingen bijwonen, zelfs als die niet openbaar zijn.

De rechten die u tijdens het proces heeft, zijn afhankelijk van het gerecht dat uw zaak behandelt.

  • Als uw zaak door een politieambtenaar is aangebracht bij het Court of Magistrates, heeft u bijna evenveel rechten als de verdachte: u of uw advocaat kan bewijsstukken overleggen, de getuigen aan een kruisverhoor onderwerpen (via de vervolgende politieambtenaar), enz.
  • Als uw zaak door de Attorney General, de plaatsvervangende Attorney General of een openbare aanklager is aangebracht bij het Criminal Court, mag u pas op de zitting aanwezig zijn nadat de jury de verdachte schuldig heeft bevonden. U mag dan argumenten aanvoeren in verband met de strafmaat.

U doet er goed aan om zich gedurende het proces te laten bijstaan door een advocaat. Maar dat is niet verplicht. De kosten van deze advocaat zijn voor uw rekening. Dat geldt ook voor alle andere kosten die voortvloeien uit uw deelname aan het proces (bv. reiskosten, onbetaald verlof, enz.). De wet voorziet niet in een vergoeding van dergelijke kosten.

Uw advocaat mag alle stukken in het zaakdossier inzien en aantekeningen maken of een kopie van stukken vragen. Maar als uw zaak door het Criminal Court en voor een jury wordt behandeld, mogen alleen de Attorney General, de verdachte en zijn advocaat het dossier inzien.

Welke rechten heb ik als getuige?

U wordt waarschijnlijk opgeroepen om tijdens het proces als getuige te worden gehoord. U ontvangt daarvan een kennisgeving, waarin het tijdstip en de plaats van het verhoor worden genoemd. Deze kennisgeving krijgt u van een politieambtenaar of wordt u per post toegestuurd. U bent niet verplicht om gehoor te geven aan de oproep om te getuigen. Maar het is wel raadzaam om dat te doen, want als het gerecht vindt dat het belangrijk is dat u getuigt, zal het maatregelen nemen om te verzekeren dat u tijdens de volgende zitting wel aanwezig bent.

U hoeft geen vragen te beantwoorden of documenten of andere voorwerpen te overleggen waarmee u zichzelf zou beschuldigen.

In bepaalde gevallen wordt u

  • verhoord zonder oog in oog met de verdachte te staan;
  • thuis verhoord; en/of
  • in een getuigenbeschermingsprogramma opgenomen.

Ik ben minderjarig. Heb ik aanvullende rechten?

Als u jonger dan 16 jaar bent en u bent opgeroepen voor verhoor ter terechtzitting, kunt u vragen om per videoconferentie te worden verhoord. Dan hoeft u niet lijfelijk aanwezig te zijn in de rechtszaal.

Als u afhankelijk bent van de vermeende dader (bv. omdat het uw vader of moeder is), wordt u in een veilige omgeving gehuisvest - gewoonlijk een opvangcentrum van het ministerie van Maatschappelijke Solidariteit - waar u van maatschappelijk werkers en psychologen hulp en ondersteuning ontvangt.

Verder kunt u voor hulp en ondersteuning in de vorm van onder meer psychologische counseling, sociale bijstand en adviesverlening terecht bij De link wordt in een nieuw venster geopend.Appogg, een nationale instelling die welzijnszorg verleent aan kinderen en gezinnen in nood. Deze diensten zijn gratis en staan los van de strafrechtelijke procedure.

Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand?

Slachtoffers hebben tijdens het proces geen recht op kosteloze rechtsbijstand.

Hoe kan ik bescherming krijgen als ik in gevaar ben?

Als de verdachte niet is gearresteerd en u zich door hem bedreigd voelt, kunt u de politieambtenaar die met uw zaak is belast vragen om de verdachte te verbieden bij u in de buurt te komen. De politieambtenaar zal dan de rechter vragen om een daartoe strekkend verbod uit te vaardigen. Wanneer de rechter het verbod uitvaardigt, moet de verdachte een bepaald bedrag (gewoonlijk tussen 100 en 2 300 euro) als borg betalen. Als hij het verbod schendt, is hij de borg kwijt.

Als u bent opgeroepen voor verhoor ter terechtzitting en het gevoel hebt dat u gevaar loopt, kunt u de rechter vragen om tijdens het verhoor niet oog in oog met de verdachte te hoeven staan. De rechter kan dan besluiten om tussen u en de verdachte een ondoorzichtig scherm te plaatsen of een gordijn te hangen of het verhoor per videoconferentie te voeren, zodat u niet lijfelijk in de rechtszaal aanwezig hoeft te zijn.

Ook kunt u de politieambtenaar die met uw zaak is belast vragen om in een getuigenbeschermingsprogramma te worden opgenomen. Dan moet u er wel mee instemmen dat u tijdens het proces tegen de verdachte getuigt. Als de politieambtenaar ervan overtuigd is dat uw getuigenverklaring of ander bewijsmateriaal dat in uw bezit is, van belang is voor de zaak, zal hij de Attorney General vragen om u in een getuigenbeschermingsprogramma op te nemen. Ook leden van uw gezin en andere familieleden vallen eventueel onder dit programma. Een getuigenbeschermingsprogramma bestaat in de regel uit maatregelen voor de bescherming van uw persoonlijke veiligheid en/of eigendom.

Hoe kan ik van de dader schadevergoeding vorderen of van de staat schadeloosstelling ontvangen?

Volgens de Maltese wet kunt u alleen via de civiele rechter schadevergoeding van de dader vorderen. Tijdens het strafproces zelf kan dat niet.

Toch kan ook de strafrechter de dader in bepaalde omstandigheden opdragen de door hem veroorzaakte schade te vergoeden. Die omstandigheden zijn de volgende:

  • wanneer de rechter de dader tot een gevangenisstraf veroordeelt maar de tenuitvoerlegging daarvan uitstelt, kan hij hem opdragen om de schade die het slachtoffer door het misdrijf heeft geleden, te vergoeden;

Als u na 1 januari 2006 het slachtoffer van een geweldsmisdrijf bent geworden, kunt u een aanvraag indienen voor een financiële vergoeding van de staat. Voor meer informatie zie de factsheets van het Europees justitieel netwerk over schadevergoeding voor slachtoffers van een misdrijf in Malta (binnenkort beschikbaar in het De link wordt in een nieuw venster geopend.Engels en De link wordt in een nieuw venster geopend.Maltees).

Krijgen de dader en ik de kans om een schikking/minnelijke regeling te treffen of bemiddeling/mediation te starten?

Tijdens het proces is het niet mogelijk om een schikking met de dader te treffen of een mediationprocedure te starten. Als u echter om enigerlei reden niet langer wilt dat de dader vervolgd wordt (bv. omdat u hem vergeven hebt), dan kunt dat tijdens de zitting kenbaar maken aan de rechter. De rechter zal daar rekening mee houden wanneer hij over de zaak beslist.

Ik ben buitenlander. Hoe worden mijn rechten en belangen beschermd?

Ook buitenlanders hebben de hierboven beschreven rechten. De Maltese wet voorziet niet in kosteloze tolkenbijstand of het kosteloos vertalen van stukken tijdens het proces. Maar als u ervoor betaalt, kunt u gebruik maken van de diensten van een tolk.

Als u in het buitenland verblijft, kan uw verhoor als getuige per telefoon- of videoconferentie plaatsvinden. Als u in het buitenland een stuk moet ontvangen, wordt u een kopie van dat stuk per post toegestuurd, met een vertaling in een voor u begrijpelijke taal en vergezeld van informatie over uw rechten en plichten in verband met dat stuk en de wijze waarop u het originele stuk kunt krijgen.

Meer informatie:

Laatste update: 20/12/2016

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

3 - MIJN RECHTEN NA HET PROCES (IN EERSTE AANLEG)

Kan ik hoger beroep instellen tegen vrijspraak?

Is beroep in cassatie mogelijk?

Welke rechten heb ik nadat het vonnis in kracht van gewijsde is gegaan?

Meer informatie

Kan ik hoger beroep instellen tegen vrijspraak?

Het proces eindigt met een gerechtelijke beslissing waarbij de verdachte schuldig wordt verklaard dan wel wordt vrijgesproken. Als het gerecht de verdachte schuldig verklaart, zal het vervolgens de strafmaat bepalen. Volgens de Maltese wet hebben alleen de verdachte en de Attorney General het recht om bij het Court of Criminal Appeal hoger beroep in te stellen tegen een veroordeling c.q. vrijspraak of de hoogte van de straf.

Maar wanneer u bij het proces in eerste aanleg civiele partij was en de Attorney General of verdachte hoger beroep heeft ingesteld, mag uw advocaat alle stukken inzien die voor het hoger beroep relevant zijn.

Is beroep in cassatie mogelijk?

Tegen de beslissing van het Court of Criminal Appeal is geen beroep in cassatie mogelijk.

Welke rechten heb ik nadat het vonnis in kracht van gewijsde is gegaan?

Nadat het vonnis in kracht van gewijsde is gegaan, ontvangt u een kopie van de gerechtelijke beslissing. Als de dader tot gevangenisstraf is veroordeeld, kunt u de politie om informatie vragen over de voorwaarden waaronder de dader zijn straf moet uitzitten. De politie kan weigeren om deze informatie te verstrekken wanneer de informatie om redenen van veiligheid vertrouwelijk is.

Meer informatie:

Laatste update: 20/12/2016

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

4 - HULP EN STEUN VOOR SLACHTOFFERS VAN EEN MISDRIJF

Nationale instelling voor welzijnszorg voor kinderen en gezinnen in nood - Appogg

Slachtofferhulp Malta

Nationale instelling voor welzijnszorg voor kinderen en gezinnen in nood - Appogg

Appogg verleent maatschappelijke hulp, psychologische counseling en andere steun aan slachtoffers in het algemeen en aan slachtoffers van huiselijk geweld in het bijzonder, met name uit kwetsbare groepen, zoals kinderen.

Appogg

  • is een onderdeel van de Stichting Welzijnsvoorzieningen van het ministerie van Gezin en Maatschappelijke Solidariteit;
  • verleent maatschappelijke hulp, psychologische counseling en andere steun aan slachtoffers in het algemeen en slachtoffers van huiselijk geweld in het bijzonder, met name uit kwetsbare groepen, zoals kinderen;
  • verleent kosteloos diensten, ongeacht of de dader wordt vervolgd of is veroordeeld.

CONTACT OPNEMEN:

Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.appogg.gov.mt/

Slachtofferhulp Malta

Slachtofferhulp Malta verstrekt slachtoffers van een misdrijf deskundige, onafhankelijke, vertrouwelijke en onpartijdige informatie over hun rechten en over de beschikbare voorzieningen en de bijstand die zij kunnen krijgen.

Slachtofferhulp Malta

  • is een onafhankelijke organisatie, die geen deel uitmaakt van de politie, rechterlijke instanties of andere justitiële instellingen;
  • verstrekt slachtoffers van een misdrijf deskundige, onafhankelijke, vertrouwelijke en onpartijdige informatie over hun rechten en over de beschikbare voorzieningen en de bijstand die zij kunnen krijgen;
  • verstrekt informatie over het systeem van strafrechtspleging en de strafrechtelijke procedures in Malta;
  • verleent kosteloos diensten, ongeacht of het misdrijf is aangegeven en ongeacht wanneer het is gepleegd.

CONTACT OPNEMEN:

Website: De link wordt in een nieuw venster geopend.http://victimsupport.org.mt/

Laatste update: 20/12/2016

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

Rechten van slachtoffers van strafbare feiten in strafrechtelijke procedures - Nederland

U wordt als slachtoffer beschouwd wanneer U rechtstreeks vermogensschade of ander nadeel heeft geleden, bijvoorbeeld letsel of bezittingen die zijn gestolen of beschadigd, door een incident dat naar Nederlands strafrecht een strafbaar feit (misdrijf of overtreding) oplevert. Zowel rechtspersonen als natuurlijke personen kunnen slachtoffer zijn. Aan het slachtoffer van strafbare feiten kent de wet, per 1 januari 2011, een aantal individuele rechten toe, vóór, tijdens en na het strafproces. Tot 1 januari 2011 is de wettelijke regeling beperkt tot de benadeelde partij. De rechten van slachtoffers zijn op dit moment beschreven in een aanwijzing van het College van Procureurs-Generaal.

Het strafproces omvat in Nederland in ruime zin het geheel van handelingen vanaf het opsporingsonderzoek tot en met de afsluiting door middel van ofwel een eindbeslissing van de officier van justitie, dan wel een vonnis van de rechtbank. Gedurende het opsporingsonderzoek, waarin de dader wordt gezocht en bewijs wordt verzameld, staat de politie onder leiding van het openbaar ministerie. Als er voldoende bewijs is verzameld neemt de officier van justitie de beslissing om de zaak te vervolgen bij een rechtbank of zelf af te doen. Dat laatste kan bijvoorbeeld door zelf een transactie aan te bieden aan de verdachte of een strafbeschikking op te leggen. De rechtbank die de strafzaak te beoordelen krijgt zal na het onderzoek ter terechtzitting bepalen of, op grond van het aangebrachte bewijsmateriaal, de verdachte al dan niet schuldig dient te worden verklaard en te worden bestraft.

De volgende pagina’s nemen U mee door de opeenvolgende fasen van de strafprocedure, met beschrijving van Uw rechten gedurende De link wordt in een nieuw venster geopend.het voorbereidende onderzoek, het De link wordt in een nieuw venster geopend.eindonderzoek ter terechtzitting en De link wordt in een nieuw venster geopend.ná de terechtzitting. U kunt ook meer lezen over de De link wordt in een nieuw venster geopend.hulp en ondersteuning die U kunt verkrijgen.

Laatste update: 22/03/2016

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

1- Mijn rechten tijdens het voorbereidend onderzoek

Hoe en waar kan ik aangifte doen?

Hoe kan ik bijhouden wat de autoriteiten doen na mijn aangifte?

Hoe kan ik betrokken zijn bij het voorbereidend onderzoek naar het strafbare feit?

Wat zijn mijn rechten als getuige?

Ik ben minderjarig. Heb ik andere of meer rechten?

Welke informatie kan ik verkrijgen van de politie of van slachtofferhulp gedurende het voorbereidend onderzoek?

Kan ik rechtshulp ontvangen?

Hoe kan ik beschermd worden als ik in gevaar ben?

Welke diensten en vormen van assistentie kan ik krijgen gedurende het voorbereidend onderzoek?

Zijn er mogelijkheden om tot een schikking te komen of een bemiddeling te beginnen tussen de dader en mij?

Hoe zal mijn zaak verder gaan na afsluiting van het voorbereidend onderzoek?

Kan ik bezwaar maken als mijn zaak wordt afgesloten zonder dat zij door een rechtbank is beoordeeld?

Ik ben een buitenlander. Hoe worden mijn rechten en belangen beschermd?

Meer informatie

Hoe en waar kan ik aangifte doen?

Als u slachtoffer bent geworden van een strafbaar feit dan wel kennis heeft van een strafbaar feit dat een ander is overkomen kunt u mondeling aangifte doen bij het dichtstbijzijnde of elk ander politiebureau. U kunt ook schriftelijk aangifte doen door een brief te schrijven aan de plaatselijke politie of de officier van justitie. Er zijn geen voorschriften voor de vorm waarin de aangifte moet worden gedaan.

U mag als slachtoffer ook iemand anders schriftelijk machtigen om namens u aangifte te doen. De gemachtigde krijgt daarmee geen andere rechten dan dat van het doen van de aangifte namens u. In sommige gevallen kunt u ook elektronisch aangifte doen met de computer (zie voor meer informatie De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.politie.nl/).

U kunt in beginsel in alle talen aangifte doen, maar de politie-ambtenaar die de aangifte moet opnemen kan u vragen om te zorgen voor vertaling of vertolking. Als u gebruik maakt van een (door u betaalde) tolk is daarvoor geen vergoedingsregeling van toepassing.

Het recht om aangifte te doen kent geen wettelijke verjaringstermijn.

In geval u aangifte doet zal de politie een schriftelijk proces-verbaal van aangifte opmaken waarin alle door u verschafte feitelijke informatie wordt opgenomen, evenals uw persoonlijke gegevens (naam en adres). Er zal u gevraagd worden zich te identificeren met een geldig identiteitsbewijs (paspoort, rijbewijs of identiteitskaart) en om het proces-verbaal van de aangifte te ondertekenen.

Voor sommige strafbare feiten is het nodig om uitdrukkelijk vervolging te verzoeken, als u echt wilt dat de dader vervolgd wordt. Dat zijn de zogeheten klachtdelicten: een aangifte volstaat dan niet. Dit is bij voorbeeld het geval bij belediging, schaking, afdreiging en belaging. Vraagt u bij twijfel aan de opnemende politiebeambte of aangifte volstaat als basis voor een vervolging van uw vermoedelijke dader.

Hoe kan ik bijhouden wat de autoriteiten doen na mijn aangifte?

De politiebeambte die de aangifte opneemt zal een administratief zaaksnummer geven aan (het dossier dat begint met) het proces-verbaal dat opgesteld wordt. Dat nummer wordt aan u medegedeeld zodat u dat kunt noemen als u later informeert bij de politie over de voortgang. U hebt recht op een kopie van uw aangifte en deze krijgt u van de politie mee.

Nadat de politie de zaak heeft ingestuurd naar het parket van de officier van justitie (het Openbaar ministerie) krijgt zij nog een ander nummer, het parketnummer.

Op het politiebureau kunt u alleen informeren naar de voortgang onder verwijzing naar het zaaksnummer dat de politie aangegeven heeft: men kent daar niet het parketnummer. Bij het Openbaar ministerie kunt u zowel het administratieve zaaksnummer als het parketnummer gebruiken om naar uw zaak te informeren.

Vanaf 2011 zijn in heel Nederland 10 slachtofferloketten operationeel waar u terecht kunt met vragen over het verloop van uw zaak. In deze loketten werken medewerkers van politie, openbaar ministerie en Slachtofferhulp Nederland samen om u zo goed mogelijk te informeren en te ondersteunen bij het uitoefenen van uw rechten. U hoeft dan zelf niet meer te kiezen welke organisatie u belt voor informatie.

Belangrijker is dat u, op het moment van de aangifte, gevraagd zal (moeten) worden of u op de hoogte wilt worden gehouden van de voortgang van uw zaak. Als u dat wilt, dan zal de politie en ook het openbaar ministerie actief zorg dragen voor de informatieverschaffing over elke belangrijke ontwikkeling. U kunt dan nog daarnaast zelf ook inlichtingen proberen in te winnen over de voortgang. Minimaal dient u, indien u dat wenst, door de politie op de hoogte te worden gehouden van het eventuele afzien van opsporing en van het inzenden van de zaak naar de officier van justitie. De officier van justitie dient u te informeren over de vervolging en de datum van de terechtzitting en over eventuele invrijheidsstelling van de verdachte (in het geval deze voorlopig gehecht is) of de veroordeelde (vrijlating na de gevangenisstraf).

Hoe kan ik betrokken zijn bij het voorbereidend onderzoek naar het strafbare feit?

Als u aangifte doet zult u alles willen vertellen wat u weet over het voorgevallen strafbare feit. De politie gaat met die informatie aan de slag om nog meer feiten te verzamelen die als bewijs kunnen dienen en om de dader op te sporen als die nog niet bekend is. Vaak is de informatie uit het proces-verbaal van aangifte al voldoende in dit stadium, maar het kan zijn dat de politie later nog meer informatie van u als slachtoffer/getuige nodig heeft. In dat geval zal de politie u opnieuw willen spreken.

Als slachtoffer hoeft u zelf niets te bewijzen in verband met daad of dader. Maar als u nadere informatie (in welke vorm dan ook) tot bewijs wilt overhandigen aan de politie of de officier van justitie dan kan dat. Er is echter geen verplichting bepaalde documenten die u aanlevert aan het dossier toe te voegen. Per 1 januari 2011 kunt u een verzoek doen aan de officier van justitie om documenten toe te voegen aan het dossier. De officier van justitie kan dit alleen in bepaalde gevallen weigeren, bijvoorbeeld in het belang van het onderzoek. Weigert de officier van justitie het document toe te voegen dan kunt u binnen 14 dagen na de schriftelijke mededeling van de officier van justitie bezwaar aantekenen bij de rechtbank.

U kunt ook bepaalde vormen van opsporingsonderzoek verzoeken maar u heeft daarop in het algemeen geen recht: de recherche of de officier van justitie verantwoordelijk voor uw zaak zullen beslissen of de verzochte onderzoekshandelingen nuttig en noodzakelijk zijn.

Mocht een rechter-commissaris bij de zaak betrokken worden in een zogeheten gerechtelijk vooronderzoek, dan kan het zijn dat hij of zij u wil horen. Bij die gelegenheid zou u bepaalde vragen, die u graag aan de verdachte gesteld wilde hebben, voorstellen. In deze fase zou ook de verdachte zelf of via zijn raadsman bepaalde vragen aan u kunnen laten voorleggen.

Alleen indien noodzakelijk, kan de rechter-commissaris u ook uitnodigen om aan een reconstructie van het strafbare feit deel te nemen. Dat komt echter zelden voor. In beginsel vinden alle onderzoekshandelingen buiten uw aanwezigheid en deelname plaats.

Indien u slachtoffer bent van een zeer ernstig misdrijf zal de officier u uitnodigen voor een gesprek, waarin hij zal toelichten hoe hij over de zaak denkt en u de gelegenheid zal geven uw gevoelens, ervaringen en wensen uit te spreken. De officier zal daarmee verder rekening houden, maar is niet tot iets bepaalds verplicht. In zulke ernstige zaken kunt u ook een schriftelijke slachtofferverklaring opstellen of op laten stellen (door De link wordt in een nieuw venster geopend.Slachtofferhulp Nederland), die aan het dossier kan worden toegevoegd. In het Engels wordt dit een Victim Impact Statement genoemd. De schriftelijke slachtofferverklaring kan ook als basis dienen voor het spreken als slachtoffer ter terechtzitting, een recht waarvan slachtoffers van ernstige misdrijven (spreekrechtwaardige delicten) gebruik kunnen maken.

Bij de aangifte van een strafbaar feit zal u als slachtoffer gevraagd worden of u schadevergoeding wilt ontvangen. Als u dat wilt, zal dat genoteerd worden in het dossier en kan een schaderegelaar van de politie aan de slag gaan om, zodra de verdachte bekend is, tot een schaderegeling te komen. De schaderegelaar zal als de schade eenvoudig vast te stellen is, de dader de schade niet betwist en bereid is in één keer te betalen de schade regelen tussen slachtoffer en dader. Wordt niet aan de voorwaarden voor schaderegeling voldaan of betaalt de dader niet dan kan het Openbaar Ministerie de schade regelen.

Daarnaast kunt u echter ook besluiten tot het indienen van een zelfstandige civiele schadevordering in de strafprocedure door middel van voeging. Die vordering zal met een formulier dienen te worden gedaan, dat u zal worden toegestuurd door de behandelende officier van justitie. Indien u dat wilt kan een medewerker van De link wordt in een nieuw venster geopend.Slachtofferhulp Nederland u helpen met het invullen van het formulier: dat wordt u aangeraden vanwege de complexiteit van de materie. U dient zoveel mogelijk alle documenten die kunnen dienen om de schade aannemelijk te maken toe te voegen aan het formulier (rekeningen voor medische en psychologische consulten en voor de vervanging van vernielde goederen e.d.). De strafrechter zal de schade en de schadevordering beoordelen en indien deze beide duidelijk en goed onderbouwd zijn en voortvloeien uit het tenlastegelegde strafbare feit, zal de rechter de vordering toewijzen als de verdachte wordt veroordeeld.

Uw vordering als civiele partij moet bij voorkeur via de officier van justitie worden ingebracht en aan hem worden toegezonden minimaal twee weken voor de terechtzitting. Officier en rechter kunnen daarvan dan via het dossier kennis nemen. U kunt echter ook nog mondeling ter zitting een vordering indienen: het risico dat die dan zal worden afgewezen is echter groot omdat dan een zorgvuldige beoordeling daarvan niet gemakkelijk meer plaats kan vinden.

Als slachtoffer heeft u vanaf 1 januari 2011 het recht om stukken uit het dossier, die voor u van belang zijn, te raadplegen. Die inzage kan u echter door de officier van justitie geweigerd worden onder andere in het belang van de privacy van anderen of zwaarwichtige gronden aan het algemeen belang ontleend. Tegen zo´n weigering kunt u binnen 14 dagen in beroep gaan bij de rechtbank waaraan het parket van uw officier verbonden is. Hetzelfde geldt voor de weigering door u voorgestelde documenten aan het dossier toe te voegen.

Wat zijn mijn rechten als getuige?

U kunt door de politie of een rechter-commissaris worden opgeroepen om te worden gehoord als getuige. In beide gevallen bent u verplicht om aan de uitnodiging gehoor te geven. Voor het verhoor door de rechter-commissaris geldt dat u wettelijk recht hebt op een tolk of andere vormen van ondersteuning als u het spreken of schrijven niet machtig bent.

Ik ben minderjarig. Heb ik andere of meer rechten?

Als u een minderjarig slachtoffer bent dat moet worden gehoord (als slachtoffer-getuige), dan vindt dat horen zoveel mogelijk plaats in uw vertrouwde omgeving (thuis) of op een locatie buiten het politiebureau. Politiebeambten die daarvoor speciaal getraind zijn zullen het verhoor afnemen en het geheel zal worden opgenomen op audiovisuele band. Indien nodig zult u kunnen worden geplaatst in een beschermende omgeving.

Indien het gaat om kindermishandeling zult u hulp en ondersteuning ontvangen van het gespecialiseerde Advies- en Meldpunt Kindermishandeling.

Welke informatie kan ik verkrijgen van de politie of van slachtofferhulp gedurende het voorbereidend onderzoek?

Na het opnemen van uw aangifte zal de politiebeambte u informeren over het bestaan van slachtofferhulp. Als u behoefte heeft aan praktische of juridisch hulp of u wilt uw verhaal kwijt dan kunt u contact opnemen met De link wordt in een nieuw venster geopend.Slachtofferhulp Nederland. Als u geen bezwaar maakt worden uw gegevens meestal door de politie doorgegeven aan Slachtofferhulp Nederland waarna een medewerker van Slachtofferhulp binnen enkele dagen contact met u opneemt. Alleen bij eenvoudige delicten als fietsendiefstal wordt er niet actief contact met u opgenomen. U kunt echter altijd zelf contact met Slachtofferhulp Nederland opnemen.

Bij de aangifte van een strafbaar feit zal u als slachtoffer gevraagd worden of u schadevergoeding wilt ontvangen. Als u dat wilt, zal dat genoteerd worden in het dossier en kan een schaderegelaar van de politie aan de slag gaan om, zodra de verdachte bekend is, tot een schaderegeling te komen. De schaderegelaar zal, als de schade eenvoudig vast te stellen is, de dader de schade niet betwist en bereid is in één keer te betalen de schade regelen tussen slachtoffer en dader. Wordt niet aan de voorwaarden voor schaderegeling voldaan of betaalt de dader niet dan kan het Openbaar Ministerie de schade regelen.

Daarnaast kunt u echter ook besluiten tot het indienen van een zelfstandige civiele schadevordering in de strafprocedure door middel van voeging. Die vordering zal met een formulier dienen te worden gedaan, dat u wordt toegestuurd door de behandelende officier van justitie. Indien u dat wilt kan een medewerker van De link wordt in een nieuw venster geopend.Slachtofferhulp Nederland u helpen met het invullen van het formulier: dat wordt u aangeraden vanwege de complexiteit van de materie.

Ook zal u, op het moment van de aangifte, gevraagd (moeten) worden of u op de hoogte wilt worden gehouden van de voortgang van uw zaak. Als u dat wilt, dan zal de politie en ook het openbaar ministerie actief zorg dragen voor de informatieverschaffing over elke belangrijke ontwikkeling. Minimaal dient u, indien u dat wenst, door de politie op de hoogte te worden gehouden van het eventuele afzien van opsporing en van het inzenden van de zaak naar de officier van justitie. De officier van justitie dient u te informeren over de vervolging en de datum van de terechtzitting, de uitslag daarvan (het vonnis) en over eventuele invrijheidsstelling van de verdachte of veroordeelde.

Als slachtoffer heeft u vanaf 1 januari 2011 het recht om stukken uit het dossier, die voor u van belang zijn, te raadplegen. Die inzage kan u echter door de officier van justitie geweigerd worden onder andere in het belang van de privacy van anderen of zwaarwichtige gronden aan het algemeen belang ontleend. Tegen zo´n weigering kunt u binnen 14 dagen in beroep gaan bij de rechtbank waaraan het parket van uw officier verbonden is.

Slachtoffers van zeer ernstige misdrijven kunnen een gesprek met de officier van justitie verzoeken (en aangeboden krijgen) waarin de officier gewenste inlichtingen zal geven over de strafzaak en de stappen die daarin zullen worden gezet.

Slachtofferhulp, politie en openbaar ministerie kunnen u ook inlichten over uw recht een slachtofferverklaring op te stellen of het spreekrecht uit te oefenen.

Vanaf 2011 zijn in heel Nederland 10 slachtofferloketten operationeel waar u terecht kunt met vragen over het verloop van uw zaak. In deze loketten werken medewerkers van politie, openbaar ministerie en Slachtofferhulp Nederland samen om u zo goed mogelijk te informeren en te ondersteunen bij het uitoefenen van uw rechten.

Kan ik rechtshulp ontvangen?

Voor juridisch advies kunt u in ieder geval zonder kosten terecht bij De link wordt in een nieuw venster geopend.Slachtofferhulp Nederland.

U kunt zich ook laten bijstaan door een advocaat die u ook mag vertegenwoordigen op de terechtzitting als u hem daartoe machtigt. In beginsel komen de kosten van een advocaat voor uw eigen rekening. Afhankelijk van uw inkomen heeft u recht op gesubsidieerde rechtsbijstand waarbij (een deel van) de kosten van een advocaat voor rekening komen van de staat. Uw advocaat kan bij de raad voor rechtsbijstand verzoeken om een subsidie (toevoeging). Bent u slachtoffer van een ernstig gewelds- of zedendelict dan kunt u ook in aanmerking komen voor kosteloze rechtsbijstand. Het Juridisch loket kan u hierover nader informeren.

Als U een rechtsbijstandverzekering heeft hangt het van de polisvoorwaarden af of u daarop een beroep kan doen.

Hoe kan ik beschermd worden, als ik in gevaar ben?

Indien u repercussies (dreigementen e.d.) vreest als gevolg van uw aangifte kunt u de politieambtenaar vragen uw adresgegevens buiten het proces-verbaal van aangifte te houden. U kunt in plaats daarvan een briefadres kiezen, bijvoorbeeld dat van het politiebureau of dat van een advocaat. Geheel anoniem aangifte doen kan in Nederland alleen in zeer uitzonderlijke gevallen. Wel kunt u geheel anoniem een misdaad melden, maar een melding is geen aangifte (zie De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.meldmisdaadanoniem.nl/). Als u goede redenen heeft om represailles na de aangifte te vrezen zal in het voorbereidende onderzoek zoveel mogelijk getracht worden uw identiteit af te schermen.

Als u opgeroepen wordt als slachtoffer-getuige kunt u verzoeken te worden gehoord buiten de aanwezigheid van de verdachte. Dit geldt zowel voor het horen door de rechter-commissaris in het voorbereidende onderzoek als voor de fase van de terechtzitting.

Onder omstandigheden kunt u als bedreigde getuige worden aangemerkt, waarvan niet wordt verwacht dat deze ter terechtzitting (in het openbaar) zal getuigen. De rechter-commissaris neemt dan het getuige-verhoor af en houdt uw identiteit anoniem. U verschijnt dan niet ter terechtzitting. Als u meent dat uw leven, gezondheid, de veiligheid van u of uw naasten of uw economische bestaanszekerheid bedreigd zouden kunnen raken als gevolg van uw verklaringen, spreek daar dan over met de officier van justitie die uw zaak behandelt.

Andere beschermingsmogelijkheden bestaan voor slachtoffers van bepaalde misdrijven. Bent u slachtoffer van huiselijk geweld dan zou u geplaatst kunnen worden in een opvangvoorziening voor mishandelde personen (bijv. een ‘vrouwenhuis’). Voor gevallen van huiselijk geweld bestaan in de 35 gemeenten voor de vrouwenopvang een Steunpunt Huiselijk geweld dat steun en bescherming kan bieden. Voor minderjarige slachtoffers van huiselijk geweld bestaat het Advies en Meldpunt Kindermishandeling dat zorg en hulpverlening kan organiseren. Een mogelijke maatregel is het huisverbod dat aan personen van wie een dreiging van geweld uitgaat kan worden opgelegd door de burgemeester van uw woonplaats. Dit geldt voor tien dagen en houdt in dat de woning niet mag worden betreden en dat er ook geen contact mag worden gelegd met de bedreigde gezinsleden.

Voor slachtoffers van mensenhandel zijn – verspreid over Nederland- opvangvoorzieningen beschikbaar. Via – onder meer - de politie kunt u als slachtoffer van mensenhandel hiernaar worden doorverwezen. De politie meldt een vermoedelijk slachtoffer dat gebruik wenst te maken van de bedenktijdfase aan bij het Coördinatiecentrum Mensenhandel (ComensHa), die ook de zorgcoördinator vrouwenopvang inschakelt. Deze opvangvoorzieningen zijn ook voor u beschikbaar indien u na wilt denken of u met de Nederlandse overheid wilt samenwerken in een strafrechtelijk opsporings- of vervolgingsonderzoek Mensenhandel en nog geen geldige verblijfspapieren heeft.

Een andere vorm van bescherming wordt geboden door een zorgvuldige bejegening. Als u slachtoffer bent van een zedenmisdrijf wordt u gehoord door speciaal daarvoor opgeleide politiemedewerkers met specifieke vaardigheden en inzicht in slachtofferbehoeften en –belangen. U kunt verzoeken in zulke gevallen op een andere plaats dan het politiebureau te worden gehoord. Verhoren worden door twee ambtenaren afgenomen en audiovisueel vastgelegd, tenzij u daar bezwaar tegen maakt. De politiebeambten zullen actief verwijzen naar passende hulpverlening en als er lichamelijk onderzoek nodig is zal dat worden gedaan door een persoon van hetzelfde geslacht.

Welke diensten en vormen van assistentie kan ik krijgen gedurende het voorbereidende onderzoek?

U kunt zich altijd melden bij De link wordt in een nieuw venster geopend.Slachtofferhulp Nederland, ongeacht de aard van het strafbare feit waarvan u slachtoffer bent geworden. Alle diensten en vormen van hulpverlening door Slachtofferhulp zijn gratis. In veel gevallen zal Slachtofferhulp Nederland actief contact met u opnemen. Alleen in zeer eenvoudige zaken of als u zelf bezwaar maakt geeft de politie uw gegevens niet door aan Slachtofferhulp Nederland.

Naast slachtofferhulp kan er rechtshulp worden geboden en kunt u zelfstandig medische en psychologische hulp krijgen, die echter betaald moet worden tenzij u een beroep op uw verzekering kunt doen. Slachtofferhulp Nederland kan u helpen de weg te vinden naar de voor u noodzakelijke vormen van steun en hulp. De kosten van medische en andere hulp kunnen worden opgenomen als schadeposten in een civiele vordering in de strafprocedure wanneer u die indient. Burgers van de 27 lidstaten van de Europese Unie en die van Ijsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland kunnen voordeel hebben van de zogeheten De link wordt in een nieuw venster geopend.European Health Insurance Card.

Zijn er mogelijkheden om tot een schikking te komen of een bemiddeling te beginnen tussen de dader en mij?

Na de aangifte zal de politie informeren of u schadevergoeding wilt en als u die wilt zal zo spoedig mogelijk worden geprobeerd de schade te regelen als de dader bekend is. Dit wordt gedaan als de schade eenvoudig vast te stellen is, de verdachte is gehoord en bereidt is de schade te vergoeden, de schaderegeling in korte tijd is af te handelen en de dader de schade niet bestrijdt. Als de dader dan de schade – via een overheidsrekening - vergoedt kan dit een grond zijn voor de officier van justitie om de dader niet te dagvaarden ter terechtzitting.

In alle gevallen kunt u als slachtoffer een verzoek indienen bij de organisatie Slachtoffer in Beeld, om een slachtoffer-dader gesprek te organiseren. Ook de dader kan een dergelijk verzoek indienen waarna u benaderd wordt. Een dergelijk gesprek vindt alleen plaats met instemming van zowel dader als slachtoffer en is geheel vrijwillig.

Een slachtoffer-dadergesprek staat los van het strafrecht. Dat betekent dat een ontmoeting tussen slachtoffer en dader niet als straf kan worden opgelegd. Ook is deelname van een dader aan een slachtoffer-dadergesprek voor de rechter officieel gezien niet van belang in het strafproces. Een slachtoffer-dadergesprek kan zowel voor als na het strafproces plaatsvinden. Als een slachtoffer-dadergesprek plaatsvindt voor het strafproces, dan wordt Justitie geïnformeerd over het verloop door middel van een kort, feitelijk verslag. Hierin staat alleen of de bemiddeling daadwerkelijk tot contact heeft geleid, en op welke manier het contact heeft plaatsgevonden (bijvoorbeeld een gesprek of een briefwisseling). Slachtoffer en dader hebben de mogelijkheid om, als zij dit willen, gezamenlijk het feitelijke verslag aan te vullen. Dit kan alleen als beide partijen alle aanvullingen goedkeuren.

Hoe zal mijn zaak verder gaan na afsluiting van het voorbereidend onderzoek?

Als alle noodzakelijke onderzoekshandelingen zijn verricht en de officier van justitie van mening is dat alle feiten duidelijk genoeg zijn vastgesteld zal deze een beslissing nemen met betrekking tot de afdoening van de strafzaak. De officier van justitie heeft daarbij verschillende keuzen: hij kan dagvaarden om de zaak door een rechter te laten onderzoeken en berechten, maar hij kan ook zelf de zaak afdoen door de verdachte een transactie voor te stellen of een strafbeschikking op te leggen. Hij kan ook beslissen dat het voorgevallene niet te bewijzen valt of geen strafbaar feit oplevert. De verdachte wordt dan niet (verder) vervolgd.

Als de officier van justitie besluit de zaak zelf af te doen en u hebt aangegeven uw schade te willen verhalen op de dader zal de officier van justitie bij de afdoening van de zaak ook uw schade meenemen in de straf.

Slachtoffers en verlof gedetineerden

Sinds januari 2014 kan een tbs’er pas met verlof als eerst is uitgezocht met welke belangen van het slachtoffer rekening gehouden moet worden. Bij de te nemen beslissing over het verlof wordt de visie van het slachtoffer meegewogen. Deze aanpak wordt nu ook uitgeprobeerd bij mensen die in de gevangenis zitten voor een levensdelict.

Europees beschermingsbevel

Op 1 maart gaat de De link wordt in een nieuw venster geopend.richtlijn voor een Europees beschermingsbevel van kracht. Deze richtlijn regelt de bescherming van slachtoffers door beschermingsmaatregelen (zoals contactverboden), die zijn opgelegd in de ene lidstaat ook in de andere lidstaat te laten gelden.

Kan ik bezwaar maken als mijn zaak wordt afgesloten zonder dat zij door een rechtbank is beoordeeld?

Als de officier van justitie besluit de zaak zelf af te doen door een strafbeschikking op te leggen of de verdachte niet te vervolgen (niet te vervolgen in de zin van dagvaarden) dan kunt u daartegen bezwaar maken bij het Gerechtshof. U kunt ook bezwaar instellen bij die instantie als de officier van justitie wel vervolgt, maar voor een strafbaar feit dat u verkeerd gekozen vindt, bij voorbeeld een te licht delict.

Als de verdachte wordt gedagvaard en u wilt dat eigenlijk niet (meer), dan kunt u de officier van justitie schriftelijk vragen om de dagvaarding weer in te trekken. De officier van justitie zal dat verzoek zeker serieus afwegen, maar is niet verplicht daaraan gevolg te geven.

Ik ben een buitenlander. Hoe worden mijn rechten en belangen beschermd?

Als u een niet-Nederlander bent die in Nederland slachtoffer is geworden van een strafbaar feit heeft u alle rechten die hierboven en -beneden zijn aangeduid. U heeft bovendien enkele toegevoegde rechten om uw deelname aan het strafproces gemakkelijker te maken.

Indien u geen Nederlands spreekt zal er een gratis tolk ter beschikking komen als u moet worden gehoord door de politie of als getuige door de rechter-commissaris.

Indien u een slachtoffer van mensenhandel bent zonder verblijfsvergunning dan kunt u op enkele rechten aanspraak maken. Deze hangen wel af van uw bereidheid om met de autoriteiten mee te werken in het opsporingsonderzoek. U wordt in de gelegenheid gesteld gedurende een periode van maximaal drie maanden na te denken of u dit wilt. Als u meewerkt, kunt u een tijdelijke verblijfsvergunning krijgen voor een periode van in eerste instantie een jaar gedurende welke u ook zou mogen werken in Nederland. De vergunning wordt zo spoedig mogelijk na de aangifte afgegeven, meestal binnen 24 uur. Afhankelijk van hoe de strafzaak verloopt, alsmede van uw persoonlijke omstandigheden kan ook een permanente verblijfsvergunning tot de mogelijkheid behoren.

Meer informatie:

  • Wetboek van Strafvordering - in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • Wet van 17 december 2009 tot wijziging van het wetboek van strafvordering, het wetboek van strafrecht en de Wet schadefonds geweldsmisdrijven ter versterking van de positie van het slachtoffer in het strafproces
  • De wet op de Rechtsbijstand - in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • Vreemdelingenwet - in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • Jeugdwet - in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • Aanwijzing slachtofferzorg - in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • Aanwijzing huiselijk geweld - in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • Aanwijzing opsporing en vervolging inzake seksueel misbruik - in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • Aanwijzing opsporing en vervolging inzake kindermishandeling - in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands

1. Slachtofferverklaring
Een schriftelijke slachtofferverklaring beschrijft de gevolgen van het delict op het leven van het slachtoffer. U mag de medische, psychische, sociale en economische gevolgen van uw slachtofferschap opnemen, maar u mag niets zeggen over het bewijs, de schuld van de verdachte of de straf die u het meest wenselijk vindt.
Uw slachtofferverklaring kan tijdens het voorbereidende onderzoek met hulp van een medewerker van Slachtofferhulp Nederland schriftelijk worden opgesteld en – bij ernstige misdrijven – ook worden voorgelezen ter terechtzitting. OP de zitting bent u vrij om niet de schriftelijke verklaring voor te lezen maar iets anders te zeggen, zolang het gaat om de gevolgen van het misdrijf voor uw persoonlijke alledaagse leven. U kunt het ook bij een schriftelijke verklaring laten.
Ook kan het voorkomen dat de rechter of de officier uw verklaring (deels) voorlezen ter zitting.
De misdrijven waarbij het slachtoffer het recht heeft om ter zitting te spreken (spreekrechtwaardige delicten) zijn alle misdrijven waarop 8 jaar of meer gevangenisstraf staat. Ook zijn enkele misdrijven apart genoemd, zoals kinderpornografie, ontucht met bewusteloze personen of met geestelijk gestoorde minderjarigen, het aanzetten van minderjarigen tot ontucht, ontucht met misbruik van een gezagsrelatie, met minderjarigen tussen 16 en 18 jaar, het tot prostitutie dwingen van minderjarigen, mensenhandel, bedreiging, mishandeling met zwaar lichamelijk letsel tot gevolg, vechterij met dood als gevolg, dood of zwaar lichamelijk letsel door schuld, afpersing en dood of zwaar lichamelijk letsel als gevolg van verkeersmisdrijven.
Het spreekrecht ter zitting komt ook toe aan de nabestaanden van slachtoffers van deze misdrijven.
Laatste update: 22/03/2016

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

3 - Mijn rechten na de terechtzitting

Kan ik in beroep gaan tegen een vonnis of als de verdachte niet wordt veroordeeld?

Is verder nog beroep mogelijk?

Welke rechten heb ik nadat het vonnis onaantastbaar is geworden?

Meer informatie

Kan Ik in beroep gaan tegen een vonnis of als de verdachte niet wordt veroordeeld?

De terechtzitting zal uitmonden in een vonnis, dat de verdachte wel of niet schuldig verklaart en bij schuldigverklaring een straf oplegt. Alleen de veroordeelde en de officier van justitie hebben het recht om in beroep te gaan tegen dit vonnis. U bent geen partij in het strafproces dus u heeft dit recht niet.

Als u een civiele vordering tot schadevergoeding hebt ingediend wordt daarover ook in het vonnis een beslissing gegeven. Als de verdachte wordt veroordeeld wordt hij ook veroordeeld tot het betalen van de toegewezen vordering, maar deze vordering kan ook worden afgewezen of maar gedeeltelijk worden toegewezen. Indien in zo’n geval de veroordeelde of de officier van justitie in beroep gaat, dan zal het gerechtshof uw civiele vordering ook opnieuw beoordelen, dus dan hoeft u niet een nieuwe claim in te dienen maar u moet wel uw vordering handhaven.

Er is maar één situatie waarin u zelf een recht hebt om in beroep te gaan: wanneer u zich gevoegd heeft als benadeelde partij met een civiele schadevordering en deze (gedeeltelijk) niet wordt toegewezen en noch de veroordeelde noch de officier van justitie in beroep gaat tegen het vonnis. De afgewezen vordering moet een groter bedrag omvatten dan 1.750 Euro. Uw beroep moet ingesteld worden bij de civiele kamer van het Gerechtshof binnen drie maanden na het vonnis. U moet zich ter zitting laten vertegenwoordigen door een advocaat.

Ongeacht of u als benadeelde partij een civiele vordering in het strafproces hebt ingebracht, heeft u als slachtoffer van een ernstig misdrijf in de meeste gevallen het recht om te spreken, in eerste aanleg (bij de rechtbank) en in de zitting van het gerechtshof in hoger beroep, indien veroordeelde en/of het openbaar ministerie beroep hebben ingesteld. Dit recht is niet afhankelijk van de vraag of u al in eerste aanleg gesproken heeft. Het hoger beroep kan ook gebruikt worden om als slachtoffer voor het eerst ter zitting te spreken. Laat u hierover desgewenst door de officier van justitie of door slachtofferhulp nader informeren.

Is verder nog beroep mogelijk?

Als ook het gerechtshof uw civiele vordering als benadeelde partij heeft afgewezen heeft u geen verdure mogelijkheden om in beroep te gaan. Echter, indien de veroordeelde of de officier van justitie tegen het arrest van het hof in cassatie gaan bij de Hoge Raad, zult u daarvan bericht krijgenen knt u er voor zorgen dat uw advocaat (u mag het niet zelf) een schriftelijk document met uw bezwaren inzendt ter behandeling door de Hoge Raad in het kader van de behandeling van het cassatieberoep. De schriftelijke procedure sluit verschijnen en spreken uit.

Heeft de rechter uw civiele vordering (deels) niet –ontvankelijk verklaard dan kunt u in een civiele procedure proberen alsnog de schade te verhalen.

Welke rechten heb ik nadat het vonnis onaantastbaar is geworden?

Nadat het vonnis onaantastbaar is geworden (in kracht van gewijsde is) kunt u dat niet meer juridisch aanvechten.

Als u slachtoffer bent van een spreekrechtwaardig delict kunt u desgevraagd op de hoogte worden gehouden van de invrijheidstelling van de dader als deze is veroordeeld tot een gevangenisstraf of TBS.

Indien nodig, kunnen beschermende maatregelen, zoals een verblijf in een veilige woonvoorziening, blijven bestaan. U kunt ook een beroep blijven doen op de hulp en steun die De link wordt in een nieuw venster geopend.Slachtofferhulp Nederland kan bieden.

U kunt altijd een advocaat raadplegen, maar de kosten daarvan komen volledig voor uw rekening. Gesubsidieerde rechtshulp houdt op nadat het vonnis in kracht van gewijsde is gegaan.

In de meeste zaken waarin de rechter een schadevergoeding toewijst legt hij de schadevergoeding ook als maatregel op aan de verdachte. In dat geval zorgt het Centraal Justitieel Incasso Bureau voor de inning van de schadevergoedingsmaatregel en zal dat bureau daarover contact met u opnemen. In het enkele geval dat de rechter de toegewezen schadevergoeding niet tevens als maatregel heeft opgelegd dient u die in beginsel zelf te incasseren met behulp van een deurwaarder.

Krijgt u na 1 januari 2011 een schadevergoeding toegewezen voor een geweld- of zedendelict en wordt de dader veroordeeld tot een schadevergoedingsmaatregel dan zal de staat de schadevergoeding aan u uitkeren als de dader niet binnen 8 maanden heeft betaald. De staat zal daarna doorgaan met het innen van de schadevergoeding bij de dader.

Meer informatie:

  • Wetboek van Strafvordering – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • Wet van 17 december 2009 tot wijziging van het wetboek van strafvordering, het wetboek van strafrecht en de Wet schadefonds geweldsmisdrijven ter versterking van de positie van het slachtoffer in het strafproces
  • De wet op de Rechtsbijstand – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • De wet Schadefonds Geweldsmisdrijven – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • Wet op de jeugdzorg – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands en De link wordt in een nieuw venster geopend.Engels
  • Aanwijzing spreekrecht en schriftelijke slachtofferverklaring – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
Laatste update: 22/03/2016

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

2 - Mijn rechten gedurende de terechtzitting

Hoe kan ik in de terechtzitting betrokken zijn?

Wat zijn mijn rechten als getuige?

Ik ben minderjarig. Heb ik andere of meer rechten?

Kan ik rechtshulp krijgen?

Hoe kan ik worden beschermd als ik in gevaar ben?

Hoe kan ik schadevergoeding claimen van de dader of compensatie krijgen van de overheid?

Zijn er mogelijkheden om tot een schikking of bemiddeling te komen tussen de dader en mij?

Ik ben een buitenlander. Hoe worden mijn rechten en belangen beschermd?

Meer informatie

Hoe kan ik in de terechtzitting betrokken zijn?

U kunt ter zitting aanwezig zijn als toeschouwer, slachtoffer, benadeelde partij en als getuige.

Als u hebt aangegeven bij de terechtzitting aanwezig te willen zijn wordt u door de officier van justitie op de hoogte gesteld van de plaats en tijd van de zitting. U mag aanwezig zijn bij alle publieke rechtszittingen, ook zonder dat u zich heeft aangemeld. Indien de rechtbank besluit dat de zaak in beslotenheid wordt behandeld – hetgeen kan gebeuren – dient u toestemming te vragen om aanwezig te mogen blijven. Strafzaken met een jeugdige dader worden in beginsel altijd in beslotenheid behandeld. Als slachtoffer of nabestaande wordt u toegang verleend tenzij de rechter om bijzondere redenen anders beslist. U hoeft als slachtoffer niet aanwezig te zijn in de rechtszitting over uw zaak, tenzij u wordt opgeroepen als getuige. In dat geval bent u verplicht als getuige te verschijnen.

U kunt ook als benadeelde partij deelnemen aan de zitting. Mocht u in het voorbereidend onderzoek geen civiele vordering ingediend hebben en wenst u dat alsnog te doen dan kan dat nog mondeling ter zitting. Uw vordering moet behoorlijk onderbouwd worden en u moet hem naar voren brengen voordat de officier van justitie zijn requisitoir zal houden.

De benadeelde/het slachtoffer heeft het recht een ingediende civiele vordering nader toe te lichten. Ook nieuw en aanvullend bewijs van de schade kan dan nog ingebracht worden, maar alleen in de vorm van documenten. U mag geen getuigen of deskundigen aanbrengen.

Noch als slachtoffer, noch als benadeelde partij die zich civiel gevoegd heeft, mag u zich direct tot de verdachte of andere procesdeelnemers wenden met vragen of opmerkingen. U mag wel de rechter verzoeken om aan hen bepaalde door u wenselijk geachte vragen te stellen. U mag als benadeelde partij ook vragen om inzage in bepaalde in het dossier opgenomen stukken. Met ingang van 1 januari 2011 heeft u als slachtoffer recht op inzage van het dossier. De officier van justitie kan inzage in bepaalde gevallen weigeren. Weigert de officier van justitie inzage dan kunt u beroep instellen bij de rechtbank.

Als u slachtoffer bent van een ernstig misdrijf heeft u in de meeste gevallen het recht om ter zitting mondeling een verklaring af te leggen over de gevolgen die het strafbare feit voor u heeft gehad. Dit heet ook wel spreekrecht (in engels Victim Impact Statement). Die verklaring moet u zelf afleggen en de rechtbank zal u daarvoor gebruikelijk tien tot vijftien minuten geven. Als u in het voorbereidend onderzoek een schriftelijke slachtofferverklaring heeft opgesteld of doen opstellen, kunt u die voorlezen. U kunt echter ook altijd besluiten het bij de schriftelijke verklaring te laten en niet te spreken ter zitting. Soms zal de rechter of officier van justitie (een deen van) uw schriftelijke verklaring voorlezen in de rechtszaal.

U kunt zich ter zitting doen bijstaan door een advocaat en u kunt deze ook machtigen om u te vertegenwoordigen op de zitting. De niet gesubsidieerde kosten van rechtsbijstand kunnen in de civiele schadevordering worden opgenomen.

Wat zijn mijn rechten als getuige?

Indien u bent opgeroepen als getuige bent u verplicht ter zitting te verschijnen en te getuigen onder de eed of de belofte de waarheid te zullen vertellen. Het is de officier van justitie die u oproept en als u dringende redenen hebt om niet ter zitting te willen getuigen kunt u daarover met hem contact zoeken. Het is mogelijk dat dan ter zitting wordt besloten u op een andere manier, buiten de rechtszitting, te doen horen, bij voorbeeld door een rechter-commissaris.

De rechtbank kan besluiten u als getuige te horen zonder dat de verdachte daarbij aanwezig is. De raadsman van de verdachte blijft dan wel ter zitting aanwezig. Vóór uw verklaring als getuige zult u niet in de rechtszaal zitten, tenzij u als eerste getuige gehoord wordt. De rechtbanken werken eraan het gebouw zo in te richten dat ongewenste confrontatie in wachtruimten met verdachten kunnen worden voorkomen.

In bepaalde gevallen kan de voorzitter bepalen dat in afwijking van de hoofdregel de zitting met gesloten deuren zal worden gehouden. De risico’s van openbaarheid voor de belangen van minderjarigen en slachtoffers kunnen daarbij een rol spelen.

Het getuigenverhoor begint met de vraag naar uw personalia: naam, geboortedatum, beroep, woonplaats en naar uw relatie tot de verdachte. Dan zal u worden gevraagd of u de eed danwel de belofte wilt afleggen dat u naar waarheid zal getuigen. Na uw getuigenis kunnen u nog aanvullende vragen worden gesteld, via de voorzitter, die bepaalde vragen ook kan beletten. Voor meer informatie over uw rechten als getuigen kunt u de folder raadplegen die u ontvangt met de oproeping ter zitting.

Ik ben minderjarig. Heb ik andere of meer rechten?

Als u een minderjarig slachtoffer bent dat ter zitting moet getuigen, zal dit al snel leiden tot een gedeeltelijk besloten behandeling, voor de duur van het getuigenverhoor. Als getuigenissen in het voorbereidend onderzoek zijn afgelegd die audiovisueel zijn vastgelegd kan worden afgezien van oproeping van de minderjarige ter zitting, omdat zulke banden als bewijsmiddel kunnen dienen.

Kan ik rechtshulp krijgen?

U kunt zich op de terechtzitting door een advocaat laten bijstaan. In beginsel betaalt u de kosten voor een advocaat zelf. Als u weinig inkomen heeft kunt in aanmerking komen voor gesubsidieerde rechtsbijstand. Of u hiervoor in aanmerking komt kunt u navragen bij het Juridisch loket of uw advocaat.

Slachtoffers van ernstige geweld- en zedendelicten kunnen ongeacht het inkomen ook in aanmerking komen voor gesubsidieerde rechtsbijstand. Het Juridisch loket kan u daarover verder informeren.

Hoe kan ik worden beschermd als ik in gevaar ben?

Onder omstandigheden kunt u als bedreigde getuige worden aangemerkt, waarvan niet wordt verwacht dat deze ter terechtzitting (in het openbaar) zal getuigen. De rechter-commissaris neemt dan het getuige-verhoor af en houdt uw identiteit anoniem. U verschijnt dan niet ter terechtzitting en uw verklaring zal als een anonieme getuigenverklaring ter zitting behandeld worden. Als u meent dat uw leven, gezondheid, de veiligheid van u of uw naasten of uw economische bestaanszekerheid bedreigd zouden kunnen raken als gevolg van uw verklaringen, spreek daar dan over met de officier van justitie die uw zaak behandelt.

Hoe kan ik schadevergoeding claimen van de dader of compensatie krijgen van de overheid?

U kunt schadevergoeding van de dader krijgen langs de weg van de schadebemiddeling door de politie of het Openbaar ministerie of langs de weg van het indienen van een schadevordering als civiele partij in de strafprocedure (voeging). U kunt zowel materiële als immateriële (psychologische e.d.) schade claimen. Vermogensschade omvat mede de kosten van medische zorg en diensten,gederfde winst, beschadigde goederen etc. Psychologische schade omvat pijn en leed veroorzaakt door het strafbare feit.

De voeging als civiele partij met een schadevordering wordt meestal voorbereid gedurende het voorbereidende onderzoek. Die vordering zal met een formulier dienen te worden gedaan, dat u zal worden toegestuurd door de behandelende officier van justitie. Indien u dat wilt kan een medewerker van De link wordt in een nieuw venster geopend.Slachtofferhulp Nederland u helpen met het invullen van het formulier: dat wordt u aangeraden vanwege de complexiteit van de materie. U dient zoveel mogelijk alle bescheiden die kunnen dienen om de schade aannemelijk te maken toe te voegen aan het formulier (rekeningen voor medische en psychologische consulten en voor de vervanging van vernielde goederen e.d.). In uw vordering mag u ook de kosten opnemen die verbonden zijn aan uw deelname aan het strafproces.

Uw vordering als civiele partij moet bij voorkeur via de officier van justitie worden ingebracht en aan hem worden toegezonden minimaal twee weken voor de terechtzitting. Officier en rechter kunnen daarvan dan via het dossier kennis nemen. U kunt echter ook nog mondeling ter zitting een vordering indienen: het risico dat die dan zal worden afgewezen is echter groot omdat dan een zorgvuldige beoordeling daarvan niet gemakkelijk meer plaats kan vinden.

De rechtbank zal de schade en de schadevordering beoordelen en indien deze beide duidelijk en goed onderbouwd zijn en voortvloeien uit het tenlastegelegde strafbare feit, zal de rechtbank de vordering toewijzen als de verdachte wordt veroordeeld. Compensatie zal vrijwel altijd zijn in de vorm van geld en de rechtbank zal het bedrag dat u toegewezen wordt precies vaststellen. In de praktijk zult u volledige vergoeding krijgen voor uw vermogensschade en een zeker bedrag dat de rechtbank passend acht bij de geleden psychologische schade.

Veroordeelt de rechter de dader tot een schadevergoedingsmaatregel dan zal het Centraal Justitieel Incassobureau de schade voor u innen bij de dader. Krijgt u na 1 januari 2011 een schadevergoeding toegewezen voor een geweld- of zedendelict en wordt de dader veroordeeld tot een schadevergoedingsmaatregel dan zal de staat de schadevergoeding aan u uitkeren als de dader niet binnen 8 maanden heeft betaald.

Als slachtoffer van een geweldsmisdrijf (waaronder ook verkrachting e.d. valt) kunt u ook een verzoek om schadevergoeding van de overheid indienen. Uw verzoek moet worden ingediend bij het De link wordt in een nieuw venster geopend.Schadefonds Geweldsmisdrijven, binnen drie jaar na het strafbare feit. Raadpleegt u de documentatie over compensatie voor slachtoffers van misdrijven (beschikbaar in De link wordt in een nieuw venster geopend.Engels en in het De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands en vele andere talen) van het European Judicial Network u mag dit doen naast een civiele vordering in de strafprocedure en ongeacht de eventuele toekenning van die vordering.

Zijn er mogelijkheden om tot een schikking of bemiddeling te komen tussen de dader en mij?

Gedurende de fase van de terechtzitting zijn er geen mogelijkheden om bemiddeling of schikking te komen met de dader als het gaat om de schade. Ook in deze fase is het echter mogelijk om in gesprek te gaan met de dader. De stichting Slachtoffer in Beeld begeleid slachtoffers en daders die met elkaar in contact willen komen.

Ik ben een buitenlander. Hoe worden mijn rechten en belangen beschermd?

Als u een niet-Nederlander bent die in Nederland slachtoffer is geworden van een strafbaar feit heeft u alle rechten die hierboven en -beneden zijn aangeduid. U heeft bovendien enkele toegevoegde rechten om uw deelname aan het strafproces gemakkelijker te maken.

Indien u geen Nederlands spreekt zal er een gratis tolk ter beschikking komen als u moet worden gehoord door de rechtbank.

Als u een schadevergoeding heeft geclaimd kunt u ter zitting gebruik maken van een tolk om uw vordering toe te lichten. Deze tolk zal niet kostenloos zijn, maar de kosten kunnen in de vordering worden opgenomen en zullen voor rekening van de verdachte worden gebracht als hij wordt veroordeeld.

Vanaf 1 januari 2011 heeft u als slachtoffer recht op de bijstand van een tolk ter terechtzitting. Als u de officier van justitie tijdig hiervan op de hoogte brengt dan zal de officier van justitie een tolk oproepen en zijn hieraan voor u geen kosten verbonden.

Meer informatie:

  • Wetboek van Strafvordering – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • Wet van 17 december 2009 tot wijziging van het wetboek van strafvordering, het wetboek van strafrecht en de Wet schadefonds geweldsmisdrijven ter versterking van de positie van het slachtoffer in het strafproces
  • De wet op de Rechtsbijstand – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • De wet Schadefonds Geweldsmisdrijven – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • Wet op de jeugdzorg – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands en De link wordt in een nieuw venster geopend.Engels
  • Aanwijzing slachtofferzorg – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • Aanwijzing spreekrecht en schriftelijke slachtofferverklaring – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • Aanwijzing huiselijk geweld – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • Aanwijzing opsporing en vervolging inzake seksueel misbruik – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands
  • Aanwijzing opsporing en vervolging inzake kindermishandeling – in De link wordt in een nieuw venster geopend.Nederlands

1. Slachtofferverklaring
Een schriftelijke slachtofferverklaring beschrijft de gevolgen van het delict op het leven van het slachtoffer. U mag de medische, psychische, sociale en economische gevolgen van uw slachtofferschap opnemen, maar u mag niets zeggen over het bewijs, de schuld van de verdachte of de straf die u het meest wenselijk vindt.
Uw slachtofferverklaring kan tijdens het voorbereidende onderzoek met hulp van een medewerker van Slachtofferhulp Nederland schriftelijk worden opgesteld en – bij ernstige misdrijven – ook worden voorgelezen ter terechtzitting. OP de zitting bent u vrij om niet de schriftelijke verklaring voor te lezen maar iets anders te zeggen, zolang het gaat om de gevolgen van het misdrijf voor uw persoonlijke alledaagse leven. U kunt het ook bij een schriftelijke verklaring laten.
Ook kan het voorkomen dat de rechter of de officier uw verklaring (deels) voorlezen ter zitting.
De misdrijven waarbij het slachtoffer het recht heeft om ter zitting te spreken (spreekrechtwaardige delicten) zijn alle misdrijven waarop 8 jaar of meer gevangenisstraf staat. Ook zijn enkele misdrijven apart genoemd, zoals kinderpornografie, ontucht met bewusteloze personen of met geestelijk gestoorde minderjarigen, het aanzetten van minderjarigen tot ontucht, ontucht met misbruik van een gezagsrelatie, met minderjarigen tussen 16 en 18 jaar, het tot prostitutie dwingen van minderjarigen, mensenhandel, bedreiging, mishandeling met zwaar lichamelijk letsel tot gevolg, vechterij met dood als gevolg, dood of zwaar lichamelijk letsel door schuld, afpersing en dood of zwaar lichamelijk letsel als gevolg van verkeersmisdrijven.
Het spreekrecht ter zitting komt ook toe aan de nabestaanden van slachtoffers van deze misdrijven.
Laatste update: 22/03/2016

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

4 - Hulp en ondersteuning van slachtoffers van strafbare feiten

Slachtofferhulp Nederland

Stichting CoMensha

Steunpunten Huiselijk Geweld

Juridisch Loket

Slachtofferhulp Nederland

De link wordt in een nieuw venster geopend.Slachtofferhulp Nederland biedt slachtoffers van strafbare feiten (en andere ernstige gebeurtenissen, zoals rampen of verkeersongevallen) emotionele steun, ondersteuning in het strafproces en hulp bij het krijgen van schadevergoeding. Deze ondersteuning is gratis.

Slachtofferhulp Nederland biedt hulp bij het invullen van voegingsformulieren, stelt samen met u een schriftelijke slachtofferverklaring op of helpt u bij het voorbereiden van het spreekrecht. Zo nodig begeleidt Slachtofferhulp u op de zitting of bij een gesprek met de officier van justitie.

Na een ingrijpende gebeurtenis kunt u hinder ervaren in het dagelijks leven. Ieder mens gaat op zijn of haar eigen manier om met een ingrijpende gebeurtenis. Het kan zijn dat u over de gebeurtenis wilt praten. Ook hiervoor kunt u bij Slachtofferhulp Nederland terecht.

De link wordt in een nieuw venster geopend.Werkwijze van Slachtofferhulp Nederland

De link wordt in een nieuw venster geopend.Contact Slachtofferhulp Nederland

Stichting CoMensha

De link wordt in een nieuw venster geopend.Stichting CoMensha is het Nederlandse Coördinatiecentrum tegen Mensenhandel. CoMensha fungeert als landelijk meldpunt voor de centrale aanmelding, plaatsing en registratie van slachtoffers van mensenhandel. CoMensha zet zich in voor de belangen en rechten van (mogelijke) slachtoffers van mensenhandel in Nederland.

Stichting CoMensha

  • initieert en coördineert verschillende lokale netwerken van mensenhandel. Daarin werken alle organisaties samen die een rol spelen in de begeleiding van de slachtoffers, zoals de politie, Slachtofferhulp of de advocatuur.
  • geeft informatie en advies aan slachtoffers van mensenhandel.
  • biedt hulp bij het vinden van een veilige verblijfsvoorziening.
  • biedt assistentie bij het verkrijgen van sociale ondersteuning.

De link wordt in een nieuw venster geopend.Contact CoMensha

Steunpunten Huiselijk Geweld

Bij een steunpunt huiselijk geweld kunnen slachtoffers, plegers of andere betrokkenen bij huiselijk geweld en professionals advies krijgen over te nemen stappen om geweld in de privésfeer te doen stoppen. De steunpunten zijn een soort front office voor de samenwerkende lokale/regionale instanties. Op de website van De link wordt in een nieuw venster geopend.Huiselijk geweld kunt u een organisatie vinden die u kan helpen.

Veilig Thuis

Veilig Thuis is er voor iedereen (kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen) die te maken heeft met huiselijk geweld. Elke regio heeft zijn eigen Veilig Thuisorganisatie. Veilig Thuis geeft advies en biedt ondersteuning aan slachtoffers, plegers, omstanders als professionals.

De link wordt in een nieuw venster geopend.Werkwijze Veilig Thuis

De link wordt in een nieuw venster geopend.Contact Veilig Thuis

De link wordt in een nieuw venster geopend.Wat kunt u doen bij huiselijk geweld?

Juridisch Loket

De link wordt in een nieuw venster geopend.Het Juridisch Loket helpt u met juridische vragen. Bij het Juridisch Loket kunnen mensen met een laag inkomen en weinig vermogen terecht voor gratis advies. Samen met u zoekt het Juridisch Loket naar de juiste oplossingen. Op de website van Het Juridisch Loket kunt u informatie, tips en voorbeeldbrieven vinden.

De link wordt in een nieuw venster geopend.Werkwijze van Het Juridisch Loket

De link wordt in een nieuw venster geopend.Contact Het Juridisch Loket

Laatste update: 22/03/2016

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

Rechten van slachtoffers van strafbare feiten in strafrechtelijke procedures - Oostenrijk

U wordt beschouwd als slachtoffer van een misdrijf als u schade hebt geleden of als uw strafrechtelijk beschermde juridische belangen anderszins zijn aangetast, bv. als u gewond bent geraakt of uw eigendommen zijn beschadigd of gestolen en het Oostenrijks recht die handeling beschouwt als een misdrijf. De wet garandeert dat u als slachtoffer van een misdrijf vóór, tijdens en na de gerechtelijke procedure bepaalde individuele rechten hebt.

In Oostenrijk begint de strafrechtelijke procedure zodra de gerechtelijke politie (Kriminalpolizei ) of het openbaar ministerie (Staatsanwaltschaft ) een onderzoek instelt naar aanleiding van een eerste verdenking. Na afronding van dat onderzoek kan de openbare aanklager beslissen de procedure af te sluiten, maatregelen te gelasten als alternatief voor een conventionele strafrechtelijke procedure of rechtsvervolging in te stellen. Bepaalde misdrijven (misdrijven die particulier worden vervolgd – Privatanklagedelikte) worden alleen vervolgd op verzoek van het slachtoffer, dat in dat geval de vervolging zelf dient in te stellen. Er wordt in die gevallen geen onderzoek verricht.

Tijdens het proces zal de rechter een zitting houden en het bewijs onderzoeken. Naargelang de ernst van het misdrijf wordt de zaak behandeld door

  • één rechter, of
  • een college van rechters dat, afhankelijk van het betrokken misdrijf, is samengesteld uit één of twee beroepsrechters en twee lekenrechters, die beslissen over de schuld van de verdachte en de hoogte van de op te leggen straf, of
  • een juryrechtbank bestaande uit drie beroepsrechters en acht lekenrechters (juryleden). De juryleden beslissen of de verdachte schuldig is, terwijl de beslissing over de hoogte van de straf gezamenlijk wordt genomen door de juryleden en de drie beroepsrechters.

Als slachtoffer kunt u een heel belangrijke rol spelen in deze strafrechtelijke procedure en beschikt u tevens over een aantal rechten. U kunt deelnemen als slachtoffer zonder specifieke rechtsstatus, een burgerlijke vordering instellen of een subsidiaire of particuliere aanklacht indienen en gebruikmaken van aanvullende rechten en mogelijkheden.

Klik op de volgende links voor de informatie die u zoekt:

De link wordt in een nieuw venster geopend.1 - Mijn rechten als slachtoffer van een misdrijf

De link wordt in een nieuw venster geopend.2 - De aangifte van een misdrijf en mijn rechten tijdens het onderzoek of het proces

De link wordt in een nieuw venster geopend.3 - Mijn rechten na afloop van het proces

De link wordt in een nieuw venster geopend.4 - Schadevergoeding

De link wordt in een nieuw venster geopend.5 - Mijn rechten op ondersteuning en bijstand

Laatste update: 10/12/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

1 - Mijn rechten als slachtoffer van een misdrijf

Welke informatie kan ik verwachten van de autoriteiten (bijvoorbeeld politie, officier van justitie) na het misdrijf, maar nog vóór ik aangifte van het misdrijf doe?

Voordat u aangifte van het misdrijf doet, kunt u informatie inwinnen over uw rechten op de website van het bondsministerie van Justitie (Bundesministerium für Justiz) (De link wordt in een nieuw venster geopend.hier) en de hotline voor slachtofferhulp (Opfernotruf) (0800 112 112 ) of de website van die hotline (De link wordt in een nieuw venster geopend.hier).

Als slachtoffer van een misdrijf hebt u het recht van de autoriteiten informatie over uw rechten te ontvangen. In beginsel wordt die informatie u verstrekt bij aanvang van het onderzoek. Als u recht hebt op slachtofferhulp van een organisatie die dat soort ondersteuning biedt, wordt u daarover vóór de eerste zitting geïnformeerd. In de oproep om op de zitting te verschijnen vindt u ook informatie over slachtofferhulp, samen met de adressen van de betrokken organisaties. Daarnaast wordt u geïnformeerd over uw recht om te worden vergezeld door een vertrouwenspersoon.

Als u het slachtoffer bent van een zedenmisdrijf of huiselijk geweld of als u minderjarig bent, wordt u gezien als een bijzonder kwetsbaar slachtoffer. Dat betekent dat u aanvullende rechten worden verleend; in het bijzonder dat men u er voorafgaand aan uw verhoor en getuigenverklaring op moet wijzen dat

  • u waar mogelijk wordt gehoord door iemand van hetzelfde geslacht;
  • u kunt weigeren antwoord te geven op vragen over details van het misdrijf, bv. in het geval van een zedenmisdrijf, als u die onredelijk vindt. U kunt echter verplicht zijn die vragen te beantwoorden als uw verklaring van bijzonder belang is voor het onderwerp van de zaak;
  • u tijdens het onderzoek en het proces recht hebt op een tactvol verhoor;
  • u kunt verzoeken om een verhoor achter gesloten deuren;
  • u in kennis wordt gesteld als de dader ontsnapt of wordt vrijgelaten;
  • u tijdens uw verhoor kunt worden vergezeld door een vertrouwenspersoon.

Verdere informatie is te vinden in de brochures van slachtofferhulporganisaties die de politie u zal verstrekken. U kunt er ook voor kiezen af te gaan op informatie over uw rechten die u mondeling wordt gegeven.

Ik woon niet in het EU-land waar het misdrijf heeft plaatsgevonden (EU-burgers en niet-EU burgers). Hoe worden mijn rechten beschermd?

Richtlijn 2012/29/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten, en ter vervanging van Kaderbesluit 2001/220/JBZ van de Raad bepaalt dat slachtoffers in alle EU-lidstaten vergelijkbare rechten genieten. Die rechten zijn van toepassing ongeacht de nationaliteit van het slachtoffer.

Om de aangifte van misdrijven in gevallen waarin het strafbare feit is begaan in een andere lidstaat te vergemakkelijken, worden aanklachten die in verband met dat misdrijf zijn ingediend in het land van verblijf van het slachtoffer door de aanklager doorgestuurd naar de bevoegde instantie in de andere lidstaat.

Verder hebt u tijdens strafrechtelijke procedures recht op gratis vertaaldiensten.

Welke informatie krijg ik als ik een misdrijf aangeef?

Als slachtoffer van een misdrijf moet u onmiddellijk worden geïnformeerd over uw rechten. Deze informatie omvat:

  • uw rechten tijdens de strafrechtelijke procedure;
  • contactgegevens en dienstverlening van slachtofferhulporganisaties;
  • de mogelijkheid een vergoeding te vorderen van de dader;
  • de mogelijkheid een vergoeding aan te vragen bij de staat.

Als u recht hebt op slachtofferhulp van een organisatie die dat soort ondersteuning biedt, wordt u daar voor de eerste zitting over geïnformeerd. In de oproep om op de zitting te verschijnen vindt u ook informatie over slachtofferhulp, samen met de adressen van de betrokken organisaties. Daarnaast wordt u geïnformeerd over uw recht om een vertrouwenspersoon mee te nemen. Verdere informatie is te vinden in de folders of brochures van slachtofferhulporganisaties die de politie u zal verstrekken. U kunt er ook voor kiezen af te gaan op informatie die u mondeling wordt gegeven.

Als uw seksuele integriteit is geschonden, hebt u het recht om voorafgaand aan uw verhoor en verklaring te worden geïnformeerd over de volgende rechten:

  • het recht om waar mogelijk te worden gehoord door iemand van hetzelfde geslacht;
  • het recht om te weigeren antwoord te geven op vragen over details van een seksueel misdrijf, als u die onredelijk vindt. U kunt echter verplicht zijn die vragen te beantwoorden als uw verklaring van bijzonder belang is voor het onderwerp van de zaak;
  • het recht op een tactvol verhoor tijdens het onderzoek en proces;
  • het recht te verzoeken om een zitting achter gesloten deuren.

Nadat u het misdrijf hebt aangegeven, ontvangt u een schriftelijke bevestiging van uw aangifte. Daarin staat een referentienummer. Als u het desbetreffende politiebureau belt en dat referentienummer opgeeft, kunt u de functionaris spreken die belast is met uw zaak. U kunt het referentienummer van de politie ook gebruiken om contact op te nemen met de openbare aanklager die uw zaak behandelt.

Het openbaar ministerie informeert u over belangrijke ontwikkelingen in het proces. Zo wordt u geïnformeerd als de autoriteiten beslissen niet tot vervolging over te gaan of als zij overwegen maatregelen te gelasten als alternatief voor een conventionele strafrechtelijke procedure. Verder hebt u recht op inzage in uw dossier.

De rechter informeert u over de tijd en plaats van de zitting als u eerder om die informatie had verzocht of als u aan de procedure deelneemt als civiele eiser.

Indien u slachtoffer van huiselijk geweld bent, als gevolg van een moedwillige criminele handeling bent blootgesteld aan geweld of gevaarlijke bedreiging, uw seksuele integriteit is geschonden, of als bij het begaan van een dergelijk misdrijf misbruik is gemaakt van uw persoonlijke afhankelijkheid of als u bijzonder kwetsbaar bent, wordt u door de autoriteiten automatisch geïnformeerd als de dader is vrijgelaten of ontsnapt uit voorlopige hechtenis. In andere gevallen wordt u van dergelijke ontwikkelingen in kennis gesteld als u daarom hebt gevraagd. De door de politie of openbaar aanklager verstrekte informatie moet de desbetreffende gronden voor de vrijlating bevatten en vermelden of aan de dader lichtere maatregelen zijn opgelegd als alternatief voor hechtenis.

Op uw verzoek wordt u tevens onmiddellijk geïnformeerd als de dader uit de gevangenis ontsnapt of wordt vrijgelaten, evenals over de eerste keer dat de verdachte zonder toezicht de plaats van bewaring mag verlaten. U wordt ook geïnformeerd wanneer een ontsnapte dader is aangehouden. Als er bij invrijheidsstelling aan een dader voorwaarden ter bescherming van het slachtoffer zijn opgelegd, ontvangt u daarover informatie.

Kom ik in aanmerking voor gratis vertolking of vertaling (wanneer ik contact opneem met de politie of andere autoriteiten of tijdens het onderzoek en het proces)?

Als u het Duits onvoldoende spreekt, komt u in aanmerking voor gratis tolkdiensten. Deze diensten staan u ter beschikking tijdens het verhoor of de zitting. Daarnaast hebt u recht op een schriftelijke vertaling van belangrijke delen uit het dossier.

Slachtofferhulp omvat vertaalondersteuning en wordt gefinancierd door het bondsministerie van Justitie.

Hoe zorgen de autoriteiten ervoor dat ik alles begrijp en ook begrepen word (als ik een kind ben; als ik gehandicapt ben)?

Juridische aanwijzingen en gestelde vragen moeten altijd duidelijk zijn. De betrokken instantie moet haar aanwijzingen en vragen dan ook altijd afstemmen op de behoeften en mogelijkheden van het slachtoffer. Nadat u de aanwijzingen zijn gegeven, wordt u gevraagd of u alles hebt begrepen.

Als u het Duits onvoldoende spreekt, komt u in aanmerking voor gratis tolkdiensten. Deze diensten staan u ter beschikking tijdens het verhoor of de zitting. Daarnaast hebt u recht op een schriftelijke vertaling van belangrijke delen uit het dossier.

Slachtoffers die doof of stom zijn, worden bijgestaan door een gebarentolk. Zo nodig staat u de mogelijkheid ter beschikking om schriftelijk of op een andere passende manier te communiceren.

Om te beoordelen of een slachtoffer bijzonder kwetsbaar is en dus bijzondere rechten heeft, wordt rekening gehouden met alle beperkingen. Die beperkingen kunnen worden gecompenseerd met het recht op rechtsbijstand.

Opvang slachtoffers

Wie biedt slachtofferhulp?

U kunt contact opnemen met een organisatie die slachtofferhulp biedt. Er zijn organisaties die zich specifiek richten op slachtoffers van huiselijk geweld en stalken, slachtoffers van mensenhandel en jonge slachtoffers. Om slachtoffers te helpen in contact te komen met de juiste organisatie, is een hotline voor slachtofferhulp opgezet. Deze dienst wordt gefinancierd door het bondsministerie van Justitie (0800 112 112 en De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.opfer-notruf.at/) en verleent dag en nacht gratis ondersteuning.

Bepaalde slachtoffers hebben recht op slachtofferhulp.

Als u slachtoffer van huiselijk geweld of stalken bent, krijgt u ondersteuning van gespecialiseerde organisaties, zoals het Bureau voor interventie bij huiselijk geweld (Interventionsstelle gegen Gewalt in der Familie) of centra voor bescherming tegen geweld (Gewaltschutzzentren). Als de politie een contactverbod heeft opgelegd, wordt die informatie doorgegeven aan het plaatselijke Bureau voor interventie bij huiselijk geweld of een plaatselijk centrum voor bescherming tegen geweld. De medewerkers van die organisaties nemen dan contact met u op en bieden u ondersteuning, onder meer door een veiligheidsplan op te stellen en juridisch advies (met name over het aanvragen van een voorlopige voorziening) en psychosociale ondersteuning te geven.

U kunt ook rechtstreeks contact opnemen met het Bureau voor interventie of een van de centra voor bescherming tegen geweld. U hoeft niet te wachten tot de politie maatregelen heeft getroffen of tot u een misdrijf hebt aangegeven.

Verwijst de politie mij automatisch door naar slachtofferhulp?

Als u slachtoffer van huiselijk geweld of stalken bent, krijgt u ondersteuning van gespecialiseerde organisaties, zoals het Bureau voor interventie bij huiselijk geweld (Interventionsstelle gegen Gewalt in der Familie) of centra voor bescherming tegen geweld (Gewaltschutzzentren). Als de politie een contactverbod heeft opgelegd, wordt die informatie doorgegeven aan het plaatselijke Bureau voor interventie bij huiselijk geweld of een plaatselijk centrum voor bescherming tegen geweld. De medewerkers van die organisaties nemen dan contact met u op en bieden u ondersteuning, onder meer door een veiligheidsplan op te stellen en juridisch advies (met name over het aanvragen van een voorlopige voorziening) en psychosociale ondersteuning te geven.

In alle andere gevallen neemt u zelf contact op met de desbetreffende organisatie voor slachtofferhulp.

Hoe wordt mijn persoonlijke levenssfeer beschermd?

Als slachtoffer hebt u een aantal rechten die waarborgen dat uw persoonlijke levenssfeer zoveel mogelijk wordt beschermd, ondanks de in beginsel openbare aard van gerechtelijke procedures.

Zo hebt u het recht om een ander adres dan uw woonadres op te geven voor het ontvangen van kennisgevingen. De rechter moet er bovendien voor zorgen dat uw persoonlijke omstandigheden als getuige niet bekend worden.

Het is verboden de inhoud van dossiers openbaar te maken en tijdens de zitting opnamen of uitzendingen voor radio of televisie, en videobeelden of foto's te maken.

Als dat nodig is om de persoonlijke levenssfeer van slachtoffers en getuigen te beschermen, kan de zitting achter gesloten deuren plaatsvinden.

Als u slachtoffer van een zedenmisdrijf bent, hebt u het recht om te weigeren antwoord te geven op vragen over details van het voorval, tenzij die details essentieel zijn voor de procedure. In buitengewone gevallen is het zelfs mogelijk uw verklaring anoniem af te leggen, als bekendmaking van uw identiteit een ernstig risico voor u of anderen zou inhouden. Om hun verklaring af te leggen tegenover de rechter, kunnen getuigen zelfs hun uiterlijk zo veranderen dat zij onherkenbaar zijn (mits het nog wel mogelijk is hun gezichtsuitdrukkingen waar te nemen).

Moet ik eerst aangifte van een misdrijf doen voordat ik toegang heb tot slachtofferhulp?

U hoeft niet eerst aangifte van een misdrijf te doen om toegang te krijgen tot slachtofferhulp. U kunt dus al contact opnemen met een organisatie die slachtofferhulp biedt, voordat u het misdrijf aangeeft. De organisatie helpt u zo nodig met het aangeven van het misdrijf.

Ook de diensten via de hotline voor slachtofferhulp (+0800 112 112) zijn beschikbaar zonder dat u eerst aangifte moet doen.

Persoonlijke bescherming als ik in gevaar verkeer

Welke vormen van bescherming worden geboden?

Er zijn verschillende vormen van getuigenbescherming, waarvan de mate van bescherming overeenkomt met het risico waaraan de getuige is blootgesteld. Zo is getuigenbescherming door de veiligheidspolitie gericht op preventie en bescherming door middel van bijvoorbeeld extra patrouilles, bewaking van getuigen of plaatsing in een inrichting voor getuigenbescherming. De meest uitgebreide vorm van bescherming is opname in een getuigenbeschermingsprogramma.

Wie kan mij bescherming bieden?

Het is de verantwoordelijkheid van de beveiligingsinstanties de persoonlijke bescherming van getuigen en slachtoffers te waarborgen.

Ondersteuning en advies worden verleend door slachtofferhulporganisaties. Er zijn organisaties die zich specifiek richten op slachtoffers van huiselijk geweld en stalken, slachtoffers van mensenhandel en jonge slachtoffers. Om slachtoffers te helpen in contact te komen met de juiste organisatie, is een hotline voor slachtofferhulp opgezet. Deze dienst wordt gefinancierd door het bondsministerie van Justitie (0800 112 112 en De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.opfer-notruf.at/) en verleent dag en nacht gratis ondersteuning.

Is er iemand die het risico beoordeelt dat de dader mij verdere schade toebrengt?

Als er in de loop van het proces nieuwe omstandigheden ontstaan (bv. naar aanleiding van informatie die is ontvangen van een slachtofferhulporganisatie), moeten de openbare aanklager of de rechter de nieuwe beoordeling documenteren en de rechten in verband met uw status als bijzonder kwetsbaar slachtoffer feitelijk toekennen.

Is er iemand die het risico beoordeelt dat het strafrechtstelsel mij verdere schade toebrengt (tijdens het onderzoek en het proces)?

De gerechtelijke politie, de openbare aanklager en de rechter zijn verplicht terdege rekening te houden met de rechten, belangen en kwetsbaarheid van slachtoffers. Alle bij een strafrechtelijke procedure betrokken instanties moeten de persoonlijke waardigheid van slachtoffers tijdens het proces en hun belang bij de bescherming van hun persoonlijke levenssfeer eerbiedigen. Op grond van deze algemene verplichting om de belangen van slachtoffers veilig te stellen, moet ook worden vermeden dat het slachtoffer schade wordt toegebracht door de strafrechtelijke procedure zelf. Dat wordt onder meer bereikt met de bijzondere rechten van het slachtoffer, bv. op een tactvol verhoor of op een zitting achter gesloten deuren, en met het verbod op het openbaar maken van foto's of persoonlijke gegevens van het slachtoffer.

Welke bescherming wordt geboden voor zeer kwetsbare slachtoffers?

Slachtoffers van zedenmisdrijven en huiselijk geweld en alle slachtoffers die minderjarig zijn, worden als bijzonder kwetsbaar beschouwd.

Alle andere slachtoffers kunnen ook als zodanig worden aangemerkt op grond van hun leeftijd, psychologische conditie, gezondheid en de aard en specifieke omstandigheden van het misdrijf.

Naast de rechten die aan alle slachtoffers worden verleend, hebben bijzonder kwetsbare slachtoffers tevens het recht om tijdens het onderzoek waar mogelijk te worden gehoord door iemand van hetzelfde geslacht. Zij kunnen weigeren antwoord te geven op vragen over details van het misdrijf, als zij het beschrijven van die details onredelijk vinden, en zij kunnen weigeren antwoord te geven op vragen naar omstandigheden van zeer persoonlijke aard. Tijdens het onderzoek en het proces wordt aan bijzonder kwetsbare slachtoffers een tactvol verhoor toegestaan, als zij daarom verzoeken. Zij kunnen verzoeken om een proces achter gesloten deuren. Bijzonder kwetsbare slachtoffers kunnen zich tijdens een verhoor altijd laten vergezellen door een vertrouwenspersoon.

Als de dader wordt vrijgelaten of ontsnapt uit (voorlopige) hechtenis, moeten bijzonder kwetsbare slachtoffers