Rechten van slachtoffers – per land

Roemenië

Inhoud aangereikt door
Roemenië

Hoe geef ik een misdrijf aan?

Als u slachtoffer bent geworden van een misdrijf, kunt u bij de politie (of de openbare aanklager) mondeling of schriftelijk aangifte doen. U mag ook iemand anders vragen aangifte te doen van het misdrijf, maar daarvoor moet u deze persoon wel een schriftelijke volmacht meegeven. Deze schriftelijke en ondertekende volmacht wordt aan het dossier toegevoegd.

Ook uw echtgenoot, kinderen of uw advocaat mogen in uw plaats aangifte doen. Als u slachtoffer bent van huiselijk geweld, kan ieder lid van het gezin aangifte doen van dit misdrijf bij de politie.

U kunt ook aangifte doen van het misdrijf als u de echtgenoot of een volwassen kind bent van een slachtoffer dat als gevolg van het misdrijf is overleden.

Als u mondeling aangifte van het misdrijf wilt doen, moet u daarvoor naar een politiebureau gaan. De politieambtenaar die de aangifte in ontvangst neemt, zal er een schriftelijk verslag van maken en u vragen het te ondertekenen. Schriftelijke aangiften moeten ook ondertekend worden.

In uw aangifte moet u uw naam, beroep en adres vermelden en gedetailleerd beschrijven wat er is gebeurd. Als u weet wie de dader is, moet u alle informatie verstrekken die u over hem of haar hebt, waaronder alle bewijsstukken met betrekking tot het voorval. Tijdens het strafrechtelijk onderzoek kunt u ook nog extra informatie verstrekken met het oog op de zaak.

Als u geen Roemeens spreekt of begrijpt, kunt u de aangifte doen in een voor u begrijpelijke taal; het betrokken gerechtelijk orgaan zal dan voor een vertaling zorgen. In dit geval kunt u de autoriteiten vragen om de oproepen die u ontvangt, op te stellen in een taal die u begrijpt.

Hoe kom ik er achter wat de stand van zaken is?

Na uw aangifte draagt de politie de zaak over aan de openbare aanklager, die er een uniek nummer aan toekent.

Wanneer u het misdrijf hebt aangegeven, kunt u de voortgang van uw zaak in het oog houden door hiertoe een schriftelijk verzoek in te dienen. Daarbij moet u een adres in Roemenië opgeven of een e-mailadres of een ander adres voor het ontvangen van elektronische berichten, waar de autoriteiten de informatie naartoe kunnen sturen.

Als de openbare aanklager besluit de zaak voor de rechter te brengen, mag u tijdens de rechtszaak binnen het gerechtsgebouw het dossier raadplegen. Daarnaast zult u worden opgeroepen om voor de rechter te verschijnen.

Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand (tijdens het onderzoek of tijdens het proces)? Onder welke voorwaarden?

Als u een benadeelde partij bent, hebt u recht op rechtsbijstand of vertegenwoordiging.

a. Tijdens de hele strafrechtelijke procedure hebt u recht op bijstand van een advocaat van uw keuze die door u wordt betaald. Als de dader wordt veroordeeld, kunt de kosten van uw advocaat van de dader terugvorderen.

b. Als u dat wenst, kunt u tijdens het hele strafproces worden vertegenwoordigd, tenzij uw aanwezigheid verplicht is of de openbare aanklager, de rechter of de rechtbank uw aanwezigheid noodzakelijk acht (bijvoorbeeld met het oog op een verhoor).

c. In bepaalde gevallen kan rechtsbijstand tijdens de strafrechtelijke procedure gratis worden verstrekt:

  • als de openbare aanklager of de rechter van mening is dat u niet zelf voor uw verdediging kunt zorgen en u geen betaalde advocaat hebt;
  • als u minderjarig en nog niet volledig handelingsbekwaam bent (door een huwelijk of gerechtelijke beslissing);
  • als u slachtoffer bent van een van de volgende misdrijven: poging tot doodslag of moord en poging tot moord onder verzwarende omstandigheden, lichamelijk letsel, opzettelijke misdrijven die het slachtoffer lichamelijk letsel berokkenen (in het Wetboek van Strafrecht wordt de betekenis van lichamelijk letsel omschreven), verkrachting, seksueel geweld, geslachtsgemeenschap met een minderjarige en het seksueel corrumperen van minderjarigen;
  • als u echtgenoot, kind of anderszins afhankelijk bent van het slachtoffer dat als gevolg van doodslag, moord, moord onder verzwarende omstandigheden of een ander opzettelijk misdrijf is overleden;
  • op verzoek, als u slachtoffer bent van andere dan de hierboven genoemde misdrijven en als uw maandelijkse inkomen per gezinslid niet hoger is dan het nationale brutominimumloon. De aanvraag voor gratis rechtsbijstand moet worden ingediend bij het gerecht onder wiens bevoegdheid u valt.

In zulke gevallen is gratis rechtsbijstand alleen beschikbaar als u bij de politie of de openbare aanklager aangifte hebt gedaan binnen zestig dagen nadat het misdrijf heeft plaatsgevonden of, als u het misdrijf niet kon aangeven, binnen zestig dagen nadat een eind is gekomen aan de omstandigheden waardoor u niet in staat was om aangifte te doen.

Als u gratis rechtsbijstand wenst te ontvangen, moet u daartoe een aanvraag indienen bij de openbare aanklager of de rechtbank, die vervolgens de vereiste actie zal ondernemen. Gratis rechtsbijstand is voor u beschikbaar tot het eind van de strafrechtelijke procedure.

Kan ik aanspraak maken op onkostenvergoeding (voor deelname aan het onderzoek/het proces)? Onder welke voorwaarden?

U kunt aanspraak maken op vergoeding van uw juridische kosten. De rechter bepaalt welk deel van de kosten vergoed moet worden en door wie.

Als u als benadeelde partij of als civiele partij aan de procedure deelneemt (als uw civiele vordering wordt toegestaan) en de verdachte wordt schuldig bevonden (zelfs als hij of zij om bepaalde redenen geen straf krijgt opgelegd), moet hij of zij uw juridische kosten betalen.

Kan ik beroep instellen als mijn zaak wordt afgesloten voordat er een proces plaatsvindt?

Als de openbare aanklager besluit de zaak te seponeren, kunt u hiertegen in beroep gaan binnen twintig dagen nadat u een afschrift van dit besluit hebt ontvangen. U moet uw verzoek aan de hogere openbare aanklager richten.

Als de hogere openbare aanklager uw beroep afwijst, kunt u tegen diens beslissing beroep instellen bij de rechter van de voorbereidende kamer van de bevoegde districtsrechtbank.

Kan ik betrokken worden bij het proces?

U kunt als volgt bij het strafproces worden betrokken:

als slachtoffer (benadeelde partij)

Als u door een misdrijf letsel hebt opgelopen, kunt u als slachtoffer aan de procedure deelnemen en maakt u aanspraak op een aantal procedurele rechten, die hieronder worden beschreven.

als getuige

Als u niet als benadeelde partij aan het strafproces wilt deelnemen, moet u het gerechtelijk orgaan dat uw zaak behandelt daarvan op de hoogte brengen. U kunt dan, als dat noodzakelijk wordt geacht, nog wel als getuige worden opgeroepen. Wordt u als getuige opgeroepen, dan moet u aanwezig zijn en alles vertellen wat u over het voorval weet.

als civiele partij

Als u vergoeding wilt vorderen van de door het misdrijf veroorzaakte schade, moet u een civiele vordering indienen en wordt u civiele partij in het strafproces.

Over het algemeen zijn rechtszittingen openbaar en kunt u ze bijwonen ongeacht uw rol in de procedure. De rechtbank kan echter voor een besloten zitting kiezen wanneer daar voldoende redenen voor zijn. Dan kunt u de zitting alleen bijwonen als u een benadeelde partij of civiele partij bent.

Uw aanwezigheid in de rechtszaal is alleen verplicht als u wordt opgeroepen voor een verhoor (bijvoorbeeld als getuige).

Wat is mijn officiële rol binnen het rechtsstelsel? Heb ik bijvoorbeeld de hoedanigheid van slachtoffer, getuige, burgerlijke partij of particuliere aanklager, of kan ik daarvoor kiezen?

Als u slachtoffer van een misdrijf bent, kunt u een van de volgende rollen in het rechtsstelsel hebben:

Slachtoffer (benadeelde partij)

Als u door een misdrijf letsel hebt opgelopen, kunt u als slachtoffer aan de procedure deelnemen en maakt u aanspraak op een aantal procedurele rechten, die hieronder worden beschreven.

Civiele partij

Als u vergoeding wilt vorderen van de door het misdrijf veroorzaakte schade, moet u een civiele vordering indienen en wordt u civiele partij in het strafproces.

Getuige

Als u niet als benadeelde partij aan het strafproces wilt deelnemen, moet u het gerechtelijk orgaan dat uw zaak behandelt daarvan op de hoogte brengen. U kunt dan, als dat noodzakelijk wordt geacht, nog wel als getuige worden opgeroepen. In dit geval wordt u voor een verhoor opgeroepen en wordt u gevraagd gedetailleerde informatie over het voorval te verstrekken. Uw aanwezigheid tijdens het verhoor is dan altijd verplicht.

Wat zijn mijn rechten en plichten in deze hoedanigheden?

Wanneer u als benadeelde of civiele partij aan het strafproces deelneemt, hebt u een aantal procedurele rechten:

Tijdens het strafrechtelijk onderzoek

- U hebt het recht vergoeding te vorderen voor de schade die u door het misdrijf hebt geleden. Daartoe moet u als civiele partij in het proces optreden of een aparte civiele vordering instellen. U kunt op elk moment van het strafrechtelijk onderzoek civiele partij worden.

Om als civiele partij in het proces op te treden, moet u de politieambtenaar of de openbare aanklager daarom mondeling verzoeken of bij de politieambtenaar of de openbare aanklager die de zaak behandelt, een schriftelijke aanvraag indienen. In de aanvraag moet worden vermeld welke vergoeding u eist, wat de redenen daarvoor zijn en wat het bijbehorende bewijsmateriaal inhoudt.

Tijdens het eerste verhoor zal de openbare aanklager of de politieambtenaar u laten weten dat u als civiele partij in het proces kunt optreden.

- U hebt het recht vergoeding van de juridische kosten te vorderen. De rechter bepaalt welk deel van de kosten vergoed moet worden en door wie.

Wanneer u als benadeelde partij of als civiele partij aan de procedure deelneemt (als uw civiele vordering wordt toegestaan) en de verdachte wordt schuldig bevonden (zelfs als hij of zij om bepaalde redenen geen straf krijgt opgelegd), moet hij of zij uw juridische kosten betalen.

- U hebt tijdens de procedure recht op informatie over de voortgang van het onderzoek. Als de openbare aanklager de zaak niet naar de rechter verwijst, kunt u tevens een afschrift van dit besluit krijgen. Hiertoe moet u een verzoek indienen bij de politieambtenaar of de openbare aanklager die uw zaak behandelt, en een postadres in Roemenië, een e-mailadres of een ander adres voor het ontvangen van elektronische berichten opgeven. Als de openbare aanklager besluit tot rechtsvervolging over te gaan, wordt u opgeroepen om in de rechtbank te verschijnen.

- Als u geen Roemeens spreekt of begrijpt, hebt u recht op tolk- en vertaaldiensten. Tijdens het hele strafproces wordt u gratis een tolk ter beschikking gesteld als u geen Roemeens spreekt.

- Tijdens de hele strafrechtelijke procedure hebt u recht op bijstand van een advocaat. In specifieke gevallen (bijvoorbeeld wanneer de openbare aanklager van mening is dat u niet zelf voor uw verdediging kunt zorgen of wanneer u minderjarig en nog niet volledig handelingsbekwaam bent, wanneer u slachtoffer van bepaalde misdrijven bent, wanneer uw inkomen onder een bepaalde grens ligt enz. - zie het antwoord op de vorige vraag) hebt u recht op gratis rechtsbijstand.

- U hebt recht op vertegenwoordiging tijdens het hele strafproces, tenzij uw aanwezigheid verplicht is of de openbare aanklager, de rechter of de rechtbank uw aanwezigheid noodzakelijk acht (bijvoorbeeld met het oog op een verhoor).

- U of uw advocaat kan het dossier raadplegen. Daarvoor gelden echter specifieke regels, die door het secretariaat van het openbaar ministerie worden meegedeeld.

- U hebt er recht op te worden opgeroepen voor een verhoor door de politieambtenaar of de openbare aanklager die de zaak behandelt. Tijdens het verhoor mag u zich laten vergezellen door uw eventuele wettelijke vertegenwoordiger en door een persoon van uw keuze wiens aanwezigheid tijdens het verhoor u nuttig acht. Het gerechtelijk orgaan kan uw verzoek slechts om goede redenen afwijzen.

Wanneer u een tegen u gepleegd misdrijf aangeeft, moet het gerechtelijk orgaan u onmiddellijk verhoren. Als dat niet mogelijk is, moet u zo spoedig mogelijk na de aangifte worden gehoord.

Als slachtoffer van huiselijk geweld, verkrachting of andere vormen van seksueel geweld, van mishandeling (als minderjarige), intimidatie, seksuele intimidatie en andere gevallen waarin u uw privacy moet beschermen, kunt u vragen om te worden gehoord door een persoon van hetzelfde geslacht als u. Het gerechtelijk orgaan kan uw verzoek slechts om goede redenen afwijzen.

- U hebt het recht bewijsstukken en andere vorderingen over te leggen in verband met de behandeling van de zaak. Dat kunt u doen tijdens uw verhoor of in een aparte aanvraag die u indient bij het gerechtelijk orgaan dat uw zaak behandelt.

- Als de dader in bewaring is gesteld en vervolgens wordt vrijgelaten, hebt u er recht op over zijn/haar vrijlating te worden ingelicht. Tijdens uw eerste verhoor wordt u van dit recht op de hoogte gebracht en wordt u gevraagd of u bericht wilt ontvangen wanneer de dader wordt vrijgelaten.

- U kunt beroep aantekenen tegen de handelingen die met betrekking tot uw zaak worden verricht. Het beroep moet worden ingesteld bij de openbare aanklager in de zaak, wanneer de handeling werd verricht door een politieambtenaar, of bij de hogere openbare aanklager, wanneer de handeling werd verricht door de openbare aanklager in uw zaak.

Als u in beroep gaat tegen het besluit van de openbare aanklager om de zaak te seponeren en uw beroep wordt afgewezen, kunt u tegen deze beslissing beroep instellen bij de rechter van de voorbereidende kamer.

Tijdens het proces

- U hebt het recht vergoeding te vorderen voor de schade die u door het misdrijf hebt geleden. Daartoe moet u als civiele partij in het proces optreden of een aparte civiele vordering instellen.

Als u als civiele partij aan het strafrechtelijk onderzoek hebt deelgenomen, kunt u tijdens het proces deze status behouden.

Als u niet als civiele partij aan het strafrechtelijk onderzoek hebt deelgenomen, kunt u nog altijd tijdens het proces civiele partij worden voordat het onderzoek ter terechtzitting begint. Wanneer u voor de eerste rechtszitting wordt opgeroepen, wordt u hiervan op de hoogte gebracht.

U kunt bij de rechter een mondelinge of schriftelijke aanvraag indienen om als civiele partij in het proces te mogen optreden. In de aanvraag moet worden vermeld welke vergoeding u eist, wat de redenen daarvoor zijn en wat het bijbehorende bewijsmateriaal inhoudt.

- U hebt het recht vergoeding van de juridische kosten te vorderen. De rechter bepaalt welk deel van de kosten vergoed moet worden en door wie.

Wanneer u als benadeelde partij of als civiele partij aan de procedure deelneemt (als uw civiele vordering wordt toegestaan) en de verdachte wordt schuldig bevonden (zelfs als hij of zij om bepaalde redenen geen straf krijgt opgelegd), moet hij of zij uw juridische kosten betalen.

- Als u geen Roemeens spreekt of begrijpt, hebt u recht op tolk- en vertaaldiensten. Tijdens het hele strafproces wordt u gratis een tolk ter beschikking gesteld als u geen Roemeens spreekt.

- Tijdens de hele strafrechtelijke procedure hebt u recht op bijstand van een advocaat. In specifieke gevallen (bijvoorbeeld wanneer de openbare aanklager van mening is dat u niet zelf voor uw verdediging kunt zorgen of wanneer u minderjarig en nog niet volledig handelingsbekwaam bent, wanneer u slachtoffer van bepaalde misdrijven bent, wanneer uw inkomen onder een bepaalde grens ligt enz. - zie het antwoord op de vorige vraag) hebt u recht op gratis rechtsbijstand.

- U hebt recht op vertegenwoordiging tijdens het hele strafproces, tenzij uw aanwezigheid verplicht is of de openbare aanklager, de rechter of de rechtbank uw aanwezigheid noodzakelijk acht (bijvoorbeeld met het oog op een verhoor).

- U of uw advocaat kan het dossier raadplegen. Daarvoor gelden echter specifieke regels, die door de griffie van de rechtbank worden meegedeeld.

- U hebt het recht tijdens het proces te worden gehoord. De rechter zal u voor het verhoor oproepen en u zult enkele vragen over het misdrijf krijgen. U zult ook worden verzocht alles te vertellen wat u zich van het voorval weet te herinneren.

- U hebt het recht om de verdachte, getuigen en deskundigen vragen te stellen, wanneer zij worden gehoord.

- U hebt het recht om bezwaren en conclusies in te dienen met betrekking tot strafrechtelijke kwesties in de zaak.

- U hebt het recht bewijsstukken en andere vorderingen over te leggen in verband met de behandeling van de zaak.

- Als de dader in bewaring is gesteld of een straf moet uitzitten, hebt u er recht op over zijn/haar vrijlating te worden ingelicht. Als u tijdens uw eerste verhoor in het kader van het strafrechtelijk onderzoek niet hebt gevraagd om over de vrijlating van de dader te worden ingelicht, toen u van dit recht op de hoogte werd gebracht, dan kunt u tijdens het proces alsnog een mondeling of schriftelijk verzoek daartoe bij de rechtbank indienen.

- Als er een uitspraak is gedaan, wordt u daarvan in kennis gesteld en u hebt het recht om daartegen beroep in te stellen.

Een benadeelde of civiele partij of een getuige in de strafrechtelijke procedure heeft ook een aantal plichten. Deze plichten hebben te maken met het feit dat de gerechtelijke organen de waarheid in de zaak moeten zien te achterhalen en zijn ook van belang voor het aansprakelijk stellen van de dader:

- de plicht om voor de politieambtenaar, de openbare aanklager of de rechter te verschijnen wanneer u wordt opgeroepen om een verklaring af te leggen;

- de plicht om alles te vertellen wat u over het voorval weet; u moet zich ervan bewust zijn dat u van meineed kunt worden beschuldigd en daarvoor veroordeeld kunt worden, als u voor de gerechtelijke organen een valse verklaring aflegt. Als echtgenoot of naast familielid van de verdachte kunt u weigeren een verklaring af te leggen. U kunt ook weigeren antwoord te geven als de vragen betrekking hebben op een beroepsgeheim waaraan u bent gebonden;

- de plicht om de gerechtelijke organen te informeren over een adreswijziging, zodat zij u kunnen bellen en u ook in de toekomst kennisgevingen over de rechtszaak kunnen sturen.

- de plicht om zich beschaafd te gedragen en respect te tonen voor het plechtige karakter van de rechtszitting. Doet u dat niet, dan kan de rechter opdracht geven u uit de rechtszaal te verwijderen.

Zowel tijdens het strafrechtelijk onderzoek als tijdens de rechtszaak hebt u recht op beschermende maatregelen, wanneer de gerechtelijke organen van mening zijn dat u mogelijk gevaar loopt, of als u slachtoffer bent van bepaalde misdrijven waardoor uw waardigheid of privacy kan worden aangetast.

Het kan gebeuren dat de rechtelijke organen van oordeel zijn dat u mogelijk gevaar loopt of dat uw privacy of waardigheid kan worden aangetast door de informatie die u verstrekt of om andere redenen. Dan is het voor u uitermate belangrijk om te weten dat zij op uw verzoek of uit eigen beweging bepaalde maatregelen mogen treffen om u te beschermen, zoals:

  • bewaking of beveiliging van uw woning of tijdelijk onderkomen;
  • begeleiding en bescherming van uzelf of uw gezinsleden tijdens reizen;
  • bescherming van uw identiteitsgegevens;
  • wanneer andere maatregelen niet toereikend zijn, verhoor via audiovisuele middelen, waarbij uw stem en uiterlijk onherkenbaar worden gemaakt; uw aanwezigheid is dan niet verplicht;
  • ondervraging tijdens een besloten zitting;

Wanneer dat nodig wordt geacht om u tijdens de rechtszaak te beschermen, kan de rechter besluiten dat de zitting achter gesloten deuren moet plaatsvinden. U mag de rechter ook vragen om zo’n besloten zitting te houden.

Bovendien kan de rechter tijdens de procedure de publicatie van teksten, tekeningen, foto's of afbeeldingen verbieden waardoor uw identiteit bekend zou kunnen worden.

Als u een getuige bent, hebt u tevens recht op andere speciale middelen voor getuigenbescherming. Als u denkt dat u in gevaar bent, moet u de politieambtenaar, de openbare aanklager of de rechter inlichten en hun zoveel mogelijk informatie verstrekken.

Kan ik tijdens het proces een verklaring afleggen of getuigen? Onder welke voorwaarden?

Ja. Als u ervoor hebt gekozen aan het proces deel te nemen, kunnen zowel de openbare aanklager of de politieambtenaar als de rechter u als benadeelde of civiele partij horen.

De openbare aanklager of de politieambtenaar zal u oproepen om voor een verhoor op het politiebureau of het openbaar ministerie te verschijnen en tijdens het proces zult u voor een zitting worden opgeroepen.

Welke informatie ontvang ik tijdens het proces?

Tijdens het strafrechtelijk onderzoek kunt u informatie ontvangen over de voortgang van de zaak plus een afschrift van het besluit van de openbare aanklager over de vraag of het wenselijk is de zaak naar de rechter te verwijzen. Hiertoe moet u een verzoek indienen bij de politieambtenaar of de openbare aanklager die uw zaak behandelt, en een adres in Roemenië, een e-mailadres of een ander adres voor het ontvangen van elektronische berichten opgeven.

Tijdens het proces zult u voor de eerste zitting worden opgeroepen en te horen krijgen dat u als civiele partij in de zaak kunt optreden. Voor de daaropvolgende zittingen zult u geen oproep meer ontvangen. Door de rechtszittingen bij te wonen of het dossier te raadplegen, komt u te weten hoe de zaak zich ontwikkelt en wat de data van de volgende zittingen zijn. Wanneer u moet worden verhoord, zult u echter wel een oproep krijgen.

U ontvangt een afschrift van de uitspraak, zodra deze beschikbaar is.

Als u geen Roemeens begrijpt, krijgt u een proces-verbaal van de uitspraak (een verslag van het vonnis van de rechtbank zonder uitgebreide motivering) in een voor u begrijpelijke taal. De motivering krijgt u in het Roemeens aangeleverd en voor de vertaling daarvan kunt u een beroep doen op de beschikbare tolkdiensten.

Heb ik toegang tot de procesdossiers?

Ja, u of uw advocaat kan het dossier raadplegen. Hiertoe moet u zich wenden tot het secretariaat van het openbaar ministerie of de griffie van de rechtbank waar uw dossier wordt bewaard, en daar een verzoek indienen.

Voor het raadplegen van uw dossier gelden echter specifieke regels, die door het secretariaat of de griffie worden meegedeeld.

U hebt recht op informatie over de voorwaarden en de procedure voor toelating tot het getuigenbeschermingsprogramma.

Laatste update: 12/11/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.
Sommige pagina's van deze website worden aangeleverd door de EU-landen. Momenteel doen zij het nodige om die pagina's aan te passen aan de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Mocht bepaalde informatie nog niet het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie weerspiegelen, dan is dit onbedoeld en zal dit worden gecorrigeerd.

Feedback

Met onderstaand formulier kunt u ons opmerkingen en feedback sturen over onze nieuwe website