Victims' rights - by country

Oostenrijk

Inhoud aangereikt door
Oostenrijk

You will be considered a victim of crime if you have suffered damage, e.g. you have been injured or your property has been damaged or stolen, etc., as a result of an incident, which constitutes a crime according to national law. As a victim of crime, the law grants you certain individual rights before, during and after court proceedings (trial).

Criminal proceedings in Austria start with the investigation of the crime. The police and the public prosecutor carry out the investigation. After the investigation is completed the public prosecutor may decide to close the proceedings, to order alternative measures to conventional criminal proceedings or to continue the proceedings by bringing the case to the court. For certain criminal offences the trial starts only if you as a victim lodge a complaint to the court. In these cases no pre-trial investigation is carried out.

During the trial, the court holds a hearing and examines the collected evidence. Depending on the seriousness of the crime the case may be heard by:

  • a single judge; or
  • a panel of one judge and two lay judges who decide on the question of guilt and on the penalty; or
  • a jury court consisting of three judges and an eight-member jury where the jury decides on the guilt of the defendant and the judges together with the jury determine the penalty.

You as a victim can take a significant part in criminal proceedings and thus benefit from a variety of rights available to you. You can participate as a victim without a specific legal status or have a more active role by formally becoming a civil claimant, subsidiary prosecutor or private prosecutor.

Click on the following links to find the information you are looking for:

1 - My rights as a victim of crime

2 - Reporting a crime and my rights during the investigation or trial

3 - My rights after trial

4 - Compensation

5 - My rights to support and assistance

Last update: 06/11/2018

The national language version of this page is maintained by the respective Member State. The translations have been done by the European Commission service. Possible changes introduced in the original by the competent national authority may not be yet reflected in the translations. The European Commission accepts no responsibility or liability whatsoever with regard to any information or data contained or referred to in this document. Please refer to the legal notice to see copyright rules for the Member State responsible for this page.

1 - Mijn rechten als slachtoffer van een misdrijf

Welke informatie kan ik verwachten van de autoriteiten (bijvoorbeeld politie, officier van justitie) na het misdrijf, maar nog vóór ik aangifte van het misdrijf doe?

Voordat u aangifte van het misdrijf doet, kunt u informatie inwinnen over uw rechten op de website van het bondsministerie van Justitie (Bundesministerium für Justiz) (De link wordt in een nieuw venster geopend.hier) en de hotline voor slachtofferhulp (Opfernotruf) (0800 112 112 ) of de website van die hotline (De link wordt in een nieuw venster geopend.hier).

Als slachtoffer van een misdrijf hebt u het recht van de autoriteiten informatie over uw rechten te ontvangen. In beginsel wordt die informatie u verstrekt bij aanvang van het onderzoek. Als u recht hebt op slachtofferhulp van een organisatie die dat soort ondersteuning biedt, wordt u daarover vóór de eerste zitting geïnformeerd. In de oproep om op de zitting te verschijnen vindt u ook informatie over slachtofferhulp, samen met de adressen van de betrokken organisaties. Daarnaast wordt u geïnformeerd over uw recht om te worden vergezeld door een vertrouwenspersoon.

Als u het slachtoffer bent van een zedenmisdrijf of huiselijk geweld of als u minderjarig bent, wordt u gezien als een bijzonder kwetsbaar slachtoffer. Dat betekent dat u aanvullende rechten worden verleend; in het bijzonder dat men u er voorafgaand aan uw verhoor en getuigenverklaring op moet wijzen dat

  • u waar mogelijk wordt gehoord door iemand van hetzelfde geslacht;
  • u kunt weigeren antwoord te geven op vragen over details van het misdrijf, bv. in het geval van een zedenmisdrijf, als u die onredelijk vindt. U kunt echter verplicht zijn die vragen te beantwoorden als uw verklaring van bijzonder belang is voor het onderwerp van de zaak;
  • u tijdens het onderzoek en het proces recht hebt op een tactvol verhoor;
  • u kunt verzoeken om een verhoor achter gesloten deuren;
  • u in kennis wordt gesteld als de dader ontsnapt of wordt vrijgelaten;
  • u tijdens uw verhoor kunt worden vergezeld door een vertrouwenspersoon.

Verdere informatie is te vinden in de brochures van slachtofferhulporganisaties die de politie u zal verstrekken. U kunt er ook voor kiezen af te gaan op informatie over uw rechten die u mondeling wordt gegeven.

Ik woon niet in het EU-land waar het misdrijf heeft plaatsgevonden (EU-burgers en niet-EU burgers). Hoe worden mijn rechten beschermd?

Richtlijn 2012/29/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten, en ter vervanging van Kaderbesluit 2001/220/JBZ van de Raad bepaalt dat slachtoffers in alle EU-lidstaten vergelijkbare rechten genieten. Die rechten zijn van toepassing ongeacht de nationaliteit van het slachtoffer.

Om de aangifte van misdrijven in gevallen waarin het strafbare feit is begaan in een andere lidstaat te vergemakkelijken, worden aanklachten die in verband met dat misdrijf zijn ingediend in het land van verblijf van het slachtoffer door de aanklager doorgestuurd naar de bevoegde instantie in de andere lidstaat.

Verder hebt u tijdens strafrechtelijke procedures recht op gratis vertaaldiensten.

Welke informatie krijg ik als ik een misdrijf aangeef?

Als slachtoffer van een misdrijf moet u onmiddellijk worden geïnformeerd over uw rechten. Deze informatie omvat:

  • uw rechten tijdens de strafrechtelijke procedure;
  • contactgegevens en dienstverlening van slachtofferhulporganisaties;
  • de mogelijkheid een vergoeding te vorderen van de dader;
  • de mogelijkheid een vergoeding aan te vragen bij de staat.

Als u recht hebt op slachtofferhulp van een organisatie die dat soort ondersteuning biedt, wordt u daar voor de eerste zitting over geïnformeerd. In de oproep om op de zitting te verschijnen vindt u ook informatie over slachtofferhulp, samen met de adressen van de betrokken organisaties. Daarnaast wordt u geïnformeerd over uw recht om een vertrouwenspersoon mee te nemen. Verdere informatie is te vinden in de folders of brochures van slachtofferhulporganisaties die de politie u zal verstrekken. U kunt er ook voor kiezen af te gaan op informatie die u mondeling wordt gegeven.

Als uw seksuele integriteit is geschonden, hebt u het recht om voorafgaand aan uw verhoor en verklaring te worden geïnformeerd over de volgende rechten:

  • het recht om waar mogelijk te worden gehoord door iemand van hetzelfde geslacht;
  • het recht om te weigeren antwoord te geven op vragen over details van een seksueel misdrijf, als u die onredelijk vindt. U kunt echter verplicht zijn die vragen te beantwoorden als uw verklaring van bijzonder belang is voor het onderwerp van de zaak;
  • het recht op een tactvol verhoor tijdens het onderzoek en proces;
  • het recht te verzoeken om een zitting achter gesloten deuren.

Nadat u het misdrijf hebt aangegeven, ontvangt u een schriftelijke bevestiging van uw aangifte. Daarin staat een referentienummer. Als u het desbetreffende politiebureau belt en dat referentienummer opgeeft, kunt u de functionaris spreken die belast is met uw zaak. U kunt het referentienummer van de politie ook gebruiken om contact op te nemen met de openbare aanklager die uw zaak behandelt.

Het openbaar ministerie informeert u over belangrijke ontwikkelingen in het proces. Zo wordt u geïnformeerd als de autoriteiten beslissen niet tot vervolging over te gaan of als zij overwegen maatregelen te gelasten als alternatief voor een conventionele strafrechtelijke procedure. Verder hebt u recht op inzage in uw dossier.

De rechter informeert u over de tijd en plaats van de zitting als u eerder om die informatie had verzocht of als u aan de procedure deelneemt als civiele eiser.

Indien u slachtoffer van huiselijk geweld bent, als gevolg van een moedwillige criminele handeling bent blootgesteld aan geweld of gevaarlijke bedreiging, uw seksuele integriteit is geschonden, of als bij het begaan van een dergelijk misdrijf misbruik is gemaakt van uw persoonlijke afhankelijkheid of als u bijzonder kwetsbaar bent, wordt u door de autoriteiten automatisch geïnformeerd als de dader is vrijgelaten of ontsnapt uit voorlopige hechtenis. In andere gevallen wordt u van dergelijke ontwikkelingen in kennis gesteld als u daarom hebt gevraagd. De door de politie of openbaar aanklager verstrekte informatie moet de desbetreffende gronden voor de vrijlating bevatten en vermelden of aan de dader lichtere maatregelen zijn opgelegd als alternatief voor hechtenis.

Op uw verzoek wordt u tevens onmiddellijk geïnformeerd als de dader uit de gevangenis ontsnapt of wordt vrijgelaten, evenals over de eerste keer dat de verdachte zonder toezicht de plaats van bewaring mag verlaten. U wordt ook geïnformeerd wanneer een ontsnapte dader is aangehouden. Als er bij invrijheidsstelling aan een dader voorwaarden ter bescherming van het slachtoffer zijn opgelegd, ontvangt u daarover informatie.

Kom ik in aanmerking voor gratis vertolking of vertaling (wanneer ik contact opneem met de politie of andere autoriteiten of tijdens het onderzoek en het proces)?

Als u het Duits onvoldoende spreekt, komt u in aanmerking voor gratis tolkdiensten. Deze diensten staan u ter beschikking tijdens het verhoor of de zitting. Daarnaast hebt u recht op een schriftelijke vertaling van belangrijke delen uit het dossier.

Slachtofferhulp omvat vertaalondersteuning en wordt gefinancierd door het bondsministerie van Justitie.

Hoe zorgen de autoriteiten ervoor dat ik alles begrijp en ook begrepen word (als ik een kind ben; als ik gehandicapt ben)?

Juridische aanwijzingen en gestelde vragen moeten altijd duidelijk zijn. De betrokken instantie moet haar aanwijzingen en vragen dan ook altijd afstemmen op de behoeften en mogelijkheden van het slachtoffer. Nadat u de aanwijzingen zijn gegeven, wordt u gevraagd of u alles hebt begrepen.

Als u het Duits onvoldoende spreekt, komt u in aanmerking voor gratis tolkdiensten. Deze diensten staan u ter beschikking tijdens het verhoor of de zitting. Daarnaast hebt u recht op een schriftelijke vertaling van belangrijke delen uit het dossier.

Slachtoffers die doof of stom zijn, worden bijgestaan door een gebarentolk. Zo nodig staat u de mogelijkheid ter beschikking om schriftelijk of op een andere passende manier te communiceren.

Om te beoordelen of een slachtoffer bijzonder kwetsbaar is en dus bijzondere rechten heeft, wordt rekening gehouden met alle beperkingen. Die beperkingen kunnen worden gecompenseerd met het recht op rechtsbijstand.

Opvang slachtoffers

Wie biedt slachtofferhulp?

U kunt contact opnemen met een organisatie die slachtofferhulp biedt. Er zijn organisaties die zich specifiek richten op slachtoffers van huiselijk geweld en stalken, slachtoffers van mensenhandel en jonge slachtoffers. Om slachtoffers te helpen in contact te komen met de juiste organisatie, is een hotline voor slachtofferhulp opgezet. Deze dienst wordt gefinancierd door het bondsministerie van Justitie (0800 112 112 en De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.opfer-notruf.at/) en verleent dag en nacht gratis ondersteuning.

Bepaalde slachtoffers hebben recht op slachtofferhulp.

Als u slachtoffer van huiselijk geweld of stalken bent, krijgt u ondersteuning van gespecialiseerde organisaties, zoals het Bureau voor interventie bij huiselijk geweld (Interventionsstelle gegen Gewalt in der Familie) of centra voor bescherming tegen geweld (Gewaltschutzzentren). Als de politie een contactverbod heeft opgelegd, wordt die informatie doorgegeven aan het plaatselijke Bureau voor interventie bij huiselijk geweld of een plaatselijk centrum voor bescherming tegen geweld. De medewerkers van die organisaties nemen dan contact met u op en bieden u ondersteuning, onder meer door een veiligheidsplan op te stellen en juridisch advies (met name over het aanvragen van een voorlopige voorziening) en psychosociale ondersteuning te geven.

U kunt ook rechtstreeks contact opnemen met het Bureau voor interventie of een van de centra voor bescherming tegen geweld. U hoeft niet te wachten tot de politie maatregelen heeft getroffen of tot u een misdrijf hebt aangegeven.

Verwijst de politie mij automatisch door naar slachtofferhulp?

Als u slachtoffer van huiselijk geweld of stalken bent, krijgt u ondersteuning van gespecialiseerde organisaties, zoals het Bureau voor interventie bij huiselijk geweld (Interventionsstelle gegen Gewalt in der Familie) of centra voor bescherming tegen geweld (Gewaltschutzzentren). Als de politie een contactverbod heeft opgelegd, wordt die informatie doorgegeven aan het plaatselijke Bureau voor interventie bij huiselijk geweld of een plaatselijk centrum voor bescherming tegen geweld. De medewerkers van die organisaties nemen dan contact met u op en bieden u ondersteuning, onder meer door een veiligheidsplan op te stellen en juridisch advies (met name over het aanvragen van een voorlopige voorziening) en psychosociale ondersteuning te geven.

In alle andere gevallen neemt u zelf contact op met de desbetreffende organisatie voor slachtofferhulp.

Hoe wordt mijn persoonlijke levenssfeer beschermd?

Als slachtoffer hebt u een aantal rechten die waarborgen dat uw persoonlijke levenssfeer zoveel mogelijk wordt beschermd, ondanks de in beginsel openbare aard van gerechtelijke procedures.

Zo hebt u het recht om een ander adres dan uw woonadres op te geven voor het ontvangen van kennisgevingen. De rechter moet er bovendien voor zorgen dat uw persoonlijke omstandigheden als getuige niet bekend worden.

Het is verboden de inhoud van dossiers openbaar te maken en tijdens de zitting opnamen of uitzendingen voor radio of televisie, en videobeelden of foto's te maken.

Als dat nodig is om de persoonlijke levenssfeer van slachtoffers en getuigen te beschermen, kan de zitting achter gesloten deuren plaatsvinden.

Als u slachtoffer van een zedenmisdrijf bent, hebt u het recht om te weigeren antwoord te geven op vragen over details van het voorval, tenzij die details essentieel zijn voor de procedure. In buitengewone gevallen is het zelfs mogelijk uw verklaring anoniem af te leggen, als bekendmaking van uw identiteit een ernstig risico voor u of anderen zou inhouden. Om hun verklaring af te leggen tegenover de rechter, kunnen getuigen zelfs hun uiterlijk zo veranderen dat zij onherkenbaar zijn (mits het nog wel mogelijk is hun gezichtsuitdrukkingen waar te nemen).

Moet ik eerst aangifte van een misdrijf doen voordat ik toegang heb tot slachtofferhulp?

U hoeft niet eerst aangifte van een misdrijf te doen om toegang te krijgen tot slachtofferhulp. U kunt dus al contact opnemen met een organisatie die slachtofferhulp biedt, voordat u het misdrijf aangeeft. De organisatie helpt u zo nodig met het aangeven van het misdrijf.

Ook de diensten via de hotline voor slachtofferhulp (+0800 112 112) zijn beschikbaar zonder dat u eerst aangifte moet doen.

Persoonlijke bescherming als ik in gevaar verkeer

Welke vormen van bescherming worden geboden?

Er zijn verschillende vormen van getuigenbescherming, waarvan de mate van bescherming overeenkomt met het risico waaraan de getuige is blootgesteld. Zo is getuigenbescherming door de veiligheidspolitie gericht op preventie en bescherming door middel van bijvoorbeeld extra patrouilles, bewaking van getuigen of plaatsing in een inrichting voor getuigenbescherming. De meest uitgebreide vorm van bescherming is opname in een getuigenbeschermingsprogramma.

Wie kan mij bescherming bieden?

Het is de verantwoordelijkheid van de beveiligingsinstanties de persoonlijke bescherming van getuigen en slachtoffers te waarborgen.

Ondersteuning en advies worden verleend door slachtofferhulporganisaties. Er zijn organisaties die zich specifiek richten op slachtoffers van huiselijk geweld en stalken, slachtoffers van mensenhandel en jonge slachtoffers. Om slachtoffers te helpen in contact te komen met de juiste organisatie, is een hotline voor slachtofferhulp opgezet. Deze dienst wordt gefinancierd door het bondsministerie van Justitie (0800 112 112 en De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.opfer-notruf.at/) en verleent dag en nacht gratis ondersteuning.

Is er iemand die het risico beoordeelt dat de dader mij verdere schade toebrengt?

Als er in de loop van het proces nieuwe omstandigheden ontstaan (bv. naar aanleiding van informatie die is ontvangen van een slachtofferhulporganisatie), moeten de openbare aanklager of de rechter de nieuwe beoordeling documenteren en de rechten in verband met uw status als bijzonder kwetsbaar slachtoffer feitelijk toekennen.

Is er iemand die het risico beoordeelt dat het strafrechtstelsel mij verdere schade toebrengt (tijdens het onderzoek en het proces)?

De gerechtelijke politie, de openbare aanklager en de rechter zijn verplicht terdege rekening te houden met de rechten, belangen en kwetsbaarheid van slachtoffers. Alle bij een strafrechtelijke procedure betrokken instanties moeten de persoonlijke waardigheid van slachtoffers tijdens het proces en hun belang bij de bescherming van hun persoonlijke levenssfeer eerbiedigen. Op grond van deze algemene verplichting om de belangen van slachtoffers veilig te stellen, moet ook worden vermeden dat het slachtoffer schade wordt toegebracht door de strafrechtelijke procedure zelf. Dat wordt onder meer bereikt met de bijzondere rechten van het slachtoffer, bv. op een tactvol verhoor of op een zitting achter gesloten deuren, en met het verbod op het openbaar maken van foto's of persoonlijke gegevens van het slachtoffer.

Welke bescherming wordt geboden voor zeer kwetsbare slachtoffers?

Slachtoffers van zedenmisdrijven en huiselijk geweld en alle slachtoffers die minderjarig zijn, worden als bijzonder kwetsbaar beschouwd.

Alle andere slachtoffers kunnen ook als zodanig worden aangemerkt op grond van hun leeftijd, psychologische conditie, gezondheid en de aard en specifieke omstandigheden van het misdrijf.

Naast de rechten die aan alle slachtoffers worden verleend, hebben bijzonder kwetsbare slachtoffers tevens het recht om tijdens het onderzoek waar mogelijk te worden gehoord door iemand van hetzelfde geslacht. Zij kunnen weigeren antwoord te geven op vragen over details van het misdrijf, als zij het beschrijven van die details onredelijk vinden, en zij kunnen weigeren antwoord te geven op vragen naar omstandigheden van zeer persoonlijke aard. Tijdens het onderzoek en het proces wordt aan bijzonder kwetsbare slachtoffers een tactvol verhoor toegestaan, als zij daarom verzoeken. Zij kunnen verzoeken om een proces achter gesloten deuren. Bijzonder kwetsbare slachtoffers kunnen zich tijdens een verhoor altijd laten vergezellen door een vertrouwenspersoon.

Als de dader wordt vrijgelaten of ontsnapt uit (voorlopige) hechtenis, moeten bijzonder kwetsbare slachtoffers daarover onmiddellijk worden geïnformeerd. Op hun verzoek worden zij tevens geïnformeerd als de dader uit de gevangenis ontsnapt of wordt vrijgelaten, evenals over de eerste keer dat de verdachte zonder toezicht de plaats van bewaring mag verlaten.

Ik ben minderjarig – heb ik bijzondere rechten?

Slachtoffers die minderjarig zijn, worden altijd als bijzonder kwetsbaar beschouwd.

Tijdens het onderzoek hebben zij het recht om waar mogelijk te worden gehoord door iemand van hetzelfde geslacht. Zij kunnen weigeren antwoord te geven op vragen over details van het misdrijf, als zij het beschrijven van die details onredelijk vinden, en zij kunnen weigeren antwoord te geven op vragen naar omstandigheden van zeer persoonlijke aard. Tijdens het onderzoek en het proces wordt aan bijzonder kwetsbare slachtoffers een tactvol verhoor toegestaan, als zij daarom verzoeken. Voor minderjarigen van wie de seksuele integriteit mogelijk is geschonden, moet een tactvol verhoor altijd worden toegestaan. Zij kunnen verzoeken om een proces achter gesloten deuren. Tijdens een zitting kunnen zij zich laten vergezellen door een vertrouwenspersoon.

Als de dader wordt vrijgelaten of ontsnapt uit (voorlopige) hechtenis, moeten bijzonder kwetsbare slachtoffers daarover onmiddellijk worden geïnformeerd. Op hun verzoek worden zij tevens geïnformeerd als de dader uit de gevangenis ontsnapt of wordt vrijgelaten, evenals over de eerste keer dat de verdachte zonder toezicht de plaats van bewaring mag verlaten.

Een familielid is overleden ten gevolge van het misdrijf – wat zijn mijn rechten?

Als een misdrijf heeft geleid tot de dood van uw echtgeno(o)t(e) of geregistreerde partner, levensgezel, kind, ouder of grootouder, kleinkind, zus, broer of andere afhankelijke persoon, hebt u recht op slachtofferhulp. Hetzelfde geldt als een familielid door een misdrijf is overleden en u getuige van het misdrijf was.

Indien een persoon van wie u wettelijk afhankelijk was, door een misdrijf is overleden, hebt u in beginsel recht op ondersteuning krachtens de Wet betreffende vergoedingen voor slachtoffers. Over aanvragen van dergelijke hulp wordt beslist door het Bondsbureau voor sociale zaken en gehandicapten (Bundesamt für Soziales und Behindertenwesen).

Een familielid is slachtoffer van een misdrijf – wat zijn mijn rechten?

Als uw echtgeno(o)t(e) of geregistreerde partner, levensgezel, kind, ouder of grootouder, kleinkind, zus, broer of andere afhankelijke persoon slachtoffer is van geweld, een gevaarlijke bedreiging of een zedenmisdrijf, hebt u recht op slachtofferhulp.

Heb ik toegang tot bemiddeling/mediation? Onder welke voorwaarden? Ben ik in veiligheid tijdens bemiddeling/mediation?

De politie, de openbare aanklager of de rechter moet rekening houden met uw belangen en u informeren over het verloop van het proces, waaronder maatregelen die mogelijk worden gelast als alternatief voor een conventionele strafrechtelijke procedure bij een minder of matig ernstig misdrijf. Bij overweging van dergelijke alternatieve maatregelen moet de openbare aanklager u in de gelegenheid stellen uw mening te geven als dat nodig is om uw rechten en belangen te beschermen, in het bijzonder uw recht op vergoeding.

De openbare aanklager kan daarvoor opgeleide bemiddelaars van relevante organisaties verzoeken om daders en slachtoffers te ondersteunen met bemiddeling. Bemiddeling kan pas aanvangen nadat u daarmee hebt ingestemd, tenzij u bemiddeling afwijst en de redenen daarvoor in het kader van de strafrechtelijke procedure onaanvaardbaar zijn. Als de dader jonger is dan 18 jaar, is uw instemming niet nodig.

U kunt bij het bemiddelingsproces worden betrokken, als u dat wilt. Uw belangen worden geëerbiedigd. Indien dat nodig is om uw belangen te beschermen, met name uw recht op vergoeding, wordt u verzocht een verklaring af te leggen.

Tijdens het bemiddelingsproces kunt u zich laten vergezellen door een vertrouwenspersoon. U moet zo snel mogelijk worden geïnformeerd over uw rechten en geschikte slachtofferhulporganisaties.

Waar vind ik de wetgeving waarin mijn rechten zijn vastgelegd?

De rechten van slachtoffers in het kader van strafrechtelijke procedures zijn vastgelegd in het Wetboek van Strafvordering (Strafprozessordnung (StPO)). Het StPO en alle overige wetgeving kunnen gratis worden geraadpleegd via het De link wordt in een nieuw venster geopend.Juridisch informatiesysteem van de Republiek Oostenrijk.

Laatste update: 10/12/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

2 - De aangifte van een misdrijf en mijn rechten tijdens het onderzoek of het proces

Hoe geef ik een misdrijf aan?

Als u slachtoffer van een misdrijf bent geworden, kunt u daarvan aangifte doen bij een politiebureau of bij de openbare aanklager.

U kunt uw aangifte mondeling of schriftelijk doen en mogelijk moet u uw aangifte ondertekenen. De aangifte kan ook door iemand anders worden gedaan. Hoewel dat niet verplicht is, verdient het aanbeveling in de aangifte uw relevante persoonsgegevens te vermelden, waaronder een adres waar u te bereiken bent en, bij aangifte door iemand anders, diens persoonsgegevens.

Verder is het raadzaam om de bewijzen en gegevens over de verdachte waarover u mogelijk beschikt, te verstrekken. Dat is bevorderlijk voor het onderzoek.

De politie beschikt over een officieel formulier om de door u verstrekte informatie vast te leggen (gewoonlijk op de computer). Vanaf dat moment maakt uw aangifte deel uit van het dossier.

U kunt het misdrijf aangeven bij een politiebureau of rechtstreeks bij de openbare aanklager.

De aangifte kan worden ingediend in het Duits of in een andere officiële regionale taal.

Als u het Duits of een andere officiële taal niet voldoende machtig bent, is het uw recht te worden bijgestaan door een tolk.

Voor bepaalde misdrijven (bv. gewelds- of zedenmisdrijven) geldt dat u recht hebt op ondersteuning door een slachtofferhulporganisatie bij het aangeven van het misdrijf.

Er is geen specifieke termijn waarbinnen u aangifte moet doen. Na een bepaalde, in de wet genoemde termijn kan de politie, de openbare aanklager of de rechter echter weigeren de zaak te onderzoeken. De duur van die termijn hangt af van de aard van het misdrijf (verjaringstermijnen).

De autoriteiten zijn verplicht het onderzoek te starten wanneer zij worden geïnformeerd over een vermeend misdrijf (uitzondering: misdrijven die particulier worden vervolgd).

Hoe kom ik er achter wat de stand van zaken is?

Nadat u het misdrijf hebt aangegeven, ontvangt u een schriftelijke bevestiging van uw aangifte. Daarin staat een referentienummer. Als u het politiebureau later belt en dat referentienummer opgeeft, kunt u contact opnemen met de functionaris die belast is met uw zaak.

Als u uw aangifte schriftelijk doet bij de politie of openbare aanklager, moet u hun vragen om het referentienummer. Slachtofferhulporganisaties zullen u helpen het juiste referentienummer te vinden.

Het is uw recht de dossiers in te zien. Weigering of beperking is alleen mogelijk als door uw inzage het onderzoek in het gedrang zou kunnen komen of uw verklaring als getuige zou kunnen worden beïnvloed.

Het openbaar ministerie informeert u over belangrijke ontwikkelingen in het proces. Zo wordt u geïnformeerd als de autoriteiten beslissen niet tot vervolging over te gaan of als zij overwegen maatregelen te gelasten als alternatief voor een conventionele strafrechtelijke procedure.

Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand (tijdens het onderzoek of tijdens het proces)? Onder welke voorwaarden?

In uw contacten met de rechtshandhavingsinstanties kunt u zich laten bijstaan en vertegenwoordigen door een advocaat, een medewerker van een slachtofferhulporganisatie of een andere geschikte persoon.

Als u recht hebt op juridische ondersteuning, wordt u door advocaten, samen met gespecialiseerde slachtofferhulporganisaties, gratis geholpen om tijdens de procedure uw rechten uit te oefenen. U komt in aanmerking voor die ondersteuning als u te maken hebt gehad met geweld of een gevaarlijke bedreiging als gevolg van een moedwillige criminele handeling, als uw seksuele integriteit is geschonden of als bij het begaan van een dergelijk misdrijf misbruik is gemaakt van uw persoonlijke afhankelijkheid. U kunt ook worden bijgestaan als u nauw verwant bent aan iemand die is overleden als gevolg van het misdrijf of als u een familielid bent dat getuige van het misdrijf is geweest. De ondersteuning moet nodig zijn om uw rechten als slachtoffer te beschermen en wordt gewaarborgd door de slachtofferhulporganisatie.

Als u niet in aanmerking komt voor slachtofferhulp en u aan de procedure deelneemt als civiele eiser, kunt u de rechter vragen om gratis rechtsbijstand. Als de rechter wettelijke vertegenwoordiging nodig acht (in het bijzonder om een latere burgerlijke vordering te vermijden) en u hebt onvoldoende inkomen om een wettelijk vertegenwoordiger te betalen zonder dat uw levensonderhoud in het gedrang komt, wordt het verzoek toegewezen.

Kan ik aanspraak maken op onkostenvergoeding (voor deelname aan het onderzoek/het proces)? Onder welke voorwaarden?

De kosten van uw heen- en terugreis naar het openbaar ministerie, de rechtbank of de plaats van de zitting worden u terugbetaald; daarnaast ontvangt u een vergoeding voor de verloren tijd als u daardoor financieel verlies hebt geleden. Wanneer u als getuige op een bepaalde plaats moet overnachten en ontbijten, lunchen of dineren, worden uw verblijfskosten tot een bepaald bedrag terugbetaald. Die kosten moet u binnen twee weken declareren.

Kan ik beroep instellen als mijn zaak wordt afgesloten voordat er een proces plaatsvindt?

Als de openbare aanklager de zaak seponeert, wordt u daarvan in kennis gesteld. U hebt dan twee weken de tijd om de openbare aanklager te vragen naar zijn redenen daarvoor. Ook kunt u verzoeken om voortzetting van de zaak als:

  • een wet is geschonden of onjuist is toegepast;
  • er aanmerkelijke twijfel is over de juistheid van de feiten die ten grondslag liggen aan de beslissing tot seponering, of
  • er nieuwe feiten of bewijzen zijn die voortzetting rechtvaardigen.

U doet het verzoek binnen twee weken nadat u door de openbare aanklager in kennis bent gesteld van de beslissing tot seponering of van de redenen die daaraan ten grondslag liggen. Als u die informatie niet binnen deze termijn hebt ontvangen, wordt de uiterste datum verschoven naar drie maanden na de beslissing. Het verzoek de zaak voort te zetten, richt u aan de openbare aanklager.

Als de openbare aanklager het verzoek gegrond acht, wordt de zaak voortgezet. Anders stelt de openbare aanklager een antwoord op en legt hij dat, samen met het dossier, voor aan de rechter die beslist over uw verzoek. Als de rechter het verzoek inwilligt, moet de openbare aanklager de zaak voortzetten. Anders wordt het verzoek afgewezen.

Als de openbare aanklager beslist tot maatregelen als alternatief voor een conventionele strafrechtelijke procedure, kunt u daartegen geen beroep instellen.

Als vervolging is ingesteld en de openbare aanklager de zaak vervolgens sluit, hebt u onder bepaalde omstandigheden het recht de vervolging voort te zetten als subsidiaire aanklager. In dat geval moet u al aan de procedure deelnemen als civiele eiser. U krijgt dan de status van subsidiaire aanklager wanneer u te kennen geeft de vervolging te zullen voortzetten.

Kan ik betrokken worden bij het proces?

Als slachtoffer kunt u deelnemen aan het proces. U wordt alleen gedagvaard om voor de rechter te verschijnen, als u een verklaring moet afleggen als getuige. Alleen slachtoffers die worden opgeroepen als getuige, zijn verplicht gehoor te geven aan de dagvaarding.

Als u gebruikmaakt van slachtofferhulp, wordt de organisatie die u bijstaat, geïnformeerd over de data van de zittingen.

Als u tijdens het onderzoek een verklaring hebt afgelegd in een kruisverhoor, ontvangt u alleen informatie over de datum van de zitting als u daarom hebt gevraagd. Als u civiele eiser of subsidiaire of particuliere aanklager bent, ontvangt u tijdig bericht over de data die voor de zitting zijn vastgesteld. U hebt als slachtoffer het recht aanwezig te zijn en iemand mee te nemen als vertrouwenspersoon – een advocaat, een medewerker van een slachtofferhulporganisatie of iemand anders, ongeacht of het proces al dan niet openbaar is. Het is uw recht vragen te stellen aan de verdachte, getuigen en deskundigen, en te worden gehoord in verband met uw recht op vergoeding.

Als u civiele eiser bent, mag u ervan afzien de zitting bij te wonen. Hebt u evenwel een particuliere aanklacht ingediend en woont u de zitting niet bij, dan zal de rechter onweerlegbaar aannemen dat u niet langer in een veroordeling bent geïnteresseerd en de zaak afsluiten.

Als u het Duits (of een andere officiële taal) niet spreekt, kunt u tijdens de zitting gratis worden bijgestaan door een tolk.

Wat is mijn officiële rol binnen het rechtsstelsel? Heb ik bijvoorbeeld de hoedanigheid van slachtoffer, getuige, burgerlijke partij of particuliere aanklager, of kan ik daarvoor kiezen?

U bent slachtoffer als u beantwoordt aan de wettelijke omschrijving daarvan. De volgende personen hebben de status van slachtoffer:

  • personen die mogelijk zijn blootgesteld aan geweld of een gevaarlijke dreiging als gevolg van een moedwillige criminele handeling, personen van wie de seksuele integriteit en zelfbeschikking mogelijk zijn geschonden en personen van wie de persoonlijke afhankelijkheid mogelijk is misbruikt bij het plegen van een dergelijk misdrijf,
  • de echtgeno(o)t(e), geregistreerde partner, levensgezel, eerstegraads verwanten, broer of zus en andere personen ten laste van iemand die mogelijk door een misdrijf is overleden, of andere familieleden die getuige zijn geweest van het misdrijf, en
  • alle overige personen die schade hebben geleden door een misdrijf of van wie de strafrechtelijk beschermde juridische belangen in andere opzichten mogelijk zijn geschaad.

U bent getuige als u opmerkingen hebt gemaakt die van belang zijn voor de strafrechtelijke procedure. Dat wordt tijdens het onderzoek bepaald door de politie en de openbare aanklager. Tijdens het proces wordt die beslissing genomen door de rechter.

U bepaalt zelf of u als civiele eiser aan de procedure wilt deelnemen.

Of u in het geval van seponering de procedure voortzet als subsidiaire aanklager, is eveneens uw beslissing.

Wat zijn mijn rechten en plichten in deze hoedanigheden?

Tijdens de procedure moeten alle instanties uw persoonlijke waardigheid als slachtoffer en uw belang bij de bescherming van uw persoonlijke levenssfeer eerbiedigen. Er moet terdege rekening worden gehouden met uw rechten, belangen en specifieke behoeften aan bescherming. Alle slachtoffers worden zo spoedig mogelijk geïnformeerd over hun rechten en de mogelijkheid om bijstand en vergoeding te krijgen.

Op verzoek ontvangt u een bevestiging van uw aangifte van het misdrijf.

Ieder slachtoffer heeft recht op vertegenwoordiging en advies. Die kunnen worden verleend door een advocaat, een slachtofferhulporganisatie of een andere geschikte vertegenwoordiger. Als u recht op slachtofferhulp hebt, wordt u tijdens de procedure vertegenwoordigd door degene die u juridisch ondersteunt.

Als u niet in aanmerking komt voor juridische ondersteuning maar wilt dat een advocaat u als civiele eiser vertegenwoordigt, kunt u onder bepaalde voorwaarden om rechtsbijstand verzoeken.

As getuige bent u ontheven van de plicht een verklaring af te leggen als u daarmee een familielid zou moeten beschuldigen. U verliest dat recht als u meerderjarig bent en in het kader van de strafrechtelijke procedure als civiele eiser een vordering instelt.

Het is mogelijk te weigeren antwoord te geven op afzonderlijke vragen:

  • als het antwoord vernederend zou zijn of u zou blootstellen aan het risico van direct en aanzienlijk financieel verlies;
  • als het antwoord betrekking zou hebben op uw intiemste levenssfeer of op die van iemand anders;
  • als u de vragen over details van een zedenmisdrijf onredelijk vindt.

U kunt echter verplicht zijn die vragen te beantwoorden als uw verklaring van bijzonder belang is voor het onderwerp van de zaak.

Als er anderen bij het verhoor aanwezig zijn, moet ervoor worden gewaakt dat uw persoonlijke gegevens bekend worden gemaakt. Maak niet bekend wat uw woonadres is. Geef in plaats daarvan een ander adres op waar de instanties eenvoudig contact met u kunnen opnemen.

U hebt het recht de dossiers in te zien voor zover die uw belangen betreffen. Tegen betaling kunt u ook een kopie van het dossier krijgen.

Bij vrijlating van de dader uit (voorlopige) hechtenis moet u worden geïnformeerd indien u slachtoffer bent van huiselijk geweld, opzettelijk geweld of gevaarlijke bedreiging, of indien uw seksuele integriteit is geschonden. Als u slachtoffer van een ander soort misdrijf bent, moet u zelf een verzoek indienen waarin u aangeeft dat u wilt worden geïnformeerd over vrijlating van de dader.

De openbare aanklager informeert u over de beëindiging en voortzetting van de procedure en over beëindiging van het onderzoek. Worden maatregelen overwogen als alternatief voor een conventionele strafrechtelijke procedure, dan wordt u uitgebreid geïnformeerd over uw rechten. Als de procedure is beëindigd door de openbare aanklager, kunt u verzoeken om voortzetting van de procedure.

Als u het Duits onvoldoende spreekt of doof of stom bent, hebt u recht op vertaal-/tolkondersteuning. Het is uw recht deel te nemen aan kruisverhoren, reconstructies en het proces en daarbij vragen te stellen en verzoeken in te dienen.

Kan ik tijdens het proces een verklaring afleggen of getuigen? Onder welke voorwaarden?

Als slachtoffer kunt u verklaringen afleggen in het kader van uw getuigenverklaring of andere deelname aan een verhoor of zitting. Zo kunt u verklaren dat u als civiele eiser aan de procedure deelneemt en een vergoeding toegewezen wilt krijgen. U kunt ook vragen voorleggen aan de dader.

Als u voor een verhoor of zitting wordt opgeroepen, hebt u het recht een verklaring af te leggen.

Als u tevens getuige bent, bent u verplicht gehoor te geven aan een oproep, terwijl de informatie die u verstrekt volledig en waarheidsgetrouw moet zijn.

Welke informatie ontvang ik tijdens het proces?

Tijdens het proces wordt u bij aanvang van uw onderzoek geïnformeerd over uw rechten.

U beslist zelf of u aan de hele zitting deelneemt.

Aan het eind van de zitting wordt de beslissing uitgesproken. De inhoud van de beslissing kunt u te weten komen door tot het eind van de zitting te blijven of door het dossier in te zien.

Als u aan de procedure deelneemt als civiele eiser, moet de rechter zich in de beslissing ook over uw vordering uitspreken. Als de beslissing luidt dat u een vergoeding ontvangt, wordt zij gezien als een bevel tot uitvoering krachtens burgerlijk recht en kunt u de federale overheid verzoeken om een voorschot op de vergoeding. Een voorwaarde daarbij is evenwel dat de veroordeelde vanwege een (vrijheids)straf niet in staat is onmiddellijk te voldoen aan de betaalverplichting.

De rechter kan ook bevelen dat eigendommen van het slachtoffer die in het bezit van de veroordeelde zijn, worden geretourneerd aan het slachtoffer.

Heb ik toegang tot procesdossiers?

Het is uw recht de dossiers in te zien. Weigering of beperking is alleen mogelijk als door uw inzage het onderzoek in het gedrang zou kunnen komen of uw verklaring als getuige zou kunnen worden beïnvloed.

Laatste update: 10/12/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

3 - Mijn rechten na afloop van het proces

Kan ik beroep instellen tegen de beslissing?

Een civiele eiser (1), subsidiaire aanklager (2) of particuliere aanklager (3) heeft doorgaans het recht om beroep in te stellen tegen de beslissing.

Er zijn twee soorten beroep mogelijk: een vordering tot nietigheid (Nichtigkeitsbeschwerde) betreft de wettigheid van de procedure en de beslissing, terwijl een beroep (Berufung) een beslissing over een burgerlijke vordering betwist. Als particulier aanklager kunt u ook beroep instellen tegen de hoogte van de straf. Bij vrijspraak worden civiele eisers en subsidiaire aanklagers verwezen naar de burgerrechter voor het instellen van hun eisen tot schadevergoeding.

Als civiele eiser, subsidiaire aanklager of particuliere aanklager kunt u in het volgende geval een vordering instellen voor de nietigheid van een beslissing:

  • als uw burgerlijke vordering is doorgestuurd naar een burgerrechter wegens vrijspraak van de verdachte en het duidelijk is dat de afwijzing van een voorstel dat u tijdens het proces hebt gedaan, van negatieve invloed is geweest op de beslissing van de rechter over uw burgerlijke vordering.

Als civiele eiser of subsidiaire aanklager kunt u beroep instellen als:

  • bij veroordeling van de verdachte de rechter uw vordering doorstuurt naar een burgerrechter, ook als de strafrechter er al over had kunnen beslissen, omdat uw vordering gegrond en gerechtvaardigd was.

In procedures bij een districtsrechtbank (Bezirksgericht) en bij de enkelvoudige kamer van een regionale rechtbank (Landesgericht) kunnen civiele eisers en subsidiaire aanklagers beroep instellen tegen de beslissing over burgerlijke vorderingen, niet alleen als de volledige vordering wordt doorgezonden naar de burgerrechter, maar ook als zij de hoogte van de vergoeding willen betwisten.

Als u de status van particulier aanklager hebt in de procedure, hebt u dezelfde rechten op beroep als de openbare aanklager. Bij vrijspraak van de verdachte kunt u nietigheid vorderen. In procedures bij een districtsrechtbank en voor de enkelvoudige kamer van een regionale rechtbank kunt u ook de in de beslissing vastgestelde feiten betwisten door beroep in te stellen inzake de schuld van de verdachte. Bij veroordeling van de verdachte kunt u beroep instellen als u het niet eens bent met de straf of als uw burgerlijke vorderingen naar de burgerrechter worden doorgestuurd. Als u niet ter zitting aanwezig was toen de rechter de beslissing uitsprak, zult u het dossier moeten inzien om te weten te komen of de verdachte al dan niet schuldig is bevonden. De beslissing moet redenen noemen en binnen vier weken worden ondertekend door de rechter. Als u aan het proces hebt deelgenomen als civiele eiser, subsidiaire aanklager of particuliere aanklager en u binnen drie dagen nadat de beslissing is uitgesproken, beroep instelt of nietigheid vordert, hebt u recht op een afschrift van de beslissing. U kunt verzoeken om rechtshulp bij het instellen van uw beroep of vordering. Zo nodig omvat de rechtshulp gratis vertaalondersteuning. Rechtshulp wordt toegewezen als de rechter wettelijke vertegenwoordiging nodig acht en uw inkomen onvoldoende is om wettelijke vertegenwoordiging te bekostigen zonder uw levensonderhoud in het gedrang te brengen.

Wat zijn mijn rechten nadat de beslissing is gegeven?

Alle slachtoffers kunnen verzoeken te worden geïnformeerd als de dader voor het eerst zonder toezicht de plaats van bewaring mag verlaten, als de verdachte ontsnapt en opnieuw wordt gearresteerd, als de dader wordt of is vrijgelaten, en verder over alle voorwaarden in het geval van voorwaardelijke vrijlating.

Slachtoffers van zedenmisdrijven en seksueel gemotiveerde misdrijven moeten worden gehoord voordat elektronisch huisarrest wordt goedgekeurd, indien zij hebben verzocht te worden geïnformeerd als de dader de gevangenis verlaat of wordt vrijgelaten. Zulke slachtoffers moeten ook worden geïnformeerd over de goedkeuring van elektronisch huisarrest. Zij komen in aanmerking voor slachtofferhulp bij het uitoefenen van hun rechten.

Voor het overige ontvangt u geen informatie van de instanties nadat de beslissing van kracht is geworden. Wel blijft het mogelijk uw dossier in te zien als dat in uw belang is.

Heb ik recht op ondersteuning of bescherming na het proces? Voor hoe lang?

Na het proces hebt u recht op een afsluitend gesprek met de organisatie die u slachtofferhulp heeft geboden.

Slachtoffers van een misdrijf die tijdens de strafrechtelijke procedure psychosociale steun hebben ontvangen, hebben ook tijdens latere civiele procedures recht op die steun. Voorwaarde daarbij is dat het onderwerp van de civiele procedure samenhangt met dat van de strafrechtelijke procedure en dat de steun nodig is om de procedurele rechten van het slachtoffer te beschermen. De slachtofferhulporganisatie die de steun verleent, beoordeelt of aan deze voorwaarden wordt voldaan. Het slachtoffer kan rechtsbijstand aanvragen om zich in de civiele procedure te laten vertegenwoordigen door een advocaat. Deze ondersteuning wordt uiterlijk tot het eind van de civiele procedure gegeven.

Welke informatie krijg ik als de dader wordt veroordeeld?

U kunt de uitkomst van de procedure en de opgelegde straf te weten komen door in de rechtszaal te blijven tot de beslissing wordt uitgesproken, of door op een later tijdstip het dossier in te zien.

Word ik geïnformeerd wanneer de dader in vrijheid wordt gesteld (ook wanneer hij vervroegd of voorwaardelijk in vrijheid wordt gesteld) of wanneer hij is ontsnapt uit de gevangenis?

Op uw verzoek wordt u onmiddellijk geïnformeerd als de dader uit de gevangenis ontsnapt of wordt vrijgelaten, evenals over de eerste keer dat de dader zonder toezicht de plaats van bewaring mag verlaten. U wordt ook geïnformeerd wanneer een ontsnapte dader is aangehouden. Als er bij invrijheidsstelling aan een dader voorwaarden ter bescherming van het slachtoffer worden opgelegd, ontvangt u daarover informatie.

Word ik betrokken bij beslissingen over invrijheidstelling of voorwaardelijke invrijheidstelling? Kan ik bijvoorbeeld een verklaring afleggen of beroep instellen?

Het slachtoffer wordt alleen in uitzonderlijke gevallen betrokken bij beslissingen over (voorlopige) invrijheidsstelling. Alleen slachtoffers van een zedenmisdrijf of seksueel gemotiveerd misdrijf die hebben verzocht te worden geïnformeerd over de ontsnapping of vrijlating van de dader, worden gehoord voordat over elektronisch huisarrest wordt beslist.

1. Civiele eiser

Als u een burgerlijke vordering wilt instellen, moet u een verklaring indienen. In die verklaring moet worden vermeld hoe hoog de vergoeding is die u vordert voor het verlies of de schade veroorzaakt door het misdrijf. Tijdens het onderzoek moet de verklaring worden gericht aan de politie of de openbare aanklager. De verklaring kan schriftelijk of mondeling worden afgelegd. Tijdens het proces moet de verklaring worden ingediend voordat alle bewijzen zijn verzameld. Dat is tevens de laatste gelegenheid om de hoogte van de vordering op te geven.

Als civiele eiser hebt u de volgende rechten naast de rechten die u hebt als slachtoffer:

  • het recht te verzoeken om het verzamelen van bewijs dat kan dienen om de dader te veroordelen of om de gevorderde schadevergoeding te onderbouwen; het recht te worden opgeroepen voor de zitting; het recht beroep in te stellen tegen de beslissing van de rechter om de zaak af te sluiten; het recht beroep aan te tekenen op grond van uw burgerlijke vorderingen.

2. Subsidiaire aanklager

Om subsidiaire aanklager te worden, moet u civiele eiser zijn of worden en verklaren dat u subsidiaire vervolging instelt. Als de dader minderjarig is, is subsidiaire vervolging uitgesloten.

U kunt subsidiaire aanklager worden door een verklaring in te dienen. Als de openbare aanklager de aanklacht intrekt tijdens het proces, moet u die verklaring onmiddellijk indienen als u rechtsgeldig bent opgeroepen. Als u geen gehoor hebt gegeven aan de oproep of niet verklaart subsidiaire vervolging in te stellen, wordt de dader vrijgesproken.

Als de openbare aanklager de aanklacht buiten de rechtszitting intrekt of als u niet rechtsgeldig beng opgeroepen als civiele eiser, moet de rechter u daarvan in kennis stellen. U hebt dan één maand de tijd om te verklaren dat u subsidiaire vervolging instelt.

Als u de vervolging voortzet in plaats van de openbare aanklager, kan laatstgenoemde de informatie over de procedure op elk moment inzien en beslissen de vervolging weer over te nemen. In dat geval blijft u als civiele eiser betrokken bij het proces.

3. Particuliere aanklager

Sommige minder ernstige misdrijven worden niet door de openbare aanklager vervolgd, maar door het slachtoffer zelf. Als u slachtoffer van een dergelijk misdrijf bent, wordt strafvervolging alleen ingesteld als u een aanklacht particulier indient. U krijgt dan de status van particulier aanklager. In dat geval is er geen onderzoeksfase en moet u als particuliere aanklager bewijs leveren voor alle feiten die essentieel zijn voor een veroordeling en draagt u de kosten bij vrijspraak van de gedaagde.

4. Slachtofferhulp

Als u bent blootgesteld aan geweld of een gevaarlijke dreiging als gevolg van een moedwillige criminele handeling of als uw seksuele integriteit is geschonden, hebt u recht op slachtofferhulp. U kunt ook worden bijgestaan als u nauw verwant bent aan iemand die is overleden als gevolg van het misdrijf of als u een familielid bent dat getuige van het misdrijf is geweest. Aan slachtoffers van wie de seksuele integriteit mogelijk is geschonden en aan slachtoffers die jonger zijn dan 14 jaar, moet slachtofferhulp altijd gratis worden verleend, en zonder dat zij daarom moeten verzoeken.

Slachtofferhulp omvat psychosociale ondersteuning, hetgeen onder meer inhoudt dat u naar het politiebureau en de rechtbank wordt begeleid voor uw verhoor en dat u wordt voorbereid op het proces.

Slachtofferhulp wordt gegeven door bepaalde slachtofferhulporganisaties (zoals instellingen voor kinderbescherming, hulplijnen en interventiebureaus). De medewerkers van deze organisaties zijn maatschappelijk werkers, psychologen en vergelijkbare deskundigen met aanvullende – verplichte – juridische vorming op het gebied van strafrecht.

Onder slachtofferhulp valt ook juridische ondersteuning, waaronder rechtsbijstand en vertegenwoordiging tegenover de rechter en instanties. Deze hulp wordt verleend door advocaten, in samenwerking met slachtofferhulporganisaties.

De slachtofferhulp wordt gefinancierd door het bondsministerie van Justitie.

Laatste update: 10/12/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

4 - Schadevergoeding

Via welke procedure kan ik van de dader schadevergoeding vorderen? (bv. rechtszaak, burgerlijke vordering, voeging)

Om een financiële vordering in te stellen (bv. voor een vergoeding van immateriële schade of de kosten van behandeling), kunnen slachtoffers

  • een civiele procedure instellen tegen de dader, of
  • als civiele eiser deelnemen aan de strafrechtelijke procedure tegen de verdachte.

Om tijdens een strafrechtelijke procedure een vordering in te stellen als civiele eiser, moet u een verklaring indienen. De verklaring moet vermelden hoe hoog de vergoeding is die u vordert voor het verlies of de schade veroorzaakt door het misdrijf en moet ook het recht op die vordering aantonen (de gronden voor, en de hoogte van de vergoeding). Daarnaast geldt als voorwaarde dat de gedaagde moet zijn veroordeeld voor de veroorzaakte schade.

U moet zich in de strafrechtelijke procedure in een zo vroeg mogelijk stadium als civiele eiser stellen (bij voorkeur bij aangifte van het misdrijf bij de politie). Nadat vervolging is ingesteld bij de bevoegde rechtbank, kunt u uw verklaring ook officieel laten opnemen door de bevoegde openbare aanklager of schriftelijk indienen zonder vormvereisten. Tijdens het proces moet de verklaring uiterlijk worden ingediend voordat alle bewijzen zijn verzameld. Dat is tevens de laatste gelegenheid om de hoogte van de vordering op te geven.

De rechter heeft de dader ertoe veroordeeld mij schadevergoeding te betalen. Hoe kan ik ervoor zorgen dat de dader betaalt?

Als de veroordeelde partij zich niet houdt aan de verplichting het toegekende bedrag te betalen, kan de schuldeiser - d.w.z. het slachtoffer aan wie de vergoeding is toegewezen - met hulp van de rechtbank dwangmaatregelen nemen. Daartoe moet een schriftelijk of mondeling verzoek (verzoek om tenuitvoerlegging) worden ingediend bij de bevoegde districtsrechtbank. U hebt dertig jaar de tijd om uw aanspraak op een bij een juridisch bindende rechterlijke beslissing toegewezen vergoeding te doen gelden. Daarna is de aanspraak verjaard.

Bij verbeurdverklaring van vermogensbestanddelen van de veroordeelde partij kan het slachtoffer verzoeken om betaling van de toegewezen vergoeding uit de vermogensbestanddelen waarop de staat beslag heeft gelegd.

Als de dader niet betaalt, kan de staat het bedrag dan voorschieten? Onder welke voorwaarden?

Een voorschot kan alleen worden goedgekeurd indien betaling niet mogelijk is doordat de veroordeelde een straf ondergaat. Dat is bijvoorbeeld het geval als de dader een vrijheidsstraf uitzit en daardoor geen inkomen kan verdienen, of een boete heeft betaald en daardoor geen geld heeft. Om in aanmerking te komen voor een dergelijk voorschot, moet bij een juridisch bindende rechterlijke uitspraak aan de civiele eiser een vergoeding zijn toegewezen wegens dood, lichamelijk letsel, gezondheidsschade of financieel verlies. In bepaalde situaties is de mogelijkheid van een voorschot uitgesloten (bv. als er andere aanspraken op betalingen door de staat zijn, of als het letsel het gevolg is van betrokkenheid bij een gevecht of grove schuld).

Het verzoek om een voorschot wordt ingediend bij de bevoegde strafrechter.

Heb ik recht op een schadevergoeding van de staat?

Slachtoffers van een misdrijf kunnen financiële vergoeding van de staat krijgen als

  • zij hun beroep niet hebben kunnen uitoefenen als gevolg van ziekte of een vervolgbehandeling enz. en bijgevolg minder inkomsten hebben gehad;
  • zij psychotherapie, crisisinterventie of een andere behandeling hebben moeten ondergaan om hun gezondheid te verbeteren;
  • er orthopedische behandelingen nodig zijn;
  • er brillen of tandprothesen zijn beschadigd;
  • revalidatie nodig is;
  • zij verzorging nodig hebben (in dat geval kan er een zorguitkering worden betaald);
  • zij blind zijn (in dat geval kan een blindenuitkering worden betaald).

Slachtoffers die na 31 mei 2009 ernstig lichamelijk letsel hebben opgelopen, komen in aanmerking voor een vaste vergoeding wegens immateriële schade.

Nabestaanden van slachtoffers van een misdrijf ontvangen

  • een vergoeding voor hun verlies van bestaansmiddelen (als het slachtoffer is gestorven en de echtgeno(o)t(e) en of kinderen de voor hun levensonderhoud benodigde financiële steun hebben verloren);
  • therapeutische zorg (bv. psychotherapie) en orthopedische zorg;
  • vergoeding van begrafeniskosten tot een bepaald bedrag.

Heb ik recht op schadevergoeding als de dader niet is veroordeeld?

Als de dader niet is veroordeeld, wordt het slachtoffer verwezen naar de burgerrechtbank en kan hij of zij bij deze rechtbank een vergoeding vorderen.

Heb ik recht op een voorschot op dringende gronden in afwachting van de beslissing over mijn vordering tot schadevergoeding?

Nee.

Laatste update: 10/12/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

Let op: de oorspronkelijke versie van deze pagina (Duits) is onlangs gewijzigd. Aan de vertaling in het Nederlands wordt momenteel gewerkt.

5 - Mijn rechten op ondersteuning en bijstand

Met wie moet ik als slachtoffer van een misdrijf contact opnemen voor ondersteuning en bijstand?

Op grond van artikel  66 van het Wetboek van Strafvordering is het bondsministerie van Justitie overeenkomsten aangegaan met passende, gerenommeerde organisaties die slachtoffers bijstaan na te hebben vastgesteld dat is voldaan aan de wettelijke voorwaarden. Klik voor een overzicht van deze organisaties per deelstaat op de volgende link: De link wordt in een nieuw venster geopend.Slachtofferhulporganisaties

Hotline voor opvang slachtoffers

Federaal bureau voor maatschappelijk welzijn (Sozialministeriumservice): 0043 158831 en algemene hotline voor opvang van slachtoffers: 0800 112 112

Is slachtofferhulp gratis?

Ja.

Wat voor steun kunnen overheidsdiensten of autoriteiten mij bieden?

Slachtoffers van een misdrijf ontvangen een financiële vergoeding op grond van de Wet slachtoffers van misdrijven (Verbrechensopfergesetz (VOG)), Oostenrijks staatsblad (BGBl) 288/1972.

Volgens de VOG geldt dezelfde procedure voor alle aanvragers (Oostenrijkers en buitenlanders). Dit is een administratieve procedure die door de instantie wordt doorlopen om de desbetreffende feiten vast te stellen en te beslissen over de aangevraagde hulp. De aanvrager wordt geacht mee te werken aan de procedure en de benodigde informatie te verstrekken (onder andere om de schade vast te stellen).

Aanvragen uit hoofde van de VOG worden ingediend bij het Federaal bureau voor maatschappelijk welzijn, dat er tevens over beslist.

Wat voor steun kunnen niet-gouvernementele organisaties mij bieden?

De volgende personen hebben recht op slachtofferhulp:

  • slachtoffers van een geweldsmisdrijf, zedenmisdrijf of gevaarlijke dreiging of slachtoffers van wie de persoonlijke afhankelijkheid mogelijk is misbruikt bij het plegen van een moedwillige criminele handeling;
  • de echtgeno(o)t(e), levensgezel, eerstegraads verwanten, broer, zus en andere personen ten laste van iemand die is overleden door een misdrijf, evenals andere naasten die getuige zijn geweest van de dood van het familielid.

Op verzoek moet aan deze slachtoffers psychosociale en juridische hulp worden gegeven, mits die nodig is om hun procedurele rechten te beschermen, waarbij voor zover mogelijk rekening wordt gehouden met hun persoonlijke betrokkenheid. De slachtofferhulporganisaties zijn zelf verantwoordelijk voor de beoordeling of die hulp "nodig" is. Slachtoffers van een zedenmisdrijf die jonger zijn dan 14 jaar, hebben altijd recht op psychosociale hulp.

PSYCHOSOCIALE HULP

In het kader van psychosociale hulp worden slachtoffers voorbereid op de psychische belasting van de procedure, geholpen bij het verwerken van wat zij hebben doorgemaakt (angst, wanhoop, verdriet of woede) en vergezeld tijdens verhoren in het kader van het onderzoek of proces.

JURIDISCHE HULP

Juridische hulp is bedoeld om slachtoffers bij te staan bij het uitoefenen van hun rechten in het kader van strafrechtelijke procedures. Die hulp is met name nuttig en nodig als bepaalde omstandigheden reden geven tot bezorgdheid over de vraag of de rechten van het slachtoffer wel voldoende zullen worden gerespecteerd tijdens de procedure. Als er bij het slachtoffer sprake is van letsel of schade als gevolg van het misdrijf, dan kan de advocaat een vergoeding eisen voor het slachtoffer, bv. wegens immateriële schade, als het slachtoffer de status van civiele eiser heeft.

Laatste update: 10/12/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.