Rechten van slachtoffers – per land

Oostenrijk

Inhoud aangereikt door
Oostenrijk

Welke informatie kan ik verwachten van de autoriteiten (bijvoorbeeld politie, officier van justitie) na het misdrijf, maar nog vóór ik aangifte van het misdrijf doe?

Voordat u aangifte van het misdrijf doet, kunt u informatie inwinnen over uw rechten op de website van het bondsministerie van Justitie (Bundesministerium für Justiz) (hier) en de hotline voor slachtofferhulp (Opfernotruf) (0800 112 112 ) of de website van die hotline (hier).

Als slachtoffer van een misdrijf hebt u het recht van de autoriteiten informatie over uw rechten te ontvangen. In beginsel wordt die informatie u verstrekt bij aanvang van het onderzoek. Als u recht hebt op slachtofferhulp van een organisatie die dat soort ondersteuning biedt, wordt u daarover vóór de eerste zitting geïnformeerd. In de oproep om op de zitting te verschijnen vindt u ook informatie over slachtofferhulp, samen met de adressen van de betrokken organisaties. Daarnaast wordt u geïnformeerd over uw recht om te worden vergezeld door een vertrouwenspersoon.

Als u het slachtoffer bent van een zedenmisdrijf of huiselijk geweld of als u minderjarig bent, wordt u gezien als een bijzonder kwetsbaar slachtoffer. Dat betekent dat u aanvullende rechten worden verleend; in het bijzonder dat men u er voorafgaand aan uw verhoor en getuigenverklaring op moet wijzen dat

  • u waar mogelijk wordt gehoord door iemand van hetzelfde geslacht;
  • u kunt weigeren antwoord te geven op vragen over details van het misdrijf, bv. in het geval van een zedenmisdrijf, als u die onredelijk vindt. U kunt echter verplicht zijn die vragen te beantwoorden als uw verklaring van bijzonder belang is voor het onderwerp van de zaak;
  • u tijdens het onderzoek en het proces recht hebt op een tactvol verhoor;
  • u kunt verzoeken om een verhoor achter gesloten deuren;
  • u in kennis wordt gesteld als de dader ontsnapt of wordt vrijgelaten;
  • u tijdens uw verhoor kunt worden vergezeld door een vertrouwenspersoon.

Verdere informatie is te vinden in de brochures van slachtofferhulporganisaties die de politie u zal verstrekken. U kunt er ook voor kiezen af te gaan op informatie over uw rechten die u mondeling wordt gegeven.

Ik woon niet in het EU-land waar het misdrijf heeft plaatsgevonden (EU-burgers en niet-EU burgers). Hoe worden mijn rechten beschermd?

Richtlijn 2012/29/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten, en ter vervanging van Kaderbesluit 2001/220/JBZ van de Raad bepaalt dat slachtoffers in alle EU-lidstaten vergelijkbare rechten genieten. Die rechten zijn van toepassing ongeacht de nationaliteit van het slachtoffer.

Om de aangifte van misdrijven in gevallen waarin het strafbare feit is begaan in een andere lidstaat te vergemakkelijken, worden aanklachten die in verband met dat misdrijf zijn ingediend in het land van verblijf van het slachtoffer door de aanklager doorgestuurd naar de bevoegde instantie in de andere lidstaat.

Verder hebt u tijdens strafrechtelijke procedures recht op gratis vertaaldiensten.

Welke informatie krijg ik als ik een misdrijf aangeef?

Als slachtoffer van een misdrijf moet u onmiddellijk worden geïnformeerd over uw rechten. Deze informatie omvat:

  • uw rechten tijdens de strafrechtelijke procedure;
  • contactgegevens en dienstverlening van slachtofferhulporganisaties;
  • de mogelijkheid een vergoeding te vorderen van de dader;
  • de mogelijkheid een vergoeding aan te vragen bij de staat.

Als u recht hebt op slachtofferhulp van een organisatie die dat soort ondersteuning biedt, wordt u daar voor de eerste zitting over geïnformeerd. In de oproep om op de zitting te verschijnen vindt u ook informatie over slachtofferhulp, samen met de adressen van de betrokken organisaties. Daarnaast wordt u geïnformeerd over uw recht om een vertrouwenspersoon mee te nemen. Verdere informatie is te vinden in de folders of brochures van slachtofferhulporganisaties die de politie u zal verstrekken. U kunt er ook voor kiezen af te gaan op informatie die u mondeling wordt gegeven.

Als uw seksuele integriteit is geschonden, hebt u het recht om voorafgaand aan uw verhoor en verklaring te worden geïnformeerd over de volgende rechten:

  • het recht om waar mogelijk te worden gehoord door iemand van hetzelfde geslacht;
  • het recht om te weigeren antwoord te geven op vragen over details van een seksueel misdrijf, als u die onredelijk vindt. U kunt echter verplicht zijn die vragen te beantwoorden als uw verklaring van bijzonder belang is voor het onderwerp van de zaak;
  • het recht op een tactvol verhoor tijdens het onderzoek en proces;
  • het recht te verzoeken om een zitting achter gesloten deuren.

Nadat u het misdrijf hebt aangegeven, ontvangt u een schriftelijke bevestiging van uw aangifte. Daarin staat een referentienummer. Als u het desbetreffende politiebureau belt en dat referentienummer opgeeft, kunt u de functionaris spreken die belast is met uw zaak. U kunt het referentienummer van de politie ook gebruiken om contact op te nemen met de openbare aanklager die uw zaak behandelt.

Het openbaar ministerie informeert u over belangrijke ontwikkelingen in het proces. Zo wordt u geïnformeerd als de autoriteiten beslissen niet tot vervolging over te gaan of als zij overwegen maatregelen te gelasten als alternatief voor een conventionele strafrechtelijke procedure. Verder hebt u recht op inzage in uw dossier.

De rechter informeert u over de tijd en plaats van de zitting als u eerder om die informatie had verzocht of als u aan de procedure deelneemt als civiele eiser.

Indien u slachtoffer van huiselijk geweld bent, als gevolg van een moedwillige criminele handeling bent blootgesteld aan geweld of gevaarlijke bedreiging, uw seksuele integriteit is geschonden, of als bij het begaan van een dergelijk misdrijf misbruik is gemaakt van uw persoonlijke afhankelijkheid of als u bijzonder kwetsbaar bent, wordt u door de autoriteiten automatisch geïnformeerd als de dader is vrijgelaten of ontsnapt uit voorlopige hechtenis. In andere gevallen wordt u van dergelijke ontwikkelingen in kennis gesteld als u daarom hebt gevraagd. De door de politie of openbaar aanklager verstrekte informatie moet de desbetreffende gronden voor de vrijlating bevatten en vermelden of aan de dader lichtere maatregelen zijn opgelegd als alternatief voor hechtenis.

Op uw verzoek wordt u tevens onmiddellijk geïnformeerd als de dader uit de gevangenis ontsnapt of wordt vrijgelaten, evenals over de eerste keer dat de verdachte zonder toezicht de plaats van bewaring mag verlaten. U wordt ook geïnformeerd wanneer een ontsnapte dader is aangehouden. Als er bij invrijheidsstelling aan een dader voorwaarden ter bescherming van het slachtoffer zijn opgelegd, ontvangt u daarover informatie.

Kom ik in aanmerking voor gratis vertolking of vertaling (wanneer ik contact opneem met de politie of andere autoriteiten of tijdens het onderzoek en het proces)?

Als u het Duits onvoldoende spreekt, komt u in aanmerking voor gratis tolkdiensten. Deze diensten staan u ter beschikking tijdens het verhoor of de zitting. Daarnaast hebt u recht op een schriftelijke vertaling van belangrijke delen uit het dossier.

Slachtofferhulp omvat vertaalondersteuning en wordt gefinancierd door het bondsministerie van Justitie.

Hoe zorgen de autoriteiten ervoor dat ik alles begrijp en ook begrepen word (als ik een kind ben; als ik gehandicapt ben)?

Juridische aanwijzingen en gestelde vragen moeten altijd duidelijk zijn. De betrokken instantie moet haar aanwijzingen en vragen dan ook altijd afstemmen op de behoeften en mogelijkheden van het slachtoffer. Nadat u de aanwijzingen zijn gegeven, wordt u gevraagd of u alles hebt begrepen.

Als u het Duits onvoldoende spreekt, komt u in aanmerking voor gratis tolkdiensten. Deze diensten staan u ter beschikking tijdens het verhoor of de zitting. Daarnaast hebt u recht op een schriftelijke vertaling van belangrijke delen uit het dossier.

Slachtoffers die doof of stom zijn, worden bijgestaan door een gebarentolk. Zo nodig staat u de mogelijkheid ter beschikking om schriftelijk of op een andere passende manier te communiceren.

Om te beoordelen of een slachtoffer bijzonder kwetsbaar is en dus bijzondere rechten heeft, wordt rekening gehouden met alle beperkingen. Die beperkingen kunnen worden gecompenseerd met het recht op rechtsbijstand.

Opvang slachtoffers

Wie biedt slachtofferhulp?

U kunt contact opnemen met een organisatie die slachtofferhulp biedt. Er zijn organisaties die zich specifiek richten op slachtoffers van huiselijk geweld en stalken, slachtoffers van mensenhandel en jonge slachtoffers. Om slachtoffers te helpen in contact te komen met de juiste organisatie, is een hotline voor slachtofferhulp opgezet. Deze dienst wordt gefinancierd door het bondsministerie van Justitie (0800 112 112 en http://www.opfer-notruf.at/) en verleent dag en nacht gratis ondersteuning.

Bepaalde slachtoffers hebben recht op slachtofferhulp.

Als u slachtoffer van huiselijk geweld of stalken bent, krijgt u ondersteuning van gespecialiseerde organisaties, zoals het Bureau voor interventie bij huiselijk geweld (Interventionsstelle gegen Gewalt in der Familie) of centra voor bescherming tegen geweld (Gewaltschutzzentren). Als de politie een contactverbod heeft opgelegd, wordt die informatie doorgegeven aan het plaatselijke Bureau voor interventie bij huiselijk geweld of een plaatselijk centrum voor bescherming tegen geweld. De medewerkers van die organisaties nemen dan contact met u op en bieden u ondersteuning, onder meer door een veiligheidsplan op te stellen en juridisch advies (met name over het aanvragen van een voorlopige voorziening) en psychosociale ondersteuning te geven.

U kunt ook rechtstreeks contact opnemen met het Bureau voor interventie of een van de centra voor bescherming tegen geweld. U hoeft niet te wachten tot de politie maatregelen heeft getroffen of tot u een misdrijf hebt aangegeven.

Verwijst de politie mij automatisch door naar slachtofferhulp?

Als u slachtoffer van huiselijk geweld of stalken bent, krijgt u ondersteuning van gespecialiseerde organisaties, zoals het Bureau voor interventie bij huiselijk geweld (Interventionsstelle gegen Gewalt in der Familie) of centra voor bescherming tegen geweld (Gewaltschutzzentren). Als de politie een contactverbod heeft opgelegd, wordt die informatie doorgegeven aan het plaatselijke Bureau voor interventie bij huiselijk geweld of een plaatselijk centrum voor bescherming tegen geweld. De medewerkers van die organisaties nemen dan contact met u op en bieden u ondersteuning, onder meer door een veiligheidsplan op te stellen en juridisch advies (met name over het aanvragen van een voorlopige voorziening) en psychosociale ondersteuning te geven.

In alle andere gevallen neemt u zelf contact op met de desbetreffende organisatie voor slachtofferhulp.

Hoe wordt mijn persoonlijke levenssfeer beschermd?

Als slachtoffer hebt u een aantal rechten die waarborgen dat uw persoonlijke levenssfeer zoveel mogelijk wordt beschermd, ondanks de in beginsel openbare aard van gerechtelijke procedures.

Zo hebt u het recht om een ander adres dan uw woonadres op te geven voor het ontvangen van kennisgevingen. De rechter moet er bovendien voor zorgen dat uw persoonlijke omstandigheden als getuige niet bekend worden.

Het is verboden de inhoud van dossiers openbaar te maken en tijdens de zitting opnamen of uitzendingen voor radio of televisie, en videobeelden of foto's te maken.

Als dat nodig is om de persoonlijke levenssfeer van slachtoffers en getuigen te beschermen, kan de zitting achter gesloten deuren plaatsvinden.

Als u slachtoffer van een zedenmisdrijf bent, hebt u het recht om te weigeren antwoord te geven op vragen over details van het voorval, tenzij die details essentieel zijn voor de procedure. In buitengewone gevallen is het zelfs mogelijk uw verklaring anoniem af te leggen, als bekendmaking van uw identiteit een ernstig risico voor u of anderen zou inhouden. Om hun verklaring af te leggen tegenover de rechter, kunnen getuigen zelfs hun uiterlijk zo veranderen dat zij onherkenbaar zijn (mits het nog wel mogelijk is hun gezichtsuitdrukkingen waar te nemen).

Moet ik eerst aangifte van een misdrijf doen voordat ik toegang heb tot slachtofferhulp?

U hoeft niet eerst aangifte van een misdrijf te doen om toegang te krijgen tot slachtofferhulp. U kunt dus al contact opnemen met een organisatie die slachtofferhulp biedt, voordat u het misdrijf aangeeft. De organisatie helpt u zo nodig met het aangeven van het misdrijf.

Ook de diensten via de hotline voor slachtofferhulp (+0800 112 112) zijn beschikbaar zonder dat u eerst aangifte moet doen.

Persoonlijke bescherming als ik in gevaar verkeer

Welke vormen van bescherming worden geboden?

Er zijn verschillende vormen van getuigenbescherming, waarvan de mate van bescherming overeenkomt met het risico waaraan de getuige is blootgesteld. Zo is getuigenbescherming door de veiligheidspolitie gericht op preventie en bescherming door middel van bijvoorbeeld extra patrouilles, bewaking van getuigen of plaatsing in een inrichting voor getuigenbescherming. De meest uitgebreide vorm van bescherming is opname in een getuigenbeschermingsprogramma.

Wie kan mij bescherming bieden?

Het is de verantwoordelijkheid van de beveiligingsinstanties de persoonlijke bescherming van getuigen en slachtoffers te waarborgen.

Ondersteuning en advies worden verleend door slachtofferhulporganisaties. Er zijn organisaties die zich specifiek richten op slachtoffers van huiselijk geweld en stalken, slachtoffers van mensenhandel en jonge slachtoffers. Om slachtoffers te helpen in contact te komen met de juiste organisatie, is een hotline voor slachtofferhulp opgezet. Deze dienst wordt gefinancierd door het bondsministerie van Justitie (0800 112 112 en http://www.opfer-notruf.at/) en verleent dag en nacht gratis ondersteuning.

Is er iemand die het risico beoordeelt dat de dader mij verdere schade toebrengt?

Als er in de loop van het proces nieuwe omstandigheden ontstaan (bv. naar aanleiding van informatie die is ontvangen van een slachtofferhulporganisatie), moeten de openbare aanklager of de rechter de nieuwe beoordeling documenteren en de rechten in verband met uw status als bijzonder kwetsbaar slachtoffer feitelijk toekennen.

Is er iemand die het risico beoordeelt dat het strafrechtstelsel mij verdere schade toebrengt (tijdens het onderzoek en het proces)?

De gerechtelijke politie, de openbare aanklager en de rechter zijn verplicht terdege rekening te houden met de rechten, belangen en kwetsbaarheid van slachtoffers. Alle bij een strafrechtelijke procedure betrokken instanties moeten de persoonlijke waardigheid van slachtoffers tijdens het proces en hun belang bij de bescherming van hun persoonlijke levenssfeer eerbiedigen. Op grond van deze algemene verplichting om de belangen van slachtoffers veilig te stellen, moet ook worden vermeden dat het slachtoffer schade wordt toegebracht door de strafrechtelijke procedure zelf. Dat wordt onder meer bereikt met de bijzondere rechten van het slachtoffer, bv. op een tactvol verhoor of op een zitting achter gesloten deuren, en met het verbod op het openbaar maken van foto's of persoonlijke gegevens van het slachtoffer.

Welke bescherming wordt geboden voor zeer kwetsbare slachtoffers?

Slachtoffers van zedenmisdrijven en huiselijk geweld en alle slachtoffers die minderjarig zijn, worden als bijzonder kwetsbaar beschouwd.

Alle andere slachtoffers kunnen ook als zodanig worden aangemerkt op grond van hun leeftijd, psychologische conditie, gezondheid en de aard en specifieke omstandigheden van het misdrijf.

Naast de rechten die aan alle slachtoffers worden verleend, hebben bijzonder kwetsbare slachtoffers tevens het recht om tijdens het onderzoek waar mogelijk te worden gehoord door iemand van hetzelfde geslacht. Zij kunnen weigeren antwoord te geven op vragen over details van het misdrijf, als zij het beschrijven van die details onredelijk vinden, en zij kunnen weigeren antwoord te geven op vragen naar omstandigheden van zeer persoonlijke aard. Tijdens het onderzoek en het proces wordt aan bijzonder kwetsbare slachtoffers een tactvol verhoor toegestaan, als zij daarom verzoeken. Zij kunnen verzoeken om een proces achter gesloten deuren. Bijzonder kwetsbare slachtoffers kunnen zich tijdens een verhoor altijd laten vergezellen door een vertrouwenspersoon.

Als de dader wordt vrijgelaten of ontsnapt uit (voorlopige) hechtenis, moeten bijzonder kwetsbare slachtoffers daarover onmiddellijk worden geïnformeerd. Op hun verzoek worden zij tevens geïnformeerd als de dader uit de gevangenis ontsnapt of wordt vrijgelaten, evenals over de eerste keer dat de verdachte zonder toezicht de plaats van bewaring mag verlaten.

Ik ben minderjarig – heb ik bijzondere rechten?

Slachtoffers die minderjarig zijn, worden altijd als bijzonder kwetsbaar beschouwd.

Tijdens het onderzoek hebben zij het recht om waar mogelijk te worden gehoord door iemand van hetzelfde geslacht. Zij kunnen weigeren antwoord te geven op vragen over details van het misdrijf, als zij het beschrijven van die details onredelijk vinden, en zij kunnen weigeren antwoord te geven op vragen naar omstandigheden van zeer persoonlijke aard. Tijdens het onderzoek en het proces wordt aan bijzonder kwetsbare slachtoffers een tactvol verhoor toegestaan, als zij daarom verzoeken. Voor minderjarigen van wie de seksuele integriteit mogelijk is geschonden, moet een tactvol verhoor altijd worden toegestaan. Zij kunnen verzoeken om een proces achter gesloten deuren. Tijdens een zitting kunnen zij zich laten vergezellen door een vertrouwenspersoon.

Als de dader wordt vrijgelaten of ontsnapt uit (voorlopige) hechtenis, moeten bijzonder kwetsbare slachtoffers daarover onmiddellijk worden geïnformeerd. Op hun verzoek worden zij tevens geïnformeerd als de dader uit de gevangenis ontsnapt of wordt vrijgelaten, evenals over de eerste keer dat de verdachte zonder toezicht de plaats van bewaring mag verlaten.

Een familielid is overleden ten gevolge van het misdrijf – wat zijn mijn rechten?

Als een misdrijf heeft geleid tot de dood van uw echtgeno(o)t(e) of geregistreerde partner, levensgezel, kind, ouder of grootouder, kleinkind, zus, broer of andere afhankelijke persoon, hebt u recht op slachtofferhulp. Hetzelfde geldt als een familielid door een misdrijf is overleden en u getuige van het misdrijf was.

Indien een persoon van wie u wettelijk afhankelijk was, door een misdrijf is overleden, hebt u in beginsel recht op ondersteuning krachtens de Wet betreffende vergoedingen voor slachtoffers. Over aanvragen van dergelijke hulp wordt beslist door het Bondsbureau voor sociale zaken en gehandicapten (Bundesamt für Soziales und Behindertenwesen).

Een familielid is slachtoffer van een misdrijf – wat zijn mijn rechten?

Als uw echtgeno(o)t(e) of geregistreerde partner, levensgezel, kind, ouder of grootouder, kleinkind, zus, broer of andere afhankelijke persoon slachtoffer is van geweld, een gevaarlijke bedreiging of een zedenmisdrijf, hebt u recht op slachtofferhulp.

Heb ik toegang tot bemiddeling/mediation? Onder welke voorwaarden? Ben ik in veiligheid tijdens bemiddeling/mediation?

De politie, de openbare aanklager of de rechter moet rekening houden met uw belangen en u informeren over het verloop van het proces, waaronder maatregelen die mogelijk worden gelast als alternatief voor een conventionele strafrechtelijke procedure bij een minder of matig ernstig misdrijf. Bij overweging van dergelijke alternatieve maatregelen moet de openbare aanklager u in de gelegenheid stellen uw mening te geven als dat nodig is om uw rechten en belangen te beschermen, in het bijzonder uw recht op vergoeding.

De openbare aanklager kan daarvoor opgeleide bemiddelaars van relevante organisaties verzoeken om daders en slachtoffers te ondersteunen met bemiddeling. Bemiddeling kan pas aanvangen nadat u daarmee hebt ingestemd, tenzij u bemiddeling afwijst en de redenen daarvoor in het kader van de strafrechtelijke procedure onaanvaardbaar zijn. Als de dader jonger is dan 18 jaar, is uw instemming niet nodig.

U kunt bij het bemiddelingsproces worden betrokken, als u dat wilt. Uw belangen worden geëerbiedigd. Indien dat nodig is om uw belangen te beschermen, met name uw recht op vergoeding, wordt u verzocht een verklaring af te leggen.

Tijdens het bemiddelingsproces kunt u zich laten vergezellen door een vertrouwenspersoon. U moet zo snel mogelijk worden geïnformeerd over uw rechten en geschikte slachtofferhulporganisaties.

Waar vind ik de wetgeving waarin mijn rechten zijn vastgelegd?

De rechten van slachtoffers in het kader van strafrechtelijke procedures zijn vastgelegd in het Wetboek van Strafvordering (Strafprozessordnung (StPO)). Het StPO en alle overige wetgeving kunnen gratis worden geraadpleegd via het Juridisch informatiesysteem van de Republiek Oostenrijk.

Laatste update: 10/12/2018

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

Feedback

Met onderstaand formulier kunt u ons opmerkingen en feedback sturen over onze nieuwe website