Imputati (proċeduri kriminali)

Ċipru

Il-kontenut ipprovdut minn
Ċipru

X’inhu l-iskop ta' investigazzjoni kriminali?

Investigazzjoni kriminali hija maħsuba biex tistabbilixxi l-fatti u ċ-ċirkostanzi rigward xi delitt.

Bħala regola, l-investigazzjoni titwettaq mill-pulizija. F’każijiet eċċezzjonali l-Kunsill tal-Ministri jew l-Avukat Ġenerali jista’ jawtorizza esperti għall-investigazzjoni. Id-deċiżjonijiet għal prosekuzzjoni bħala regola jittieħdu mill-pulizija fuq l-istruzzjonijiet ġenerali tal-Avukat Ġenerali. F’każijiet kriminali serji, id-deċiżjoni tittieħed mill-Avukat Ġenerali.

L-investigazzjoni tibda meta l-pulizija tirċievi informazzjoni dwar it-twettiq ta' reat(i) kriminali.

Il-pulizija teżamina l-post tad-delitt u tiġbor l-informazzjoni u l-materjal rilevanti. Hija teżamina wkoll u tieħu d-dikjarazzjoni(jiet) minn kwalunkwe persuna li jkollha informazzjoni dwar id-delitt.

Jekk l-evidenza tissuġġerixxi li inti kont involut f’xi delitt, il-pulizija tista’ tinterrogak qabel jew wara l-arrest.

Meta u kif nista’ niġi interrogat mill-pulizija?

Jekk il-pulizija temmen li inti għandek informazzjoni utli li tikkonċerna delitt hija tista' teżiġi l-preżenza tiegħek fl-għassa tal-pulizija sabiex tagħti stqarrija jew tipproduċi kwalunkwe dokument rilevanti. Jekk inti tirrifjuta li tattendi, il-pulizija tista' tippreżentalek avviż bil-miktub. In-nuqqas ta' konformità mingħajr ma tingħata skuża raġonevoli jikkostitwixxi reat kriminali.

Jiena nista' niġi mwissi?

Jekk inti ssuspettat b’involviment f’delitt għandek tiġi mwissi bit-termini li ġejjin qabel tiġi interrogat: “ma inti obbligat tgħid xejn sakemm mhijiex ix-xewqa tiegħek li tagħmel dan iżda kulma tgħid ser jitniżżel bil-miktub u jista' jintuża bħala evidenza”. F’każ li inti minuri għandek tiġi infurmat ukoll bid-dritt tiegħek li tikkomunika ma' ġenitur jew ma' tutur.

Tista’ tiġi arrestat fuq il-bażi ta’ mandat ġudizzjarju u f’ċerti ċirkostanzi anke mingħajr mandat ta’ arrest. Ara hawnhekk.

X’informazzjoni ningħata jekk niġi arrestat?

Għandek tiġi infurmat bir-raġunijiet tal-arrest tiegħek sakemm dan ma jkunx impossibbli minħabba xi reazzjoni vjolenti min-naħa tiegħek.

X’jiġri wara li jsir l-arrest?

Għandek titressaq quddiem imħallef fi żmien 24 siegħa sakemm ma tkunx illiberat qabel.

X’jiġri jekk ikun hemm Mandat ta’ Arrest Ewropew kontrija?

Mandat ta’ Arrest Ewropew għandu jsegwi l-proċess u jkun jinkludi l-informazzjoni skont kif meħtieġ mil-liġi. Dan għandu jinħareġ minn awtorità ġudizzjarja tal-istat applikant. Għal aktar informazzjoni ara hawnhekk.

Nista’ niġi miżmum taħt kustodja jew niġi lliberat?

Jekk il-pulizija tqis li inti għandek tinżamm taħt arrest, hija għandha tapplika għand imħallef tal-qorti distrettwali biex tinżamm f’kustodja għal mhux iżjed minn tmint ijiem. Dan jista' jiġġedded sakemm il-perjodu sħiħ ta' kustodja ma jkunx iżjed minn tliet xhur.

Il-qorti tista’ żżommok taħt arrest jekk ikun hemm evidenza li tissuġġerixxi li inti kont involut fit-twettiq tar-reat(i) inkwistjoni. Il-qorti tikkunsidra wkoll jekk il-kustodja hijiex neċessarja għall-investigazzjoni u tibbilanċja dan mad-dritt tiegħek għall-ħelsien.

Nista’ nappella kontra d-deċiżjoni biex ninżamm taħt arrest?

Tista’ tappella kontra d-deċiżjoni. L-appell għandu jiġi ppreżentat fi żmien għaxart ijiem.

X’jiġri jekk ma nweġibx għall-mistoqsijiet tal-pulizija?

Ma jistgħu joħorġu l-ebda inferenzi negattivi mill-eżerċizzju tad-dritt għas-silenzju.

L-interrogazzjoni tal-pulizija la għandha tkun oppressiva u lanqas ripetittiva.

Jista’ jkolli avukat matul l-interrogazzjoni?

Ma għandekx dritt għal avukat matul l-interrogazzjon tiegħek mill-pulizija. Hekk kif tiġi arrestat inti intitolat tikkomunika immedjatament permezz tat-telefon ma' avukat tal-għażla tiegħek fil-privat.

Ma nitkellimx bil-lingwa tal-pajjiż. Jista’ jkolli interpretu?

Il-liġi tipprovdi li għandu jkollok is-servizzi ta’ interpretu għal lingwa li inti tifhem u titkellem sew.

Nista’ ngħid lil xi qarib jew ħabib b’dak li qed jiġrili?

Inti intitolat tikkomunika ma’ qarib jew persuna tal-għażla tiegħek. Jekk inti minuri inti intitolat ukoll tikkomunika ma' ġenitur jew mat-tutur tiegħek fil-preżenza tal-pulizija. Il-ġenituri jew it-tutur tiegħek jiġu infurmati mill-pulizija bid-detenzjoni tiegħek.

Il-komunikazzjoni tiegħek mal-ħbieb u l-qraba tista’ tiġi ttardjata bi tnax-il siegħa jekk ikun hemm suspett raġonevoli li l-eżerċizzju ta’ dan id-dritt immedjatament wara l-arrest ser:

  • iwassal biex iħassar l-evidenza,
  • jipprevjeni l-arrest ta’ persuna/persuni oħra fir-rigward tal-istess delitt jew
  • iwassal għall-ħarba ta’ suspettat(i) oħra jew għat-twettiq ta’ reat ieħor.

Jiena niġi minn Stat Membru ieħor. Nista’ nikkuntattja lill-Ambaxxata tiegħi?

Jekk inti tiġi minn pajjiż ieħor, għandek id-dritt li tikkomunika mal-Ambaxxata jew mal-Konslu tiegħek. Jekk ma hemm l-ebda rappreżentant disponibbli, imbagħad ikollok id-dritt li tikkomunika mal-Uffiċċju tal-Ombudsman jew mal-Organizzazzjoni Nazzjonali għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem.

Nista’ nara tabib sakemm inkun miżmum?

Jekk matul l-arrest jew id-detenzjoni tkun teħtieġ kura medika, il-pulizija għandha tiżgura li inti tiġi eżaminat minn tabib u jekk ikun neċessarju li tittieħed l-isptar. Int għandek id-dritt li tagħżel liema tabib trid.

Għandi nkun preżenti f'Ċipru matul l-investigazzjoni?

Jekk inti residenti barra mill-pajjiż m'intix legalment obbligat tkun preżenti matul l-investigazzjoni tal-pulizija. Il-liġi għadha ma tipprovdix biex inti tieħu sehem fl-investigazzjoni permezz ta' kollegament bil-vidjow.

Tista’ tħalli l-pajjiż sakemm ma joħroġx mandat ta’ arrest kontrik.

Id-dar jew il-post tan-negozju tiegħi jistgħu jiġu mfittxija matul l-investigazzjoni?

Id-dar jew il-post tan-negozju tiegħek jistgħu jiġu mfittxija biss jekk ikun hemm mandat ta’ tfittxija, sakemm inti ma tagħtix il-kunsens għat-tfittxija bil-miktub.

Jista’ jkun hemm tfittxija fuq il-persuna?

Tista’ wkoll issirlek tfittxija fuq il-persuna minn xi ħadd tal-istess sess. Ara hawnhekk.

Tista’ l-pulizija tieħu l-marki tas-swaba’ tiegħi, kampjuni tad-DNA tiegħi, eċċ?

Jekk inti miżmum, il-pulizija hija legalment intitolata tieħu qisien, ritratti, marki tas-swaba', marki tal-pala tal-idejn, kampjuni tal-kitba tiegħek, tad-dwiefer, ta' xagħrek u tal-bżieq tiegħek bħala parti mill-investigazzjoni.

In-nuqqas ta’ kunsens tiegħek jgħodd bħala reat kriminali soġġett għal ħabs jew multa. Il-pulizija tista’ tieħu wkoll kampjuni tad-demm jew tal-awrina tiegħek jekk inti taċċetta. Jekk le, il-qorti tista’ toħroġ ordni li jawtorizza lill-pulizija jieħdu dawn il-kampjuni taħt sorveljanza medika.

Ikolli nieħu sehem f’xi identifikazzjoni tal-persuni?

Jekk inti legalment miżmum, il-pulizija hija intitolata tobbligak tieħu sehem fl-identifikazzjoni tal-persuni.

Nista’ nilmenta dwar kif niġi ttrattat mill-pulizija?

Lment kontra l-pulizija jista’ jiġi ppreżentat lill-Awtorità Indipendenti għall-Investigazzjoni ta’ Allegazzjonijiet u Lmenti kontra l-Pulizija

X’jiġri fi tmiem l-investigazzjoni?

Tista’ tiġi mixli mill-pulizija jekk ikun hemm biżżejjed evidenza fi tmiem l-investigazzjoni biex tiġi stabbilita kawża kriminali kontrik. Qabel ma tiġi mixli għandek għal darb’oħra tiġi mwissi. Tista’ twieġeb li inti ħati jew mhux ħati jew tirriżerva d-dritt li twieġeb fil-qorti. L-att tal-akkuża mbagħad jitressaq quddiem il-qorti.

L-akkużi fl-att tal-akkuża jistgħu jvarjaw mill-akkużi oriġinali.

Nista’ niġi akkużat b’reat li diġà ġejt akkużat bih fi Stat Membru ieħor?

Jekk inti lliberat jew ikkundannat għal xi reat ma tistax terġa' tgħaddi minn proċess ieħor għalih. Ma tistax tinstab ħati ta’ att jew ta' ommissjoni li ma jitqiesx/titqiesx bħala reat fil-ħin meta dan jkun twettaq/din tkun twettqet.

Ma teżisti l-ebda regola li twaqqaf milli jitressqu akkużi kriminali kontrik quddiem il-qrati ta' żewġ stati differenti. Madankollu dan huwa rari ħafna u inti tkun tista' toġġezzjona għall-proċeduri fi kwalunkwe waħda mill-qrati.

X’jiġri fl-ewwel seduta tal-qorti?

Ladarba inti tissejjaħ biex tidher quddiem il-qorti għandek id-dritt li tiġi pprovdut bl-istqarrijiet tax-xhieda kif ukoll bid-dokumenti miġbura matul l-investigazzjoni tal-pulizija inklużi dawk li jiffurmaw parti mill-każ tal-prosekuzzjoni.

Il-prosekuzzjoni tista’ ssejjaħ xhieda addizzjonali għall-proċess sakemm tingħata notifika adegwata lid-difiża.

Tkun mitluba informazzjoni dwar il-kondotta tiegħi?

L-evidenza tal-kundanni preċedenti tiegħek normalment ma tiġix ippreżentata fil-proċess quddiem qorti kriminali.

Jekk tiġi kkundannat bir-reat, kwalunkwe kundanna simili tiġi kkunsidrata għad-deċiżjoni tas-sentenza (ara l-Iskeda Informattiva 5).

Setgħat ta’ arrest u ta' tfittxija

Is-setgħa tal-pulizija li tarresta

Il-Kostituzzjoni ta' Ċipru tipprovdi li persuna ma tistax tiġi legalment arrestata, ħlief meta jinħareġ mandat b’motivazzjoni tajba. Id-dispożizzjonijiet kollha tal-liġi dwar il-proċedura kriminali li jawtorizzaw arrest mingħajr mandat ġudizzjarju għandhom jinftiehmu skont din ir-regola kostituzzjonali.

Il-pulizija tista’ tindirizza l-applikazzjoni għal mandat ta’ arrest lil imħallef tal-qorti distrettwali. Il-pulizija għandha tippreżenta affidavit li juri li hemm evidenza li tissuġġerixxi li inti ssuspettat b’involviment f’reat u li l-arrest tiegħek huwa neċessarju għall-investigazzjoni kriminali.

Il-ħruġ ta’ mandat ta’ arrest mhuwiex awtomatiku. L-imħallef għandu diskrezzjoni u għandu jibbilanċja d-dritt ta’ persuna għal-libertà, min-naħa l-waħda, u s-sigurtà pubblika min-naħa l-oħra.

Il-mandat ta’ arrest jibqa’ fis-seħħ sakemm jiġi eżegwit jew ikkanċellat minn imħallef.

Is-setgħa tal-pulizija għal tfittxija

Għandu jinkiseb mandat ta’ tfittxija, biex issir it-tfittxija ta’ darek jew tal-post tan-negozju tiegħek sakemm inti ma tagħtix il-kunsens espliċitu tiegħek bil-miktub għat-tfittxija. Mandat ta' tfittxija għandu jagħti r-raġunijiet. Għandu jinħareġ minn imħallef tal-qorti distrettwali fuq il-bażi ta’ informazzjoni pprovduta mill-pulizija taħt ġurament. L-imħallef għandu jkun issodisfat li hemm bażi raġonevoli biex jinħareġ il-mandat ta' tfittxija.

Uffiċjal tal-pulizija għandu d-dritt li jwaqqaf il-vettura tiegħek u li jagħmel tfittxija fiha:-

  • jekk l-uffiċċjal jemmen b’mod raġonevoli li jista' jkun hemm drogi narkotiċi,
  • biex jikkontrolla jekk hemmx xi sustanza splussiva jew arma illegali fil-vettura.

It-tfittxija fuq il-persuna tiegħek għandha ssir minn membru tal-korp tal-pulizija tal-istess sess.

Uffiċjal tal-pulizija li jemmen b’mod raġonevoli li inti tinsab fil-pussess ta’ drogi narkotiċi għandu d-dritt li jwaqqfek u jfittixlek u jekk isiblek id-droga, hu jkollu d-dritt li jarrestak.

Ma għandek ebda dritt ta’ appell kontra l-ħruġ ta’ mandat ta’ arrest jew ta' mandat ta’ tfittixja.

Links relatati

Uffiċċju Legali tar-Repubblika

Qorti Suprema ta' Ċipru

L-aħħar aġġornament: 18/07/2019

Il-verzjoni bil-lingwa nazzjonali hija ġestita mill-Istat Membru rispettiv. It-traduzzjonijiet saru mis-servizz tal-Kummissjoni Ewropea. Jista' jkun hemm xi tibdil imdaħħal fl-oriġinal mill-awtorità nazzjonali kompetenti li jkun għadu ma jidhirx fit-traduzzjonijiet. Il-Kummissjoni Ewropea ma taċċettax responsabbilta jew kwalunkwe tip ta' tort fir-rigward ta' kull informazzjoni jew dejta li tinsab jew li hemm referenza għaliha f'dan id-dokument. Jekk jogħġbok irreferi għall-avviż legali sabiex tiċċekkja r-regoli dwar id-drittijiet tal-awtur għall-Istati Membri responsabbli minn din il-paġna.
L-Istati Membri responsabbli għall-ġestjoni tal-paġni tal-kontenut nazzjonali huma fil-proċess li jaġġornaw xi ftit mill-kontenut fuq dan is-sit web fid-dawl tal-ħruġ tar-Renju Unit mill-Unjoni Ewropea. Jekk is-sit ikun fih kontenut li għadu ma jirriflettix il-ħruġ tar-Renju Unit, dan mhux intenzjonat u se jiġi indirizzat.

Feedback

Uża l-formola li ġejja biex taqsam il-kummenti u l-feedback tiegħek fis-sit web ġdid tagħna