Εναγόμενοι (ποινική διαδικασία)

Κύπρος

Περιεχόμενο που παρέχεται από
Κύπρος

Ποιος είναι ο σκοπός της διερεύνησης;

Σκοπός της διερεύνησης είναι να εξακριβώσει τα πραγματικά περιστατικά και τις συνθήκες διάπραξης ενός αδικήματος.

Κατά κανόνα, η διερεύνηση διενεργείται από την αστυνομία. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, το υπουργικό συμβούλιο ή ο Γενικός Εισαγγελέας μπορούν να εξουσιοδοτήσουν εμπειρογνώμονες να διενεργήσουν τη διερεύνηση. Οι αποφάσεις άσκησης δίωξης λαμβάνονται, κατά κανόνα, από την αστυνομία υπό τη γενική εποπτεία του Γενικού Εισαγγελέα. Σε υποθέσεις σοβαρών αδικημάτων, η απόφαση λαμβάνεται από τον Γενικό Εισαγγελέα.

Η διερεύνηση ξεκινά όταν η αστυνομία λάβει πληροφορίες για τη διάπραξη μιας αξιόποινης πράξης.

Η αστυνομία εξετάζει τον τόπο του εγκλήματος και συλλέγει τις σχετικές πληροφορίες και το υλικό. Εξετάζει επίσης και λαμβάνει καταθέσεις από οποιοδήποτε πρόσωπο διαθέτει πληροφορίες σχετικά με το αδίκημα.

Εάν τα αποδεικτικά στοιχεία υποδηλώνουν ότι έχετε εμπλακεί σε αδίκημα, η αστυνομία μπορεί να σας ανακρίνει πριν από ή μετά τη σύλληψη.

Πότε και πώς θα μου ζητηθούν πληροφορίες από την αστυνομία;

Εάν η αστυνομία πιστεύει ότι διαθέτετε χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με ένα αδίκημα, μπορεί να απαιτήσει την προσέλευσή σας στο αστυνομικό τμήμα, προκειμένου να δώσετε κατάθεση ή να προσκομίσετε οποιοδήποτε σχετικό έγγραφο. Εάν αρνηθείτε να προσέλθετε, μπορεί να σας επιδώσει έγγραφη κλήτευση. Η μη συμμόρφωση, χωρίς εύλογη δικαιολογία, συνιστά αξιόποινη πράξη.

Θα μου επιστηθεί προσοχή στις δηλώσεις μου;

Εάν είστε ύποπτος για ανάμειξη σε αδίκημα, πρέπει να σας επιστηθεί η προσοχή στις δηλώσεις σας, προτού ανακριθείτε, ως εξής: «Δεν υποχρεούστε να πείτε οτιδήποτε εάν δεν το επιθυμείτε, αλλά οτιδήποτε πείτε θα καταγραφεί και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αποδεικτικό στοιχείο». Εάν είστε ανήλικος, πρέπει να ενημερωθείτε επίσης για το δικαίωμά σας να επικοινωνήσετε με τον γονέα ή τον κηδεμόνα σας.

Μπορεί να συλληφθείτε βάσει δικαστικού εντάλματος και, σε ορισμένες περιπτώσεις, χωρίς ένταλμα σύλληψης. Βλέπε εδώ.

Ποιες πληροφορίες θα μου δοθούν εάν συλληφθώ;

Πρέπει να ενημερωθείτε για τους λόγους της σύλληψής σας, εκτός εάν η βίαιη αντίδρασή σας καθιστά αδύνατη την ενημέρωση αυτή.

Τι συμβαίνει μετά τη σύλληψη;

Πρέπει να προσαχθείτε ενώπιον δικαστή εντός 24 ωρών, εκτός εάν αφεθείτε ελεύθερος νωρίτερα.

Τι συμβαίνει εάν έχει εκδοθεί Ευρωπαϊκό Ένταλμα Σύλληψης εναντίον μου;

Το Ευρωπαϊκό Ένταλμα Σύλληψης πρέπει να τηρεί τη διαδικασία και να περιέχει τις πληροφορίες που απαιτούνται από τον νόμο. Πρέπει να εκδίδεται από δικαστική αρχή του αιτούντος κράτους. Για περισσότερες πληροφορίες, βλέπε εδώ.

Θα τεθώ υπό κράτηση ή θα αφεθώ ελεύθερος;

Εάν η αστυνομία θεωρεί ότι πρέπει να τεθείτε υπό κράτηση, πρέπει να υποβάλει αίτηση στο επαρχιακό δικαστήριο για να διατάξει την προσωρινή κράτησή σας για μέγιστο χρονικό διάστημα οκτώ ημερών. Το διάστημα αυτό μπορεί να ανανεωθεί, υπό τον όρο ότι το συνολικό διάστημα της προσωρινής κράτησης δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες.

Το δικαστήριο μπορεί να διατάξει την προσωρινή κράτησή σας, εάν υπάρχουν στοιχεία που υποδεικνύουν ότι εμπλέκεστε στη διάπραξη των σχετικών αδικημάτων. Το δικαστήριο θα εξετάσει επίσης κατά πόσον η προσωρινή κράτηση είναι αναγκαία για τη διερεύνηση και θα σταθμίσει το γεγονός αυτό σε σχέση με το δικαίωμά σας για ελευθερία.

Μπορώ να προσφύγω κατά της απόφασης προσωρινής κράτησης;

Μπορείτε να προσφύγετε κατά της απόφασης. Η προσφυγή πρέπει να υποβληθεί εντός δέκα ημερών.

Τι θα συμβεί εάν δεν απαντήσω στις ερωτήσεις της αστυνομίας;

Κανένα αρνητικό συμπέρασμα δεν μπορεί να εξαχθεί από την άσκηση εκ μέρους σας του δικαιώματος σιωπής.

Η ανάκριση της αστυνομίας δεν πρέπει να είναι καταπιεστική ή επαναλαμβανόμενη.

Δικαιούμαι δικηγόρο κατά την ανάκριση;

Δεν δικαιούστε δικηγόρο κατά την ανάκρισή σας από την αστυνομία. Αφού συλληφθείτε, δικαιούστε να επικοινωνήσετε αμέσως τηλεφωνικά με δικηγόρο της επιλογής σας κατ’ ιδίαν.

Δεν μιλώ τη γλώσσα. Δικαιούμαι διερμηνέα;

Ο νόμος προβλέπει ότι πρέπει να σας παρασχεθούν υπηρεσίες διερμηνέα σε γλώσσα την οποία κατανοείτε και μιλάτε άπταιστα.

Μπορώ να έρθω σε επικοινωνία με συγγενή ή φίλο;

Δικαιούστε να επικοινωνήσετε με συγγενή ή φίλο της επιλογής σας. Εάν είστε ανήλικος, δικαιούστε επίσης να επικοινωνήσετε με τον γονέα ή τον κηδεμόνα σας παρουσία της αστυνομίας. Οι γονείς ή ο κηδεμόνας σας θα ενημερωθούν από την αστυνομία για την κράτησή σας.

Η επικοινωνία σας με φίλο ή συγγενή μπορεί να καθυστερήσει επί δώδεκα ώρες, εάν υπάρχουν εύλογες υπόνοιες ότι η άσκηση του δικαιώματος αυτού αμέσως μετά τη σύλληψη:

  • θα έχει ως αποτέλεσμα την καταστροφή αποδεικτικών στοιχείων,
  • θα εμποδίσει τη σύλληψη άλλου (-ων) προσώπου (-ων) σε σχέση με το ίδιο αδίκημα, ή
  • θα έχει ως αποτέλεσμα τη διαφυγή άλλων υπόπτων ή τη διάπραξη άλλου αδικήματος.

Κατάγομαι από άλλο κράτος μέλος. Μπορώ να επικοινωνήσω με την πρεσβεία της χώρας μου;

Εάν κατάγεστε από άλλη χώρα, δικαιούστε να επικοινωνήσετε με την πρεσβεία ή το προξενείο της χώρας σας. Εάν κανένας εκπρόσωπος δεν είναι διαθέσιμος, δικαιούστε να επικοινωνήσετε με το Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως ή τον Εθνικό Οργανισμό Προστασίας των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Μπορώ να εξεταστώ από ιατρό κατά την κράτησή μου;

Εάν χρειαστείτε ιατρική φροντίδα κατά τη σύλληψη ή την κράτησή σας, η αστυνομία πρέπει να εξασφαλίσει ότι θα εξεταστείτε από ιατρό και, εάν απαιτείται, θα σας μεταφέρει στο νοσοκομείο. Έχετε δικαίωμα επιλογής του ιατρού σας.

Πρέπει να είμαι παρών στην Κύπρο κατά τη διερεύνηση;

Εάν είστε κάτοικος εξωτερικού, δεν υποχρεούστε εκ του νόμου να είστε παρών κατά τη διερεύνηση από την αστυνομία. Ο νόμος δεν προβλέπει ακόμη τη δυνατότητα συμμετοχής σας στη διερεύνηση μέσω βιντεοδιάσκεψης.

Μπορείτε να εγκαταλείψετε τη χώρα, εκτός εάν εκδοθεί ένταλμα σύλληψης εναντίον σας.

Μπορεί να ερευνηθούν το σπίτι μου ή ο επαγγελματικός χώρος μου κατά τη διερεύνηση;

Το σπίτι ή ο επαγγελματικός χώρος σας μπορούν να ερευνηθούν μόνον εάν εξασφαλισθεί ένταλμα σύλληψης, εκτός εάν συγκατατεθείτε στην έρευνα εγγράφως.

Υπάρχει περίπτωση να υποβληθώ σε σωματική έρευνα;

Ενδέχεται επίσης να υποβληθείτε σε σωματική έρευνα από πρόσωπο του ίδιου φύλου. Βλέπε εδώ.

Μπορεί η αστυνομία να λάβει τα δακτυλικά μου αποτυπώματα, δείγματα γενετικού υλικού (DNA) κ.λπ.;

Εάν τεθείτε υπό κράτηση, η αστυνομία δικαιούται βάσει του νόμου να προβεί σε μετρήσεις, φωτογράφηση, λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων και αποτυπωμάτων παλάμης, δειγμάτων του γραφικού σας χαρακτήρα, νυχιών, τριχών και σάλιου, στο πλαίσιο της διερεύνησης.

Η άρνησή σας να συγκατατεθείτε συνιστά αξιόποινη πράξη, η οποία τιμωρείται με φυλάκιση ή πρόστιμο. Η αστυνομία μπορεί επίσης να λάβει δείγματα αίματος και ούρων, με τη συγκατάθεσή σας. Εάν δεν συγκατατεθείτε, μπορεί να εξασφαλίσει δικαστικό ένταλμα, το οποίο επιτρέπει στην αστυνομία να λάβει τα εν λόγω δείγματα υπό ιατρική επίβλεψη.

Υποχρεούμαι να συμμετάσχω στην παράταξη αναγνώρισης;

Εάν κρατείστε νόμιμα, η αστυνομία δικαιούται να απαιτήσει να συμμετάσχετε σε παράταξη αναγνώρισης.

Μπορώ να καταγγείλω τη μεταχείρισή μου από την αστυνομία;

Καταγγελία κατά της αστυνομίας μπορεί να υποβληθεί στην Ανεξάρτητη Αρχή Διερεύνησης Ισχυρισμών και Παραπόνων κατά της Αστυνομίας.

Τι συμβαίνει στο τέλος της διερεύνησης;

Η αστυνομία μπορεί να απαγγείλει κατηγορίες εναντίον σας, εάν υπάρχουν αρκετά στοιχεία στο τέλος της διερεύνησης για τη στοιχειοθέτηση ποινικής υπόθεσης εναντίον σας. Πριν από την απαγγελία κατηγοριών εναντίον σας, πρέπει να σας επιστηθεί και πάλι προσοχή στις δηλώσεις σας. Μπορείτε να δηλώσετε ένοχος ή αθώος ή να επιφυλαχθείτε να απαντήσετε στο δικαστήριο. Ακολούθως, η απαγγελία κατηγοριών υποβάλλεται στο δικαστήριο.

Οι κατηγορίες που περιλαμβάνονται στο κατηγορητήριο ενδέχεται να διαφέρουν από τις αρχικές.

Επιτρέπεται να κατηγορηθώ για αδίκημα για το οποίο έχω ήδη κατηγορηθεί σε άλλο κράτος μέλος;

Εάν απαλλαγείτε ή καταδικαστείτε για ένα αδίκημα, δεν είναι δυνατόν να δικαστείτε εκ νέου για αυτό. Δεν είναι δυνατόν να κριθείτε ένοχος για πράξη ή παράλειψη, η οποία δεν αποτελούσε αδίκημα κατά τον χρόνο τέλεσής της.

Δεν υπάρχει κανόνας ο οποίος απαγορεύει την απαγγελία κατηγοριών εναντίον σας ενώπιον δικαστηρίων δύο διαφορετικών κρατών. Όμως, αυτό είναι εξαιρετικά ασυνήθιστο, και μπορείτε να διατυπώσετε αντιρρήσεις κατά της διαδικασίας σε οποιοδήποτε από τα δικαστήρια.

Τι συμβαίνει στην πρώτη ακροαματική διαδικασία ενώπιον δικαστηρίου;

Όταν κλητευθείτε να εμφανισθείτε ενώπιον του δικαστηρίου, δικαιούστε να σας παρασχεθούν οι καταθέσεις των μαρτύρων καθώς και τα έγγραφα που συλλέγησαν κατά τη διερεύνηση της αστυνομίας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που περιλαμβάνονται στα στοιχεία της κατηγορούσας αρχής.

Η κατηγορούσα αρχή μπορεί να καλέσει πρόσθετους μάρτυρες στη δίκη, εφόσον παρέχεται επαρκής προειδοποίηση στην υπεράσπιση.

Θα μου ζητηθούν πληροφορίες για το ποινικό μου μητρώο;

Αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με προηγούμενες καταδίκες σας δεν θα παρουσιασθούν κανονικά στη δίκη.

Εάν καταδικαστείτε για το αδίκημα, τυχόν παρόμοιες καταδίκες θα ληφθούν υπόψη κατά την απόφαση για την ποινή (βλέπε Δελτίο 5).

Εξουσίες σύλληψης και έρευνας

Εξουσία σύλληψης της αστυνομίας

Το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας ορίζει ότι ουδείς συλλαμβάνεται παρά μόνον βάσει αιτιολογημένου δικαστικού εντάλματος. Όλες οι διατάξεις του νόμου περί ποινικής δικονομίας που επιτρέπουν τη σύλληψη χωρίς δικαστικό ένταλμα πρέπει να ερμηνεύονται έχοντας υπόψη τον συγκεκριμένο συνταγματικό κανόνα.

Η αστυνομία μπορεί να υποβάλει αίτηση σε δικαστή του επαρχιακού δικαστηρίου για την έκδοση εντάλματος σύλληψης. Η αστυνομία πρέπει να υποβάλει ένορκη δήλωση η οποία να περιλαμβάνει στοιχεία που να υποδεικνύουν ότι είστε ύποπτος για ανάμειξη σε αδίκημα και ότι η σύλληψή σας είναι αναγκαία για τη διερεύνηση του αδικήματος.

Η έκδοση εντάλματος σύλληψης δεν γίνεται αυτομάτως. Ο δικαστής διαθέτει διακριτική ευχέρεια και πρέπει να σταθμίσει το δικαίωμα ελευθερίας του προσώπου, αφενός, και τη δημόσια ασφάλεια, αφετέρου.

Το ένταλμα σύλληψης διατηρείται σε ισχύ έως ότου εκτελεσθεί ή ακυρωθεί από δικαστή.

Εξουσία έρευνας της αστυνομίας

Για τη διεξαγωγή έρευνας στο σπίτι ή στον επαγγελματικό χώρο σας απαιτείται ένταλμα έρευνας, εκτός εάν συγκατατεθείτε ρητώς και εγγράφως στην έρευνα. Το ένταλμα έρευνας πρέπει να είναι αιτιολογημένο. Εκδίδεται από δικαστή επαρχιακού δικαστηρίου βάσει πληροφοριών που του παρέχονται ενόρκως από την αστυνομία. Ο δικαστής πρέπει να πεισθεί ότι συντρέχουν εύλογοι λόγοι για την έκδοση του εντάλματος σύλληψης.

Αστυνομικός δικαιούται να σταματήσει και να ερευνήσει το όχημά σας:-

  • εάν έχει την εύλογη πεποίθηση ότι μπορεί να βρει ναρκωτικά,
  • για να ελέγξει κατά πόσον στο όχημα βρίσκονται εκρηκτικές ύλες ή παράνομα όπλα.

Η σωματική έρευνα πρέπει να διενεργείται από αστυνομικό του ίδιου φύλου.

Αστυνομικός ο οποίος έχει εύλογες υπόνοιες ότι κατέχετε ναρκωτικά δικαιούται να σας σταματήσει και σας υποβάλει σε έρευνα και, εάν βρεθούν ναρκωτικά πάνω σας, να σας συλλάβει.

Δεν έχετε δικαίωμα προσφυγής κατά της έκδοσης εντάλματος σύλληψης ή έρευνας.

Σχετικοί σύνδεσμοι

Νομική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας

Ανώτατο Δικαστήριο Κύπρου

Τελευταία επικαιροποίηση: 18/07/2019

Την έκδοση αυτής της σελίδας στην εθνική γλώσσα διαχειρίζεται το εκάστοτε κράτος μέλος. Οι μεταφράσεις έχουν γίνει από την αρμόδια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι τυχόν αλλαγές που επιφέρει η αρμόδια εθνική αρχή στο πρωτότυπο ενδέχεται να μην έχουν περιληφθεί ακόμα στις μεταφράσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αναλαμβάνει καμία ευθύνη όσον αφορά τις πληροφορίες ή τα στοιχεία που περιλαμβάνονται ή για τα οποία γίνεται λόγος στο παρόν έγγραφο. Βλ. την ανακοίνωση νομικού περιεχομένου για τους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχύουν στο κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για την παρούσα σελίδα.

Σχόλια

Χρησιμοποιήστε το παρακάτω δελτίο για να διατυπώσετε τα σχόλια και τις παρατηρήσεις σας για τον νέο μας ιστότοπο